Skanda Purana · Chapter 7.270

// īśvara uvāca // //
tato gacchenmahādevi yatra prācī sarasvatī //
tatra sthāne sthitaṃ liṃgaṃ maṃkīśvaramiti śrutam

tasyotpattiṃ pravakṣyāmi sarvapātakanāśinīm //
śṛṇu devi mahābhāge hyāścaryaṃ yadabhūtpurā

ṛṣirmaṃkaṇako nāma sa tepe paramaṃ tapaḥ //
prācīmetya yatāhāro nityaṃ svādhyāyatatparaḥ

bahuvarṣasahasrāṇi tasyātītāni bhāmini //
kasyacittvatha kālasya viddhādasya varānane

karācchākaraso jātaḥ kuśāgreṇeti naḥ śrutam //
sa taṃ dṛṣṭvā mahāścaryaṃ vismayaṃ paramaṃ gataḥ

mene siddhiṃ parāṃ prāpto harṣānnṛtyamathākarot //
tasminsaṃnṛtyamāne ca jagatsthāvarajaṃgamam

anarttata varārohe prabhāvāttasya vai muneḥ //
tato devā maheṃdrādyā brahmaviṣṇupurassarāḥ //
ūcustripurahaṃtāraṃ nāyaṃ nṛtyettathā kuru

calitāḥ parvatāḥ sthānātkṣubhito makarālayaḥ //
dharaṇī khaṇḍaśo deva vṛkṣāśca nidhanaṃ gatāḥ

utpathāśca mahānadyo grahā unmārgasaṃsthitāḥ //
trailokyaṃ vyākulībhūtaṃ yāvatprāpnoti saṃkṣayam

tāvannivārayasvainaṃ nānyaḥ śakto nivāraṇe

sa tatheti pratijñāya gatvā tasya samīpataḥ //
dvijarūpaṃ samāsthāya tamṛṣiṃ vākyamabravīt

ko harṣaviṣayaḥ kasmāttvayaitannṛtyate dvija //
tasmātkāryaṃ vadāśu tvaṃ paraṃ kautūhalaṃ dvijaḥ

// ṛṣiruvāca // //
kiṃ na paśyasi me brahmankarācchākara saṃ cyutam//
ata eva hi me nṛtyaṃ siddho'haṃ nātra saṃśayaḥ

// īśvara uvāca // //
tasya tadvacanaṃ śrutvā bhagavāṃstripurāṃtakaḥ //
aṃguṣṭhaṃ tāḍayāmāsa aṃgulyagreṇa bhāmini

tato vinirgataṃ bhasma tatkṣaṇāddhimapāṃḍuram //
athābravītprahasyainaṃ bhagavānbhūtabhāvanaḥ

paśya meṃ'guṣṭhato brahmanbhūri bhasma vinirgatam //
na nṛtye'haṃ na me harṣastathāpi munisattama

taddṛṣṭvā sumahāścaryaṃ vismayaṃ paramaṃ gataḥ //
abravītprāṃjalirbhūtvā harṣagadgadayā girā

nānyaṃ devamahaṃ manye .tvāṃ muktvā vṛṣabhadhvajam //
nānyasya vidyate śaktirīdṛśī dharaṇītale

//
// bhagavānuvāca // //
jñāto'smi muniśārdūla tvayā vedavidāṃ vara //
varaṃ varaya bhadraṃ te nityaṃ yanmanasepsitam

// ṛṣiruvāca // //
prasādāddevadevasya nṛtyena mahatā vibho //
yathā na syāttapohānistathā nītirvidhīyatām

// śaṃbhuruvāca // //
tapaste varddhatāṃ vipra matprasādātsahasradhā //
prācīmanviha vatsyāmi tvayā sārddhamahaṃ sadā

sarasvatī mahāpuṇyā kṣetre cāsminviśeṣataḥ //
sarasvatyuttare tīre yastyajedātmanastanum

prācīne hyṛṣiśārdūla na cehāgacchate punaḥ //
āpluto vājimedhasya phalaṃ prāpnoti puṣkalam

niyamaiścopa vāsaiśca śoṣayandehamātmanaḥ//
jalāhārā vāyubhakṣāḥ parṇāhārāśca tāpasāḥ //
tathā ca sthaṃḍilaśayā ye cānye niyatāḥ pṛthak ///२४//
ye snānamācariṣyaṃti tīrthe'sminniyamānvitāḥ //
te yāṃti paramāṃ siddhiṃ brahmaṇaḥ paramaṃ padam

asmiṃstīrthe tu yo dānaṃ truṭimātraṃ ca kāṃcanam //
dadāti dvijamukhyāya merutulyaṃ bhavetphalam

asmiṃstīrthe tu ye śrāddhaṃ kariṣyaṃtīha mānavāḥ//
ekaviṃśatkulopetāḥ svargaṃ yāsyaṃti te dhruvam

pitṝṇāṃ vallabhaṃ tīrthaṃ piṃḍenaikena tarpitāḥ //
brahmalokaṃ gamiṣyaṃti suputreṇeha tāritāḥ

bhūyaścānnaṃ prayacchaṃti mokṣamārgaṃ vrajaṃti te

atra ye śubha karmāṇaḥ prabhāsasthāṃ sarasvatīm //
paśyaṃti tepi yāsyaṃti svargalokaṃ dvijottamāḥ

ye punastatra bhāvena narāḥ snānaparāyaṇāḥ //
brahmalokaṃ samāsādya te ramiṣyaṃti sarvadā

dadhi pradadyādyo'pīha brāhmaṇāya manoramam //
so'pyagnilokamāsādya bhuṃkte bhogānsuśobhanān

ūrṇāprāvaraṇaṃ yo'pi bhaktyā dadyāddvijottame //
so'pi yāti parāṃ siddhiṃ martyairanyaiḥ sudurlabhām

ye cātra malanāśāya viśeyurmānavā jalam //
gopradānaphalaṃ teṣāṃ sukhena phalamādiśet

bhāvena hi naraḥ kaścittatra snānaṃ samācaret //
sarvapāpavinirmukto viṣṇuloke mahīyate

tarpaṇātpiṃḍadānācca narakeṣvapi saṃsthitāḥ //
svargaṃ prayāṃti pitaraḥ suputreṇeha tāritāḥ

te labhaṃte'kṣayāṃllokā nbrahmaviṣṇvīśaśabditān //
bhūyastvannaṃ prayacchanti mokṣamārgaṃ labhaṃti te

svarganiśreṇisaṃbhūtā prabhāse tu sarasvatī //
nāpuṇyavadbhiḥ saṃprāptuṃ puṃbhiḥ śakyā mahānadī

prācī sarasvatī caiva anyatraiva tu durlabhā //
viśeṣeṇa kurukṣetre prabhāse puṣkare tathā

prācīṃ sarasvatīṃ prāpya yonyattīrthaṃ hi mārgate //
sa karasthaṃ samutsṛjya kūrpareṇa samācaret

kṛṣṇapakṣe caturdaśyāṃ snānaṃ ca vihitaṃ sadā //
piṇyākeṃgudakenāpi piṃḍaṃ tatra dadāti yaḥ //
pitṝṇāmakṣayaṃ bhūyātpitṛlokaṃ sa gacchati

sarasvatīvāsasamā kuto ratiḥ sarasvatīvāsasamāḥ kuto guṇāḥ //
sarasvatīṃ prāpya gatā divaṃ narāḥ punaḥ smariṣyaṃti nadīṃ sarasvatīm

// īśvara uvāca // //
uktvaivaṃ bhagavāndevastatraivāṃtaradhīyata //
sāṃnidhyamakarottatra tataḥprabhṛti śaṃkaraḥ

atra gāthā purā gītā viṣṇunā prabhaviṣṇunā //
snehārdreṇa ca cittena dharmaputraṃ prati priye

mā gaṃgāṃ vraja kauṃteya mā prayāgaṃ ca puṣkaram //
tatra gaccha kuruśreṣṭha yatra prācī sarasvatī

etatte sarvamākhyātaṃ yanmāṃ tvaṃ paripṛcchasi //
māhātmyaṃ ca sarasvatyā bhūyaḥ kiṃ śrotumicchasi

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ saptame prabhāsakhaṃḍe prathame prabhāsakṣetramāhātmye prācīsarasvatīmaṃkīśvaramāhātmyavarṇanaṃnāma saptatyuttaradviśatatamo'dhyāyaḥ