Varaha Purana · Chapter 53
bhadrāśva uvāca /
matpraśnaviṣaye brahman katheyaṃ kathitā tvayā /
tasyā vibhūtirabhavat kasya kena kṛtena ha
agastya uvāca /
āgateyaṃ kathā citrā sarvasya viṣaye sthitā /
tvaddehe mama dehe ca sarvajantuṣu sā samā
tasyāṃ saṃbhūtimicchan yastasyopāyaṃ svayaṃ param /
paśupālāt samutpanno yaścatuṣpāccaturmukhaḥ
sa guruḥ sa kathāyāstu tasyāścaiva pravarttakaḥ /
tasya putraḥ svaro nāma saptamūrtiṃrasau smṛtaḥ
tena proktaṃ tu yatkiṃcit caturṇāṃ sādhanaṃ nṛpa /
ṛgarthānāṃ caturbhiste tadbhaktyārādhyatāṃ yayuḥ
caturṇāṃ prathamo yastu catuḥśrṛṅgasamāsthitaḥ /
vṛṣadvitīyastatproktamārgeṇaiva tṛtīyakaḥ /
caturthastatpraṇītastāṃ pūjya bhaktyā sutaṃ vrajet
saptamūrttestu caritaṃ śuśruṃvuḥ prathamaṃ nṛpa /
brahmacaryeṇa vartteta dvitīyo'sya sanātanaḥ
tato bhṛtyādibharaṇaṃ vṛṣabhārohaṇaṃ triṣu /
vanavāsaśca nirddiṣṭa ātmasthe vṛṣabhe sati
ahamasmi vadatyanyaścaturddhā ekadhā dvidhā /
bhedabhinnasahotpannāstasyāpatyāni jajñire
nityānityasvarūpāṇi dṛṣṭvā pūrvaṃ caturmukhaḥ /
cintayāmāsa janakaṃ kathaṃ paśyāmyahaṃ nṛpa
madīyasya piturye hi guṇā āsan mahātmanaḥ /
na te samprati dṛśyante svarāpatyeṣu keṣucit
pituḥ putrasya yaḥ putraḥ sa pitāmahanāmavān /
evaṃ śrutiḥ sthitā ceyaṃ svarāpatyeṣu nānyathā
kvāpi saṃpatsyate bhāvo draṣṭavyaścāpi te pitā /
evaṃ nīte'pi kiṃ kāryamiti cintāparo'bhavat
tasya cintayataḥ śastraṃ pitṛkaṃ purato babhau /
tena śastreṇa taṃ roṣānmamantha svaramantike
tasmin mathitamātre tu śirastasyāpi durgraham /
nālikeraphalākāraṃ caturvaktro'nvapaśyata
taccāvṛtaṃ pradhānena daśadhā saṃvṛto babhau /
catuṣpādena śastreṇa ciccheda tilakāṇḍavat
prakāmaṃ tilasaṃcchinne tadamūlau na me babhau /
ahaṃ tvahaṃ vadan bhūtaṃ tamapyevamathācchinat
tasmin chinne tadasyāṃse hrasvamanyamavekṣata /
ahaṃ bhūtādi vaḥ pañca vadantaṃ bhūtimantikāt
tamapyevamatho chittvā pañcāśūnyamamīkṣata /
kṛtvāvakāśaṃ te sarve jalpanta idamantikāt
tamapyasaṅgaśastreṇa ciccheda tilakāṇḍavat /
tasmiṃcchinne daśāṃśena hrasvamanyamapaśyata
puruṣaṃ rūpaśastreṇa taṃ chittvā'nyamapaśyata /
tadvad hrasvaṃ sitaṃ saumyaṃ tamapyevaṃ tadā'karot
evaṃ kṛte śarīraṃ tu dadarśa sa punaḥ prabhuḥ /
svakīyamevākasyāntaḥ pitaraṃ nṛpasattama
trasareṇusamaṃ mūrtyā avyaktaṃ sarvajantuṣu /
samaṃ dṛṣṭvā paraṃ harṣaṃ ubhe visasvarārttavit
evaṃvidho'sau puruṣaḥ svaranāmā mahātapāḥ /
mūrttistasya pravṛttākhyaṃ nivṛttākhyaṃ śiro mahat
etasmādeva tasyāśu kathayā rājasattama /
saṃbhūtirabhavad rājan vivṛttestveṣa eva tu
eṣetihāsaḥ prathamaḥ sarvasya jagato bhṛśam /
ya imaṃ vetti tattvena sākṣāt karmaparo bhavet
// iti śrīvarāhapurāṇe bhagavacchāstre tripañcāśo'dhyāyaḥ
Original text: varāhapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0