Tantraloka · Chapter 19

atha sadyaḥsamutkrāntipradā dīkṣā nirūpyate /
tatkṣaṇāccopabhogādvā dehapāte śivaṃ vrajet /
ityuktyā mālinīśāstre sūcitāsau maheśinā // 1

dehapāte samīpasthe śaktipātasphuṭatvataḥ /
āsādya śāṃkarīṃ dīkṣāṃ tasmāddīkṣākṣaṇātparam // 2

śivaṃ vrajedityartho@tra pūrvāparavivecanāt /
vyākhyātaḥ śrīmatāsmākaṃ guruṇā śambhumūrtinā // 3

yadā hyāsannamaraṇe śaktipātaḥ prajāyate /
tatra mande@tha gurvādisevayāyuḥ kṣayaṃ vrajet // 4

athavā bandhumitrādidvārā sāsya vibhoḥ patet /
pūrvaṃ vā samayī naiva parāṃ dīkṣāmavāptavān // 5

āptadīkṣo@pi vā prāṇāñjihāsuḥ kleśavarjitam /
antyāngurustadā kuryātsadya+utkrāntidīkṣaṇam // 6

natvapakvamale nāpi śeṣakārmikavigrahe /
kuryādutkramaṇaṃ śrīmadgahvare ca nirūpitam // 7

dṛṣṭvā śiṣyaṃ jarāgrastaṃ vyādhinā paripīḍitam /
utkramayya tatastvenaṃ paratattve niyojayet // 8

viśeṣaṇaviśeṣyatve kāmacāravidhānataḥ /
pūrvoktamarthajātaṃ śrīśambhunātra nirūpitam // 9

vidhiṃ pūrvoditaṃ sarvaṃ kṛtvā samayaśuddhitaḥ /
kṣurikāmasya vinyasyejjvalantīṃ marmakartarīm // 10

kṛtvā pūrvoditaṃ nyāsaṃ kālānalasamaprabham /
saṃhṛtikramataḥ sārdhaṃ sṛkchindiyugalena tu // 11

āgneyīṃ dhāraṇāṃ kṛtvā sarvamarmapratāpanīm /
pūrayedvāyunā dehamaṅguṣṭhānmastakāntakam // 12

tamutkṛṣya tato@ṅguṣṭhādūrdhvāntaṃ vakṣyamāṇayā /
kṛntenmarmāṇi randhrāntāt kālarātryā visarjayet // 13

anena kramayogena yojito hutivarjitaḥ /
samayyapyeti tāṃ dīkṣāmiti śrīmālinīmate // 14

ṣoḍaśādhāraṣaṭcakralakṣyatrayakhapañcakāt /
kvacidanyataratrātha prāguktapaśukarmavat // 15

praviśya mūlaṃ kandādeśchindannaikyavibhāvanāt /
pūrṇāhutiprayogeṇa sveṣṭe dhāmni niyojayet // 16

jñānatriśūlaṃ saṃdīptaṃ dīptacakratrayojjvalam /
cintayitvāmunā tasya vedanaṃ bodhanaṃ bhramam // 17

dīpanaṃ tāḍanaṃ todaṃ calanaṃ ca punaḥ punaḥ /
kandādicakragaṃ kuryādviśeṣeṇa hṛdambuje // 18

dvādaśānte tataḥ kṛtvā binduyugmagate kṣipet /
nirlakṣye vā pare dhāmni saṃyuktaḥ parameśvaraḥ // 19

na tasya kuryātsaṃskāraṃ kaṃcidityāha gahvare /
devaḥ kimasya pūrṇasya śrāddhādyairiti bhāvitaḥ // 20

śrīmaddīkṣottare tveṣa vidhirvahnipuṭīkṛtaḥ /
haṃsaḥ pumānadhastasya rudrabindusamanvitaḥ // 21

śiṣyadehe niyojyaitadanudvagnaḥ śataṃ japet /
utkramyordhvanimeṣeṇa śiṣya itthaṃ paraṃ vrajet // 22

eṣa eva vidhiḥ śrīmatsiddhayogīśvarīmate /
iyamutkrāmaṇī dīkṣā kartavyā yogino guroḥ // 23

anabhyastaprāṇacāraḥ kathamenāṃ kariṣyati /
vakṣyamāṇāṃ brahmavidyāṃ sakalāṃ niṣkalombhitām // 24

karṇe@sya vā paṭhedbhūyo bhūyo vāpyatha pāṭhayet /
svayaṃ ca karma kurvīta tattvaśuddhyādikaṃ guruḥ // 25

mantrakriyābalātpūrṇāhutyetthaṃ yojayetpare /
yogābhyāsamakṛtvāpi sadya+utkrāntidāṃ guruḥ // 26

jñānamantrakriyādhyānabalātkartuṃ bhavetprabhuḥ /
anayotkramyate śiṣyo balādevaikakaṃ kṣaṇam // 27

kālasyollaṅghya bhogo hi kṣaṇiko@syāstu kiṃ tataḥ /
sadya+utkrāntidā cānyā yasyāṃ pūrṇāhutiṃ tadā // 28

dadyādyadāsya prāṇāḥ syurdhruvaṃ niṣkramaṇecchavaḥ /
vināpi kriyayā bhāvibrahmavidyābalādguruḥ // 29

karṇajāpaprayogeṇa tattvakañcukajālataḥ /
niḥsārayanyathābhīṣṭe sakale niṣkale dvaye // 30

tattve vā yatra kutrāpi yojayetpudgalaṃ kramāt /
samayī putrako vāpi paṭhedvidyāmimāṃ tathā // 31

tatpāṭhāttu samayyuktāṃ rudrāṃśāpattimaśnute /
etau jape cādhyayane yasmādadhikṛtāvubhau // 32

nādhyāpanopadeśe vā sa eṣo@dhyayanādṛte /
paṭhatostvanayorvastusvabhāvāttasya sā gatiḥ // 33

yathā niṣiddhabhūtādikarmā mantraṃ smaransvayam /
āviṣṭe@pi kvacinnaiti lopaṃ kartṛtvavarjanāt // 34

yathā ca vācayañśāstraṃ samayī śūnyaveśmani /
na lupyate tadantaḥsthaprāṇivargopakārataḥ // 35

tathā svayaṃ paṭhanneṣa vidyāṃ vastusvabhāvataḥ /
tasminmukte na lupyeta yato kiṃcitkaro@tra saḥ // 36

nanu cādīkṣitāgre sa noccarecchāstrapaddhatim // 37

hanta kuḍyāgrato@pyasya niṣedhastvatha kathyate /
paryudāsena yaḥ śrotumavadhārayituṃ kṣamaḥ // 38

sa evātra niṣiddho no kuḍyakīṭapatatriṇaḥ /
tarhi pāṣāṇatulyo@sau vilīnendriyavṛttikaḥ // 39

tasyāgre paṭhatastasya niṣedhollaṅghanā katham /
sa tu vastusvabhāvena galitākṣo@pi budhyate // 40

akṣānapekṣayaivāntaścicchaktyā svaprakāśayā /
prāgdehaṃ kila tityakṣurnottaraṃ cādhitaṣṭhivān // 41

madhye prabodhakabalāt pratibudhyet pudgalaḥ /
mantrāḥ śabdamayāḥ śuddhavimarśātmatayā svayam // 42

arthātmanā cāvabhāntastadarthapratibodhakāḥ /
tenāsya galitākṣasya prabodho jāyate svayam // 43

svacitsamānajātīyamantrāmarśanasaṃnidheḥ /
yathā hyalpajavo vāyuḥ sajātīyavimiśritaḥ // 44

javī tathātmā saṃsuptāmarśo@pyevaṃ prabudhyate /
prabuddhaḥ sa ca saṃjāto na cādīkṣita ucyate // 45

dīkṣā hi nāma saṃskāro na tvanyatso@sti cāsya hi /
ata eva nijaṃ śāstraṃ paṭhati kvāpi sāmaye // 46

tacchrutvā ko@pi dhanyaścenmucyate nāsya sā kṣatiḥ /
śāstranindāṃ maiṣa kārṣīddvayoḥ pātityadāyinīm // 47

ityevaṃparametannādīkṣitāgre paṭhediti /
yathā ca samayī kāṣṭhe loṣṭe vā mantrayojanām // 48

kurvaṃstasmiṃścalatyeti na lopaṃ tadvadatra hi /
yato@sya pratyayaprāptiprepsoḥ samayinastathā // 49

pravṛttasya svabhāvena tasminmukte na vai kṣatiḥ /
sādhakastu sadā sādhye phale niyatiyantraṇāt // 50

makṣikāśrutamantro@pi prāyaścittaucitīṃ caret /
itthaṃ sadyaḥsamutkrāntiryoktā tāmājñayā guroḥ // 51

samayyādirapi proktakāle proktārthasiddhaye /
svayaṃ kuryātsamabhyastaprāṇacāragamāgamaḥ // 52

akṛtādhikṛtirvāpi guruḥ samayaśuddhaye /
adhastanapadāvastho natu jñāneddhacetanaḥ // 53

itīyaṃ sadya+utkrāntiḥ sūcitā mālinīmate /
svayaṃ vā guruṇā vātha kāryatvena maheśinā // 54

sarvaṃ bhogaṃ virūpaṃ tu matvā dehaṃ tyajedyadi /
tadā tena krameṇāśu yojitaḥ samayī śivaḥ // 55

ukteyaṃ sadya+utkrāntiryā gopyā prāṇavadbudhaiḥ // 56