Language

ENहिગુ
Scripture Library

Tattvasaṃgraha · Part 141160

2828.
(tat*)(na*)(vivādaḥ, m. 1st s.)(naḥ, 6th pl.)(atra*)(hi*)(kaḥ, m. 1st s.)(prakalpayet ”kḷp Caus. Opt.)(śaktim, f. 2nd s.)(anaṃśasya, n. 6th s.)(vastunaḥ, n. 6th s.)(paścāt*)(upajātasya, n. 6th s.)(sva-)(hetoḥ, m. 5th s.)
2829.
(hi*)(rūpam, n. 1st s.)(yat, n. 1st s.)(nāma*)(uttara-kālam*, m. 2nd s. [adv.])(ādhīyate ”dhā Pass.)(paraiḥ, m. 3rd pl.)(tat, n. 1st s.)(eva*)(antaram, n. 1st s.)(bhāva-)(iti*)(na*)(ātmā, m. 1st s.)(tasya, n. 6th s.)(upadiśyate ”diś Pass.)
2830.
(hi*)(bhinnatā, f. 1st s.)(vastūnām, n. 6th pl.)(uditā, f. 1st s.)(saṅgaḥ, m. 1st s.)(viruddha-)(dharma-)(niṣpattau, f. 7th s.)(tat-)(aniṣpatteḥ, f. 5th s.)(saḥ, m. 1st s.)(vidyate ”vid Pass.)(śaktau, f. 7th s.)(api*)
2831.
(ca*)(sarve, m. 1st pl.)(arthāḥ, m. 1st pl.)(sādhita-)(kṣaṇa-)(bhaṅgāḥ, m. 1st pl. [bv. cpd.])(iti*)(na*)(kiñcana, n. 1st s.)(śaktimat, n. 1st s.)(ādhātum* ”dhā)(antaram, n. 2nd s.)(śaktam, n. 2nd s.)(pratyaya-)(teṣu, m. 7th pl.)
2832.
(hi*)(teṣām, m. 6th pl.)(asti ”as II C.)(na*)(parastāt*)(avasthānam, n. 1st s.)(yena, n. 3rd s.)(te, m. 1st pl.)(labheran ”labh I C. Opt. Āt. III p. pl.)(śaktim, f. 2nd s.)(antarataḥ* [-tas suff.])(pratyaya-)(kutracit*)(phale, n. 6th s.)
2833.
(tu*)(ime, m. 1st pl.)(su-dhiyaḥ, m. 1st pl.)(saugatāḥ, m. 1st pl.)(vadanti ”vad I C. III p. pl.)(atra*)(etāvat, n. 2nd s.)(api*)(sthitā, f. 1st s.)(kvacit*)(jñāne, n. 7th s.)(eṣā, f. 1st s.)(śakyate ”śak Pass.)(na*)(boddhum* ”budh)(svataḥ* [-tas suff.])
2834.
(kaḥ, m. 1st s.)(nāma*)(prabhuḥ, m. 1st s.)(niścetum* ”ci)(kevalāt, n. 5th s.)(ātmatvāt, n. 5th s.)(anubhava-)(śaktatām, f. 2nd s.)(vijñeya-)(vastu-)(yathā-)(avasthita-)(bodha-)(āpti-)
2835.
(yena, n. 3rd s.)(darśane, n. 7th s.)(keśa-pāśā-)(ādi-)(vispaṣṭa-)(bhāsini, n. 7th s.)(ākāra-)(api*)(apramāṇe, n. 7th s.)(etat, n. 1st s.)(ātmatvam, n. 1st s.)(anubhava-)(vidyate ”vid Pass.)
2836.
(tasmāt, n. 5th s.)(samapekṣyate ”īkṣ Pass.)(jñānam, n. 1st s.)(artha-)(kriyā-)(vā*)(anyat, n. 1st s.)(eva*)(niścayāya, m. 4th s.)(tu*)(na*)(ādhānāya, n. 4th s.)(asyāḥ, f. 6th s.)(vat*)(viṣa-)(ādi-)
2837.
(yathā*)(hi*)(viṣa-)(madya-)(ādeḥ, m. 6th s.)(tat-)(anya-)(samatā-)(īkṣaṇāt, n. 5th s.)(phala-)(anantaratā-)(a-bhāvāt, m. 5th s.)(ca*)(etat-)(ātman-)(viniścaye, m. 7th s.)
2738.
(tādātmyam, n. 1st s.)(api*)(gamyate ”gam Pass.)(utpatti-)(tat-)(phala-)(mūrcchā-)(sveda-)(pralāpa-)(ādi-)(evam*)(tat-)(śakti-)(jñāne, n. 7th s.)(niścayaḥ, m. 1st s.)
N.B.: read etadātmaviniścaye rather than etadātmāviniścayaḥ.
2839.
(kiñca*)(avivādam, n. 1st s.)(prāmāṇyam, n. 1st s.)(lakṣaṇam, n. 1st s.)(śakti-)(niśceyam, n. 1st s.)(antara-)(pramāṇa-)(hi*)(iti*)(evam*)(uditam, n. 1st s.)(tvayā, 3rd s.)
2840.
(iti*)(śaktayaḥ, f. 1st pl.)(sarva-)(bhāvānām, m. 6th pl.)(sādhanāḥ, m. 1st pl. [bv. cpd.])(artha-āpatti-)(siddham, n. 1st s.)(artha-āpattitaḥ* [-tas suff.])(katham*)(na*)(siddham, n. 1st s.)(parataḥ* [-tas suff.])
2841.
(tat*)(evam*)(prāmāṇyasya, n. 6th s.)(anaṃśa-)(rūpasya, n. 6th s. [bv. cpd.])(niṣpanna-)(sva-)(hetutaḥ* [-tas suff.])(vināśa-)(na*)(āptiḥ, f. 1st s.)(vyapekṣaṇāt, n. 5th s.)(anya-)(niścaye, m. 7th s.)
2842.
(antaram, n. 1st s.)(pramā-)(na*)(apekṣyate ”īkṣ Pass.)(niṣpattyai, f. 4th s.)(tat-)(sva-bhāva-)(tu*)(apekṣyate ”īkṣ Pass.)(pratipattau, f. 7th s.)(artham, m. 2nd s.)(niścaya-)(tat-)(sva-rūpa-)
2843.
(kiñca*)(evam*)(aprāmāṇyam, n. 1st s.)(api*)(prasajyate ”sañj Pass.)(sva-taḥ)(eva*)(hi*)(asataḥ, n. 6th s.)(svataḥ* [-tas suff.])(tasya, n. 6th s.)(sambhavaḥ, m. 1st s.)(kutaścit*)(api*)
2844.
(anapekṣatvam, n. 1st s.)(eva*)(ekam, n. 1st s.)(nibandhanam, n. 1st s.)(aprāmāṇya-)(iti*)(ādi, n. 1st s.)(hi*)(niḥśeṣam, n. 1st s.)(śakyate ”śak Pass.)(abhidhātum* ”dhā)(atra*)(api*)
2845.
(tu*)(yathā*)(sāmarthyam, n. 1st s.)(avisaṃvādana-)(niśceyam, n. 1st s.)(anyataḥ* [-tas suff.])(tathā*)(sāmarthyam, n. 1st s.)(saṃvāda-)(ataḥ*)(sarvathā*)(dvayam, n. 1st s.)(samam, n. 1st s.)
N.B.: read niśceyam for niścayam.
2846.--Under the circumstances (tataḥ*)(kaḥ, m. 1st s.)(atiśayaḥ, m. 1st s.)(dṛṣṭaḥ, m. 1st s.)(prāmāṇyasya, n. 6th s.)(viparyayāt, m. 5th s.)(yena, m. 3rd s.)(tat, n. 1st s.)(eva*)(iṣṭam, n. 1st s.)(svataḥ* [-tas suff.])(tu*)(apramāṇatā, f. 1st s.)(parataḥ* [-tas suff.])
2847.

(tu*)(athāpi*)(asya, n. 6th s.)(prāmāṇyasya, n. 6th s.)(pramāṇānām, n. 6th pl.)(upavarṇanāt, n. 5th s.)(svataḥ* [-tas suff.])(abhimatā, f. 1st s.)(svataḥ* [-tas suff.])(vṛttiḥ, f. 1st s.)(sva-)(kārye, n. 7th s.)(jātānām, n. 6th pl.)
2848.
(hi*)(iṣyate ”iṣ Pass.)(lābhe, m. 7th s.)(ātman-)(bhāvānām, m. 6th pl.)(apekṣitā, f. 1st s.)(kāraṇa-)(tu*)(labda-)(ātmānaḥ, m. 1st pl [bv. cpd.])(vartante ”vṛt I C. Āt. III p. pl.)(eva*)(svayam*)(sva-)(kāryeṣu, n. 7th pl.)
2849.
(ataḥ*)(jñānānām, n. 6th pl.)(asti ”as II C.)(vyapekṣā, f. 1st s.)(sva-)(hetuṣu, m. 7th pl.)(mātre, n. 7th s.)(utpatti-)(tu*)(na*)(janmani, n. 7th s.)(niścaya-)(sva-)(guṇeṣu, m. 7th pl.)
2850.
(hi*)(janane, n. 7th s.)(viniściteḥ, f. 6th s.)(prāmāṇya-)(artha-)(teṣām, n. 6th pl.)(svatantrāṇām, n. 6th pl.)(nirapekṣāṇām, n. 6th pl.)(sva-)(hetu-)(vṛttiḥ, f. 1st s.)(vat*)(ghaṭa-)(ādi-)
2851.
(janmani, n. 7th s.)(ghaṭaḥ, m. 1st s.)(apekṣate ”īkṣ I C. Āt.)(piṇḍa-)(mṛd-)(daṇḍa-)(cakra-)(ādi-)(tu*)(āharaṇe, n. 7th s.)(udaka-)(asya, m. 6th s.)(apekṣā, f. 1st s.)(tat-)
2852.
(ca*)(hi*)(ante, m. 7th s.)(eva*)(avaśyam*)(tat, n. 1st s.)(svataḥ-pramāṇatvam, n. 1st s.)(pramāṇatve, n. 7th s.)(adhīne, n. 7th s.)(para-)(prasajyate ”sañj Pass.)(anavasthā, f. 1st s.)
2853.
(cet*)(pramāṇatve, n. 7th s.)(maulike, n. 7th s.)(sādhyatā, f. 1st s.)(antara-)(pramāṇa-)(icchantaḥ ”iṣ I C., m. 1st pl.)(evam*)(tatra*)(labhemahi ”labh I C. Opt. 1p pl.)(na*)(vayvasthām, f. 2nd s.)(tava, 6th s.)
2854.
(hi*)(eva*)(yathā*)(prathamam, n. 1st s.)(jñānam, n. 1st s.)(apekṣate ”īkṣ I C. Āt.)(saṃvādam, m. 2nd s.)(tat-)(eva*)(tathā*)(punaḥ*)(mṛgyaḥ, m. 1st s.)(saṃvādaḥ, m. 1st s.)(saṃvādena, m. 3rd s.)(api*)
2855.
(tu*)(yadi*)(kasyacit, n. 6th s.)(pramāṇatā, f. 1st s.)(iṣyeta ”iṣ Pass. Opt.)(eva*)(svataḥ* [-tas suff.])(kena, m. 3rd s.)(hetunā, m. 3rd s.)(pradveṣaḥ, m. 1st s.)(prathamasya, n. 6th s.)(bhāve, m. 7th s.)(tathā*)
2856.
(yadi*)(evam*)(pramāṇatā, f. 1st s.)(pratyakṣa-)(ādi-)(adhīnā, f. 1st s.)(guṇa-)(ca*)(guṇāḥ, m. 1st pl.)(na*)(kadācana*)(santi ”as I C. III p. pl.)(vinā*)(pramāṇena, n. 3rd s.)
2857.
(tataḥ*)(pramāṇatā, f. 1st s.)(api*)(tasya, m. 6th s.)(icchataḥ ”iṣ I C., m. 6th s.)(antaram, n. 2nd s.)(pramāṇa-)(paricchedi, n. 2nd s.)(guṇa-)(āyattā, f. 1st s.)(anya-)(parichinna-)(guṇas-)
2858.
(eva*)(yathā*)(ādye, n. 7th s.)(tathā*)(anyatra*)(iti*)(anavasthā, f. 1st s.)(vat*)(pūrva-)(evam*)(tatra*)(tatra*)(na*)(labhemahi ”labh I C. Opt. 1p pl.)(vyavasthām, f. 2nd s.)
2859.
(atha*)(jñānam, n. 1st s.)(guṇa-)(na*)(iṣyate ”iṣ Pass.)(prāmāṇyam, n. 1st s. [bv. cpd.])(āyatta-)(guṇa-)(ādyam, n. 1st s.)(vijñānam, n. 1st s.)(artha-)(api*)(na*)(apekṣeta ”īkṣ I C. Āt. Opt.)(pramām, f. 2nd s.)(guṇa-)
2860.
(ataḥ*)(api*)(gatvā* ”gam)(dūram, n. 2nd s.)(yat*)(avaśya-)(abhyupagantavyam, n. 1st s.)(kvacit*)(svataḥ-prāmāṇyam, n. 1st s.)(tatra*)(eva*)(varam, n. 1st s.)(sthitam, n. 1st s.)(ādau, m. 7th s.)
N.B.: read gatvā rather than dhyātvā.
2861.
(vā*)(kena, m. 3rd s.)(abhyadhikena, m. 3rd s.)(saṃvāda-)(vijñāne, n. 1st d.)(guṇa-)(balena, n. 3rd s.)(yat-)(ādyasya, n. 6th s.)(adhīnatvam, n. 1st s.)(tat-)
2862.
(tasmāt, n. 5th s.)(prāmāṇyam, n. 1st s.)(sthitam, n. 1st s.)(svataḥ-)(sarvatra*)(autsargikam, n. 1st s.)(tat, n. 1st s.)(apohyate ”ūh Pass.)(bādha-)(jñānābhyām, n. 3rd d.)(kāraṇa-)(duṣṭatva-)
2863.
(ca*)(api*)(etasmin, m. 7th s.)(āyatte, m. 7th s.)(para-)(na*)(anavasthā, f. 1st s.)(hi*)(etat, n. 1st s.)(adhīnam, n. 1st s.)(pramāṇa-)(ca*)(tat, n. 1st s.)(pratiṣṭhitam, n. 1st s.)(svataḥ* [-tas suff.])
2864.
(hi*)(yathā*)(pramāṇam, n. 1st s.)(na*)(sādhyate ”sidh Caus. Pass.)(anyena, n. 3rd s.)(pramāṇena, n. 3rd s.)(eva*)(tathā*)(a-pramāṇatvam, n. 1st s.)(hi*)(na*)(sidhyati ”sidh IV C.)(a-pramāṇāt, n. 5th s.)
2865.
(hi*)(āśrayatve, n. 7th s.)(tulya-)(jāta-)(upapadyate ”pad IV. C. Āt.)(na*)(pratiṣṭhā, f. 1st s.)(tu*)(vijāteḥ, f. 6th s.)(mūla-)(dṛḍha-)(pratiṣṭhitā, f. 1st s.)(anya-)(hetutvāt, n. 5th s.)
2866.
(bādhaka-)(pratyayaḥ, m. 1st s.)(tāvat*)(avadharaṇam, n. 1st s.)(artha-)(anyatva-)(anapekṣa-)(pramāṇatvāt, n. 5th s.)(saḥ, m. 1st s.)(apohate ”ūh I C. Āt.)(pūrva-)(jñānam, n. 2nd s.)

2867.
(tu*)(punaḥ*)(tatra*)(api*)(syāt ”as II C. Opt.)(apekṣā, f. 1st s.)(apavādasya, m. 6th s.)(kvacit*)(āśaṅkasya, m. 6th s. [bv. cpd.])(jāta-)(pūrveṇa, n. 3rd s.)(sā, f. 1st s.)(api*)(nivartate ”vṛt I C. Āt.)(alpena, m. 3rd s.)
2868.
(yadi*)(antaram, n. 1st s.)(bādhaka-)(utpannam, n. 1st s.)(anvicchataḥ, m. 6th s.)(aparam*, n. 2st s. [adv.])(tataḥ*)(madhyama-)(bādhena, m. 3rd s.)(pramāṇatā, f. 1st s.)(pūrvasya, n. 6th s.)(eva*)
2869.
(atha*)(samyañc-)(anveṣaṇe, n. 7th s.)(kṛte, n. 7th s.)(anurūpa-)(yatnena, m. 3rd s.)(na*)(bādhakam, n. 1st s.)(bādhaka-)(bhavet ”bhū Opt.)(vijñātam, n. 1st s.)(a-bhāvāt, m. 5th s.)(mūla-)
2870.
(tataḥ*)(nirapavādatvāt, n. 5th s.)(tena, n. 3rd s.)(eva*)(balīyasā, n. 3rd s.)(bādhyate ”bādh Pass.)(ādyam, n. 1st s.)(tena, n. 3rd s.)(pramāṇatvam, n. 1st s.)(tasya, n. 6th s.)(eva*)(apohyate ”ūh Pass.)
2871.
(evam*)(na*)(ativartate ”vṛt I C. Āt.)(tritayam, n. 2nd s.)(jñāna-)(parīkṣaka-)(ca*)(tataḥ*)(bādhena, m. 3rd s. [bv. cpd.])(a-jāta-)(punaḥ*)(āśaṅkyam, n. 1st s.)(bādhakam, n. 1st s.)
2872.
(hi*)(yaḥ, m. 1st s.)(mohāt, m. 5th s.)(utprekṣeta ”īkṣ I C. Opt. Āt.)(bādhakam, n. 2nd s.)(api*)(ajātam, n. 2nd s.)(saḥ, m. 1st s.)(ātmā, m. 1st s. [bv. cpd.])(saṃśaya-)(sarva-)(vyavahāreṣu, m. 7th pl.)(vrajet ”vraj I C. Opt.)(kṣayam, m. 2nd s.)
2873.
(ca*)(tathā*)(vāsudevena, m. 3rd s.)(ninditā, f. 1st s.)(saṃśaya-)(ātmatā, f. 1st s.)(iti*)(na*)(ayam, m. 1st s.)(lokaḥ, m. 1st s.)(na*)(paraḥ, m. 1st s.)(kaunteya, m. 1st s. vocative)(asti ”as II C.)(saṃśaya-)(ātmanaḥ, m. 6th s.)
2874.
(ataḥ*)(yatra*)(matau, f. 7th s.)(eva*)(yāvān, m. 1st s.)(apavādaḥ, m. 1st s.)(sambhāvyate ”bhū Caus. Pass.)(tāvati, m. 7th s.)(eva*)(anviṣṭe, m. 7th s.)(ca*)(anupajāte, m. 7th s.)(tat-)(ātmani, f. 7th s. [bv. cpd.])
2875.
(pramātṛbhiḥ, m. 3rd pl.)(kāmaiḥ, m. 3rd pl.)(ātman-)(na*)(sthātavyam, n. 1st s.)(utprekṣamāṇaiḥ, m. 3rd pl.)(bhūyaḥ*, n. 2nd s. [adv.])(tatra*)(vastuni, n. 7th s.)(iti*)(api*)(syāt ”as II C. Opt.)(kadācit*)
2876.
(hi*)(ye, m. 1st pl.)(bhedāḥ, m. 1st pl.)(deśa-)(kāla-)(nara-)(avasthā-)(siddhāḥ, m. 1st pl.)(eva*)(yasmin, n. 7th s.)(saṃvyavahārataḥ* [-tas suff.])(arthinā, m. 3rd s.)(bādhaka-)(apekṣyāḥ, m. 1st pl.)(te, m. 1st pl.)
2877.
(dūra-)(deśa-)(vyavasthānāt, n. 5th s.)(asamyañc-)(darśane, n. 7th s.)(bhavet ”bhū I C. Opt.)(anya-)(āśaṅkā, f. 1st s.)(kvacit*)(tatra*)(samīpa-)(gati-)(mātrakam, n. 1st s.)
2878.
(apavāda-)(avadhiḥ, m. 1st s.)(kāla-)(nara-)(avasthā-)(antare, n. 7th s.)(na*)(tu*)(vyapekṣā, f. 1st s.)(vidyate ”vid Pass.)(tatra*)(mṛga-)(tṛṣṇā-)(ādi-)(buddhi-)(vat*)
Textual variant (Baudha Bhāratī): (tasmin*)
2879.
(evam*)(yaḥ, m. 1st s.)(kāle, m. 7th s.)(santamase, n. 7th s.)(saṃśayaḥ, m. 1st s.)(gava-)(aśva-)(ādi-)(bhrānteḥ, f. 5th s.)(nirṇayaḥ, m. 1st s.)(avadhiḥ, m. 1st s.)(tatra*)(bhavana-)(prakāśī- [form with affix cvi])
2880.
(tathā*)(hi*)(candra-)(moha-)(diś-)(varṇa-)(svara-)(veda-)(ādiṣu, m. 7th s.)(anyathātve, n. 7th s.)(avadhāraṇam, n. 1st s.)(sampraśnāt, m. 5th s.)(antara-)(puruṣa-)
2881.
(indriyaiḥ, m. 3rd pl. [bv. cpd.])(kṣata-)(rāga-)(dveṣa-)(mada-)(unmāda-)(kṣud-)(tṛṣṇā-)(ādi-)(durjñāne, n. 7th s.)(viparyayaḥ, m. 1st s.)(arthe, m. 7th s.)(jñāyamāne ”jñā Pass, m. 7th s.)(a-bhāvāt, m. 5th s.)(tat-)
2882.
(api*)(vyavahāre, m. 7th s.)(ṛṇa-)(ādi-)(vivadamānayoḥ ”vad I C. Āt., m. 7th d.)(dvayoḥ, m. 7th d.)(ekam, n. 1st s.)(vākyam, n. 1st s.)(prati-arthinaḥ, m. 6th s.)(dve, n. 1st d.)(vākye, n. 1st d.)(pūrva-vādinaḥ, m. 6th s.)
2883.
(eva*)(bhayāt, m. 5th s.)(anavasthā-)(na*)(adhikam, n. 1st s.)(vākyam, n. 1st s.)(likhyate ”likh Pass.)(tu*)(tataḥ*)(svāmin-)(sākṣin-)(sabhā-sadaḥ, m. 1st pl.)(brūyuḥ ”bru II C. Opt. III p. pl.)(nirṇayam, m. 2nd s.)
2884.
(evam*)(sarvatra*)(iṣyate ”iṣ Pass.)(vikriyā, f. 1st s.)(trayasya, n. 6th s.)(jñāna-)(eva*)(ataḥ*)(eva*)(devānām, m. 6th pl.)(abhidhīyate ”dhā Pass.)(tri-satyatā, f. 1st s.)(api*)
2885.
(tena, n. 3rd s.)(pramāṇatve, n. 7th s.)(svataḥ* [-tas suff.])(na*)(anavasthā, f. 1st s.)(api*)(ubhayoḥ, n. 6th d.)(ataḥ*)(pramāṇatva-)(apramāṇatve, n. 1st d.)(sthite, n. 1st d.)(yathā-yogam*, m. 2nd s. [adv.])
2886.

(tat, n. 1st s.)(vākyam, n. 1st s.)(yat, n. 1st s.)(avadhāryate ”dhṛ Caus. Pass.)(nityam, n. 1st s.)(vā*)(praṇītam, n. 1st s.)(āpta-)(na*)(api*)(manāk*)(dūṣyate ”duṣ Caus.
Pass.)
2887.
(eva*)(te, m. 1st pl.)(ye, m. 1st pl.)(vidyā-guravaḥ, m. 1st pl.)(ca*)(saha-adhyāyinaḥ, m. 1st pl.)(vārayantaḥ ”vṛ Caus., m. 1st pl.)(vināśam, m. 2nd s.)(tatra*)(kṣamāḥ, m. 1st pl.)(pālana-)(tādṛśām, n. 6th pl.)
2888.
(ataḥ*)(vākyam, n. 1st s.)(na*)(dūṣyate ”duṣ Caus. Pass.)(vā*)(doṣaiḥ, m. 3rd pl.)(niṣiddhaiḥ, m. 3rd pl.)(guṇa-)(yadvā*)(a-bhāve, m. 7th s.)(kartuḥ, m. 6th s.)(na*)(te, m. 1st pl.)(doṣāḥ, m. 1st pl.)(nirāśrayāḥ, m. 1st pl.)
2889.
(tatra*)(dvayam, n. 1st s.)(dṛṣṭam, n. 1st s.)(ukteḥ, f. 6th s.)(āpta-)(ātmakam, n. 1st s.)(a-bhāva-)(doṣa-)(guṇa-)(yathā*)(pramāṇatvam, n. 1st s.)(asti ”as II C.)(na*)(guṇebhyaḥ, m. 5th pl.)(tathā*)(uditam, n. 1st s.)
2890.
(ataḥ*)(guṇavattvāt, n. 5th s.)(vaktuḥ, m. 6th s.)(na*)(doṣāḥ, m. 1st pl.)(nirākṛtāḥ, m. 1st pl.)(tat-)(ca*)(pramāṇam, n. 1st s.)(vākyam, n. 1st s.)(svataḥ* [-tas suff.])(upalakṣitam, n. 1st s.)(a-bhāva-)(doṣa-)
2891.
(cet*)(a-bhāvah, m. 1st s.)(doṣa-)(vākyeṣu, n. 7th pl.)(āpta-)(gamyate ”gam Pass.)(guṇebhyaḥ, m. 5th pl.)(bhavet ”bhū II C. Opt.)(sā, f. 1st s.)(eva*)(anavasthā, f. 1st s.)(anugāminaḥ, m. 6th s.)(guṇavattva-)
2892.
(eṣaḥ, m. 1st s.)(na*)(doṣaḥ, m. 1st s.)(jñānam, n. 1st s.)(guṇa-)(na*)(eva*)(apekṣyate ”īkṣ Pass.)(tadā*)(na*)(eva*)(jñāyamānatayā, f. 3rd s.)(guṇāḥ, m. 1st pl.)(upakāriṇaḥ, m. 1st pl.)(tatra*)
2893.
(mātreṇa, n. 3rd s.)(sattā-)(te, m. 1st pl.)(sarve, m. 1st pl.)(kṣamāḥ, m. 1st pl.)(vyāvarttana-)(doṣa-)(teṣu, m. 7th pl.)(satsu, m. 7th pl.)(na*)(jāyate ”jan IV. C. Āt.)(jñānam, n. 1st s.)(viṣayam, n. 1st s. [bv. cpd.])(doṣa-)(nṛ-)
2894.
(ca*)(jñāyamānatvāt, n. 5th s.)(doṣaiḥ, m. 3rd pl.)(na*)(apodyate ”vad Pass.)(prāmāṇyam, n. 1st s.)(siddham, n. 1st s.)(anapodita-)(tat, n. 1st s.)(sthitam, n. 1st s.)(svataḥ* [-tas suff.])(iha*)(api*)
2895.
(tu*)(pauruṣeye, n. 7th s.)(śaṅkyate ”śaṅk Pass.)(iti*)(santi ”as II C. III p. pl.)(doṣāḥ, m. 1st pl.)(santi ”as II C. III p. pl.)(na*)(vede, m. 7th s.)(ca*)(a-bhāvāt, m. 5th s.)(kartuḥ, m. 6th s.)(asti ”as Ii C.)(eva*)(na*)(āśaṅkā, f. 1st s.)(naḥ, 6th pl.)
2896.
(ataḥ*)(yat*)(prāmāṇyam, n. 1st s.)(ucyate ”vac Pass.)(vede, m. 7th s.)(anapekṣatvāt, n. 5th s.)(tadā*)(sutarām*)(siddhyati ”sidh IV C.)(svataḥ* [-tas suff.])(praṇīte, n. 7th s.)(āptena, m. 3rd s.)(api*)
2897.
(tayā, f. 3rd s.)(eva*)(yā, f. 1st s.)(anya-)(pramāṇaiḥ, n. 3rd pl.)(asaṅgatiḥ, f. 1st s.)(sarva-)(kālam*, m. 2nd s. [adv.])(arthe, m. 7th s.)(veda-)(asya, m. 6th s.)(pramāṇatvam, n. 1st s.)(anyathā*)(anuvādatvam, n. 1st s.)
2898.
(saṅgatiḥ, f. 1st s.)(na*)(eva*)(kāraṇam, n. 1st s.)(pramāṇatve, n. 7th s.)(anyasya, n. 6th s.)(api*)(hi*)(tulya-)(arthānām, n. 6th pl. [bv. cpd.])(vikalpena, m. 3rd s.)(pramāṇatā, f. 1st s.)(eva*)(ekasya, n. 6th s.)
2899.
(api*)(yatra*)(syāt ”as II C. Opt.)(paricchedaḥ, m. 1st s.)(punaḥ*)(uttaraiḥ, n. 3rd pl.)(pramāṇaiḥ, n. 3rd pl.)(nūnam*)(api*)(tatra*)(saḥ, m. 1st s.)(arthaḥ, m. 1st s.)(na*)(sphuṭam*, n. 2nd s. [adv.])(avadhṛtaḥ, m. 1st s.)(pūrveṇa, n. 3rd s.)
2900.
(na*)(pramāṇatā, f. 1st s.)(bhavet ”bhū I C. Opt.)(arthe, m. 7th s.)(vinaṣṭe, n. 7th s.)(sakṛt-)(jāta-)(ca*)(śrautrā, f. 1st s.)(dhīḥ, f. 1st s.)(syāt ”as II C. Opt.)(apramāṇam, n. 1st s.)(asaṅgatā, f. 1st s.)(netra-)(ādibhiḥ, m. 3rd pl.)
2901.
(cet*)(pramāṇatā, f. 1st s.)(asyāḥ, f. 6th s.)(siddhā, f. 1st s.)(sambandhāt, m. 5th s.)(antareṇa, n. 3rd s.)(śrotra-)(jñāna-)(vede, m. 7th s.)(api*)(saṅgateḥ, f. 5th s.)(antara-)(vijñāna-)(janya-)(tat-)
2902.
(tu*)(api*)(dvayoḥ, n. 6th d.)(buddhiḥ, f. 1st s.)(asti ”as II C.)(na*)(janyā, f. 1st s.)(antara-)(sādhana-)(ataḥ*)(na*)(vāñchyate ”vāñch Pass.)(saṃvādaḥ, m. 1st s.)(jñāna-)(kṛta-)(antara-)(hetu-)
2903.
(tu*)(yathā*)(pratyakṣe, n. 7th s.)(kāraṇam, n. 1st s.)(saṅgatiḥ, f. 1st s.)(antara-)(vijñāna-)(adhīna-)(eka-)(indriya-)(tathā*)(kathyatām ”kath Pass. Imperative 3p s.)(kḷptā, f. 1st s.)(vede, m. 7th s.)(api*)
2904.
(hi*)(labhyamāne ”labh Pass., n. 7th s.)(eva*)(ekena, n. 3rd s.)(vākyena, n. 3rd s.)(kāla-)(deśa-)(nara-)(ādiṣu, m. 7th pl.)(na*)(antaram, n. 1st s.)(kāraṇa-)(mṛgyam, n. 1st s.)(saṃvāde, m. 7th s.)(artha-)
2905.
(tasmāt, n. 5th s.)(yat, n. 1st s.)(dṛḍham, n. 1st s.)(vijñānam, n. 1st s.)(utpannam, n. 1st s.)(na*)(visaṃvadet ”vad I C. Opt.)(vijñānaiḥ, n. 3rd s.)(antara-)(deśa-)(ādi-)(tat, n. 1st s.)(asaṃsayam, n. 1st s. [bv. cpd.])(pramāṇam, n. 1st s.)

2906.
(ca*)(pramāṇatā, f. 1st s.)(śabda-)(ādīnām, m. 6th pl.)(na*)(sādhyā, f. 1st s.)(anumānena, n. 3rd s.)(mā*)(aviśeṣataḥ* [-tas suff.])(sā, f. 1st s.)(pratyakṣasya, n. 6th s.)(api*)(bhūt ”bhū augmentless aorist)(sādhyā, f. 1st s.)(anumāna-)(eva*)
2907.
(yena, n. 3rd s.)(pramāṇatvam, n. 1st s.)(pramāṇānām, n. 6th pl.)(sādhyate ”sidh Caus. Pass.)(anyena, n. 3rd s.)(tasya, n. 6th s.)(api*)(sādhyatvāt, n. 5th s.)(anyena, n. 3rd s.)(prasajyate ”sañj Pass.)(anavasthā, f. 1st s.)
2908.
(cet*)(pramāṇatā, f. 1st s.)(sādhakasya, n. 6th s.)(syāt ”as II C. Opt.)(asādhitā, f. 1st s.)(anyena, n. 3rd s.)(sā, f. 1st s.)(bhavet ”bhū I C. Opt.)(siddhā, f. 1st s.)(eva*)(tat-vat*)(api*)(sādhyānām, n. 6th pl.)(tataḥ*)
2909.
(nanu*)(pratyakṣa-)(ādi, n. 1st s.)(na*)(gṛhyate ”gṛh Pass.)(evam*)(iti*)(pramāṇam, n. 1st s.)(ca*)(ittham*)(agṛhītena, n. 3rd s.)(na*)(vyavahāraḥ, m. 1st s.)(avakalpyate ”kḷp Caus. Pass.)
2910.
(pūrvam*, n. 2nd s. [adv.])(grahaṇāt)(pramāṇam, n. 1st s.)(pratiṣṭhitam, n. 1st s.)(sva-)(rūpeṇa, n. 3rd s.)(ca*)(tat-)(sva-)(arthe, m. 7th s.)(nirapekṣam, n. 1st s.)(pramite, m. 7th s.)(mīyate ”mā Pass.)(paraiḥ, n. 3rd pl.)
2911.
(ca*)(yathā*)(sarve, m. 1st pl.)(viṣayāḥ, m. 1st pl.)(gṛhyante ”grah Pass. III p. pl.)(cakṣuḥ-)(ādibhiḥ, n. 3rd pl.)(indriyaiḥ, n. 3rd pl.)(eva*)(aviditaiḥ, n. 3rd pl.)(tathā*)(te, m. 1st pl.)(pramāṇaiḥ, n. 3rd pl.)(api*)
2912.
(tena, n. 3rd s.)(jñāyamānatvam, n. 1st s.)(atra*)(na*)(upayujyate ”yuj Pass.)(prāmāṇye, n. 7th s.)(anubhavaḥ, m. 1st s.)(viṣaya-)(api*)(labhyate ”labh Pass.)(asmāt, n. 5th s.)(eva*)(ajñātāt, n. 5th s.)
2913.
(iva*)(pramāṇam, n. 1st s.)(apramāṇam, n. 1st s.)(punaḥ*)(sthitam, n. 1st s.)(sva-)(arthe, m. 7th s.)(tasya, n. 6th s.)(mithyātvam, n. 1st s.)(na*)(gṛhyeta ”grah Pass. Opt.)(ṛte*)(antarāt, n. 5th s.)(pramāṇa-)
2914.
(hi*)(anyathā-)(bhāvaḥ, m. 1st s.)(arthasya, m. 6th s.)(na*)(āttaḥ, m. 1st s.)(pūrveṇa, n. 3rd s.)(vat*)(tathātva-)(tat*)(atra*)(api*)(dhīḥ, f. 1st s.)(bhāve, m. 7th s.)(anyathā-)(yat-vā*)(kāraṇe, n. 7th s.)(duṣṭa-)
2915.
(eva*)(tāvatā, n. 3rd s.)(mithyātvam, n. 1st s.)(gṛhyate ”grah Pass.)(na*)(anya-)(hetukam, n. 1st s.)(eva*)(avastham, n. 1st s. [bv. cpd.])(utpatti-)(idam, n. 1st s.)(mīyate ”mā Pass.)(iti*)(pramāṇam, n. 1st s.)
2916.
(ataḥ*)(api*)(yatra*)(mithyātvam, n. 1st s.)(pratipādyate ”pad Caus. Pass.)(parebhyaḥ, m. 4th pl.)(tatra*)(api*)(etat, n. 1st s.)(dvayam, n. 1st s.)(vācyam, n. 1st s.)(tu*)(na*)(mātṛkam, n. 1st s.)(sādharmya-)
2917.
(avipaścitaḥ, m. 1st pl.)(ye, m. 1st pl.)(āśritāḥ, m. 1st pl.)(kiñcit, n. 2nd s.)(mātram, n. 2nd s.)(sādharmya-)(apramāṇa-)(sādhayanti ”sidh Caus. III p. pl.)(mithyātvam, n. 1st s.)(sarva-)(pramāṇa-)
N.B.: read ye for yat.
2918.
(teṣām, m. 6th pl.)(tādṛk, n. 1st s.)(sādhana-kalpanam, n. 1st s.)(eva*)(ātman-)(vadhāya, m. 4th s.)(parasya, m. 6th s.)(api*)(utpadyate ”pad IV C. Āt.)(tādṛśam, n. 1st s.)(pratibimbena, n. 3rd s.)
2919.
(ca*)(pratiṣiddhatvāt, n. 5th s.)(tena, n. 3rd s.)(sādhanam, n. 1st s.)(a-yathā-bhūta-)(na*)(kṣamam, n. 1st s.)(bādhitum* ”bādh)(codanām, f. 2nd s.)(autsargika-)(pramāṇatvāt, n. 5th s.)
2920.
(atra*)(abhidhīyate ”dhā Pass.)(tu*)(nanu*)(eṣā, f. 1st s.)(vyavasthā, f. 1st s.)(sa-)(nibandhanā, f. 1st s. [bv. cpd.])(teṣām, n. 6th pl.)(bhāvānām, m. 6th pl.)(iṣyate ”iṣ Pass.)(sthitiḥ, f. 1st s.)
N.B.: read bhāvānām instead of jñānānām or jñātānām.
2921.
(lābhe, m. 7th s.)(ātman-)(ādīnām, m. 6th pl.)(ghaṭa-)(iṣyate ”iṣ Pass.)(apekṣitā, f. 1st s.)(kāraṇa-)(labdha-)(ātmanām, m. 6th pl. [bv. cpd.])(pravṛttiḥ, f. 1st s.)(eva*)(svayam*)(sva-)(kāryeṣu, n. 7th pl.)
2922.
(tu*)(jñānam, n. 1st s.)(yat, n. 1st s.)(tvayā, 3rd s.)(api*)(iṣṭam, n. 1st s.)(asthiram, n. 1st s.)(anantaram*, n. 2nd s. [adv.])(janma-)(asataḥ, n. 6th s.)(paścāt*)(labda-)(ātmanaḥ, n. 6th s. [bv. cpd.])(kīdṛśaḥ, m. 1st s.)(vyāpāraḥ, m. 1st s.)(tasya, n. 6th s.)
2923.
(hi*)(vyāpāraḥ, m. 1st s.)(kāraṇānām, n. 6th pl.)(dṛṣṭaḥ, m. 1st s.)(atirekataḥ* [-tas suff.])(janman-)(janma, n. 1st s.)(vivakṣyate ”vac Desiderative Pass.)(iti*)(mā*)(bhūt ”bhū augmentless Aorist)(tathā*)(pramāṇe, n. 7th s.)(api*)
2924.
(hi*)(tat, n. 1st s.)(na*)(āste ”ās Ii C. Āt.)(api*)(kṣaṇam, n. 2nd s.)(vā*)(jāyate ”jan IV C. Āt.)(ātmakam, n. 1st s.)(apramā-)(yena, n. 3rd s.)(vyāpriyeta ”pṛ Pass. Opt.)(paścāt*)(grahaṇe, n. 7th s.)(artha-)(vat*)(indriya-)(ādi-)

2925.
(api*)(atha*)(jñānam, n. 1st s.)(abhyupagamyate ”gam Pass.)(akṣaṇikam, n. 1st s.)(ca*)(nityam, n. 1st s.)(ayam, m. 1st s.)(virodhaḥ, m. 1st s.)(abhyupeta-)(evam*)(avabādhanam, n. 1st s.)(yuktyā, f. 3rd s.)
2926.
(sādhita-)(sa-vistaram, n. 1st s. [bv. cpd.])(sarvam, n. 1st s.)(vastu, n. 1st s.)(bhaṅgam, n. 1st s. [bv. cpd.])(kṣaṇa-)(ca*)(nityam, n. 1st s.)(na*)(janyate ”jan Pass.)(iti*)(kā, f. 1st s.)(apekṣitā, f. 1st s.)(asya, n. 6th s.)(kāraṇa-)
2927.
(ca*)(ataḥ*)(śakyate ”śak Pass.)(vaktum* ”vac)(eva*)(svataḥ* [-tas suff.])(na*)(vartate ”vṛ I C. Āt.)(pramā, f. 1st s.)(paścāt*)(sva-)(kāryeṣu, n. 7th pl.)(nairūpyāt, n. 5th s.)(vat*)(gagana-abja-)
2928.
(vā*)(jñānam, n. 1st s.)(astu ”as II C. Imperative 3p s.)(akṣaṇkam, n. 1st s.)(eva*)(svataḥ* [-tas suff.])(pravartate ”vṛt I C. Āt.)(viniścityai, f. 4th s.)(sva-)(prāmāṇya-)(tat*)(kim*)(saṃśaya-)(ādayaḥ, m. 1st pl.)
2929.
(yasmāt, n. 5th s.)(niścayaḥ, m. 1st s.)(prāmāṇya-)(bhāvikaḥ, m. 1st s.)(tatra*)(tat-)(mātra-)(tasmin, m. 7th s.)(jāte, m. 7th s.)(anāspadau, m. 1st d.)(sandeha-)(viparyāsau, m. 1st d.)
2930.
(hi*)(manasoḥ, n. 6th d.)(niścaya-)(āropa-)(bhāvataḥ* [-tas suff.])(bādhaka-)(bādhya-)(samāropa-)(viveke, m. 7th s.)(niścayaḥ, m. 1st s.)(vartate ”vṛt I C. Āt.)(akhilaḥ, m. 1st s.)
2931.
(ca*)(tataḥ*)(siddhaye, f. 4th s.)(prāmāṇya-)(mati-)(janya-)(codanā-)(yuktiḥ, f. 1st s.)(uttha-bhāvāt, m. 5th s.)(hetu-)(varjita-)(doṣa-)(apārthikā, f. 1st s.)
2932.
(yadi*)(iṣyate ”iṣ Pass.)(svataḥ-pramāṇatve, n. 7th s.)(sā, f. 1st s.)(nivāriṇī, f. 1st s.)(apavāda-)(api*)(tat, n. 1st s.)(na*)(evam*)(asambhavāt, m. 5th s.)(āśaṅkāyāḥ, f. 6th s.)
2933.
(sā, f. 1st s.)(āśaṅkā, f. 1st s.)(tāvat*)(eva*)(yāvat*)(niścayaḥ, m. 1st s.)(na*)(udeti ”i II C.)(niścaye, m. 7th s.)(gate, m. 7th s.)(tat-)(kutaḥ*)(nu*)(iyam, f. 1st s.)(aprāmāṇye, n. 7th s.)(tasmin, n. 7th s.)
2934.
(yena, n. 3rd s.)(yatnaḥ, m. 1st s.)(artham*, m. 2nd s. [adv.])(vinivṛtti-)(tat-)(vrajet ”vraj I C. Opt.)(sārthakatām, f. 2nd s.)(hi*)(niścita-tādātmyaḥ, m. 1st s. [bv. cpd.])(sthāṇau, m. 7th s.)(na*)(śaṅkate ”śaṅk I C. Āt.)(anyathātvam, n. 2nd s.)
2935,
When a firm conviction (niścayaḥ, m. 1st s.)(jāyate ”jan IV C. Āt.)(yat-)(rūpa-)(yatra*)(vastuni, n. 7th s.)(yasmāt, n. 5th s.)(śaṅkāyāḥ, f. 6th s.)(viparyaya-)(tat-)(nivartanam, n. 1st s.)(tataḥ*)(eva*)
2936.
(yathā*)(astitā-)(pāvaka-)(ādi-)(gatau, f. 7th s.)(liṅgebhyaḥ, n. 5th pl.)(ādi-)(dhūma-)(nāstitā-)(tat-)(upapadyate ”pad IV C. Āt.)(vyavacchedaḥ, m. 1st s.)(tataḥ*)(eva*)
2937.
(evam*)(iṣyatām ”iṣ Pass. Imperative 3p s.)(vyavacchedaḥ, m. 1st s.)(aprāmāṇya-)(eva*)(svataḥ* [-tas suff.])(ataḥ*)(nivṛttaye, f. 4th s.)(aprāmāṇya-)(na*)(sādhanam, n. 1st s.)(yuktam, n. 1st s.)
2938.
(tu*)(yadi*)(vartteta ”vṛt I C. Opt. Āt.)(āśaṅkā, f. 1st s.)(dvaya-)(apramāṇa-)(tatra*)(syāt ”as II C. Opt.)(na*)(niścayaḥ, m. 1st s.)(prāmāṇya-)(kṛteḥ, f. 5th s.)(viṣayī- [form with affix cvi])(bhrāntyā, f. 3rd s.)
2939.
(yaḥ, m. 1st s.)(kṛtaḥ, m. 1st s.)(viṣayī- [form with affix cvi])(pratyayaiḥ, m. 3rd pl.)(sandeha-)(viparyāsa-)(hi*)(tatra*)(tadā*)(na*)(niścayaḥ, m. 1st s.)(rūpa-)(tat-)(vat*)(sthāṇu-)
2940.
(yathā*)(sthāṇu-)(tejaḥ-)(apramāṇa-)(ādi, n. 1st s.)(vyavasīyate ”so Pass.)(parebhyaḥ, n. 5th pl.)(pratyayaiḥ, m. 3rd pl.)(bali-bhuj-)(dhūma-)(doṣa-)(uttha-)(kāraṇa-)(ādi-)
2941.
(yat*)(gatam, n. 1st s.)(viṣayatvam, n. 1st s.)(sandeha-)(viparyāsa-)(gamyatām ”gam Pass. Imperative 3p s.)(niścayaḥ, m. 1st s.)(tasya, n. 6th s.)(pramāṇatvasya, n. 6th s.)(parataḥ* [-tas suff.])
2942.
(ca*)(bhavatām, m. 6th pl.)(pakṣaḥ, m. 1st s.)(vākye, n. 7th s.)(yatra*)(nañaḥ, n. 6th s.)(śrutiḥ, f. 1st s.)(tatra*)(eva*)(vyavacchedaḥ, m. 1st s.)(anya-)(anyatra*)(sva-ātmā, m. 1st s.)(eva*)(gamyate ”gam Pass.)
2943.
(ca*)(iha*)(iti*)(buddhiḥ, f. 1st s.)(janitā, f. 1st s.)(codanā-)(pramāṇam, n. 1st s.)(nañaḥ, n. 6th s.)(na*)(asti ”as II C.)(prayogaḥ, m. 1st s.)(tena, n. 3rd s.)(na*)(nivarttanam, n. 1st s.)(aprāmāṇya-)
2944.
(kiñca*)(yadi*)(prāmāṇyam, n. 1st s.)(sarva-)(pramāṇānām, n. 6th pl.)(niścitam, n. 1st s.)(svataḥ* [-tas suff.])(eva*)(tadā*)(kasmāt, n. 5th s.)(bhedaḥ, m. 1st s.)(mata-)(pravādinām, m. 6th pl.)

2945.
(ekaiḥ, m. 3rd pl.)(prācyaiḥ, m. 3rd pl.)(ucyate ”vac Pass.)(niyamaḥ, m. 1st s.)(iti*)(svataḥ* [-tas suff.])(eva*)(ca*)(paraiḥ, m. 3rd pl.)(kiñcit*)(svataḥ* [-tas suff.])(ca*)(anyataḥ* [-tas suff.])(aniyamaḥ, m. 1st s.)(mataḥ, m. 1st s.)
2946.
(yasmāt, n. 5th s.)(vivādaḥ, m. 1st s.)(bhrāntitaḥ* [-tas suff.])(ca*)(sā, f. 1st s.)(bādhitā, f. 1st s.)(niścaya-)(tataḥ*)(vādinaḥ, m. 1st pl.)(niścinvantaḥ ”ci V C., m. 1st pl.)(tattvam, n. 2nd s.)(na*)(vivaderan ”vad I C. Opt. Āt. III p. pl.)
2947.
(viniścaye, m. 7th s.)(svataḥ* [-tas suff.])(prāmāṇyasya, n. 6th s.)(sarva-)(pramāṇānām, n. 6th pl.)(vṛttitaḥ* [-tas suff.])(niścaya-)(na*)(kaścit, m. 1st s.)(bhavet ”bhū I C. Opt.)(bhāk, m. 1st s.)(visaṃvāda-)
2948.
(vṛttaḥ, m. 1st s.)(apramāṇe, n. 7th s.)(buddhyā, f. 3rd s.)(pramaṇatva-)(vañcyate ”vañc Caus. Pass.)(tu*)(bodhāt, m. 5th s.)(svataḥ-prāmāṇya-)(na*)(kaścit, m. 1st s.)(viparītaḥ, m. 1st s.)
2949.
(nanu*)(vṛttaḥ, m. 1st s.)(apramāṇataḥ* [-tas suff.])(samaśnute ”aś V Āt.)(visaṃvādam, m. 2nd s.)(niścayaḥ, m. 1st s.)(tasya, n. 6th s.)(mataḥ, m. 1st s.)(parataḥ* [-tas suff.])(bādhakāt, m. 5th s.)(pratyayāt, m. 5th s.)
2950.
(tu*)(pravṛttaḥ, m. 1st s.)(pramāṇataḥ* [-tas suff.])(na*)(samaśnute ”aś V Āt.)(visaṃvādam, m. 2nd s.)(ca*)(asmābhiḥ, 3rd pl.)(iṣyate ”iṣ Pass.)(niścayaḥ, m. 1st s.)(eva*)(asya, n. 6th s.)(prāmāṇya-)(sva-taḥ-)
2951.
(na*)(aparijñānāt, n. 5th s.)(abhiprāya-)(hi*)(vivakṣitam, n. 1st s.)(atra*)(viniścaye, m. 7th s.)(prāmāṇyasya, n. 6th s.)(sarva-)(pramāṇānām, n. 6th pl.)(idam, n. 1st s.)
2952.
(yatra*)(eva*)(na*)(niścayaḥ, m. 1st s.)(svataḥ-prāmāṇya-)(pratīyate ”i Pass.)(tasmin, n. 7th s.)(balāt, n. 5th s.)(pāriśeṣya-)(aprāmāṇyam, n. 1st s.)
2953.
(anapekṣayā, f. 3rd s.)(jñāna-)(artha-)(anyathātva-)(doṣa-)(uttha-)(hetu-)(niścayāt, m. 5th s.)(tat-)(aprāmāṇya-)(ataḥ*)(eva*)(anantaram*, n. 2nd s. [adv.])(janman-)
2954.
(ataḥ*)(viparyāsaḥ, m. 1st s.)(pramāṇatva-)(na*)(saṅgataḥ, m. 1st s.)(ataḥ*)(eva*)(na*)(kaścit, m. 1st s.)(varteta ”vṛt I C. Opt. Āt.)(avisaṃvādinaḥ, n. 6th s.)(gateḥ, f. 5th s.)(tat-)
2955.
(ca*)(vidyate ”vid Pass.)(na*)(kālaḥ, m. 1st s.)(kriyā-)(atirikta-)(kālaḥ, m. 1st s.)(janman-)(ghaṭa-)(ādīnām, m. 6th pl.)(kṣaṇikatvāt, n. 5th s.)(iti*)(nidarśanam, n. 1st s.)(asiddham, n. 1st s.)
2956.
(uttara-)(kālam*, m. 2nd s. [adv.])(teṣām, m. 6th pl.)(anapekṣiṇām, m. 6th pl.)(kulāla-)(ādi-)(apekṣatvāt, n. 5th s.)(sva-)(upādāna-)(ādi-)(svataḥ* [-tas suff.])(asti ”as II C.)(na*)(pravartanam, n. 1st s.)
2957.
(ca*)(māna-)(saṃśritau, f. 7th s.)(anyataḥ* [-tas suff.])(na*)(anavasthiti-)(prāptiḥ, f. 1st s.)(tasmāt, n. 5th s.)(niścayaḥ, m. 1st s.)(svataḥ-prāmāṇya-)(jñāne, n. 7th s.)(artha-)(kriyā-)
2958.
(nanu*)(kaḥ, m. 1st s.)(atiśayaḥ, m. 1st s.)(tasya, n. 6th s.)(prāktanāt, n. 5th s.)(yena, m. 3rd s.)(tat, n. 1st s.)(na*)(abhyupagamyate ”gam Pass.)(iva*)(pūrva-)(vijñānam, n. 1st s.)
2959.
(ucyate ”vac Pass.)(saṃvādaḥ, m. 1st s.)(vastu-)(abhidhīyate ”dhā Pass.)(prāmāṇyam, n. 1st s.)(ca*)(na*)(lakṣaṇam, n. 1st s.)(tasya, n. 6th s.)(anyat, n. 1st s.)(jñānāt, n. 5th s.)(ābhāsa-)(artha-)(kriyā-)
N.B.: read arthakriyābhāsajñānāt for arthakriyābhyāsajñānāt.
2960.
(ca*)(jñānam, n. 1st s.)(avabhāsam, n. 1st s. [bv. cpd.])(artha-)(kriyā-)(sphuṭam*, n. 2nd s. [adv.])(saṃvedyate ”vid Caus. Pass.)(ca*)(niścīyate ”ci Pass.)(cetasā, n. 3rd s.)(āmarśa-)(tat-)(mātra-)(bhāvin-)
2961.
(ataḥ*)(tasya, n. 6th s.)(svataḥ* [-tas suff.])(prāmāṇyasya, n. 6th s.)(samyak*)(viniścayāt, m. 5th s.)(na*)(samapekṣyate ”īkṣ Pass.)(uttara-)(pratyayaḥ, m. 1st s.)(prāpti-)(artha-)(kriyā-)
2962.
(ca*)(tasmin, m. 7th s.)(pramāṇa-bhāve, m. 7th s.)(jñāna-)(api*)(prathame, m. 7th s.)(pratyaye, m. 7th s.)(avabhāsini, m. 7th s.)(kārya-)(asmāt, m. 5th s.)(hetoḥ, m. 5th s.)(prāmāṇya-)(niścayaḥ, m. 1st s.)
2963.
(hi*)(ādye, n. 7th s.)(viṣaye, n. 7th s. [bv. cpd.])(avastu-)(dvitīyam, n. 1st s.)(lakṣaṇam, n. 1st s. [bv. cpd.])(saṃvāda-)(vastu-)(pravarteta ”vṛt I C. Āt.)(tasya, n. 6th s.)(hetoḥ, m. 6th s.)(asambhavāt, m. 5th s.)
N.B.: read tasya, not yasya, before hetoḥ.

2964.
(adhyavasāyinaḥ, m. 6th s.)(pāvaka-)(stabaka-)(aśoka-)(ādau, m. 7th s.)(na*)(jātu*)(jāyate ”jan IV C. Āt.)(vijñānam, n. 1st s.)(nirbhāsi, n. 1st s.)(dāha-)(pāka-)
2965.
(vā*)(jātau, f. 7th s.)(tat, n. 1st s.)(prasajyate ”sañj Pass.)(na*)(vijātīyam, n. 1st s.)(jvalanāt, n. 5th s.)(vibhāvasoḥ, m. 6th s.)(lakṣaṇatvāt, n. 5th s.)(mātra-)(yogyatā-)(tat-)(kārya-)
2966.
(tasmāt, n. 5th s.)(yāvat*)(jñānam, n. 1st s.)(ābhāsam, n. 1st s. [bv. cpd.])(artha-)(kriyā*)(na*)(jāyate ”jan IV C. Āt.)(tāvat*)(āśaṅkā, f. 1st s.)(ādye, n. 7th s.)(apramā-)(hetutaḥ* [-tas suff.])(bhrānti-)
2967.
(ca*)(atra*)(kāraṇam, n. 1st s.)(bhrānti-)(adṛṣṭiḥ, f. 1st s.)(phala-)(anantaram*, n. 2nd s. [adv.])(upalambhanam, n. 1st s.)(sādṛśyasya, n. 6th s.)(a-paṭutā, f. 1st s.)(mateḥ, f. 6th s.)(iti-ādi, n. 1st s.)
2968.
(tu*)(jāte, n. 7th s.)(vijñāne, n. 7th s.)(avabhāsin-)(kārya-)(vidyate ”vid Pass.)(na*)(etat, n. 1st s.)(sākṣāt*)(prativedanāt, n. 5th s.)(kriyāyāḥ, f. 6th s.)(nibaddhāyāḥ, f. 6th s.)(vastu-)
2969.
(tu*)(ādye, n. 7th s.)(api*)(phale, n. 7th s.)(aprāpte, n. 7th s.)(abhyāsavatyām, f. 7th s.)(vṛttau, f. 7th s.)(vailakṣaṇyam, n. 1st s.)(pratīyate ”i Pass.)(jñānāt, n. 5th s.)(atat-)(viṣayataḥ* [-tas suff.])
2970.
(vailakṣaṇya-)(a-pratītau, f. 7th s.)(tu*)(vijātīya-)(artha-)(śaṅkayā, f. 3rd s.)(kārya-)(avabhāsin-)(vijñānāt, n. 5th s.)(ṛte*)(māna-)(a-viniścayaḥ, m. 1st s.)
2971.
(tasmin, n. 7th s.)(api*)(mānatvam, n. 1st s.)(sat ”as II C., n. 1st s.)(śakyate ”śak Pass.)(na*)(viniścetum* ”ci)(tat, n. 1st s.)(pratīyate ”i)(kevalam*, n. 2nd s. [adv.])(uttara-)(jñānāt, n. 5th s.)(ādya-)(kriyā-)
2972.
(ca*)(ataḥ*)(prathamam, n. 1st s.)(jñānam, n. 1st s.)(apekṣate ”īkṣ I C. Āt.)(tat-)(saṃvādam, m. 2nd s.)(eva*)(tathā*)(na*)(mṛgyaḥ, m. 1st s.)(punaḥ*)(saṃvādaḥ, m. 1st s.)(saṃvādena, m. 3rd s.)(api*)
2973.
(tasya, n. 6th s.)(pramāṇatā, f. 1st s.)(svataḥ* [-tas suff.])(asat-bhāvāt, m. 5th s.)(hetoḥ, m. 6th s.)(bhrānti-)(prathamasya, n. 6th s.)(pradeśaḥ, m. 1st s.)(bhāve, m. 7th s.)(tathā-)(sambhavāt, m. 5th s.)(bhrānti-)
N.B.: read tathābhāve rather than tadābhāve.
2974.
(nanu*)(pramāṇatve, n. 7th s.)(tasya, n. 6th s.)(vijñānasya, n. 6th s.)(aviniścite, n. 7th s.)(katham*)(prekṣā-vān, m. 1st s.)(pravartteta ”vṛt I C. Opt. Āt.)(tatra*)(īpsita-)(agateḥ, f. 5th s.)
2975.
(ucyate ”vac Pass.)(saṃśayena, m. 3rd s.)(eva*)(asau, m. 1st s.)(vicakṣaṇaḥ, m. 1st s.)(vartate ”vṛt I C. Āt.)(ca*)(kṣatiḥ, f. 1st s.)(vaicakṣaṇya-)(na*)(anuṣajyate ”sañj Pass.)(evam*)
2976.
(yataḥ*)(vṛtteḥ, f. 5th s.)(saṃśayena, m. 3rd s.)(viniścaye, m. 7th s.)(tat-)(prāmāṇya-)(upāyatā, f. 1st s.)(niścita-)(ca*)(tena, n. 3rd s.)(sā, f. 1st s.)(api*)(sati ”as II C., m. 7th s.)(saṃśaye, m. 7th s.)
2977.
(yadi*)(me, 6th s.)(bhavet ”bhū I C. Opt.)(prāptiḥ, f. 1st s.)(phala-)(pravṛttau, f. 7th s.)(sandehena, m. 3rd s.)(niścayaḥ, m. 1st s.)(prāmāṇya-)(tatra*)(eva*)(jñātaḥ, m. 1st s.)
2978.
(na*)(anyathā*)(cāpi*)(iti*)(yuktimān, m. 1st s.)(evam*)(anuyogaḥ, m. 1st s.)(atra*)(iti*)(kasmāt, n. 5th s.)(varttate ”vṛt I C. Āt.)(upāye, m. 7th s.)(hi*)(na*)(anyathā-)(gatiḥ, f. 1st s.)
2979.
(hi*)(vinā*)(upāyāt, m. 5th s.)(na*)(kaścit, m. 1st s.)(pratipadyate ”pad IV C. Āt.)(upeyam, n. 2nd s.)(iti*)(api*)(vṛttaḥ, m. 1st s.)(na*)(jahāti ”hā II C.)(prekṣāvattām, f. 2nd s.)
2980.
(ca*)(nanu*)(jñānam, n. 1st s.)(ābhāsi, n. 1st s.)(artha-)(kriyā-)(vidyate ”vid Pass.)(svapne, m. 7th s.)(api*)(ca*)(tasya, n. 6th s.)(na*)(pramāṇatvam, n. 1st s.)(ca*)(tat-)(hetoḥ, m. 6th s.)(prathamasya, n. 6th s.)
2981.
(na*)(evam*)(hi*)(sarvā, f. 1st s.)(sā, f. 1st s.)(avasthā, f. 1st s.)(bhrāntā, f. 1st s.)(anibandhanā, f. 1st s. [bv. cpd.])(bāhya-)(tāsu, f. 7th pl.)(avasthāsu, f. 7th pl.)(na*)(saṃvādaḥ, m. 1st s.)(bāhya-)(vastu-)
2982.
(ca*)(saṃvidita-)(sva-)(rūpāḥ, f. 1st pl.)(avilakṣaṇāḥ, f. 1st pl.)(citta-)(caitta-)(tena, n. 3rd s.)(bhedaḥ, m. 1st s.)(dvaya-)(avasthā-)(api*)(spaṣṭam*, n. 2nd s. [adv.])(pratīyate ”i Pass.)
2983.

(matam, n. 1st s.)(syāt ”as II C. Opt.)(viniścaye, m. 7th s.)(tasya, n. 6th s.)(prāmāṇyasya, n. 6th s.)(parataḥ* [-tas suff.])(prasajyate ”sañj Pass.)(prameyatvam, n. 1st s.)(nanu*)(avirodhi, n. 1st s.)(adaḥ, n. 1st s.)
2984.
(hi*)(prāmāṇyam, n. 1st s.)(tasya, n. 6th s.)(gīyate ”gā Pass.)(apekṣam, n. 1st s. [bv. cpd.])(vastu-)(grāhya-)(tat-)(avagateḥ, f. 5th s.)(parataḥ* [-tas suff.])(tasya, n. 6th s.)(vyavasthitiḥ, f. 1st s.)(prameyatva-)
2985.
(ca*)(na*)(virudhyate ”rudh Pass.)(evam*)(vyavasthā, f. 1st s.)(pramāṇatva-)(prameyatva-)(bhedataḥ* [-tas suff.])(apekṣā-)(vat*)(kāraṇatā-)(kārya-)(ādi-)
2986.
(evam*)(sthitam, n. 1st s.)(iti*)(pramāṇatva-)(viniścaye, m. 7th s.)(jñānāt, n. 5th s.)(artha-)(kriyā-)(na*)(anavasthā, f. 1st s.)(para-)(ākāṅkṣā-)(nivṛtteḥ, f. 5th s.)
2987.
(api*)(vijñāne, n. 5th s.)(samutpanne, n. 5th s.)(na*)(avadhāryate ”dhṛ Caus. Pass.)(yāvat* na*)(śuddhatvam, n. 1st s.)(kāraṇa-)(gatam, n. 1st s.)(antarāt, n. 5th s.)(pramāṇa-)
2988.
(api*)(su-dhiyaḥ, m. 1st pl.)(āhuḥ ”ah Perf. III p. pl.)(atra*)(iti*)(na*)(anavasthā, f. 1st s.)(yena, n. 3rd s.)(sā, f. 1st s.)(śuddhiḥ, f. 1st s.)(pratīyate ”i Pass.)(jñānāt, n. 5th s.)(saṃvādinaḥ, n. 5th s.)(anapekṣāt, n. 5th s.)
2989.
(hi*)(saṃvāda-)(kārya-)(dṛṣṭitaḥ* [-tas suff.])(viṣaye, m. 7th s.)(sannikṛṣṭe, m. 7th s.)(gamyate ”gam Pass.)(viśuddhatvam, n. 1st s.)(kāraṇānam, n. 6th pl.)(ayatnena, m. 3rd s.)(eva*)
2990.
(hi*)(viṣaye, m. 7th s.)(viprakṛṣṭe, m. 7th s.)(matiḥ, f. 1st s.)(udbhūtā, f. 1st s.)(tat-)(pramā, f. 1st s.)(janyatvāt, n. 5th s.)(tat-)(eva*)(yathā*)(iyam, f. 1st s.)(gocarā, f. 1st s.)(artha-)(sannikṛṣṭa-)
2991.
(yathā*)(śaṅkhe, m. 7th s.)(puraḥ-sthite, m. 7th s.)(avāptyā, f. 3rd s.)(kriyā-)(sādhya-)(sita-)(gamyate ”gam Pass.)(iti*)(vijñānam, n. 1st s.)(na*)(uttham, n. 1st s.)(netra-)(ākrānta-)(kāmala-)
2992.
(saṃśuddhau, f. 7th s.)(kāraṇa-)(ittham*)(pratītāyām, f. 7th s.)(yā, f. 1st s.)(eva*)(tadā*)(bhavet ”bhū I C. Opt.)(matiḥ, f. 1st s.)(ākāra-)(pīta-)(śaṅkhe, m. 7th s.)(maye, m. 7th s.)(śātakumbha-)
2993.
(tu*)(utpādāt, m. 5th s.)(viśuddha-)(kāraṇa-)(niścayaḥ, m. 1st s.)(prāmāṇya-)(asyāḥ, f. 6th s.)(iva*)(mateḥ, f. 6th s.)(ākāra-)(sita-)(kambau, m. 7th s.)(niṣpādita-)(kriye, m. 7th s. [bv. cpd.])
2994.
(kāraḥ, m. 1st s.)(bhāṣya-)(api*)(uktavān, m. 1st s.)(idam, n. 2nd s.)(vacanāt, n. 5th s.)(anupaghāta-)(ādi-)(kṣud-)(ādi-)(ataḥ*)(mohāt, m. 5th s.)(anavasthā, f. 1st s.)(codyate ”cud Pass.)(iha*)
2995.
(mānatā, f. 1st s.)(ādyasya, n. 6th s.)(na*)(adhigamyate ”gam Pass.)(śaṅkayā, f. 3rd s.)(janyatva-)(duṣṭa-)(kāraṇa-)(tat*)(jñānam, n. 1st s.)(śuddhi-)(matam, n. 1st s.)(abhyadhikam, n. 1st s.)
2996.
(ca*)(evam*)(śuddhi-)(hetu-)(viniścitau, f. 7th s.)(jñānāt, n. 5th s.)(artha-)(kriyā-)(arthe, m. 7th s.)(artha-)(kriye, m. 7th s. [bv. cpd.])(akṛta-)(vṛttiḥ, f. 1st s.)(upapadyate ”pad Pass.)(avācyā, f. 1st s.)
2997.
(yadi*)(svataḥ-pramāṇatvam, n. 1st s.)(sthitam, n. 1st s.)(autsargikam, n. 1st s.)(sarvatra*)(tat, n. 1st s.)(apodyate ”vad Pass.)(bādha-)(jñānābhyām, n. 3rd d.)(kāraṇa)(duṣṭatva-)
2998.
(pramāṇatā, f. 1st s.)(prāptā, f. 1st s.)(a-bhāvāt, m. 5th s.)(bādha-)(jñāna-)(kāraṇa-)(duṣṭatva-)(ca*)(te, 6th s.)(evam*)(niścayaḥ, m. 1st s.)(prāmāṇya-)(bhavet ”bhū I C. Opt.)(parasmāt, n. 5th s.)
2999.
(hi*)(tathā*)(ayam, m. 1st s.)(a-bhāvaḥ, m. 1st s.)(tat-)(antaram, n. 1st s.)(pramā-)(ākhyam, n. 1st s. [bv. cpd.])(a-bhāva-)(tvat-)(pakṣe, m. 7th s.)(anumānam, n. 1st s.)(ākhyam, n. 1st s.)(anupalambha-)(mat-)(pakṣe, m. 7th s.)
3000.
(anayā, f. 3rd s.)(eva*)(upapattyā, f. 3rd s.)(aprāmāṇyam, n. 1st s.)(api*)(syāt ”as II C. Opt.)(svataḥ* [-tas suff.])(yasmāt, n. 5th s.)(ayam, m. 1st s.)(nyāyaḥ, m. 1st s.)(śakyate ”śak Pass.)(vaktum* ”vac)(īdṛśaḥ, m. 1st s.)
3001.
(tasmāt, n. 5th s.)(svataḥ-)(apramāṇatvam, n. 1st s.)(sthitam, n. 1st s.)(autsargikam, n. 1st s.)(sarvatra*)(apodyate ”vad Pass.)(a-bhāvāt, m. 5th s.)(bādha-)(jñāna-)(kāraṇa-)(duṣṭatva-)
3002.
(tathā*)(apramāṇatā, f. 1st s.)(buddheḥ, f. 6th s.)(prāptā, f. 1st s.)(ātmakatvena, n. 3rd s.)(bodha-)(apodyate ”vad Pass.)(jñāna-)(yathā-)(artha-)(jñānāt, n. 5th s.)(guṇa-)(uttha-)(hetu-)
3003.

(aprāmāṇye, n. 7th s.)(āyatte, n. 7th s.)(para-)(eva*)(bhavati ”bhū I C.)(anavasthitiḥ, f. 1st s.)(hi*)(etat, n. 1st s.)(adhīnam, n. 1st s.)(pramāṇa-)(ca*)(tat, n. 1st s.)(svataḥ* [-tas suff.])(apratiṣṭhitam, n. 1st s.)
3004.
(tathāhi*)(bhavatā, m. 3rd s.)(ucyate ”vac Pass.)(prāmāṇyam, n. 1st s.)(a-bhāvāt, m. 5th s.)(bādhaka-)(a-bhāvaḥ, m. 1st s.)(bādha-)(api*)(iṣyate ”iṣ Pass.)(antaram, n. 1st s.)(pramāṇa-)(ākhyam, n. 1st s.)(a-bhāva-)
3005.
(prāmāṇyam, n. 1st s.)(tasya, n. 6th s.)(api*)(abhidhīyate ”dhā Pass.)(a-bhāvāt, m. 5th s.)(bādhaka-)(icchāyām, f. 7th s.)(tatra*)(tatra*)(evam*)(upalabhyate ”labh Pass.)(na*)(vyavasthā, f. 1st s.)
3006.
(yataḥ*)(pramāṇatvam, n. 1st s.)(bādhaka-)(pratyaye, m. 7th s.)(anapekṣa-)(na*)(siddham, n. 1st s.)(tena, n. 3rd s.)(ayam, m. 1st s.)(na*)(eva*)(apohate ”ūh I C. Āt.)(pūrva-)(jñānam, n. 2nd s.)
3007.
(athāpi*)(prāmāṇyam, n. 1st s.)(iṣyate ”iṣ Pass.)(kvacit*)(vinā*)(a-bhāvāt, m. 5th s.)(bādhaka-)(tathā-bhāve, m. 7th s.)(kim-nimittakaḥ, m. 1st s.)(pradveṣaḥ, m. 1st s.)(ādye, n. 7th s.)
3008.
(ca*)(yadi*)(ayam, m. 1st s.)(bādhakaḥ, m. 1st s.)(pratyayaḥ, m. 1st s.)(apohate ”ūh I C. Āt.)(pūrva-)(jñānam, n. 2nd s.)(pramāṇatvāt, n. 5th s.)(anapekṣa-)(kim*)(bhavet ”bhū I C. Opt.)(śaṅkā, f. 1st s.)(atra*)
3009.
(ca*)(śaṅkyate ”śaṅk Pass.)(atra*)(bādhakam, n. 1st s.)(anapekṣya-)(pramāṇatvam, n. 1st s. [bv. cpd.])(etat, n. 1st s.)(hi*)(āśaṅkā, f. 1st s.)(na*)(jāyate ”jan IV Cl. Āt.)(niścite, n. 7th s.)
3010.
(api*)(pakṣe, m. 7th s.)(svataḥ-prāmāṇya-)(niścayāt, m. 5th s.)(sva-)(rasena, m. 3rd s.)(kasmāt, n. 5th s.)(yatnaḥ, m. 1st s.)(vidhīyate ”dhā Pass.)(siddhau, f. 7th s.)(sat-bhāva-)(bādhaka-)
3011.
(yasmin, n. 7th s.)(māna-)(na*)(niścayaḥ, m. 1st s.)(eva*)(sva-rasena, m. 3rd s.)(tatra*)(bādhakaḥ, m. 1st s.)(api*)(niścīyate ”ci Pass.)(ayatnena, m. 3rd s.)(sāmarthyāt, n. 5th s.)
3012.
(ataḥ*)(kim*)(ucyate ”vac Pass.)(trayam, n. 1st s.)(jñāna-)(atra*)(parīkṣaka-)(asti ”as Ii C.)(na*)(avakāśaḥ, m. 1st s.)(api*)(ekasya, n. 6th s.)(niścayataḥ* [-tas suff.])(tasmin, n. 7th s.)(svataḥ* [-tas suff.])
3013.
(ca*)(yadi*)(api*)(anupalambhe, m. 7th s.)(utpadyate ”pad IV C. Āt.)(śaṅkā, f. 1st s.)(saṃśayāt, m. 5th s.)(yasmāt, n. 5th s.)(anupalambhanam, n. 1st s.)(na*)(avinā-bhūtam, n. 1st s.)(bādhā-)(a-bhāva-)
3014.
(sati ”as II C., n. 7th s.)(kasmāt, n. 5th s.)(tvayā, 3rd s.)(kṛtaḥ, m. 1st s.)(paritoṣaḥ, m. 1st s.)(traye, n. 7th s.)(hi*)(api*)(adṛṣṭau, f. 7th s.)(vat*)(pūrva-)(bādhā, f. 1st s.)(śaṅkyeta ”śaṅk Pass.)(atra*)
3015.
(yataḥ*)(yāvat*)(na*)(saṃvādaḥ, m. 1st s.)(kārya-)(tāvat*)(śaṅkā, f. 1st s.)(bādhā-)(na*)(vinivarttate ”vṛt I C. Āt.)(niyamaḥ, m. 1st s.)(tasmin, n. 7th s.)(tritaye, n. 7th s.)(a-phalaḥ, m. 1st s.)
3016.
(ca*)(tataḥ*)(bādhakam, n. 1st s.)(punaḥ*)(āśaṅkyam, n. 1st s.)(chalena, n. 3rd s.)(na*)(jātu*)(avatiṣṭhate ”sthā I C. Āt.)(tattvam, n. 1st s.)(vastunaḥ, n. 6th s.)
3017.
(samutpannam, n. 1st s.)(jñānam, n. 1st s.)(śaṅkhe, m. 7th s.)(nibham, n. 1st s.)(pīta-)(varjitam, n. 1st s.)(bādha-)(pratyaya-)(ā*)(jīvitāt, n. 5th s.)(na*)(hi*)(jāyate ”jan IV C. Āt)(pramāṇam, n. 1st s.)
3018.
(bādhakam, n. 1st s.)(na*)(upajāyeta ”jan IV C. Opt. Āt.)(kāraṇa-)(viśuddhi-)(a-bhāvāt, m. 5th s.)(vā*)(anyena, ns. 3rd s.)(nimittena, n. 3rd s.)(ataḥ*)(śaṅkā, f. 1st s.)(na*)(nivarttate ”vṛt I C. Āt.)
3019.
(tena, n. 3rd s.)(yatra*)(iyam, f. 1st s.)(āśaṅkā, f. 1st s.)(mohataḥ* [-tas suff.])(eva*)(sa-nimittā, f. 1st s.)(tu*)(dṛṣṭau, f. 7th s.)(śuddhi-)(saṃvāda-)(bhavet ”bhū I C. Opt.)(na*)(āśaṅkā, f. 1st s.)(su-dhiyaḥ, m. 6th s.)
3020.
(saḥ, m. 1st s.)(na*)(jāyate ”jan IV C. Āt.)(ātmā, m. 1st s.)(saṃśaya-)(sarva-)(vyavahāreṣu, m. 7th pl.)(hi*)(tasya, m. 6th s.)(dhīḥ, f. 1st s.)(niḥ-saṃśayā, f. 1st s.)(darśane, n. 7th s.)(śuddhi-)(saṃvāda-)
3021.
(yaḥ, m. 1st s.)(api*)(atra*)(kaścit, m. 1st s.)(jaḍaḥ, m. 1st s.)(prakurute ”kṛ VIII C. Āt.)(śaṅkām, f. 2nd s.)(manye ”man IV C. Āt. 1p. s.)(prati*)(tam, m. 2nd s.)(saṃśaya-)(ātmakatā, f. 1st s.)(ninditā, f. 1st s.)(ajena, m. 3rd s.)
3022.
(niścaye, m. 7th s.)(prāmāṇya-)(prakalpite, m. 7th s.)(apekṣā-)(bheda-)(deśa-)(kāla-)(nara-)(avasthā-)(vyaktam*, n. 2nd s. [adv.])(niścitiḥ, f. 1st s.)(prāmāṇya-)(anyasmāt, n. 5th s.)
3023.

(deśa-)(kāla-)(ādau, m. 7th s.)(su-)(niścitau, f. 7th s.)(a-bhāvāt, m. 5th s.)(bādhā-)(niścayaḥ, m. 1st s.)(prāmāṇya-)(prāñce, n. 7th s.)(jñāne, n. 7th s.)(antarataḥ* [-tas suff.])(pramāṇa-)
3024.
(tu*)(vyavahāraḥ, m. 1st s.)(ṛṇa-)(ādi-)(yaḥ, m. 1st s.)(yogya-vān, m. 1st s.)(traya-)(vākya-)(saḥ, m. 1st s.)(ātmā, m. 1st s. [bv. cpd.])(tādṛśa-)(sthala-)(eva*)(na*)(udāhāryaḥ, m. 1st s.)(sthitau, f. 7th s.)(pramā-)
3025.
(tatra*)(vastuni, n. 7th s.)(arthi-)(pratyarthinau, m. 1st d.)(smṛtvā* ”smṛ)(smṛtvā* ”smṛ)(parisphuṭam*, n. 2nd s. [adv.])(labhete ”labh I C. 3p. d.)(kartum* ”kṛ)(sūkṣma-)(īkṣikām, f. 2nd s.)(tatra*)(vastuni, n. 7th s.)
3026.
(tu*)(pramāṇam, n. 1st s.)(vyavasthāpyam, n. 1st s.)(sthityā, f. 3rd s.)(vastu-)(tu*)(na*)(chalāt, n. 5th s.)(ataḥ*)(vyavahāraḥ, m. 1st s.)(udāhṛtaḥ, m. 1st s.)(pratirūpaḥ, m. 1st s.)(prākṛta-)
3027.
(api*)(devānām, m. 6th pl.)(tri-satya-tā, f. 1st s.)(eva*)(kāraṇam, n. 1st s.)(niściti-)(niściti-)(asat-bhāve, m. 7th s.)(ādyāt, n. 5th s.)(asau, f. 1st s.)(parataḥ* [-tas suff.])(api*)
3028.
(yena, n. 3rd s.)(idam, n. 1st s.)(uttaram, n. 1st s.)(dvayam, n. 1st s.)(vacana-)(tadīyam, n. 1st s.)(a-bhāve, m. 7th s.)(pratyaya-)(ādye, n. 7th s.)(tat-)(kaḥ, m. 1st s.)(viśeṣaḥ, m. 1st s.)(anyayoḥ, n. 6th d.)(tat-)
3029.
(ataḥ*)(yuktyā, f. 3rd s.)(uktayā, f. 3rd s.)(pūrva-)(anavasthitiḥ, f. 1st s.)(tvat-)(pakṣe, m. 7th s.)(api*)(ataḥ*)(pramāṇatva-)(pramāṇatve, n. 1st d.)(sthite, n. 1st d.)(yathā-yogam*, n. 2nd s. [adv.])
3030.
(nityam, n. 1st s.)(vākyam, n. 1st s.)(nirākṛtam, n. 1st s.)(asmābhiḥ, 3rd pl.)(purā*)(vistareṇa, m. 3rd s.)(ca*)(bhavatām, m. 6th pl.)(mate, n. 7th s.)(asti ”as II C.)(na*)(āptaḥ, m. 1st s.)(kṣīṇa-)(aśeṣa-)(doṣaḥ, m. 1st s. [bv. cpd.])
3031.
(tu*)(kīdṛk, m. 1st s.)(bhaviṣyati ”bhū Fut.)(āptaḥ, m. 1st s.)(rāśiḥ, m. 1st s. [bv. cpd.])(āvṛti-)(akṣīṇa-)(yataḥ*)(doṣāt, m. 5th s.)(sambhāvyate ”bhū Caus. Pass.)(tasya, m. 6th s.)(vacaḥ, n. 1st s.)(api*)(anyathā*)
3032.
(api*)(āpte, m. 7th s.)(jāte, m. 7th s.)(kena, m. 3rd s.)(śakyate ”śak Pass.)(jñātum* ”jñā)(asau, m. 1st s.)(oghaḥ, m. 1st s.)(guṇa-)(yataḥ*)(syāt ”as II C. Opt.)(avadhāraṇam, n. 1st s.)(vākye, n. 7th s.)(praṇīte, n. 7th s.)(āpta-)
3033.
(api*)(yaḥ, m. 1st s.)(atīndriya-)(dṛk, m. 1st s.)(paśyet ”dṛś IV C. Opt.)(tadīya-)(sampadam, f. 2nd s.)(guṇa-)(kim, n. 1st s.)(prayojanam, n. 1st s.)(api*)(tasya, m. 6th s.)(vacasā, n. 3rd s.)(praṇītena, n. 3rd s.)(āpta-)
3034.
(hi*)(saḥ, m. 1st s.)(svayam*)(prapadyate ”pad IV C. Āt.)(artham, m. 2nd s.)(nirāśaṃsaḥ, m. 1st s.)(vākya-)(api*)(anyaḥ, m. 1st s.)(aparijñānāt, n. 5th s.)(āpta-)(na*)(avagacchati ”gam I C.)(artham, m. 2nd s.)(tataḥ*)
3035.
(ca*)(vāde, m. 7th s.)(sva-taḥ-)(prāmāṇya-)(niścaya-)(jātitaḥ* [-tas suff.])(svataḥ* [-tas suff.])(ayogāt, m. 5th s.)(sambhava-)(vināśa-)(kimartham*, m. 2nd s. [adv.])(vinivāraṇam, n. 1st s.)
3036.
(vākyam, n. 1st s.)(nāma*, n. 2nd s. [adv.])(na*)(dūṣyate ”duṣ Pass.)(doṣaiḥ, m. 3rd pl.)(nirākṛtaiḥ, m. 3rd pl.)(guṇa-)(tu*)(aniścayataḥ* [-tas suff.])(guṇa-)(tat, n. 1st s.)(śakyate ”śak Pass.)(na*)(viniścetum* ”ci)
3037.
(ca*)(vākyasya, n. 6th s.)(akartṛkatvam, n. 1st s.)(eva*)(prāk*, n. 2nd s. [adv.])(vinivāritam, n. 1st s.)(ataḥ*)(na*)(a-bhāvena, m. 3rd s.)(kartuḥ, m. 6th s.)(syuḥ ”as II C. III p. pl.)(na*)(doṣāḥ, m. 1st pl.)(nirāśrayāḥ, m. 1st pl.)
3038.
(ca*)(yathā*)(pramāṇatvam, n. 1st s.)(yuktam, n. 1st s.)(guṇebhyaḥ, m. 5th pl.)(tathā*)(uditam, n. 1st s.)(ca*)(guṇānām, m. 6th s.)(aparijñāne, n. 7th s.)(a-bhāvaḥ, m. 1st s.)(doṣāṇām, m. 6th pl.)(na*)(lakṣyate ”lakṣ Pass.)
3039.
(tat*)(na*)(yuktam, n. 1st s.)(vākyam, n. 1st s.)(pramāṇam, n. 1st s.)(svataḥ* [-tas suff.])(upalakṣitam, n. 1st s.)(a-bhāva-)(doṣa-)(hi*)(aparijñānāt, n. 5th s.)(a-bhāvaḥ, m. 1st s.)(doṣa-)(alakṣaṇam, n. 1st s.)
3040.
(hi*)(puṃsām, m. 6th pl.)(aparijñāne, n. 7th s.)(daṇḍa-)(na*)(lakṣyate ”lakṣ Pass.)(iti*)(daṇḍī, m. 1st s.)(etat, n. 1st s.)(iti*)(mānam, n. 1st s.)(lakṣitam, n. 1st s.)(tat-)(absence of defects)(svataḥ* [-tas suff.])(parāhatam, n. 1st s.)
3041.
(a-bhāvaḥ, m. 1st s.)(doṣa-)(yuktam, n. 1st s.)(lakṣaṇam, n. 1st s.)(vākyasya, n. 6th s.)(niścita-ātmakaḥ, m. 1st s.)(pramāṇāt, n. 5th s.)(pramā-abhāvāt, m. 5th s.)(ataḥ*)(sthitiḥ, f. 1st s.)(pramā-)(parataḥ* [-tas suff.])
3042.
(teṣu, m. 7th pl.)(satsu, m. 7th pl.)(jñānam, n. 1st s.)(viṣayam, n. 1st s. [bv. cpd.])(doṣa-)(nṛ-)(upajāyate ”jan IV C. Āt.)(tu*)(ajñāne, n. 7th s.)(guṇa-)(katham*)(nāma*, n. 2nd s. [adv.])(matiḥ, f. 1st s.)(a-bhāve, m. 7th s.)(doṣa-)
3043.

(doṣāḥ, m. 1st pl.)(dveṣa-)(moha-)(ādayaḥ, m. 1st pl.)(bādhitāḥ, m. 1st pl.)(kṛpā-)(prajñā-)(ādi-)(hi*)(aniścaye, m. 7th s.)(dayā-)(ādi-)(katham*)(gatam, n. 1st s.)(asattvam, n. 1st s.)(teṣām, m. 6th pl.)
3044.
(tu*)(tadā*)(guṇāḥ, m. 1st pl.)(na*)(vyāpriyante ”pṛ Pass.)(jñāyamānatayā, f. 3rd s.)(mātra-)(sattā-)(upakāriṇaḥ, m. 1st pl.)(vijñeye, m. 7th s.)(a-bhāve, m. 7th s.)(doṣa-)
3045.
(yadi*)(evam*)(syāt ”as II C. Opt.)(na*)(saṃśayaḥ, m. 1st s.)(tathā*)(viparyastā, f. 1st s.)(matiḥ, f. 1st s.)(sammate, m. 7th s.)(āpta-)(iti*)(santi ”as II C. 3p. pl.)(doṣāḥ, m. 1st pl.)(asya, m. 6th s.)(vā*)(no*)(iti*)(santi ”as II C. III p. pl.)(eva*)
3046.
(ca*)(bhavataḥ ”bhū I C. 3p. d.)(tat-)(sandeha-)(viparyāsau, m. 1st d.)(atra*)(kasyacit, m. 6th s.)(yāvat*)(na*)(avagamyate ”gam Pass.)(iti*)(asau, m. 1st s.)(ādhāraḥ, m. 1st s.)(gaṇa-)(guṇa-)
3047.
(atha*)(niścayaḥ, m. 1st s.)(sva-taḥ-)(prāmāṇya-)(api*)(ajñāne, n. 7th s.)(a-bhāve, m. 7th s.)(doṣa-)(api*)(tathā*)(tatra*)(vaktari, m. 7th s.)(na*)(syāt ”as II C. Opt.)(vimatiḥ, f. 1st s.)(vat*)(pūrva-)
3048.
(ca*)(ajñānāt, n. 5th s.)(a-bhāvasya, m. 6th s.)(doṣa-)(katham*)(pratīyate ”i Pass.)(nāstitā, f. 1st s.)(dvaya-)(pramā-)(yena, n. 3rd s.)(niścayaḥ, m. 1st s.)(prāmāṇya-)(bhavet ”bhū I C. Opt.)
3049.
(atha*)(api*)(apratītau, f. 7th s.)(asattā-)(dvaya-)(apramā-)(eva*)(svataḥ* [-tas suff.])(prāmāṇyam, n. 1st s.)(gamyate ”gam Pass.)(evam*)(vat*)(pūrva-)(na*)(vimatiḥ, f. 1st s.)
3050.
(kim* - interrogative)(asya, m. 6th s.)(vacanam, n. 1st s.)(mānam, n. 1st s.)(kim* - interrogative)(vā*)(amānam, n. 1st s.)(atha*)(api*)(adaḥ, n. 1st s.)(eva*)(amānam, n. 1st s.)(niścayāt, m. 5th s.)(sarveṣām, n. 6th pl.)(prāmāṇya-)(sva-taḥ-)
3051.
(ataḥ*)(avaśya-)(abhyupagantavyā, f. 1st s.)(niyamāt, m. 5th s.)(pratītiḥ, f. 1st s.)(triṣu, m. 7th pl.)(a-bhāva-)(doṣa-)(a-bhāva-)(apramā-)(bhāveṣu, m. 7th pl.)(guṇa-)
3052.
(eṣām, m. 6th pl.)(evam*)(vikalpyate ”kḷp Pass.)(iti*)(sā, f. 1st s.)(pramāṇam, n. 1st s.)(vā*)(apramāṇam, n. 1st s.)(katham*)(apramāṇam, n. 1st s.)(bhavet ”bhū I C. Opt.)(aṅgam, n. 1st s.)(yathā-artha-)(niścayāya, m. 4th s.)
3053.
(tat-)(viniścayaḥ, m. 1st s.)(prāmāṇya-)(prāmāṇye, n. 7th s.)(prāpteḥ, f. 5th s.)(parataḥ* [-tas suff.])(katham*)(vā*)(gamyate ”gam Pass.)(tasyāḥ, f. 6th s.)(pratīteḥ, f. 6th s.)(sā, f. 1st s.)(pramā-ātmatā, f. 1st s.)
3054.
(cet*)(iti*)(a-bhāvāt, m. 5th s.)(pratyaya-)(bādhaka-)(kim* - interrogative)(saḥ, m. 1st s.)(api*)(pramā, f. 1st s.)(vā*)(na*)(iti*)(api*)(sarvaḥ, m. 1st s.)(doṣaḥ, m. 1st s.)(anuvartate ”vṛt I C. Āt.)(atra*)(punaḥ*)
3055.
(pramāṇatā, f. 1st s.)(prastutasya, n. 6th s.)(prāptā, f. 1st s.)(prāmāṇye, n. 7th s.)(parataḥ* [-tas suff.])(vā*)(kutaḥ*)(apramāṇasya, n. 6th s.)(hetutvam, n. 1st s.)(yathā-artha-)(jñāna-)
3056.
(cintyate ”cint Pass.)(iti*)(kena, n. 3rd s.)(prāmāṇyam, n. 1st s.)(asya, n. 6th s.)(api*)(gamyate ”gam Pass.)(asattvāt, n. 5th s.)(pratyaya-)(bādhaka-)(iti*)(prasajyate ”sañj Pass.)(aniṣṭā, f. 1st s.)
3057.
(tasmāt, n. 5th s.)(guṇebhyaḥ, m. 5th pl.)(a-bhāvaḥ, m. 1st s.)(doṣāṇām, m. 6th pl.)(tat-)(a-bhāvataḥ* [-tas suff.])(asattvam, n. 1st s.)(dvaya-)(apramāṇa-)(tena, n. 3rd s.)(utsargaḥ, m. 1st s.)(anapoditaḥ, m. 1st s.)
3058.
(cet*)(pramāṇatvam, n. 1st s.)(sarvatra*)(niścitam, n. 1st s.)(evam*)(iha*)(api*)(asau, m. 1st s.)(pūrva-uditaḥ, m. 1st s.)(gaṇaḥ, m. 1st s.)(doṣa-)(ca*)(prasaktā, f. 1st s.)(anavasthitiḥ, f. 1st s.)
3059.
(idam, n. 1st s.)(iti*)(sattvam, n. 1st s.)(pramā-)(a-bhāve, m. 7th s.)(doṣa-)(niṣedhanam, n. 1st s.)(yadi*)(kalpyeta ”kḷp Pass. Opt.)(kevalam, n. 1st s.)(tat-)(sambhavet ”bhū I C. Opt.)(na*)(eva*)(siddhiḥ, f. 1st s.)
3060.
(tat-)(avakalpyate ”kḷp Pass.)(na*)(siddhiḥ, f. 1st s.)(upalambhena, m. 3rd s.)(a-bhāvāt, m. 5th s.)(ca*)(na*)(yuktā, f. 1st s.)(anupalambhataḥ* [-tas suff.])(doṣāt, m. 5th s.)(anavasthiti-)
3061.
(asattā, f. 1st s.)(doṣa-)(dvaya-)(apramā-)(gamyate ”gam Pass.)(anupalambhataḥ* [-tas suff.])(nāstitvam, n. 1st s.)(upalambhasya, m. 6th s.)(anyena, m. 3rd s.)(iti*)(anavasthitiḥ, f. 1st s.)
3062.
(cet*)(tat, n. 1st s.)(ātmakam, n. 1st s.)(paryudāsa-)(anya-)(darśanāt, n. 5th s.)(vivikta-)(tat-)(aparijñānam, n. 1st s.)(a-bhāva-)(doṣa-)(bhavet ”bhū I C. Opt.)(ātmakam, n. 1st s.)(jñāna-)(guṇa-)
3063.

(ca*)(prasajyate ”sañj Pass.)(sva-rūpam, n. 1st s. [bv. cpd.])(jñāna-)(vivakṣita-)(pramā-)(ca*)(jñānam, n. 1st s.)(asattva-)(dvaya-)(apramā-)(vyatireki, n. 1st s.)(tat-)
3064.
(athavā*)(asattve, n. 7th s.)(dvitaya-)(apramā-)(jñāte, n. 7th s.)(svātantryataḥ* [-tas suff.])(kutaḥ*)(bhavataḥ, m. 6th s.)(niścayaḥ, m. 1st s.)(iti*)(pariśiṣṭaḥ, m. 1st s.)(pramā-ātmā, m. 1st s. [bv. cpd.])
3065.
(cet*)(anupapattyā, f. 3rd s.)(anyathā-)(nanu*)(niścayaḥ, m. 1st s.)(bhavet ”bhū I C. Opt.)(artha-āpattitaḥ* [-tas suff.])(anumātaḥ* [-tas suff.])(vāpi*)(anyataḥ* [-tas suff.])(evam*)(syāt ”as II C. Opt.)(anyataḥ* [-tas suff.])
3066.
(tasmāt, m. 5th s.)(eva*)(nyāyāt, m. 5th s.)(te, 6th s.)(prasaktam, n. 1st s.)(aprāmāṇyam, n. 1st s.)(api*)(svataḥ* [-tas suff.])(yasmāt, n. 5th s.)(adaḥ, n. 1st s.)(sphuṭam*, n. 2nd s. [adv.])(śakyate ”śak Pass.)(vaktum* ”vac)(tatra*)
3067.
(tasmāt, n. 5th s.)(a-bhāvaḥ, m. 1st s.)(guṇānām, m. 6th pl.)(doṣebhyaḥ, m. 5th pl.)(tat-)(a-bhāvataḥ* [-tas suff.])(nāstitvam, n. 1st s.)(pramāṇa-rūpa-)(tena, n. 3rd s.)(utsargaḥ, m. 1st s.)(anapoditaḥ, m. 1st s.)
3068.
(yasmāt, n. 5th s.)(ayam, m. 1st s.)(bhāvaḥ, m. 1st s.)(utsarga-)(nirmitaḥ, m. 1st s.)(mātra-)(vivakṣā-)(śakyaḥ, m. 1st s.)(abhidhātum* ”dhā)(vispaṣṭam*, n. 2nd s. [adv.])(api*)(apramāṇe, n. 7th s.)(vat*)(māna-).
3069.
(yataḥ*)(ātmakatvena, n. 3rd s.)(bodha-)(buddheḥ, f. 6th s.)(prāptā, f. 1st s.)(apramāṇatā, f. 1st s.)(apodyate ”vad Pass.)(jñāna-)(yathā-)(artha-)(jñānāt, n. 5th s.)(guṇa-)(uttha-)(hetu-)
3070.
(ca*)(aprāmāṇyam, n. 1st s.)(na*)(apodyate ”vad Pass.)(guṇaiḥ, m. 3rd pl.)(ajñāyamānatvāt, n. 5th s.)(ca*)(siddham, n. 1sat s.)(anapodita-)(tat, n. 1st s.)(api*)(saṃsthitam, n. 1st s.)(svataḥ* [-tas suff.])
3071.
(pauruṣeyeṣu, n. 7th pl.)(śaṅkyate ”śaṅk Pass.)(iti*)(santi ”as II C. III p. pl.)(doṣāḥ, m. 1st pl.)(santi ”as II C. III p. pl.)(na*)(api*)(siddhatvāt, n. 5th s.)(kartuḥ, m. 6th s.)(vede, m. 7th s.)(na*)(naḥ, 6th pl.)(asti ”as II C.)(na*)(āśaṅkā, f. 1st s.)(doṣa-)
3072.
(ataḥ*)(yat, n. 1st s.)(ucyate ”vac Pass.)(prāmāṇyam, n. 1st s.)(vede, m. 7th s.)(anapekṣatvāt, n. 5th s.)(tat, n. 1st s.)(siddham, n. 1st s.)(yataḥ*)(saḥ, m. 1st s.)(api*)(samapekṣate ”īkṣ I C. Āt.)(kartāram, m. 2nd s.)
3073.
(yadi*)(saṃvādi-)(vijñānam, n. 1st s.)(vā*)(viśuddhatā, f. 1st s.)(hetu-)(na*)(niścitā, f. 1st s.)(tadā*)(utpatteḥ, f. 5th s.)(saṃśaya-)(na*)(mānatā, f. 1st s.)(vede, m. 7th s.)
3074.
(pramāṇatve, n. 7th s.)(anyasya, n. 6th s.)(api*)(eva*)(evam-bhūtā, f. 1st s.)(saṅgatiḥ, f. 1st s.)(kalpyate ”kḷp Pass.)(kāraṇam, n. 1st s.)(yasmāt, n. 5th s.)(niścayaḥ, m. 1st s.)(nibandhanaḥ, m. 1st s. [bv. cpd.])(tat-)
3075.
(hi*)(mānatve, n. 7th s.)(sthite, n. 7th s.)(niścayaḥ, m. 1st s.)(tasya, n. 6th s.)(kriyate ”kṛ Pass.)(anayā, f. 3rd s.)(tu*)(anayā, f. 3rd s.)(na*)(janyate ”jan Pass.)(apūrvam, n. 1st s.)(pramāṇatvam, n. 1st s.)(tasya, n. 6th s.)
3076.
(ca*)(arthe, m. 7th s.)(vinaṣṭe, m. 7th s.)(sakṛt-)(jāta-)(pramāṇatā, f. 1st s.)(eva*)(syāt ”as II C. Opt.)(eva*)(sā, f. 1st s.)(asti ”as II C.)(api*)(aniścite, m. 7th s.)(niścayaḥ, m. 1st s.)(api*)(kramāt, m. 5th s.)(udita-)
3077.
(yadi*)(jñānam, n. 1st s.)(śuddhatva-)(kāraṇa-)(ādi-)(tataḥ*)(niścayaḥ, m. 1st s.)(ca*)(yadi*)(artha-)(kriyā, f. 1st s.)(prāptā, f. 1st s.)(sākṣāt*)(lakṣaṇā, f. 1st s. [bv. cpd.])(dāha-)(ādi-)
3078.
(yadvā*)(abhyāsavatī, f. 1st s.)(vṛttiḥ, f. 1st s.)(udaye, m. 7th s.)(phala-)(nirapekṣā, f. 1st s.)(tu*)(viyoge, m. 7th s.)(sarva-)(upāya-)(na*)(viniścayaḥ, m. 1st s.)(pramāṇa-)
3079.
(ataḥ*)(api*)(pramāṇatā, f. 1st s.)(vidyamānā ”vid Pass., f. 1st s.)(tasmin, n. 7th s.)(aniścitā, f. 1st s.)(kalpā, f. 1st s.)(a-vidyamāna-)(iti*)(apadiśyate ”diś Pass.)(iti*)(asti ”as II C.)(na*)(eva*)
3080.
(asaṅgatiḥ, f. 1st s.)(śrotra-)(buddheḥ, f. 6th s.)(netra-)(ādibhiḥ, m. 3rd pl.)(hi*)(rūpa-)(śabda-)(ādi, n. 1st s.)(vartate ”vṛt I C. Āt.)(adhīnam, n. 1st s.)(eka-)(sāmagrī-)
3081.
(paraspara-)(abhinirbhāgāt, m. 5th s.)(santatyā, f. 3rd s.)(kāraṇam, n. 1st s.)(anyo'nya-)(evam*)(tat, n. 1st s.)(su-)(parisphuṭam, n. 1st s.)(asti ”as II C.)(eva*)(sambandhaḥ, m. 1st s.)(teṣām, m. 6th pl.)
3082.
(dvārā, f. 3rd s.)(tat-)(tat-)(dhiyām, f. 6th pl.)(api*)(dhūma-)(vikāra-)(indhana-)(tat*)(śrotra-)(dhīḥ, f. 1st s.)(syāt ”as II C. Opt.)(pramāṇam, n. 1st s.)(saṅgateḥ, f. 5th s.)(mati-)(anya-)(tat-)
3083.

(tu*)(eṣā, f. 1st s.)(buddhiḥ, f. 1st s.)(janyā, f. 1st s.)(antara-)(sādhana-)(viniścitā, f. 1st s.)(tena, n. 3rd s.)(saṃvādaḥ, m. 1st s.)(jñāna-)(kṛta-)(antara-)(hetu-)(vāñchyate ”vāñch Pass.)
3084.
(evam*)(pratyakṣe, n. 7th s.)(kāraṇam, n. 1st s.)(saṅgatiḥ, f. 1st s.)(antara-)(vijñāna-)(adhīna-)(nānā-)(indriya-)(tu*)(eṣā, f. 1st s.)(na*)(dṛśyate ”dṛś Pass.)(kḷptā, f. 1st s.)(vede, m. 7th s.)
3085.
(tathāhi*)(ādyam, n. 1st s.)(jñānam, n. 1st s.)(salila-)(utpadyate ”pad IV C. Āt.)(jam, n. 1st s.)(akṣan-)(param, n. 1st s.)(nirbhāsam, n. 1st s. [bv. cpd.])(pāna-)(snāna-)(ādi-)(āśritam, n. 1st s.)(jihvā-)(kāya-)
3086.
(apitu*)(saṃvādaḥ, m. 1st s.)(artha-)(ekena, n. 3rd s.)(vākyena, n. 3rd s.)(na*)(labhyate ”labh Pass.)(kāla-)(deśa-)(nara-)(ādiṣu, m. 7th pl.)(sarvasmin, m. 7th s.)(udayāt, m. 5th s.)(saṃśaya-)
3087.
(samam, n. 1st s.)(iti*)(svargaḥ, m. 1st s.)(bhavet ”bhū I C. Opt.)(agni-)(hotrāt, n. 5th s.)(śrūyate ”śru Pass.)(ittham*)(hi*)(viyuktam, n. 1st s.)(aṅga-)(niścaya-)(mātrakam, n. 1st s.)(śabda-)(dardura-)
3088.
(ca*)(api*)(viprāṇām, m. 6th pl.)(dṛśyate ”dṛś Pass.)(bhedaḥ, m. 1st s.)(mata-)(svarga-)(ādau, m. 7th s.)(tasmāt, n. 5th s.)(saṃvādaḥ, m. 1st s.)(artha-)(na*)(labhyate ”labh Pass.)(nara-)(ādiṣu, m. 7th pl.)
3089.
(dārḍhyam, n. 1st s.)(jñāne, n. 7th s.)(janite, n. 7th s.)(codanā-)(prāk*)(apahastitam, n. 1st s.)(hi*)(bhāvaḥ, m. 1st s.)(tathā-)(sandigdhaḥ, m. 1st s.)(grāhyasya, m. 6th s.)(tat-)(sāmyataḥ* [-tas suff.])(anya-)
3090.
(ca*)(kutaḥ*)(vipraiḥ, m. 3rd pl.)(asarva-dṛśibhiḥ, m. 3rd pl.)(viniścitam, n. 1st s.)(tat, n. 1st s.)(buddhiḥ, f. 1st s.)(janitā, f. 1st s.)(codanā-)(sarva-)(saṃvādinī, f. 1st s.)
3091.
(uktā, f. 1st s.)(mānatā, f. 1st s.)(pratyakṣasya, n. 6th s.)(api*)(niścitā, f. 1st s.)(anumānena, n. 3rd s.)(tat, n. 1st s.)(pramāṇam, n. 1st s.)(janyatvāt, n. 5th s.)(śuddha-)(kāraṇa-)(vat-)(anya-)(tat-)
3092.
(ca*)(iyam, f. 1st s.)(pramā, f. 1st s.)(sarvasya, n. 6th s.)(na*)(sādhyā, f. 1st s.)(antarataḥ* [-tas suff.])(pramāṇa-)(yasmāt, n. 5th s.)(sādhitam, n. 1st s.)(iti*)(asti ”as II C.)(na*)(bhrāntiḥ, f. 1st s.)(jñāne, n. 7th s.)(artha-)(kriyā-)
3093.
(ca*)(anumāne, n. 7th s.)(jāyamāne, n. 7th s.)(liṅgāt, n. 5th s.)(ātman-)(kārya-)(avyabhicārataḥ* [-tas suff.])(niścita-)(na*)(asti ”as II C.)(kācana, f. 1st s.)(bhrāntiḥ, f. 1st s.)(api*)
3094.
(tu*)(kvacit*)(bhrāntiḥ, f. 1st s.)(bhāvinī, f. 1st s.)(bala-)(vividha-)(nimitta-)(bhrānti-)(utsāryate ”sṛ Caus. Pass.)(anyena, n. 3rd s.)(yasmāt, n. 5th s.)(na*)(niścayaḥ, m. 1st s.)(tatra*)
3095.
(na*)(vyaktaḥ, m. 1st s.)(arthaḥ, m. 1st s.)(prasiddhyati ”sidh IV C.)(vyaktikatvena, n. 3rd s.)(avyakta-)(tasmāt, n. 5th s.)(iṣyatām ”iṣ Pass. Imp. 3p s.)(iti*)(jñānam, n. 1st s.)(jñātam, n. 1st s.)(vat-)(pratyakṣa-)(anya-)
3096.
(tu*)(svayam*)(jaḍa-)(rūpatvāt, n. 5th s.)(cakṣuḥ-)(ādibhiḥ, n. 3rd pl. [bv. cpd.])(indriyaiḥ, n. 3rd pl.)(na*)(evam*)(gṛhyante ”grah Pass. III p. pl.)(viṣayāḥ, m. 1st pl.)(tu*)(teṣām, n. 6th pl.)(hetutā, f. 1st s.)(jñāne, n. 7th s.)
3097.
(tena, n. 3rd s.)(jñāyamānatvam, n. 1st s.)(upayujyate ”yuj Pass.)(prāmāṇye, n. 7th s.)(yasmāt, n. 5th s.)(na*)(eva*)(labhyate ”labh Pass.)(anubhavaḥ, m. 1st s.)(viṣaya-)(a-jñātaḥ, m. 1st s.)
3098.
(tu*)(etāvat, n. 1st s.)(bhavet ”bhū I C. Opt.)(api*)(atra*)(grahaṇe, n. 7th s.)(saṃvidaḥ, f. 6th s.)(sva-)(na*)(viniścayaḥ, m. 1st s.)(tathātve, n. 7th s.)(kāraṇa-)(bhrānti-)(sat-bhāvāt, m. 5th s.)
3099.
(ca*)(tadā*)(bhāvaḥ, m. 1st s.)(arthatayā, f. 3rd s.)(na*)(eva*)(avasīyate ”so Pass.)(asmāt, n. 5th s.)(upalambhena, m. 3rd s.)(sādṛśyāt, n. 5th s.)(sambhavāt, m. 5th s.)(āropa-)(anya-)(tat-)
3100.
(yathā*)(ābhyāsikam, n. 1st s.)(jñānam, n. 1st s.)(gamyate ”gam Pass.)(pramāṇam, n. 1st s.)(svataḥ* [-tas suff.])(tathā*)(kiṃcit, n. 1st s.)(mithyā-)(jñānam, n. 1st s.)(sthitam, n. 1st s.)(apramāṇam, n. 1st s.)(sva-tāḥ*)
3101.
(api*)(uktā, f. 1st s.)(bādha-)(jñāne, n. 7th s.)(kāraṇa-)(duṣṭatva-)(anavasthitiḥ, f. 1st s.)(tat*)(tasya, n. 6th s.)(mithyātvam, n. 1st s.)(pāryate ”pṛ Caus. Pass.)(na*)(grahītum* ”grah)(tāvatā, n. 3rd s.)
3102.
(na*)(tāvat*)(mīyate ”mā Pass.)(iti*)(idam, n. 1st s.)(pramāṇam, n. 1st s.)(eva*)(avastham, n. 1st s. [bv. cpd.])(utpatti-)(a-vikalpatvāt, n. 5th s.)(ātman-)(saṃvidaḥ, f. 6th s.)(aniṣṭeḥ, f. 5th s.)
3103.

(nāpi*)(antareṇa, n. 3rd s.)(jñāna-)(eva*)(asannidhānataḥ* [-tas suff.])(tat-)(kāle, m. 7th s.)(api*)(tasya, n. 6th s.)(bhāvatvāt, n. 5th s.)(avyakta-)(apivā*)(aniṣṭa-)(āpattitaḥ* [-tas suff.])
3104.
(api*)(vede, m. 7th s.)(uktam, n. 1st s.)(bādhakam, n. 1st s.)(mānam, n. 1st s.)(ātmakam, n. 1st s.)(anumā-)(tasmāt, n. 5th s.)(apohena, m. 3rd s.)(ātman-)(ādi-)(ukta-)(tat-)(yujyate ”yuj Pass.)(na*)(mānam, n. 1st s.)
3105.
(ca*)(siddheḥ, f. 5th s.)(pauruṣeyatva-)(duṣṭa-)(nimittatā, f. 1st s.)(śaṅkyā, f. 1st s.)(vā*)(śaktiḥ, f. 1st s.)(svataḥ* [-tas suff.])(iva*)(vahneḥ, m. 6th s.)(bhavet ”bhū I C. Opt.)(mithyā-)(jñāneṣu, n. 7th pl.)
3106.
(ataḥ*)(śaṅkyate ”śaṅk Pass.)(jñānam, n. 1st s.)(prabhavam, n. 1st s. [bv. cpd.])(codanā-)(duṣṭa-)(nimittakam, n. 1st s. [bv. cpd.])(ca*)(śaṅkya-)(doṣam, n. 1st s. [bv. cpd.])(na*)(bhidyate ”bhid Pass.)(dṛṣṭa-)(doṣāt, n. 5th s. [bv. cpd.])
3107.
(tasmāt, n. 5th s.)(svataḥ-)(pramāṇatvam, n. 1st s.)(na*)(yujyate ”yuj Pass.)(vedasya, m. 6th s.)(api*)(tena, n. 3rd s.)(iṣyatām ”iṣ Pass. Imp. 3p s.)(kṛta-)(ākhyātatvam, n. 1st s.)(niścita-)(nirdoṣa-)
3108.
(nanu*)(yathā* yathā*)(pravaktāraḥ, m. 1st pl.)(yuktāḥ, m. 1st pl.)(rāga-)(dveṣa-)(ādi-)(tathā* tathā*)(hi*)(sutarām*)(rakṣanti ”rakṣ I C. III p. pl.)(sva-)(adhyāyam, m. 2nd s.)
3109.
(kasya, m. 6th s.)(kim, n. 1st s.)(durbalam, n. 1st s.)(kaḥ, m. 1st s.)(vā*)(kasmāt, m. 5th s.)(pūrvam*, n. 2nd s. [adv.])(prapāṭhakaḥ, m. 1st s.)(kaḥ, m. 1st s.)(svara-)(kṣāmatām, f. 2nd s.)(kuryāt ”kṛ V C. Opt.)(kaḥ, m. 1st s.)(bhindyāt ”bhid VII C. Opt.)(apade, n. 7th s.)(padam, n. 2nd s.)
3110.
(iti*)(yasya, m. 6th s.)(hi*)(saṃrabdhāḥ, m. 1st pl.)(santi ”as Pr. III p. pl.)(randhra-)(gaveṣiṇaḥ, m. 1st pl.)(katham*)(na*)(nāma*)(nirdoṣam, m. 2nd s.)(saḥ)(paṭhet ”paṭh I C. Opt.)(vedam, m. 2nd s.)(ādṛtaḥ, m. 1st s.)
3111.
(cet*)(adhyāyinaḥ, m. 1st pl.)(narāḥ, m. 1st pl.)(śuddhāḥ, m. 1st pl.)(syuḥ ”as II C. Opt. III p. pl.)(abhyudāsīnāḥ, m. 1st pl.)(evam*)(te, m. 1st pl.)(na*)(ācakṣīran ”cakṣ II C. Opt. III p. pl.)(vedam, m. 2nd s.)(vināśitam, m. 2nd s.)(paraiḥ, m. 3rd pl.)
3112.
(tu*)(tataḥ*)(mahatā, m. 3rd s.)(kālena, m. 3rd s.)(vedaḥ, m. 1st s.)(upekṣita-)(vināśitaḥ, m. 1st s.)(bhavet ”bhū I C. Opt.)(eva*)(anyaḥ, m. 1st s.)(gataḥ, m. 1st s.)(pratikañcukatām, f. 2nd s.)
3113.
(sarvadā*)(rakṣitaḥ, m. 1st s.)(rundhadbhiḥ ”rudh VII C., m. 3rd pl.)(yuktān, m. 2nd s.)(rāga-)(dveṣa-)(ādi-)(nāśinaḥ, m. 2nd s.)(veda-)(na*)(prahāsyati ”hā Fut.)(sva-)(rūpam, n. 2nd s.)
3114.
(ca*)(iṣyate ”iṣ Pass.)(sarvam, n. 1st s.)(jagat, n. 1st s.)(na*)(kadācit*)(anīdṛśam, n. 1st s.)(na*)(mahā-pralayaḥ, m. 1st s.)(nāma*)(jñāyate ”jñā)(pāramārthikaḥ, m. 1st s.)
3115.
(etat, n. 1st s.)(na*)(evam*)(hi*)(bhavet ”bhū I C. Opt.)(pāṭhasya, m. 6th s.)(tulyatā, f. 1st s.)(evam*)(tu*)(tattva-)(bodhaḥ, m. 1st s.)(tat-)(artha-)(vinā*)(atyakṣa-)(darśanam, n. 2nd s.)
3116.
(sarve, m. 1st pl.)(ca*)(yasya, m. 6th s.)(puruṣāḥ, m. 1st pl.)(deśa-)(kālau, m. 1st d.)(tathā*)(akhilau, m. 1st d.)(kara-)(āmalaka-)(vat*)(vyaktam*, n. 2nd s. [adv.])(varttante ”vṛt I C. Ā. III p. pl.)(adhyakṣa-)(cetasi, n. 7th s.)
3117.
(saḥ, m. 1st s.)(pāṭhasya, m. 6th s.)(api*)(tulytvam, n. 2nd s.)(boddhum* ”budh)(śaktaḥ, m. 1st s.)(anyathā*)(punaḥ*)(deśa-)(kāla-)(nara-)(avasthā-)(bhedena, m. 3rd s.)(vimatiḥ, f. 1st s.)(katham*)
3118.
(ca*)(vaḥ, 6th pl.)(na*)(pramāṇam, n. 1st s.)(iha*)(iti*)(jagat, n. 1st s.)(sadā*)(īdṛśam, n. 1st s.)(nāstitā, f. 1st s.)(saṃvarttasya, m. 6th s.)(api*)(na*)(yuktā, f. 1st s.)(mātreṇa, n. 3rd s.)(adṛṣṭi-)
3119.
(tu*)(pakṣe, m. 7th s.)(prāmāṇya-)(svataḥ-)(niścayam, m. 2nd s.)(kurute ”kṛ V C. Āt.)(vedaḥ, m. 1st s.)(svataḥ* [-tas suff.])(ca*)(sva-rūpe, n. 7th s.)(sva-)(artha-)(tat*)(na*)(sambhavaḥ, m. 1st s.)(moha-)(ādi-)
3120.
(ca*)(ataḥ*)(sthite, n. 7th s.)(anāspade, n. 7th s.)(ajñāna-)(sandeha-)(viparyāsa-)(api*)(kaścana, m. 1st s.)(potaḥ, m. 1st s.)(dvija-)(na*)(apekṣeta ”īkṣ I C. Āt. Opt.)(upadeśam, m. 2nd s.)
3121.
(ca*)(yathā*)(na*)(sambhavī, m. 1st s.)(api*)(vināśaḥ, m. 1st s.)(mūlasya, n. 6th s. [bv. cpd.])(ajñāta-)(vā*)(kaḥ, m. 1st s.)(bhavet ”bhū I C. Opt.)(vināśaḥ, m. 1st s.)(nityasya, n. 6th s.)(atiśāyinaḥ, n. 6th s.)(vajra-)
3122.
(cet*)(anyathātvam, n. 1st s.)(abhivyakti-)(nanu*)(sā, f. 1st s.)(nitye, n. 7th s.)(apākṛtā, f. 1st s.)(ataḥ*)(prājñāḥ, m. 1st s.)(kurvate ”kṛ V C. Āt. III p. pl.)(rakṣām, f. 2nd s.)(asya, m. 6th s.)(niṣphalām, f. 2nd s.)
3123.

(tasmāt, n. 54th s.)(abhyupagamyatām ”gam Pass. Imp. 3p s.)(kartā, m. 1st s.)(dṛk, m. 1st s.)(ati-)(indriya-)(vidhūta-)(cayaḥ, m. 1st s. [bv. cpd.])(antaḥ-)(tamaḥ-)(jñaḥ, m. 1st s.)(artha-)(veda-)(pravibhāga-)
3124.
(evam*)(pramāṇatve, n. 7th s.)(sarva-)(pramāṇānām, n. 6th pl.)(asthite, n. 7th s.)(svataḥ* [-tas suff.])(na*)(prayatyate ”yat Pass.)(siddhaye, f. 4th s.)(sattva-)(vit-)(artha-)(atīndriya-)
3125.
(yasmāt, n. 5th s.)(pramāṇatvam, n. 1st s.)(vedasya, m. 6th s.)(api*)(sthitam, n. 1st s.)(puruṣataḥ* [-tas suff.])(ca*)(pramāṇatā, f. 1st s.)(tasmin, m. 7th s.)(tataḥ*)(tasya, m. 6th s.)(jñatve, n. 7th s.)(artīndriya-)
3126.
(anyathā*)(puṃsi, m. 7th s.)(anuṣaṅgini, m. 7th s.)(ajñāna-)(sandeha-)(viparyāya-)(kartari, m. 7th s.)(asya, m. 6th s.)(syāt ”as II C. Opt.)(na*)(prāmāṇyam, n. 1st s.)(eva*)(vat*)(anya-)
3127.
(yena, n. 3rd s.)(sambandhaḥ, m. 1st s.)(svarga-)(yāga-)(ādi-)(bhāṣitaḥ, m. 1st s.)(jñātvā* ”jñā)(tat, n. 2nd s.)(vispaṣṭa-)(jñānaḥ, m. 1st s. [bv. cpd.])(atīndriya-)(abhyupeyaḥ, m. 1st s.)(paraiḥ, m. 3rd pl.)(api*)
3128.
(cet*)(kevalaḥ, m. 1st s.)(upayujyate ”yuj Pass.)(atra*)(niṣedhaḥ, m. 1st s.)(jñatva-)(dharma-)(kena, m. 3rd s.)(vāryate ”vṛ Caus. Pass.)(puruṣaḥ, m. 1st s.)(vijānānaḥ ”jñā IX C. Āt., m. 1st s.)(sarvam, n. 2nd s.)(anyat, n. 2nd s.)
3129.
(ca*)(sarvatra*)(śabdaḥ, m. 1st s.)(sarva-)(iṣyate ”iṣ Pass.)(apekṣaḥ, m. 1st s. [bv. cpd.])(prakṛta-)(tataḥ*)(sati ”as II C., m. 7th s.)(jñe, m. 7th s.)(sarva-)(prakṛta-)(kim, n. 1st s.)(avahīyate ”hā Pass.)(naḥ, 6th pl.)
3130.
(ca*)(kiñcit, n. 1st s.)(kāryam, n. 1st s.)(asambhavāt, m. 5th s.)(arthe, m. 7th s.)(kalpyate ”kḷp Caus. Pass.)(śabde, m. 7th s.)(api*)(tatra*)(saḥ, m. 1st s.)(yaḥ, m. 1st s.)(jñaḥ, m. 1st s.)(śabda-)(sarva-)(astu ”as Imperative 3 s.)(sarva-jñaḥ, m. 1st s.)(nāmataḥ* [-tas suff.])
3131.
(athāpi*)(prakṛtam, n. 1st s.)(vat*)(taila-)(udaka-)(ghṛta-)(ādi-)(tathāpi*)(astu ”as II C. Imperative 3p. s.)(sarva-jñaḥ, m. 1st s.)(tena, m. 3rd s.)(sarvena, m. 3rd s.)(na*)(vāryate ”vṛ Caus. Pass.)
3132.
(vā*)(yadi*)(jagat, n. 1st s.)(bhāva-)(a-bhāva-)(svarūpam, n. 1st s. [bv. cpd.])(kena, m. 3rd s.)(na*)(iṣyate ”iṣ Pass.)(sarva-jñaḥ, m. 1st s.)(puruṣaḥ, m. 1st s.)(tat-)(saṅkṣepeṇa, m. 3rd s.)
3133.
(evam*)(sarva-jñaḥ, m. 1st s.)(āśritya* ”śri)(sarvatām, f. 2nd s.)(api*)(saṅkṣepeṇa, m. 3rd s.)(jñeya-)(prameyatva-)(kaḥ, m. 1st s.)(kṣamaḥ, m. 1st s.)(vārayitum* ”vṛ Caus. Infinitive)(tam, m. 2nd s.)
3134.
(ca*)(yaiḥ, m. 3rd pl.)(avadhāritāḥ, m. 1st pl.)(yāvantaḥ, m. 1st pl.)(sarvatvena, n. 3rd s.)(pada-arthāḥ, m. 1st pl.)(sarve, m. 1st pl.)(vedinaḥ, m. 1st pl.)(grantha-)(tat-)(sarva-jñāḥ, m. 1st pl.)(api*)(jñatvena, n. 3rd s.)(tat-)
3135.
(tathā*)(kasya, m. 6th s.)(nāma*)(na*)(sammataḥ, m. 1st s.)(api*)(saḥ, m. 1st s.)(saṅkṣipta-)(sarva-jñaḥ, m. 1st s.)(yaḥ, m. 1st s.)(vivekavān, m. 1st s.)(ṣaṭ-)(prameya-)(ṣaṭbhiḥ, n. 3rd pl.)(pramāṇaiḥ, n. 3rd pl.)
3136.
(tu*)(yaḥ, m. 1st s.)(kalpayati ”kḷp Caus.)(darśinam, m. 2nd s.)(sarva-)(artha-)(viśeṣeṇa, m. 3rd s.)(sākṣāt-)(pratyakṣa-)(asau, f. 1st s.)(tasya, m. 6th s.)(kalpanā, f. 1st s.)(mudhā*)(ca*)(mithyā*)
3137.
(eva*)(ekasya, n. 6th s.)(śarīrasya, n. 6th s.)(yāvantaḥ, m. 1st pl.)(parama-aṇavaḥ, m. 1st pl.)(yāvanti, n. 1st pl.)(keśa-romāṇi, n. 1st pl.)(kaḥ, m. 1st s.)(arhati ”arh I C.)(jñātum* ”jñā)(tāni, n. 2nd pl.)
3138.
(kriyamāṇam, n. 1st s.)(sādhanam, n. 1st s.)(jñāna-)(vistara-)(vyakti-)(avayava-)(samasta-)(anarthakam, n. 1st s.)(vat*)(parīkṣā-)(kāka-)(danta-)
3139.
(ca*)(yathā*)(iti*)(vetti ”vid II C.)(sarvān, m. 2nd pl.)(bhāvān, m. 2nd pl.)(niṣphalam, n. 1st s.)(tathā*)(api*)(pratijñā, f. 1st s.)(pratyakṣa-)(darśitva-)(sarva-)(aphalā, f. 1st s.)
3140.
(hi*)(sādhana-)(pratiṣedhayoḥ, m. 7th d.)(jña-)(mātra-)(sva-)(dharma-)(adharma)(prasiddhyataḥ ”sidh IV C. 3p d.)(grāhya-)(heyatve, n. 1st d.)(āgama-)(praṇīta-)(tat-)
3141.
(tatra*)(prasādhane, n. 7th s.)(jñatva-)(sūkṣma-)(bheda-)(sarva-)(jagat-)(lokaḥ, m. 1st s.)(asthāne*, n. 7th s. [adv.])(kliśyate ”kliś IV C. Āt.)(samrambhāt, m. 5th s.)(grantha-)(vādayoḥ, m. 6th d.)
3142.
(pratyakṣa-)(ādi-)(sambaddha-)(sarva-pramātṛ-)(nivāraṇāt, n. 5th s.)(lapsyate ”labh Fut. Āt.)(puṇya-)(pāpayoḥ, n. 6th d.)(gamyatvam, n. 2nd s.)(āgama-)(kevala-)
3143.

(api*)(etāvatā, n. 3rd s.)(eva*)(siddhe, m. 7th s.)(pakṣe, m. 7th s.)(mīmāṃsā-)(yaḥ, m. 1st s.)(yatnaḥ, m. 1st s.)(vāraṇe, n. 7th s.)(sarva-jña-)(tat-)(kṛtam, n. 1st s.)(māraṇam, n. 1st s.)(mṛta-)
3144.
(api*)(jñatve, n. 7th s.)(dharma-)(sati, n. 7th s.)(hate, n. 7th s.)(mūlatvāt, n. 5th s.)(vicchinna-)(ye, m. 1st pl.)(āhuḥ ”ah Perf. III p. pl.)(sarva-jñān, m. 2nd pl.)(puruṣān, m. 2nd pl.)(taiḥ, m. 3rd pl.)(kṛtam, n. 1st s.)(kaṇḍanam, n. 1st s.)(tuṣa-)
3145.
(tu*)(yasya, m. 6th s.)(darśitvāt, n. 5th s.)(sākṣāt-)(pratyakṣa-)(rasa-)(ādayaḥ, m. 1st pl.)(aśuci-)(prasajyante ”sañj Pass. III p. pl.)(sva-)(saṃvedyāḥ, m. 1st pl.)(kaḥ, m. 1st s.)(nu*)(kalpayati ”kḷp Caus.)(tam, m. 2nd s.)
3146.
(ca*)(vākyam, n. 1st s.)(buddha-)(ādeḥ, m. 6th s.)(na*)(dṛśyate ”dṛś Pass.)(bodhanam, n. 1st s.)(artha-)(veda-)(upaveda-)(aṅga-)(ādi)(katham*)(saḥ, m. 1st s.)(sarva-jñaḥ, m. 1st s.)(mudhā*)
3147.
(yadi*)(iṣyate ”iṣ Pass.)(arthaḥ, m. 1st s.)(anibaddhaḥ, m. 1st s.)(sva-)(grantheṣu, m. 7th pl.)(vijñātaḥ, m. 1st s.)(sarve, m. 1st pl.)(kavayaḥ, m. 1st pl.)(nibandhanāt, n. 5th s.)(sva-)(kāvya-)(syuḥ ”as II C. Opt. III p. pl.)(sarva-jñāḥ, m. 1st pl.)
3148.
(ca*)(bhūyassu, m. 7th pl.)(sarva-jñeṣu, m. 7th pl.)(upadeśiṣu, m. 7th pl.)(viruddha-)(artha-)(hetuṣu, m. 7th pl. [bv. cpd.])(tulya-)(sarveṣu, m. 7th pl.)(kaḥ, m. 1st s.)(ekaḥ, m. 1st s.)(nāma*)(avadhāryatām ”dhṛ Caus. Pass. Imperative 3p s.)
3149.
(yadi*)(su-gataḥ, m. 1st s.)(sarva-jñaḥ, m. 1st s.)(kā, f. 1st s.)(pramā, f. 1st s.)(iti*)(kapilaḥ, m. 1st s.)(na*)(atha*)(api*)(ubhau, m. 1st d.)(sarva-jñau, m. 1st d.)(katham*)(bhedaḥ, m. 1st s.)(mata-)(tayoḥ, m. 6th or 7th s.)
3150.
(tu*)(eka-)(deśe, m. 7th s.)(gaṇita-)(ādi-)(sarveṣām, n. 6th pl.)(sattvānām, n. 6th pl.)(jina-)(buddha-)(ādi-)(satya-vāditā, f. 1st s.)(na*)(viśeṣaḥ, m. 1st s.)(avadhāryate ”dhṛ Caus. Pass.)
3151.
(eva*)(hetunā, m. 3rd s.)(yena, m. 3rd s.)(sarvajñatvam, n. 1st s.)(ekasya, m. 6th s.)(prasādhyate ”sidh Caus. Pass.)(mātreṇa, n. 3rd s.)(prīti-)(sva-)(pakṣa-)(saḥ, m. 1st s.)(upatiṣṭhate ”sthā I C. Āt.)(anyasya, m. 6th s.)(api*)
3152.
(eva*)(dūṣaṇāni, n. 2nd pl.)(yāni, n. 2nd pl.)(śākyāḥ, m. 1st pl.)(saṃrambhāḥ, m. 1st pl.)(jalpanti ”jalp I C. III p. pl.)(sādhane, n. 7th s.)(sarvajña-)(jina-)(tāni, n. 2nd pl.)(eva*)(jaināḥ, m. 1st pl.)(yuñjante ”yuj VII C. 3p pl. Āt.)
3153.
(tatra*)(katham*)(nirṇayaḥ, m. 1st s.)(kriyate ”kṛ Pass.)(bhinnaiḥ, n. 3rd pl.)(sādhana-)(dūṣaṇaiḥ, n. 3rd pl.)(anavasthitaiḥ, n. 3rd pl.)(grastaiḥ, n. 3rd pl.)(udaya-)(teṣām, n. 6th pl.)(pratibimba-)
3154.
(evam*)(kalpeṣu, m. 7th pl.)(sarva-jña-)(nihateṣu, m. 7th pl.)(parasparam*, m. 2nd s. [adv.])(sarvān, m. 2nd pl.)(alpa-)(śeṣīkṛtān, m. 2nd pl.)(haniṣyati ”han Fut.)(vādī, m. 1st s.)(veda-)
3155.
(yathā*)(kācit, f. 1st s.)(oṣadhiḥ, f. 1st s.)(yā, f. 1st s.)(spṛṣṭā, f. 1st s.)(agra-)(danta-)(nakula-)(hanti ”han II C.)(sarvam, n. 2nd s.)(viṣam, n. 2nd s.)(sarpa-)(api*)(yojitā, f. 1st s.)(krīḍadbhiḥ ”krīḍ I C., m. 3rd pl.)
3156.
(evam*)(kācit, f. 1st s.)(laukika-)(vaidikī, f. 1st s.)(yuktiḥ, f. 1st s.)(api*)(yā, f. 1st s.)(mukhasya, n. 6th s.)(veda-vādin-)(apahā, f. 1st s.)(viṣa-)(jñāna-)(sarpa-)(śākya-)(ādi-)
3157.
(tu*)(kaḥ, m. 1st s.)(nu*)(kalpayiṣyati ”kḷp Caus. Fut.)(tam, m. 2nd s.)(yasya, m. 6th s.)(śaktāḥ, m. 1st pl.)(nihantum* ”han)(hetavaḥ, m. 1st pl.)(lakṣaṇāḥ, m. 1st pl. [bv. cpd.])(jñeya-)(prameyatva-)(vastu-)(sattva-)(ādi-)
3158.
(saḥ, m. 1st s.)(yena, m. 3rd s.)(kalpyate ”kḷp Caus. Pass.)(sarva-jñaḥ, m. 1st s.)(eva*)(ekena, n. 3rd s.)(pramāṇena, n. 3rd s.)(nūnam*)(pratipadyate ”pad IV C. Āt.)(sarvān, m. 2nd pl.)(rasa-)(ādīn, m. 2nd pl.)(cakṣuṣā, n. 3rd s.)
3159.
(tu*)(lokasya, m. 6th s.)(darśanam, n. 1st s.)(yajjātīya-)(artha-)(yajjātīyaiḥ, n. 3rd pl.)(pramāṇaiḥ, n. 3rd pl.)(kāla-antare, n. 7th s.)(api*)(abhūt ”bhū Aorist)(tathā*)(dṛṣṭam, n. 1st s.)(samprati*)
3160.
(api*)(narāḥ, m. 1st pl.)(ye, m. 1st pl.)(dṛṣṭāḥ, m. 1st pl.)(sātiśayāḥ, m. 1st pl.)(prajñā-)(medhā-)(balaiḥ, n. 3rd pl.)(stoka-stoka-antaratvena, n. 3rd s.)(tu*)(na*)(darśanāt, n. 5th s.)(atīndriya-)
3161.
(hi*)(api*)(prājñaḥ, m. 1st s.)(naraḥ, m. 1st s.)(san ”as II C., m. 1st s.)(api*)(kṣamaḥ, m. 1st s.)(draṣṭum* ”dṛś)(sūkṣmān, m. 2nd pl.)(arthān, m. 2nd pl.)(atiśete ”śī II C.)(anatikrāman ”kram I C., m. 1st s.)(sva-)(jātīḥ, f. 2nd pl.)
3162.
(śrotra-)(gamyeṣu, m. 7th pl.)(śabdeṣu, m. 7th pl.)(atiśayaḥ, m. 1st s.)(puruṣa-)(dṛṣṭaḥ, m. 1st s.)(upalabdhibhiḥ, f. 3rd pl.)(dūra-)(sūkṣma-)(na*)(upalambhanāt, n. 5th s.)(rūpa-)(ādi-)
3163.

(apica*)(kriyate ”kṛ Pass.)(cakṣuṣā, n. 3rd s.)(prāptyā, f. 3rd s.)(atiśaya-)(prakāśanam, n. 1st s.)(dūra-stha-)(sūkṣma-)(rūpa-)(na*)(darśanam, n. 1st s.)(śabda-)(ādi-)
3164.
(evam*)(mahān, m. 1st s.)(atiśayaḥ, m. 1st s.)(dṛśyate ”dṛś Pass.)(śāstra-)(vicāreṣu, m. 7th pl.)(tu*)(eva*)(tat-)(mātreṇa, n. 3rd s.)(labhyate ”labh Pass.)(jñānam, n. 1st s.)(antara-)(śāstra-)
3165.
(jñātva* ”jñā)(vyākaraṇam, n. 2nd s.)(buddhiḥ, f. 1st s.)(prakṛṣyate ”kṛṣ Pass.)(dūram*, n. 2nd s. [adv.])(śabda-)(apaśabdayoḥ, m. 7th d.)(na*)(nirṇaye, m. 7th s.)(nakṣatra-)(tithi-)(grahaṇa-)
3166.
(ca*)(jyotiḥ-vit, m. 1st s.)(api*)(prakṛṣṭaḥ, m. 1st s.)(vit, m. 1st s.)(candra-)(arka-)(grahaṇa-)(ādi-)(na*)(arhati ”arh I C.)(jñātum* ”jñā)(sādhutvam, n. 2nd s.)(śabdānām, m. 6th pl.)(bhavati-)(ādi-)
3167.
(tathā*)(api*)(atiśayavān, m. 1st s.)(jñāna-)(veda-)(itihāsa-)(ādi-)(na*)(kṣamaḥ, m. 1st s.)(pratyakṣīkaraṇa-)(svarga-)(devatā-)(apūrva-)
3168.
(asau, m. 1st s.)(yaḥ, m. 1st s.)(nāma*)(utsṛtya* ”sṛ)(gacchati ”gam I C.)(vyomnaḥ, n. 6th s.)(antaram, n. 2nd s.)(daśa-hasta-)(śaktaḥ, m. 1st s.)(na*)(gantum* ”gam)(yojanam, n. 2nd s.)(api*)(śataiḥ, n. 3rd pl.)(abhyāsaiḥ, m. 3rd pl.)
3169.
(tasmāt, n. 5th s.)(api*)(atiśaya-)(jñānaiḥ, n. 3rd pl.)(gataiḥ, n. 3rd pl.)(atidūra-)(śakyate ”śak Pass.)(jñātum* ”jñā)(eva*)(kiñcit, n. 1st s.)(adhikam, n. 1st s.)(tu*)(na*)(atīndriyam, n. 1st s.)
3170.
(sthasya, m. 6th s.)(eka-)(apavaraka-)(pratyakṣam, n. 1st s.)(yat, n. 1st s.)(pravarttate ”vṛt I C. Āt.)(syāt ”as II C. Opt.)(tasya, n. 6th s.)(śaktiḥ, f. 1st s.)(eva*)(tatra*)(na*)(eva*)(antare, n. 7th s.)(apavaraka-)
3171.
(arthāḥ, m. 1st pl.)(ca*)(ye, m. 1st pl.)(dūra-)(vicchinnāḥ, m. 1st pl.)(deśa-)(parvata-)(sāgaraiḥ, m. 3rd pl.)(vā*)(ye, m. 1st pl.)(antaraiḥ, n. 3rd pl.)(varṣa-)(dvīpa-)(kaḥ, m. 1st s.)(paśyet ”dṛś IV C. Opt.)(tān, m. 2nd pl.)(san ”as II C., m. 1st s.)(eva*)(iha*)
3172.
(ca*)(nala-)(ṛtu-)(parṇayoḥ, m. 6th or 7th d.)(jñayoḥ, m. 6th or 7th d.)(hṛdaya-)(aśva-)(akṣan-)(gacchataḥ ”gam I C., m. 6th or 7th d.)(saṃvāhe, m. 7th s.)(ṛtu-)(parṇena, m. 3rd s.)(bhāṣitam, n. 1st s.)(vākyam, n. 1st s.)(asau, m. 1st s. [?])
3173.
(sarvaḥ, m. 1st s.)(na*)(jānāti ”jñā IX C.)(sarvam, n. 2nd s.)(na*)(upapadyate ”pad IV C.)(sarva-jñaḥ)(asti ”as II C.)(na*)(pariniṣṭhā, f. 1st s.)(jñānasya, n. 6th s.)(kvacit*)(ekatra*)(puruṣe, m. 7th s.)
3174.
(ca*)(pratyakṣasya, n. 6th s.)(na*)(manāgapi*)(dṛṣṭam, n. 1st s.)(sāmarthyam, n. 1st s.)(anāgate, m. 7th s.)(anumāna-)(ādi-)(na*)(janma, n. 1st s.)(vinā*)(liṅga-)(ādibhiḥ, m. 3rd pl.)
3175.
(tasmāt, n. 5th s.)(vidyate ”vid Pass.)(na*)(draṣṭā, m. 1st s.)(sākṣāt*)(arthānām, m. 6th pl.)(atīndriya-)(tu*)(saḥ, m. 1st s.)(paśyati ”dṛś IV C.)(yaḥ, m. 1st s.)(paśyati ”dṛś IV C.)(nityena, n. 3rd s.)(vacanena, n. 3rd s.)
3176.
(yaḥ, m. 1st s.)(akṣamamāṇaḥ ”kṣam I C. Āt., m. 1st s.)(etat, n. 2nd s.)(manyate ”man IV C. Āt.)(api*)(buddha-)(ādeḥ, m. 6th s.)(vijñānam, n. 2nd s.)(atīndriya-)(artha-)(āgama-)(antarāt, n. 5th s.)(pauruṣeya-)
3177.
(tasya, m. 6th s.)(apramāṇatā, f. 1st s.)(vākyasya, n. 6th s.)(tat-)(tulyatvāt, n. 5th s.)(tena, n. 3rd s.)(eva*)(ca*)(puruṣasya, m. 6th s.)(vaktavyā, f. 1st s.)(hetubhiḥ, m. 3rd pl.)(eva*)(pūrva-)(uktaiḥ, m. 3rd pl.)
3178.
(kartṛ-)(kṛtrima-)(vākyānām, n. 6th pl.)(ucyate ”vac Pass.)(yā, f. 1st s.)(tu*)(anāditā, f. 1st s.)(a-pramāṇa-)(dvaya-)(ādhārā, f. 1st s. [bv. cpd.])(na*)(sā, f. 1st s.)(prāmāṇya-)(sādhanī, f. 1st s.)
3179.
(vākyānām, n. 6th pl.)(śauddhodani-)(na*)(pramāṇatā, f. 1st s.)(pāratantryāt, n. 5th s.)(tathā*&)(api*)(śauddhodhaneḥ, m. 6th s.)(svayam*)(apaśyataḥ, m. 6th s.)(dharmam, m. 2nd s.)
3180.
(anāditā, f. 1st s.)(īdṛśām, m. 6th pl.)(pudgalānām, m. 6th pl.)(api*)(kalpyamānā ”kḷp Pass., f. 1st s.)(sthatvāt, n. 5th s.)(pada-)(aprāmāṇya-)(na*)(atiricyate ”ric Pass.)(tasmāt, n. 5th s.)
3181.
(ataḥ*)(taiḥ, m. 3rd pl.)(mīmāṃsakāyamānaiḥ ”mīmāṃsaka X C. Āt., m. 3rd pl.)(abhidhīyate ”dhā Pass.)(sāmānyam, n. 1st s.)(buddhānām, m. 6th pl.)(iva*)(veda-)(adhyāyinām, m. 6th pl.)(an-āditva-)
3182.
(tat-)(a-jñāna-)(viśeṣatvāt, n. 5th s.)(na*)(teṣām, m. 6th pl.)(yāti ”yā II C.)(tulyatām, f. 2nd s.)(pramāṇatva-)(a-pramāṇatve, n. 1st d.)(syātām ”as II C. Opt. 3p d.)(evam*)(hi*)(anādinī, n. 1st d.)
3183.

(hi*)(te, m. 1st pl.)(ye, m. 1st pl.)(guṇa-)(pramāṇa-)(doṣāḥ, m. 1st pl.)(tat-)(ābhāsa-)(anādayaḥ, m. 1st pl.)(gacchanti ”gam I C. III p. pl.)(na*)(sarve, m. 1st pl.)(tulyatām, f. 2nd s.)(mātreṇa, n. 3rd s.)(anāditva-)
3184.
(yathā-sthitam, n. 1st s.)(suvarṇam, n. 1st s.)(vyavahāra-aṅgam, n. 1st s.)(anādi-)(antam, n. 1st s.)(māyā-)(suvarṇam, n. 1st s.)(api*)(iti*)(kim*)(tat, n. 1st s.)(tena, n. 3rd s.)
3185.
(tebhyaḥ, m. 5th pl.)(ye, m. 1st pl.)(jalpanti ”jalp I C. III p. pl.)(ca*)(sarvajñatvam, n.)(yām, f. 2nd s.)(nityatām, f. 2nd s.)(vedasya, m. 6th s.)(tulye, n. 2nd d.)
3186.
(tāvat*)(sarva-jñaḥ, m. 1st s.)(na*)(dṛśyate ”dṛś Pass.)(asmat-)(ādibhiḥ, m. 3rd pl.)(idānīm*)(naca*)(asti ”as II C.)(eka-deśaḥ, m. 1st s.)(vā*)(liṅgam, n. 1st s.)(yaḥ, m. 1st s.)(anumāpayet ”mā Caus. Opt.)
3187.
(naca*)(kaścit, m. 1st s.)(āgama-)(vidhiḥ, m. 1st s.)(bodhakaḥ, m. 1st s.)(nitya-)(sarva-jña-)(ca*)(katham*)(saḥ, m. 1st s.)(pratipādyate ”pad Caus. Pass.)(kṛtrimena, m. 3rd s.)(asatyena, m. 3rd s.)
3188.
(atha*)(sarva-jñaḥ, m. 1st s.)(pratīyate ”i Pass.)(anyaiḥ, m. 3rd pl.)(eva*)(tat-)(vacanena, n. 3rd s.)(katham*)(prakalpyate ”kḷp Caus. Pass.)(siddhiḥ, f. 1st s.)(anyonya-)(āśrayayoḥ, m. 6th du. -bv. cpd.)(tayoḥ, m. 6th d.)
3189.
(vākyam, n. 1st s.)(satyam, n. 1st s.)(uktatayā, f. 3rd s.)(sarva-jña-)(tat-)(astitā, f. 1st s.)(tena, n. 3rd s.)(katham*)(ubhayam, n. 1st s.)(tat-)(siddhyet ”sidh IV C. Opt.)(ṛte*)(antarāt, n. 5th s.)(siddhāt, n. 5th s.)(mūla-)
3190.
(tu*)(avagacchantaḥ ”gam I C., m. 1st pl.)(sarva-jñam, m. 2nd s.)(vacanāt, n. 5th s.)(praṇītāt, n. 5th s.)(a-sarvajña-)(kim*)(na*)(jānate ”jñā IX C. 3p. pl. Āt.)(sva-)(vākyāt, n. 5th s.)
3191.
(ca*)(siddhaye, f. 4th s.)(eka-)(sarva-jña-)(kalpyāḥ, m. 1st pl.)(bahavaḥ, m. 1st pl.)(sarva-jñāḥ, m. 1st pl.)(api*)(yaḥ, m. 1st s.)(eva*)(ekaḥ, m. 1st s.)(asarvajñaḥ, m. 1st s.)(saḥ, m. 1st s.)(na*)(budhyate ”budh IV C. Āt.)(sarva-jñam, m. 2nd s.)
3192.
(evam*)(hi*)(api*)(boddhṛbhiḥ, m. 3rd pl.)(kālaiḥ, m. 3rd pl. [bv. cpd.])(tat-)(śakyate ”śak Pass.)(na*)(jñātum* ”jñā)(iti*)(ayam, m. 1st s.)(sarva-jñaḥ)(śūnyaiḥ, m. 3rd pl.)(vi-jñāna-)(jñeya-)(jñāna-)(tat-)
3193.
(ca*)(sarva-jñaḥ, m. 1st s.)(syāt ”as II C. Opt.)(na*)(avabuddhaḥ, m. 1st s.)(eva*)(yena, m. 3rd s.)(prati*)(tam, m. 2nd s.)(vākyānām, n. 6th pl.)(tat-)(na*)(pramāṇatvam, n. 1st s.)(mūla-)(ajñāne, n. 7th s.)(vat*)(vākya-)(anya-)
3194.
(api*)(saṃvādayan ”vad Caus., m. 1st s.)(arthān, m. 2nd pl.)(jñātān, m. 2nd pl.)(sarva-)(śiṣyaiḥ, m. 3rd pl.)(na*)(bhavet ”bhū I C. Opt.)(sarva-jñaḥ, m. 1st s.)(varjanāt, n. 5th s.)(artha-)(jñāta-)(loka-)(anya-)
3195.
(na*)(ca*)(sarva-)(nara-)(jñāta-)(jñeya-)(saṃvāda-)(sambhavaḥ, m. 1st s.)(kāla-)(traya-)(tri-)(loka-)(sthaiḥ, m. 3rd pl.)(naraiḥ, m. 3rd pl.)(na*)(ca*)(samāgamaḥ, m. 1st s.)
3196.
(hi*)(jñaḥ, m. 1st s.)(api*)(kiñcit-)(śaknoti ”śak V C.)(bhramayitum* ”bhram Caus.)(stokān, m. 2nd pl.)(narān, m. 2nd pl.)(yena, n. 3rd s.)(cetasaḥ, m. 1st pl. [bv. cpd.])(bhrānta-)(bhakti-)(te, m. 1st pl.)(gṛhnīyuḥ ”grah IX C. Opt. III p. pl.)(sarva-jñam, m. 2nd s.)
3197.
(vijñānaiḥ, n. 3rd pl.)(kuhaka-)(kecit, m. 1st pl.)(kṣamāḥ, m. 1st pl.)(saṃvādana-)(bhukta-)(cintita-)(dravya-)(stha-)(muṣṭi-)(varjitāḥ, m. 1st pl.)(jñāna-)(dharma-)(ādi-)
3198.
(tathā*)(kecit, m. 1st pl.)(kuśalāḥ, m. 1st pl.)(māyā-)(indra-jālā-)(ādi-)(bhrāmayanti ”bhram Caus. III p. pl.)(ajñakam, m. 2nd s.)(janam, m. 2nd s.)(yena, n. 3rd s.)(te, m. 1st pl.)(pratibhānti ”bhā II C. III p. pl.)(sarva-jñāḥ, m. 1st pl.)
3199.
(api*)(kīrtitam, n. 1st s.)(itihāsa-)(purāṇeṣu, n. 7th pl.)(iti*)(brahma-)(ādiḥ, m. 1st s.)(yaḥ, m. 1st s.)(sarva-vit, m. 1st s.)(yasya, m. 6th s.)(jñānam, n. 1st s.)(ca*)(vairāgyam, n. 1st s.)(apratigham, n. 1st s.)
3200.
(api*)(saḥ, m. 1st s.)(vaktavyaḥ, m. 1st s.)(eva*)(gauṇatvena, n. 3rd s.)(vat*)(artha-vāda-)(mantra-)(yadvā*)(apratighatā, f. 1st s.)(ucyate ”vac Pass.)(jñānāt, n. 5th s.)(dharma-)(ādi-)(prakṛta-)
3201.
(tasya, m. 6th s.)(jñānam, n. 1st s.)(api*)(caturṣu, m. 7th pl.)(prakṛteṣu, m. 7th pl.)(dharma-)(artha-)(kāma-)(mokṣeṣu, m. 7th pl.)(apratigham, n. 1st s.)(tat, n. 1st s.)(na-)(gocaram, n. 1st s. [bv. cpd.])(sarva-)(artha-)
3202.
(hi*)(apratighatā-)(mātrāt, n. 5th s.)(na*)(ucyate ”vac Pass.)(sarva-)(gocaratā, f. 1st s.)(hi*)(tat, n. 1st s.)(bhavati ”bhū I C.)(apratigham, n. 1st s.)(apratīghātāt, m. 5th s.)(api*)(sva-)(artheṣu, m. 7th pl.)
3203.

(ca*)(etat, n. 1st s.)(yāvat*)(jñānam, n. 1st s.)(gocaram, n. 1st s. [bv. cpd.])(dharma-)(ādi-)(phala-da)(tu*)(na* ... kiñcit, n. 1st s.)(prayojanam, n. 1st s.)(sarvaiḥ, m. 3rd pl.)(vṛkṣa-)(ādibhiḥ, m. 3rd pl.)(jñātaiḥ, m. 3rd pl.)
3204.
(yāvat*)(aupayika-)(jñānam, n. 1st s.)(na*)(ca*)(jñāna-)(pratihanyate ”han Pass.)(tena, n. 3rd s.)(apratigha-)(vyapadeśaḥ, m. 1st s.)(asya, n. 6th s.)(labhyate ”labh Pass.)
Textual variant (Baudhabhāratī): etat in place of jñāna-.
3205.
(yadvā*)(tat, n. 1st s.)(jñānam, n. 1st s.)(eva*)(ātmani, m. 7th s.)(pravartitam, n. 1st s.)(abhyāsa-)(dhyāna-)(tasya, n. 6th s.)(eva*)(apratighātena, m. 3rd s.)(jñāna-)(ucyate ”vac Pass.)(apratighatā, f. 1st s.)
3206.
(api*)(yaḥ, m. 1st s.)(śaṅkaraḥ, m. 1st s.)(śrūyate ”sru Pass.)(daśa-)(avyayaḥ, m. 1st s. [bv. cpd.])(iti*)(jñānam, n. 1st s.)(vairāgyam, n. 1st s.)(aiśvaryam, n. 1st s.)(saḥ, m. 1st s.)(api*)(jñānavān, m. 1st s.)(vittayā, f. 3rd s.)(ātman-)
3207.
(etat, n. 1st s.)(eva*)(tat-)(jñānam, n. 1st s.)(yat, n. 1st s.)(darśanam, n. 1st s.)(viśuddha-)(ātman-)(ca*)(yat, n. 1st s.)(nimitte, n. 7th s.)(tat-)(a-śuddhe, n. 7th s.)(tat, n. 1st s.)(ucyate ”vac Pass.)(ajñānam, n. 1st s.)
3208.
(api*)(atha*)(brahman-)(viṣṇu-)(maheśvarāḥ, m. 1st pl.)(dehatvāt, n. 5th s.)(veda-)(vedāt, m. 5th s.)(mayāt, m. 5th s.)(jñāna-)(sarva-)(sarva-jñāḥ, m. 1st pl.)(kim*)(mānuṣasya, m. 6th s.)
3209.
(ca*)(kva*)(martyāḥ, m. 1st pl.)(buddha-)(ādayaḥ, m. 1st pl.)(ca*)(kva*)(trayam, n. 1st s.)(uttama-)(deva-)(yena, n. 3rd s.)(dṛk, f. 1st s.)(iti*)(te, m. 1st pl.)(spardhayā, f. 3rd s.)(tat-)(api*)(sarva-jñāḥ, m. 1st pl.)(moha-)
3210.
(apica*)(kīrtanam, n. 1st s.)(traya-)(brahman-)(ādi-)(vede, m. 7th s.)(nitye, m. 7th s.)(āgame, m. 7th s.)(ca*)(nityatvam, n. 1st s.)(vedānām, m. 6th pl.)(na*)(vihanyate ”han Pass.)(tat-)(nityatvāt, n. 5th s.)
3211.
(hi*)(te, m. 1st pl.)(samanvitāḥ, m. 1st pl.)(nityaiḥ, m. 3rd pl.)(guṇaiḥ, m. 3rd pl.)(nitya-)(karmabhiḥ, n. 3rd pl.)(na*)(virodhinaḥ, m. 1st pl.)(sambhavāt, m. 5th s.)(abhidhāyitva-)(nitya-)(veda-)
3212.
(tu*)(buddha-)(ādeḥ, m. 6th s.)(anityasya, m. 6th s.)(na*)(gamyatā, f. 1st s.)(āgama-)(ca*)(āgamasya, m. 6th s.)(iṣṭe, n. 7th s.)(nityatve, n. 7th s.)(kalpanā, f. 1st s.)(sarva-jña-)(vṛthā*)
3213.
(sarva-jña-)(jñāpanāt, n. 5th s.)(tasya, m. 6th s.)
(varam, n. 1st s.)(dharma-)(avabodhanam, n. 1st s.)(veda-)(bodhita-)(sarva-jña-)(jñānāt, n. 5th s.)(dharmāt, m. 5th s.)(tirohitāt, m. 5th s.)
3214.
(atirohita-)(dharma-)(ādi-)(jñānam, n. 1st s.)(eva*)(viśeṣyate ”śiṣ Caus. Pass.)(evam*)(āgama-)(gamyatvam, n. 1st s.)(na*)(sarva-jñasya, m 6th s.)(labhyate ”labh Pass.)
Textual variant: (Baudha Bhāratī) -dharmādijñānam eva for (GOS) -dharmavijñānam eva.
3215.
(yadi*)(kaścit, m. 1st s.)(sadṛśaḥ, m. 1st s.)(sarva-jña-)(dṛśyeta ”dṛś Pass. Opt.)(samprati*)(tadā*)(sat-bhāvaḥ, m. 1st s.)(sarva-jña-)(gamyeta ”gam Pass. Opt.)(balāt, n. 5th s.)(upamā-)
3216.
(tu*)(dṛṣṭvā* ”dṛś)(eva*)(sarvān, m. 2nd pl.)(narān, m. 2nd pl.)(adhunātanān, m. 2nd pl.)(asarvajñān, m. 2nd pl.)(niścayaḥ, m. 1st s.)(upamānena, n. 3rd s.)(sādṛśyasya, n. 6th s.)(śeṣa-)(a-sarvajña-)
3217.
(upadeśaḥ, m. 1st s.)(hi*)(buddha-)(ādeḥ, m. 6th s.)(dharma-)(adharma-)(ādi-)(gocaraḥ, m. 1st s.)(anyathā*)(na*)(upapadyate ”pad IV Āt.)(sarva-jñaḥ, m. 1st s.)(yadi*)(no*)(bhavet ”bhū I C. Opt.)
3218.
(pratyakṣa-)(ādau, m. 7th s.)(niṣiddhe, m. 7th s.)(api*)(sarva-jña-)(pratipādake, m. 7th s.)(artha-)(āpattyā, f. 3rd s.)(eva*)(sarva-jñam, m. 2nd s.)(ittham*)(yaḥ, m. 1st s.)(pratipadyate ”pad IV C. Āt.)
3219.
(yadvā*)(sādhanam, n. 1st s.)(pravṛttam, n. 1st s.)(iha*)(sarva-jñasya, m. 6th s.)(ucyate ”vac Pass.)(sāmānyataḥ-dṛṣṭam, n. 1st s.)(anyatra*)(darśanāt, n. 5th s.)(pūrvatva-)(jñāna-)
3220.
(hi*)(yaḥ, m. 1st s.)(kaścit, m. 1st s.)(upadeśaḥ, m. 1st s.)(sarvaḥ, m. 1st s.)(saḥ, m. 1st s.)(pūrvakaḥ, m. 1st s.)(jñāna-)(yathā*)(upadeśaḥ, m. 1st s.)(śaktīnām, f. 6th pl.)(abhayā-)(ādi-)(tathā-vidhaḥ, m. 1st s.)
3221.
(ayam, m. 1st s.)(upadeśaḥ, m. 1st s.)(dharma-)(adharma-)(ca*)(upadeśaḥ, m. 1st s.)(kṛtaḥ, m. 1st s.)(tat-)(tasmāt,)(anumīyate ”mā Pass.)(asya, m. 6th s.)(pūrvakatvam, n. 1st s.)(jñāna-)(tadīya-)

Original text: Tattvasaṃgraha · Data entry Timothy C. Cahill Elliot Stern · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc