Language

ENहिગુ
Scripture Library

Skanda Purana · Chapter 5.182

5.182.182.1

śrīmārkaṇḍeya uvāca -
tato bhṛguḥ śriyā caiva sametaḥ kacchapaṃ gataḥ /
abhinandya yathānyāyamuvāca vacanaṃ śubham

5.182.182.2

tvayā dhṛtā dharā sarvā tathā lokāścarācarāḥ /
tathaiva puṇyabhāvatvātsthitastatra mahāmate

5.182.182.3

cāturvidyasya saṃsthānaṃ karomi ramayā saha /
yadi tvaṃ manyase deva tadādeśaya māṃ vibho

5.182.182.4

kūrma uvāca -
evameva dvijaśreṣṭha mama nāmāṅkitaṃ puram /
bhaviṣyati mahatkālaṃ mamopari susaṃsthitam

5.182.182.5

acalaṃ susthiraṃ tāta na bhīḥ kāryā sulocane /
etacchrutvā śubhaṃ vākyaṃ kacchapasya mukhāccyutam

5.182.182.6

hṛṣṭastuṣṭaḥ śriyā sārddhaṃ padmayonisuto bhṛguḥ /
abhīci udaye prāpte kṛtakautukamaṅgalaḥ

5.182.182.7

nandane vatsare māghe pañcamyāṃ bharatarṣabha /
śaste tu hyuttarāyoge kumbhasthe śaśimaṇḍale

5.182.182.8

revāyā uttare tīre gambhīre cābhivāruṇi /
prāgudakpravaṇe deśe koṭitīrthasamanvitam

5.182.182.9

krośapramāṇaṃ tatkṣetraṃ prāsādaśatasaṃkulam /
acireṇaiva kālena tapobalasamanvitaḥ /
vicintya viśvakarmāṇaṃ cakāra bhṛgusattamaḥ

5.182.182.10

brāhmaṇā vedavidvāṃsaḥ kṣatriyā rājyapālakāḥ /
vaiśyā vṛttiratāstatra śūdrāḥ śuśrūṣakāstriṣu

5.182.182.11

evaṃ śriyā vṛtaṃ kṣetraṃ paramānandananditam /
nirmitaṃ bhṛguṇā tāta sarvapātakanāśanam /
iti bhṛgukacchotpattiḥ

5.182.182.12

mārkaṇḍeya uvāca -
tataḥ kālena mahatā kasmiṃścitkāraṇāntare /
devalokaṃ jagāmāśu lakṣmīrṛṣisamāgame

5.182.182.13

samarpya kuñcikāṭṭālaṃ bhṛgave brahmavādine /
pālayasva yathārthaṃ vai sthānakaṃ mama suvrata

5.182.182.14

devakāryāṇyaśeṣāṇi kṛtvā śrīḥ punarāgatā /
ājagāma ramā devī bhṛgukacchaṃ tvarānvitā

5.182.182.15

prārthitaṃ kuñcikāṭṭālaṃ svagṛhaṃ saparigraham /
bhṛguryadā tadā pārtha mithyā nāsti tadā vadata

5.182.182.16

eva vivādaḥ sumahānsaṃjātaśca nareśvara /
mameti mama caiveti parasparasamāgame

5.182.182.17

tataḥ kālena mahatā bhṛguṇā paramarṣiṇā /
cāturvidyapramāṇārthaṃ cakāra mahatīṃ sthitim

5.182.182.18

asmadīyaṃ yathā sarvaṃ nagaraṃ mṛgalocane /
cāturvidyā dvijāḥ sarve tathā jānanti sundari

5.182.182.19

śrīruvāca -
pramāṇaṃ mama viprendra cāturvaṇyā na saṃśayaḥ /
madīyaṃ vā tvadīyaṃ vā kathayantu dvijottamāḥ

5.182.182.20

tataḥ samastairvibudhaiḥ sampradhārya parasparam /
dvidhā tairvāksthalaṃ dṛṣṭvā brāhmaṇā nṛpasaṃhitam

5.182.182.21

aṣṭādaśasahasrāṇi nocurvai kiṃciduttaram /
aṣṭādaśasahasreṣu bhṛgukopabhayānnṛpa /
uktaṃ ca tālakaṃ haste yasya tasyedamuttaram

5.182.182.22

etacchrutvā tu sā devī nigamaṃ naigamaiḥ kṛtam /
krodhena mahatāviṣṭā śaśāpa dvijapuṃgavān

5.182.182.23

śrīdevyuvāca -
yasmātsatyaṃ samutsṛjya lobhopahatamānasaiḥ /
madīyaṃ lopitaṃ sthānaṃ tasmācchṛṇvantu me giram

5.182.182.24

tripauruṣā bhavedvidyā tripuruṣaṃ na bhaveddhanam /
na dvitīyastu vo vedaḥ paṭhito bhavati dvijāḥ

5.182.182.25

gṛhāṇi na dvibhaumāni na ca bhūtiḥ sthirā dvijāḥ /
pakṣapātena vo dharmo na ca niḥśreyabhāvataḥ

5.182.182.26

iṣṭo gotrajanaḥ kaścillobhenāvṛtamānasaḥ /
na ca dvaidhaṃ parityajya hyekaṃ satyaṃ bhaviṣyati

5.182.182.27

adyaprabhṛti sarveṣāmahaṅkāro dvijanmanām /
na pitā putravākyena na putraḥ pitṛkarmaṇi

5.182.182.28

ahaṅkārakṛtāḥ sarve bhaviṣyanti na saṃśayaḥ /
iti śaptvā ramādevī tadaiva ca divaṃ yayau

5.182.182.29

tato gatāyāṃ vai lakṣmyāṃ devā brahmarṣayo'malāḥ /
krodhalobhamidaṃ sthānaṃ te'pi coktvā divaṃ yayuḥ

5.182.182.30

gatāṃ dṛṣṭvā tato devīmṛṣīṃścaiva tapodhanān /
bhṛguśca parameṣṭhī sa viṣādamagamatparam /
prasādayāmāsa punaḥ śaṅkaraṃ tripurāntakam

5.182.182.31

tapasā mahatā pārtha tatastuṣṭo maheśvaraḥ /
uvāca vacanaṃ kāle harṣayan bhṛgusattamam

5.182.182.32

kiṃ viṣaṇṇo'si viprendra kiṃ vā santāpakāraṇam /
mayi prasanne'pi tava hyetatkathaya me'nagha

5.182.182.33

bhṛguruvāca -
śāpayitvā dvijānsarvānpurā lakṣmīrvinirgatā /
apavitramidaṃ coktvā tato devā vinirgatāḥ

5.182.182.34

īśvara uvāca -
purā mayā yathā proktaṃ tattathā na tadanyathā /
krodhasthānamasaṃdehaṃ tathānyadapi tacchṛṇu

5.182.182.35

tatra sthānasamudbhūtā mahadbhayavivarjitāḥ /
brāhmaṇā matprasādena bhaviṣyanti na saṃśayaḥ

5.182.182.36

vedavidyāvratasnātāḥ sarvaśāstraviśāradāḥ /
ye'pi te śatasāhasrāstvaritā hyāgatāstviha

5.182.182.37

apaṭhasyāpi mūrkhasya sarvāvasthāṃ gatasya ca /
uttarāduttaraṃ śakro dātuṃ na tu bhṛgūttama

5.182.182.38

koṭitīrthamidaṃ sthānaṃ sarvapāpapraṇāśanam /
adyaprabhṛti viprendra bhaviṣyati na saṃśayaḥ

5.182.182.39

matprasādāddevagaṇaiḥ sevitaṃ ca bhaviṣyati /
bhṛgukṣetre mṛtā ye tu kṛmikīṭapataṃgakāḥ

5.182.182.40

vāsasteṣāṃ śive loke matprasādādbhaviṣyati /
vṛṣakhāte naraḥ snātvā pūjayitvā maheśvaram

5.182.182.41

sarvamedhasya yajñasya phalaṃ prāpnotyasaṃśayam /
bhṛgutīrthe naraḥ snātvā tarpayetpitṛdevatāḥ

5.182.182.42

tasya te dvādaśābdāni śāntiṃ gacchanti tarpitāḥ /
dadhikṣīreṇa toyena ghṛtena madhunā saha

5.182.182.43

ye snapanti virūpākṣaṃ teṣāṃ vāsastriviṣṭape /
matprasādāddvijaśreṣṭha sarvadevānusevitam

5.182.182.44

bhaviṣyati bhṛgukṣetraṃ kurukṣetrādibhiḥ samam /
mārtaṇḍagrahaṇe prāpte yavaṃ kṛtvā hiraṇmayam

5.182.182.45

dattvā śirasi yaḥ snāti bhṛgukṣetre dvijottama /
avicāreṇa taṃ viddhi saṃsnātaṃ kurujāṅgale

5.182.182.46

ahaṃ caiva vasiṣyāmi ambikā ca mama priyā /
sarvaduḥkhāpahā devī nāmnā saubhāgyasundarī

5.182.182.47

vasiṣyāmi tayā devyā sahito bhṛgukacchake /
evamuktvā sthito devo bhṛgukacche'mbikā tathā

5.182.182.48

bhṛgustu svapuraṃ prāyādbrahmaghoṣanināditam /
ṛgyajuḥsāmaghoṣeṇa hyatharvaṇanināditam

5.182.182.49

tatra tīrthe tu yaḥ snātvā vṛṣamutsṛjate naraḥ /
sa yāti śivasāyujyamityevaṃ śaṅkaro'bravīt

5.182.182.50

tatra tīrthe tu yaḥ snātvā caitre māsi samācaret /
dadyācca lavaṇaṃ vipre pūjya saubhāgyasundarīm

5.182.182.51

gobhūhiraṇyaṃ viprebhyaḥ prīyetāṃ lalitāśivau /
na duḥkhaṃ durbhagatvaṃ ca viyogaṃ patinā saha

5.182.182.52

prāpnoti nārī rājendra bhṛgutīrthāplavena ca /
yastu nityaṃ bhṛguṃ devaṃ paśyedvai pāṇḍunandana

5.182.182.53

ā brahmasadanaṃ yāvattatrasthairdaivataiḥ saha /
yatphalaṃ samavāpnoti tacchṛṇuṣva nṛpottama

5.182.182.54

suvarṇaśṛṅgīṃ kapilāṃ payasvinīṃ sādhvīṃ suśīlāṃ taruṇīṃ savatsām /
dattvā dvije sarvavratopapanne phalaṃ ca yatsyāttadihaiva nūnam

5.182.182.55

samāḥ sahasrāṇi tu sapta vai jale mriyellabheddvādaśavahnimadhye /
tyajaṃstanuṃ śūravṛttyā narendra śakrātithyaṃ yāti vai martyadharmā

5.182.182.56

ākhyānametacca sadā yaśasyaṃ svargyaṃ dhanyaṃ putryamāyuṣyakāri /
śṛṇvaṃllabhetsarvametaddhi bhaktyā parvaṇi parvaṇyājamīḍhassadaiva

5.182.182.57

saṃnyāsaṃ kurute yastu bhṛgutīrthe vidhānataḥ /
sa mṛtaḥ paramaṃ sthānaṃ gacchedvai yacca durlabham

5.182.182.58

etacchrutvā bhṛguśreṣṭho devadevena bhāṣitam /
prahṛṣṭavadano bhūtvā tatraiva saṃsthito dvijaḥ

5.182.182.59

tirobhāvaṃ gate deve bhṛguḥ śreṣṭho dvijottamaḥ /
svamūrti tatra muktvā tu brahmalokaṃ jagāma ha

5.182.182.60

bhṛgukacchasya cotpattiḥ kathitā tava pāṇḍava /
saṃkṣepeṇa mahārāja sarvapāmapraṇāśanī

5.182.182.61

etatpuṇyaṃ pāpaharaṃ kṣetraṃ devena kīrtitam /
caturyugasahasreṇa pitāmahadinaṃ smṛtam

5.182.182.62

prāpte brahmadine viprā jāyate yugasambhavaḥ /
na paśyāmi tvidaṃ kṣetramiti rudraḥ svayaṃ jagau

5.182.182.63

yaḥ śṛṇoti tvidaṃ bhaktyā nārī vā puruṣo'pi vā /
sa yāti paramaṃ lokamiti rudraḥ svayaṃ jagau

5.182.182.64

devakhāte naraḥ snātvā piṇḍadānādisatkriyām /
yāṃ karoti nṛpaśreṣṭha tāmakṣayaphalāṃ viduḥ

5.182.182.65

ya imaṃ śṛṇuyādbhaktyā bhṛgukacchasya vistaram /
koṭitīrthaphalaṃ tasya bhavedvai nātra saṃśayaḥ

// iti śrīskānde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ pañcama āvantyakhaṇḍe revākhaṇḍe bhṛgukacchatīrthamāhātmyavarṇanaṃ nāma dvyaśītyuttaraśatatamo'dhyāyaḥ //

Original text: skandapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc