Skanda Purana · Chapter 5.81

// īśvara uvāca // //
caturdvārasthitaṃ devi śṛṇu liṃgacatuṣṭayam //
yasya darśanamātreṇa kṛtakṛtyo naro bhavet

ahaṃ pṛṣṭastvayā devi kautukācca varānane //
atīva ramaṇīyaṃ ca sthalaṃ darśaya me prabho

sevitaṃ bahubhiḥ siddhaiḥ punarāvṛttikāṃkṣibhiḥ //
yadguhyaṃ ca pavitraṃ ca pralaye'pyavināśi yat

ananyasadṛśaṃ divyaṃ yattīrthaṃ yattapovanam //
asaṃkhyeyaguṇopetaṃ bhuktimuktikaraṃ śubham

suvarṇaśṛṃgāḥ prāsādā harmyāṇi vividhāni ca //
udyānāni vicitrāṇi mārgāśca vividhāḥ śubhāḥ

samīhitaphalāvāptiryatra labhyā sukhena vai //
siddhacāraṇagandharvakiṃnarodgītanāditam

puṇyaloko pamasthānaṃ triviṣṭapavibhūṣaṇam //
evamabhyarthito devi maṃdare cārukandare

mayā proktaṃ prasannena sthānaṃ śṛṇu sanātanam //
mahākālavanaṃ ramyaṃ svargātsukhakaraṃ param

anaupamyaguṇopetaṃ bhuktimuktikaraṃ śubham //
tatsamaḥ ko'pi dhanyo'nyo na dṛṣṭo bhuvanatraye

devagandharvvasiddhaiśca sevyaṃ vai muktikāṃkṣibhiḥ //
vinodārthaṃ mayā sṛṣṭaṃ tvatpriyārthaṃ kutūhalāt

tilakaṃ sarvatīrthānāṃ jaṃbūdvīpe manorame //
icchākāmaphalāvāptiranāyāsena labhyate

jarārogabhayairhīnaṃ sarvavyādhivivarjitam //
śakrāgniyamarakṣoṃbuvāyusomeśasevitam //
svarge pramuditā devāste'pi kāṃkṣaṃti sarvadā

asaṃkhyeyaphalaṃ tvatra akṣayā ca gatiḥ sadā //
yairna saṃsevitaṃ sthānaṃ vaṃcitāste narā bhuvi

kṣetrasya ca guṇānvaktuṃ devadānavamānavaiḥ //
na śakyate prayatnācca svayaṃ yatra sthito hyaham

yatkiṃcidaśubhaṃ karma kṛtaṃ mānuṣakarmaṇā //
mahākālavanaṃ prāpya tatsarvaṃ bhasmasādbhavet

na sā gatiḥ kurukṣetre gaṃgādvāre tripuṣkare //
yā gatirvihitā puṃsāṃ mahākālavane sadā

tiryagyonigatā gatvā mahākālavane sthitāḥ //
tatraiva nidhanaṃ prāptāste yāṃti paramāṃ gatim

merumaṃdaramātropi rāśiḥ pāpasya karmaṇaḥ//
mahākālavanaṃ prāpya sarvopi vrajati kṣayam

śmaśānamiti cākhyātaṃ mahākālavanaṃ priye //
tatra brahmādayo devā nārāyaṇapurogamāḥ

yoginaśca tathā sāṃkhyāḥ siddhāśca sanakādayaḥ //
upāsate ca māṃ bhaktyā madbhaktyā matparāyaṇāḥ

yā gatiryogatapasāṃ yā gatiryajñayājinām //
mahākālavane kṣetre sā gatirvihitā mayā

saṃharāmi ca tatrasthastrailokyaṃ sacarācaram //
ato devi samākhyātaṃ mahākālavanaṃ śubham

evaṃ bahuvidhāñchutvā guṇānbahuvidhāṃstathā //
devi tvaṃ vismitā jātā gamanāya mano dadhe

kṣetrasyālokane cittaṃ jātamutkaṃṭhitaṃ tava //
tvayā sārddhaṃ samā gatya mahākālavane śubhe

paśya devi vicitrākhyaṃ yanmayā kathitaṃ tava //
amareśapurasparddhi varddhitānaṃdasuṃdaram //
varṇitaṃ yanmayā devi bhukti muktikaraṃ param

tvayā proktaṃ viśālākṣi dṛṣṭvā kṣetramanuttamam //
asya sthānasya rakṣārthaṃ bhaktaṃ gaṇacatuṣṭayam //
niyujyatāṃ mahādeva saṃtoṣāya mama prabho

dvārāṇi tatra catvāri kriyatāṃ parameśvara //
catvāraḥ kalaśāścaiva haimāḥ kāryā dṛḍhāḥ śubhāḥ

pūrvādikramayogena caturvargo niyojyatām //
dharmaścārthaśca kāmaśca mokṣaścaiva maheśvara

tvadīyaṃ vacanaṃ śrutvā mayā devi prayatnataḥ //
asya kṣetrasya rakṣārthaṃ smṛtaṃ gaṇacatuṣṭa yam

catvāra īśvarāste'pi sthāpitāstadanaṃtaram //
piṃgaleśo dhanādhyakṣastathā kāyāvarohaṇaḥ

bilveśvaro gaṇaśreṣṭho durdarśo gaṇa nāyakaḥ //
ete mayā niyuktā vai samarthāḥ kṣetrarakṣaṇe

pūrvādikramayogena tvatpriyārthaṃ varānane //
niyuktāstvanmatenaiva pūrvasyāṃ diśi piṃgalaḥ //

dakṣiṇasyāṃ diśi tathā priye kāyāvarohaṇaḥ //
bilveśvaraḥ pratīcyāṃ tu durddarśaścottare tathā

mānavā ye mriyaṃte'tra kṣetramadhye gaṇo ttamāḥ //
teṣāṃ rakṣā parā kāryā bhavadbhirmama śāsanāt

kathāṃ śṛṇu prayatnena piṃgaleśvarasaṃbhavām //
yasyāḥ śravaṇamātreṇa kṛtakṛtyo naro bhavet // /

piṃgalā kanyakā devi kānyakubje babhūva ha //
suśīlā ca suveṣā ca sauṃdaryeṇātinirmitā

pitā tasyā mahāprājñaḥ sarvaśāstrārthatattva vit //
jñānadhyānarataścaiva svādhyāyapariniṣṭhitaḥ

piṃgalonāma vipreṃdro bhāryā tasya pativratā //
piṃgākṣī viśrutā loke sā ca paṃcatvamā gatā

tatastena sa duḥkhena gṛhasthāśramaniḥspṛhaḥ //
tapovanaṃ jagāmātha gṛhītvā tanayāṃ svakām

ṛṣibhiḥ sevitaṃ puṇyaṃ śākamūla phalāśanaiḥ//
sa tatra munibhiḥ sārddhaṃ dhyānayogaparāyaṇaḥ

nivāsaṃ kṛtavāndevi piṃgalāyāśca rakṣaṇam //
pālayāmāsa dharmātmā putrikāṃ hṛdayopamām

tāmeva satataṃ sādhvī manyamāno mahātapāḥ //
na pāṇiṃ grāhayāmāsa mātṛhīneti ciṃtayan

virakto'pi mahābhāga saṃsārā tsarvadharmmavit //
putrikāṃ prekṣayansamyaksaṃnyāsaṃ nākarodvaśī

atha saṃrakṣayanbālāṃ mātṛhīnāṃ tapasvinīm //
saṃyuktaḥ kāladharmeṇa sa vipraḥ svarjagāma ha

tataḥ sā rpigalā dīnā hīnā pitrā suduḥkhitā//
vilalāpāturā devi patitā śokasāgare

piṃgalovāca // //
adya me ca pitā daivātkāladharmamupeyivān //
māṃ tyaktvā gatavāneko dayālurniḥspṛho yathā

sa samaḥ sarvabhūteṣu mamātyaṃtaṃ hite rataḥ //
māmekāṃ saṃparityajya paralokamito gataḥ

sā'haṃ paramaduḥkhārtā pitṛśokena vihvalā //
śarīraṃ dhārayāmīdaṃ kṛpaṇaṃ vyarthajīvitam

brahmajñopi hi tāto me śāṃto dāṃto jiteṃdriyaḥ //
māmeva pālayāmāsa mātṛhīneti ciṃtayan

yena saṃrakṣitā bālye yenāsmi parivardhitā //
tena pitrā viyuktāhaṃ na jīviṣye kadācana

nadyāṃ vā nipatiṣyāmi samiddhe vā hutāśane //
parvatādvā patiṣyāmi pitṛhīnā nirāśrayā

iti śokāturā bālā vilapaṃtī punaḥpunaḥ //
bodhyamānā mahābhāgaiḥ sadārairṛṣisattamaiḥ

kanyakābhī rudaṃtībhirvayasyābhiḥ samaṃtataḥ//
āliṃgyāliṃgya bahuśaḥ pīḍyamānā suduḥkhitā //
āgatya karuṇāviṣṭo dharmaḥ parahite rataḥ

sthaviro brāhmaṇo bhūtvā provācedaṃ vacastadā //
alaṃ bāle viśālākṣi rodanairatidāruṇaiḥ //
na bhūyaḥ prāpyate tātastasmānnārhasi śocitum

anityaṃ yauvanaṃ rūpaṃ jīvitaṃ dravyasaṃcayaḥ //
priyaiḥ saha ca saṃvāsastanna śocanti paṃḍitāḥ

tvayā vai tatkṛtaṃ karma pūrvajanmani śobhane //
yena pitrā viyogaḥ syādaraṇye munisevite

tvāṃ vihāya gataḥ kvāpi paśya bāle vidherbalam //
idaṃ kṛtamidaṃ kāryamidamanyatkṛtākṛtam

evamīhā samāsaktaṃ mṛtyuḥ prakurute vaśe //
tasmādduḥkhaṃ samutsṛjya śrotumarhasi śobhane

pitṛbhyāṃ ca viyogaśca yenābhūttava karmaṇā //
purā tvaṃ sundarī nāma veśyārūpeṇa sundarī

nṛtyageyādi nipuṇā vīṇāveṇuvicakṣaṇā//
ādiśca paṇyanārīṇāṃ bhūṣaṇācchādanādibhiḥ

tāṃ dṛṣṭvā rūpasaṃpannāṃ suveṣāṃ suvibhūṣitām //
brāhmaṇo guṇavānka ścidbabhūva madanāturaḥ

taṃ viditvā tathābhūtaṃ brāhmaṇaṃ madanāturam //
samāścatasrastena tvaṃ ramitā kāminā tataḥ

so'tha pāparatirmūḍho brāhmaṇo viṣayātmakaḥ //
hataḥ śūdreṇa kenāpi kāminā tava veśmani

vihāya bhāryāmaprauḍhāṃ śubhāṃ dvādaśavārṣikīm //
prayāto narakaṃ ghoraṃ śūdrāsaṃparkadūṣitaḥ

tatastasya pitā vidvānmātātīva ca duḥkhitā //
ārttā putraviyogena śāpo datto bhayāvahaḥ

// mātovāca // //
auṣadhādi prayuktaṃ ca vaśīkartuṃ mamātmajam //
yadasmākaṃ viyogāya vaṃcito duṣṭacāriṇi

yasmācca mama putreṇa sā viyogamakārayat //
tena janmāṃtare dīnā patihīnā bhavatvasau

// pitovāca // //
bālye vayasi varttaṃtī mātṛhīnā suduḥkhitā //
bahiṣkṛtā vivāhena pitṛhīnā bhaviṣyasi

// dharmma uvāca // //
tasmātpūrvakṛtenaiva karmaṇā varavarṇini //
idaṃ duḥkhamanuprāptā kanyakā bhavatī satī //

// piṃgalovāca // //
tvayā janmāṃtare vṛttaṃ mama proktaṃ dvijottama //
tasmādbrūhi bhavanpraśnaṃ pṛcchaṃtyā niścayaṃ svakam

itthaṃ sughorapāpāhaṃ pāpācārā tathā'dhamā //
kathaṃ tu brāhmaṇenāhamutpannā brahmavādinā

daśasūnāsamaścakrī daśacakrisamo dhvajaḥ //
daśadhvajasamā veśyā daśaveśyāsamo nṛpaḥ

evaṃ vadaṃti dharmajñā brāhmaṇāḥ saṃśitavratāḥ //
tasmāddvijottamādasmātkathaṃ janmābhavanmama

// brāhmaṇa uvāca // //
pāpācāraparāpi tvaṃ brāhmaṇānāṃ kule śubhe //
utpannā tatra vakṣyāmi kāraṇaṃ śṛṇu piṃgale

brāhmaṇo viṣayāsaktaḥ kaścidbaddho nṛpājñayā //
cauryaṃ karma kṛtaṃ tena veśyālubdhena sundari

mucyatāṃ ca tvayāpyuktaṃ na cauro naiva pātakam //
yadyanena kṛtaṃ cauryaṃ tanmayaiva kṛtaṃ bhavet //

dadāmi vittamadhikaṃ mucyatāṃ dvijasattamaḥ //
ityuktvā gṛhamānīya tenaiva sahitā punaḥ

gṛhaṃ ca kalpitaṃ śubhraṃ puṣpadhṛpādivā sitam //
ramitaśca tvayā vipro yathāsukhamanuttamam

tasya puṇyasya māhātmyādgatā svargamanuttamam //
samutpannā kule putrī brāhmaṇasya viśeṣataḥ

śāpāccaiva viyogaṃ tvaṃ prāptā putryadhunā param

// piṃgalovāca // //
pūrvajanmani veśyāhaṃ jātā duṣkṛtakāriṇī //
paradravyaparā duṣṭā śaucācāravivarjitā //
idānīṃ duḥkhitā jātā pitṛmātṛviyogataḥ

pāṇigrahaṇadharmeṇa varjitā śāpataḥ prabho //
prasādaṃ kuru me vipra ko bhavānkathayasva me

kathaṃ janma na me bhūyātkathaṃ muktirbhavenmama //
bhavabandhavinirmuktā kathaṃ yāsyāmi sadgatim //

// vipra uvāca // //
dharmohaṃ dvijarūpeṇa tvāṃ jijñāsurihāgataḥ //
mamopadeśāttanvaṃgi liṃgasyaikasya darśanāt //
kṣetrasya ca prasādāttvaṃ parāṃ muktimavāpsyasi

// piṃgalovāca // //
kasminkṣetre parā muktiḥ kasya liṃgasya darśanāt //
labhyate sahasā dharma etadicchāmi veditum

// dharma uvāca // //
asti guptatamaṃ kṣetraṃ mahākālavanaṃ śubham //
sarveṣāmeva jaṃtūnāṃ heturmokṣasya sarvadā

tasminkṣetravare puṇye sthāne yojanavistṛte //
liṃgaṃ mokṣapradaṃ putri pūrvasyāṃ diśi saṃsthitam //
tasya darśanamātreṇa muktimāpsyasi piṃgale

tasya tadvacanaṃ śrutvā dharmasya ca yaśasvini //
jagāma piṃgalā tūrṇaṃ yatra talliṃgamuttamam //
dadarśa parayā bhaktyā pasparśa ca punaḥpunaḥ

darśanāttasya liṃgasya tasmilliṃge layaṃ gatā //
atra cāvasare devāḥ procustatraiva saṃsthitāḥ

anyajanmani pāpiṣṭhā muktā tvaṃ piṃgalekṣaṇā

ato lokeṣu vikhyātaḥ piṃgaleśvarasaṃjñakaḥ //
bhaviṣyati na saṃdeho mahāpātakanāśanaḥ

diśi paśyaṃti ye gatvā pūrvasyāṃ piṃgaleśvaram //
teṣāṃ śatakratustuṣṭaḥ pūjāṃ samyagvidhāsyati

devā vaśyā bhaviṣyaṃti svargasteṣāṃ na saṃśayaḥ //
bhaviṣyati ca vaśagā nagarī cāmarāvatī

dharmo dhanena sahitaḥ kule teṣāṃ na naśyati //
loko dharmeṇa caratāṃ vaśagaḥ saṃbha viṣyati //
pitṝṇāmakṣayā tṛptirbhaviṣyati na saṃśayaḥ

aśvamedhasahasreṇa yatpuṇyaṃ samudāhṛtam //
tatsarvaṃ bhavitā samya kpiṃgaleśvaradarśanāt

yāni liṃgāni kṣetre'smingopyāni prakaṭāni ca //
pūjitāni bhavaṃtīha piṃgaleśvaradarśanāt

eṣa te kathito devi prabhāvaḥ pāpanāśanaḥ //
piṃgaleśvaradevasya śṛṇu kāyāvarohaṇam

iti śrīskāde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ pañcama āvantyakhaṇḍe caturaśītiliṅgamāhātmye piṃgaleśvaramāhātmyavarṇanaṃnāmaikāśītitamo'dhyāyaḥ