Vaikhānasamantrapraśna, 5-8 · Chapter 5.1.0
punáḥ punaś śubhá-pradaḥ prabhur náva ca
sómāya svā́hā śalā́táve svā́hā tri-hastā́ya svā́hā divā-carébhyas svā́hā vanā́ya svā́hā áṣṭaú ca
sarit-priyā́yai svā́hā kr̥ṣṇā́yai svā́hā kālyai[*10] svā́hā aṣṭāú ca
[*10] Text: kāḷyai
marúṭa āvāyahayāmy astv āsanáṃ náva ca
mányamāno bhávanāya kálpita(g)ṃ sapta ca
kā́raṇāya sáṃpattiṃ śíram údantā(g)ṃ catvā́ri ca
rúdram ā́vāhayāmi bhŕ̥śam ā́vāhayāmi nírŕ̥tim ā́vāhayāmi múkhyam ā́vāhayāmi nā́gam ā́vāhayāmi múrúṇḍam ā́vāhayāmi tā́pásam ā́vāhayāmi gárbham ā́vāhayāmi vétram ā́vāhayāmi tī́rtham ā́vāhayāmy aṣṭāú ca.
cárāmo bhavantu jaléśvaro náva ca
nāga-rājā́ya svā́hā dhātubhyas svā́hānvama(gg)ṃsthāṣ ṣaṭ ca
píśācebhyo námo náva ca
námo bŕ̥haspátim ékañ ca
víṣṇur víṣṇus tvā(g)ṃ rakṣatu bhū́s svā́hā bráhmaṇe svā́hā try-ambakaṃ trī́ṇi ca
híraṇya-varṇās sápta ca
vŕ̥ṣṇiyam karómi janúṣam yajñá-mū́rtaye svā́hā khyātīśā́ya svā́hā pañca ca
médase náva
éto nv índraṃ catvā́ri
pávátā́ṃ, bhū́s svā́hā, granthíṃ víṣyatu, pátir, dve ca
haríṇyai svā́hā bhū́s svā́hā catvā́ri ca
tvacé sapta ca
vátsyāvaś catvā́ri ca
ā́dítyam ā́vāhayāmi súgrī́vam ā́vāhayāmi bráhma jajñānáṃ víkáṭam ā́vāhayāmi víkácam ā́vāhayāmy ámbújam ā́vāhayāmi bhadrā́m ā́vāhayāmi mádhú-jánánīm ā́vāhayāmi nívŕ̥ttīm ā́vāhayāmīndram ā́vāhayāmi yámam ā́vāhayāmi várúṇam ā́vāhayāmi kúbéram ā́vāhayāmi no 'vitā́ bhava[*70] máhīm ā́vāhayāmi púṇyá-dām ā́vāhayāmy aṣṭaú ca
[*70] The 1984 edition gives avitā́ bhava instead of no 'vitā́ bhava.
tvā́m ahaṃ vr̥ṇé bhūtó bhūtéṣv ekáñ ca
vā́stoṣ-pate te pañca
kéśebhyas svā́hā tā́rakābhyā(g)ṃ svā́hā súvaktrāya svā́hā dóṣābhyā(g)ṃ svā́hā stanā́bhyā(g)ṃ svā́hā prajā́tyai svā́hā pādāṅgúlībhyas[*85] svā́hā sirā́bhyas svā́hā tejiṣṭhā́ya svā́hā cittā́ya svā́hā jñeyā́ya svā́hodānā́ya svā́hā yásmai svā́hā gadā́yai svā́hopāṅgébhyas svā́hā víṣṇor nú kam aṣṭāú ca
[*85] Text: pā̀dāṅguḷībhyas
karṇā́ya svā́hāvalagnā́ya svāhóttarāya svā́hā nā́sikāyai svā́hā vetrā́ya svā́hā vedikā́yai svā́hā saptá ca
divā́-káram ā́vāhayāmi puróhitaṃ bhúvaś cátvāri ca
ávyáktam ā́vāhayāmi bhūtébhyas svā́hāgneyó yásmāt púṇyam ā́vāhayāmi ŕ̥ṣibhyas svā́hā víṣṇor nú kam ā́vāhayāmi váná-mā́lām ā́vāhayāmi máyo-bhúvaś catvā́ri ca
mūrdhāsaná(g)ṃ[*94] catvā́ri ca
[*94] Text: mūrthāsaná(g)ṃ
víśvān devā́n ā́vāhayāmi víṣṇum ā́vāhayāmi devā́n ā́vāhayāmy ékañ ca
vidmáhe 'ṣṭāú ca
sárasvatī ṣáṭ ca
5.1.121.1[*105] aṇór áṇīyān maható máhīyān ātmā́ gúhāyāṃ níhito 'sya jantóḥ
tám akratuṃ paśyati vīta-śokó dhātúḥ prasā́dān mahimā́nam īśam
5.1.121.2[*106] saptá-prāṇā́ḥ prabhávanti tasmāt[*107] saptā́rciṣas samídhas saptájihvā́ḥ
saptá imé lokā́ yéṣu cáranti prāṇā́ guhā́śayāṃ[*108] níhitās saptá-sapta
5.1.121.3[*109] átas samudrā́ giráyaś ca sárve 'smā́t[*110] syándante síndhavas sárva-rūpāḥ
átaś ca víśvā óṣadhayo rásāś[*111] ca yénaiṣa bhūtás[*112] tiṣṭhaty[*113] antarātmā́
5.1.121.4[*114] brahmā́ devā́nāṃ padavī́ḥ kavīnā́m ŕ̥ṣir víprāṇāṃ mahiṣó mr̥gā́ṇām
śyenó gŕ̥dhrāṇā(g)ṃ svádhitir vánānā(g)ṃ sómaḥ pavítram áty eti rébhan[*115]
5.1.121.5[*116] ajā́m ékāṃ lóhita-śukla-kr̥ṣṇā́ṃ bahvī́ṃ prajā́ṃ janáyantī(g)ṃ sá-rūpām
ajó hy éko juṣámāṇo 'nuśéte jáhāty enāṃ bhuktá-bhogām ájo 'nyaḥ
[*105] MahānU US 8.3; SwV 12.1
[*106] MahānU US 8.4; SwV 12.2
[*107] Text: tasmāth
[*108] US guhāśayā; SwV guhāśayāt
[*109] MahānU US 8.5; SwV 12.3
[*110] Text: 'smā́th; US asmāt
[*111] US rasaś
[*112] US bhūtais
[*113] US tiṣṭhate hy
[*114] MahānU US 9.1; SwV 12.4
[*115] Text: rébhann
[*116] MahānU US 9.2; SwV 12.5
5.1.122.1[*117] ha(g)ṃsáś śuci-ṣád vásur antarikṣa-sád dhótā vedi-ṣád átithir duroṇa-sát
nr̥-ṣád vara-sád r̥ta-sád vyoma-sád ab-jā́ go-jā́ r̥ta-jā́ adri-jā́ r̥táṃ br̥hát
5.1.122.2[*118] yásmāj[*119] jātā́ ná parā́ naíva kíñcanā́sa[*120] yá āvivéśa bhúvanāni víśvā
prajā́-patiḥ prajáyā saṃvidānás trī́ṇi jyótī(g)ṃṣi sacate sá ṣoḍaśī́
5.1.122.3[*121] vidhartā́ra(g)ṃ havāmahe vásoḥ kuvíd vanā́ti naḥ
savitā́raṃ nr̥-cákṣasam
5.1.122.4[*122] adyā́ no deva savitaḥ prajā́vat[*123] sāvīs saúbhagam
párā duṣvápniya(g)ṃ[*124] suva
5.1.122.5[*125] víśvāni deva savitar duritā́ni párā suva
yád bhadráṃ tán ma[*126] ā́ suva
[*117] MahānU US 9.3; SwV 12.6
[*118] MahānU US 9.4; SwV 12.6a
[*119] US yasmān
[*120] US na jātaḥ paro anyo asti replaces jātṉ ná parā́ naíva kíñcanṉsa
[*121] MahānU US 9.5; SwV 12.6b
[*122] MahānU US 9.6; SwV 39.2
[*123] Text: prajā́vath
[*124] US duḥṣvapniyaṃ; SwV duḥsvapniyaṃ
[*125] MahānU US 9.7; SwV 39.3
[*126] US, RV, etc. na
5.1.123.1[*127] mádhu vā́tā r̥tāyaté mádhu kṣaranti síndhavaḥ[*128]
mā́dhvīr nas santv óṣadhīḥ
5.1.123.2[*129] mádhu náktam utóṣási[*130] mádhu-mat pā́rthiva(g)ṃ rájaḥ
mádhu dyaúr astu naḥ pitā́
5.1.123.3[*131] mádhumān no vánas-pátir mádhumā(g)ṃ astu sū́ryaḥ
mā́dhvīr gā́vo bhavantu naḥ
5.1.123.4[*132] ghr̥táṃ mimikṣe[*133] ghr̥tám asya yónir ghr̥té śritó ghr̥tám uv[*134] asya dhā́ma
anuṣvadhám ā́ vaha mādáyasva svā́hā-kr̥taṃ vr̥ṣabha vakṣi havyám
5.1.123.5[*135] samudrā́d ūrmír mádhumā(g)ṃ úd ārad úpā(g)ṃśúnā sám amr̥tatvám ā́naṭ
ghr̥tásya nā́ma gúhyaṃ yád ásti jihvā́ devā́nām amŕ̥tasya nā́bhiḥ
[*127] MahānU US 9.8; SwV 39.4
[*128] Text: sínthavaḥ
[*129] MahānU US 9.9; SwV 39.5
[*130] US, RV utoṣaso; TS utoṣasi
[*131] MahānU US 9.10; SwV 39.6
[*132] MahānU US 9.11; SwV 12.7
[*133] SwV mimikṣire. This text here follows the TA, which is also mimikṣire.
[*134] US, RV v
[*135] MahānU US 9.12; SwV 12.8
5.1.124[*136].1[*137] vayáṃ nā́ma prá bravāmā ghr̥ténāsmín[*138] yajñé dhārayāmā[*139] námobhiḥ
úpa brahmā́ śr̥ṇavac chasyámānaṃ cátuś-śr̥ṅgo 'vamīd gaurá etát
5.1.124.2[*140] catvā́ri śŕ̥ṅgā tráyo asya pā́dā dvé śīrṣé saptá hástāso asyá
trídhā baddhó vr̥ṣabhó roravīti mahó devó mártyā(g)ṃ ā́ viveśa
5.1.124.3[*141] trídhā hitáṃ paṇíbhir guhyámānaṃ gaví devā́so ghr̥tám ánv avindan[*142]
índra éka(g)ṃ sū́rya ékaṃ jajāna venā́d éka(gg)ṃ svadháyā níṣ ṭatakṣuḥ
5.1.124.4[*143] yó devā́nāṃ prathamáṃ purástād víśvādhíko rudró mahárṣiḥ
hiraṇya-garbháṃ paśyata jā́yamāna(g)ṃ sá no deváś śubháyā smr̥tyā sáṃyunaktu[*144]
5.1.124.5[*145] yásmāt páraṃ nā́param ásti kíṃcid yásmān nā́ṇīyo ná jyā́yo 'sti káścit
vr̥kṣá iva stabdho diví tiṣṭhaty ékas ténedáṃ pūrṇáṃ púruṣena sárvam
5.1.124.6[*146] ná kármaṇā na prajayā[*147] dhánena tyā́genaike amr̥tatvám ānaśúḥ
páreṇa nā́kaṃ níhitaṃ gúhāyāṃ vibhrā́jate yád yátayo viśánti
5.1.124.7[*148] vedānta-vijñā́na-súniścitārthā́s[*149] sáṃnyāsa-yogā́d yátayaś śuddha-sáttvāḥ
té brahma-loké tu[*150] párānta-kāle párāmr̥tāt[*151] párimucyánti sárve
5.1.124.8[*152] daharaṃ[*153] vipāpmáṃ[*154] pará-veśma-bhūtaṃ[*155] yát puṇḍarīkáṃ purá--madhya-sa(gg)ṃsthám
tátrāpi daharaṃ[*156] gagánaṃ viśokas[*157] tásmin yadantás tád úpāsitavyám
5.1.124.9[*158] yád[*159] vedādaú svaraḥ prokto vedā́nte ca pratíṣṭhitaḥ
tásya prakŕ̥ti-līnasya yaḥ páras sa mahéśvaraḥ
[*136] VMP text incorrectly numbers this section as 114.
[*137] MahānU US 9.13; SwV 12.9
[*138] US, RV ghr̥tasyāsmin; SwV ghr̥tenāsmin
[*139] Text: dhārāyāmā corrected to dhārayāmā. US, SwV dhārayāmā
[*140] MahānU US 10.1; SwV 12.10
[*141] MahānU US 10.2; SwV 12.11
[*142] Text: avindann
[*143] MahānU US 10.3; SwV 12.12
[*144] US saṃyunakti
[*145] MahānU US 10.4; SwV 12.13
[*146] MahānU US 10.5; SwV 12.14
[*147] Text: prayā
[*148] MahānU US 10.6; SwV 12.15
[*149] SwV -viniścitārthā́s replaces -súniścitārthā́s
[*150] US -lokeṣu replaces -loké tu
[*151] US parāmr̥tāḥ
[*152] MahānU US 10.7; SwV 12.16
[*153] US, SwV dahraṃ
[*154] SwV vipāpaṃ
[*155] US varaṃ veśma-bhūtaṃ replaces pará-veśma-bhūtaṃ
[*156] US dahraṃ; SwV dahre
[*157] SwV viśokaṃ
[*158] MahānU US 10.8; SwV 12.17
[*159] US, SwV yo
ájo 'nyas suva nā́bhis sárvam aṣṭāú ca[*160]
[*160] US ajo 'nyas suvibhā nābhiḥ sarvam asyaiva; SwV omits
páráḥ kavír aṣṭāú ca
bhūmnaíkaṃ ca
ā́vāhayāmi śivórjé tvādhivā́sitās trī́ṇi ca
ágne ráthena gr̥bhā́yā́yuṣmān ékañ ca
sánákam ā́vāhayāmi sthānáṃ vahāmi náva ca
ánírúddham ā́vāhayāmīndrám[*211] ā́vāhayāmi háyā́tmákam ā́vāhayāmi śívam ā́vāhayāmi vā́yum ā́vāhayāmi pátíram ā́vāhayāmi vā́g-dévīm ā́vāhayāmi mándam ā́vāhayāmi vā́yum ā́vāhayāmi mitrám ā́vāhayāmy ákṣá-hántam ā́vāhayāmi
[*211] 1946 edition: ā́vāhayāmi mīndram; 1984 edition: ā́vāhayāmīndrám
bhā́rátá paribhū́r asy aniruddham ā́vaha bhagavatīṃ láṃ śríyai júṣṭaṃ nírvapāmi saptá ca
Original text: Vaikhānasamantrapraśna, 5-8 · Edition: various South Indian editions in Telugu script · Data entry Howard Jay Resnick · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0