Śvetāśvataropaniṣad (another edition) · Chapter 4

ya eko 'varṇo bahudhā śakti-yogād varaṇān anekān nihitārtho dadhāti
vi caiti cānte viśvam ādau sa devaḥ sa no buddhyā śubhayā saṃyunaktu //

tad evāgnis tad ādityas tad vāyus tad u candramāḥ
tad eva śukraṃ tad brahma tad āpas tat prajāpatiḥ [*15] //

tvaṃ strī pumān asi tvaṃ kumāra uta vā kumārī
tvaṃ jīrṇo daṇḍena vañcasi tvaṃ jāto bhavasi viśvato-mukhaḥ [*16] //

nīlaḥ pataṅgo harito lohitākṣas taḍid-garbha ṛtavaḥ samudrāḥ
anādimat tvaṃ vibhutvena vartase yato jātāni bhuvanāni viśvā //

ajām ekāṃ lohita-śukla-kṛṣṇāṃ bahvīḥ prajāḥ sṛjamānāṃ sa-rūpāḥ
ajo hy eko juṣamāṇo 'nuśete jahāty enāṃ bhukta-bhogām ajo 'nyaḥ //

dvā suparṇā sayujā sakhāyā samānaṃ vṛkṣaṃ pariṣasvajāte
tayor anyaḥ pippalaṃ svādv atty anaśnann anyo abhicākaśīti [*17] //

samāne vṛkṣe puruṣo nimagno 'nīśayā śocati muhyamānaḥ
juṣṭaṃ yadā paśyaty anyam īśam asya mahimānam iti vīta-śokaḥ //

ṛco akṣare parame vyoman yasmin devā adhi viśve niṣeduḥ
yas taṃ na veda kim ṛcā kariṣyati ya it tad vidus ta ime samāsate [*18] //

chandāṃsi yajñāḥ kratavo vratāni bhūtaṃ bhavyaṃ yac ca vedā vadanti
asmān māyī sṛjate viśvam etat tasmiṃś cānyo māyayā sanniruddhaḥ //

māyāṃ tu prakṛtiṃ vidyān māyinaṃ ca maheśvaram
tasyāvayava-bhūtais tu vyāptaṃ sarvam idaṃ jagat //

yo yoniṃ yonim adhitiṣṭhaty eko yasminn idam saṃ ca vicaiti sarvam
tam īśānaṃ varadaṃ devam īḍyaṃ nicāyyemāṃ śāntim atyantam eti //

yo devānāṃ prabhavaś codbhavaś ca viśvādhipo rudro maharṣiḥ
hiraṇyagarbhaṃ paśyata jāyamānaṃ sa no buddhyā śubhayā saṃyunaktu //

yo devānām adhipo yasmin lokā adhiśritāḥ
ya īśe asya dvipadaś catuṣpadaḥ kasmai devāya haviṣā vidhema //

sūkṣmātisūkṣmaṃ kalilasya madhye viśvasya sraṣṭāram aneka-rūpam
viśvasyaikaṃ pariveṣṭitāraṃ jñātvā śivaṃ śāntim atyantam eti [*19] //

sa eva kāle bhuvanasya goptā viśvādhipaḥ sarva-bhūteṣu gūḍhaḥ
yasmin yuktā brahmarṣayo devatāś ca tam evaṃ jñātvā mṛtyu-pāśāṃś chinatti //

ghṛtāt paraṃ maṇḍam ivātisūkṣmaṃ jñātvā śivaṃ sarva-bhūteṣu gūḍham
viśvasyaikaṃ pariveṣṭitāraṃ jñātvā devaṃ mucyate sarva-pāśaiḥ //

eṣa devo viśva-karmā mahātmā sadā janānāṃ hṛdaye saṃniviṣṭaḥ
hṛdā manīṣā manasābhikḷpto ya etad vidur amṛtās te bhavanti //

yadātamas tan na divā na rātrir na san na cāsac chiva eva kevalaḥ
tad akṣaraṃ tat savitur vareṇyaṃ prajñā ca tasmāt prasṛtā purāṇī //

nainam ūrdhvaṃ na tiryañcaṃ na madhye na parijagrabhat
na tasya pratimā asti yasya nāma mahad yaśaḥ //

na saṃdṛśe tiṣṭhati rūpam asya na cakṣuṣā paśyati kaścanainam
hṛdā hṛdi-sthaṃ manasā ya enam evaṃ vidur amṛtāste bhavanti //

ajāta ity evaṃ kaścid bhīruḥ prapadyate
rudra yat te dakṣiṇaṃ mukhaṃ tena māṃ pāhi nityam //

mā nas toke tanaye mā na āyuṣi mā no goṣu mā na aśveṣu rīriṣaḥ
vīrān mā no rudra bhāmito vadhīr haviṣmantaḥ sadāmit tvā havāmahe [*20] //