Skanda Purana · Chapter 5.168
śrīmārkaṇḍeya uvāca -
narmadādakṣiṇe rodhasyaṅkūreśvaramuttamam /
tīrthaṃ sarvaguṇopetaṃ triṣu lokeṣu viśrutam
yatra siddhaṃ mahārakṣa ārādhya tu maheśvaram /
śaṅkaraṃ jagataḥ prāṇaṃ smṛtimātrāvahāriṇam
yudhiṣṭhira uvāca -
kiṃ tadrakṣo dvijaśreṣṭha kiṃnāma kasya vānvaye /
etadvistarataḥ sarvaṃ kathayasva mamānagha
ajñānatimirāndhā ye pumāṃsaḥ pāpakāriṇaḥ /
yuṣmadvidhairdīpabhūtaiḥ paśyanti sacarācaram
dharmaputravacaḥ śrutvā mārkaṇḍeyo munīśvaraḥ /
smitaṃ kṛtvā babhāṣe tāṃ kathāṃ pāpapraṇāśanīm
mārkaṇḍeya uvāca -
mānaso brahmaṇaḥ putraḥ pulastyo nāma pārthiva /
vedaśāstrapravaktā ca sākṣādvedhā ivāparaḥ
tṛṇabindusutā tasya bhāryāsītparameṣṭhinaḥ /
tasya dharmaprasaṅgena putro jāto mahāmanāḥ
yasmādvedetihāsaiśca saṣaḍaṅgapadakramāḥ /
viśrāntā brahmaṇā dattā nāma viśravaseti ca
kasmiṃścidatha kāle ca bharadvājo mahāmuniḥ /
svasutāṃ pradadau rājanmudā viśravase nṛpa
sa tayā ramate sārdhaṃ paulomyā maghavā iva /
mudā paramayā rājanbrāhmaṇo vedavittamaḥ
kenacittvatha kālena putraḥ putraguṇairyutaḥ /
jajñe viśravaso rājannāmnā vaiśravaṇaḥ śrutaḥ
so'pi maunavrataṃ kṛtvā bālabhāvādyudhiṣṭhira /
sarvabhūtābhayaṃ dattvā cacāra paramaṃ vratam
tasya tuṣṭo mahādevo brahmā brahmarṣibhiḥ saha /
sakhitvaṃ ceśvaro dattvā dhanadatvaṃ jagāma ha
yamendravaruṇānāṃ ca caturthastvaṃ bhaviṣyasi /
brahmāpyuktvā jagāmāśu lokapālatvamīpsitam
tatastvanantare kāle kaikasī nāma rākṣasī /
pātālaṃ bhūtalaṃ tyaktvā viśravaṃ cakame patim
putro'tha rāvaṇo jātastasyā bharatasattama /
kumbhakarṇo mahārakṣo dharmātmā ca vibhīṣaṇaḥ
kumbhaścaiva vikumbhaśca kumbhakarṇasutāvubhau /
mahābalau mahāvīryau mahāntau puruṣottama
aṅkūro rākṣasaśreṣṭhaḥ kumbhasya tanayo mahān /
vibhīṣaṇaṃ ca guṇavaddṛṣṭvaivaṃ rākṣasottamaḥ
tataḥ sa yauvanaṃ prāpya jñātvā rakṣaḥ pitāmaham /
paraṃ nirvedamāpannaścacāra sumahattapaḥ
dakṣiṇaṃ paścimaṃ gatvā sāgaraṃ pūrvamuttaram /
narmadāyāṃ prasaṅgena hyaṅkūro rākṣaseśvaraḥ
tapaścacāra sumahaddivyaṃ varṣaśataṃ kila /
tatastuṣṭo mahādevaḥ sākṣātparapuraṃjayaḥ
vareṇa chandayāmāsa rākṣasaṃ vṛṣaketanaḥ /
varaṃ vṛṇīṣva bhadraṃ te tava dāsyāmi suvrata
provāca rākṣaso vākyaṃ devadevaṃ maheśvaram /
varadaṃ so'grato dṛṣṭvā praṇamya ca punaḥpunaḥ
yadi tuṣṭo mahādeva varado'si sureśvara /
durlabhaṃ sarvabhūtānāmamaratvaṃ prayaccha me
mama nāmnā sthito'nena vareṇa tripurāntaka /
sadā saṃnihito'pyatra tīrthe bhavitumarhasi
īśvara uvāca -
yāvadvibhīṣaṇamataṃ yāvaddharmaniṣevaṇam /
kariṣyasi dṛḍhātmā tvaṃ tāvadetadbhaviṣyati
evamuktvā yayau devaḥ sarvadaivatapūjitaḥ /
vimānenārkavarṇena kailāsaṃ dharaṇīdharam
gate cādarśanaṃ deve snātvācamya vidhānataḥ /
sthāpayāmāsa rājendra hyaṅkūreśvaramuttamam
gandhapuṣpaistathā dhūpairvastrālaṅkārabhūṣaṇaiḥ /
patākaiścāmaraiśchatrairjayaśabdādimaṃgalaiḥ
pūjayitvā sureśānaṃ stotrairhṛdyaiḥ supuṣkalaiḥ /
jagāma bhavanaṃ rakṣo yatra rājā vibhīṣaṇaḥ
pūjitaḥ sa yathānyāyaṃ dānasanmānagauravaiḥ /
saudarye sthāpito bhāve so'vātsītparayāmudā
tatra tīrthe tu yaḥ snātvā pūjayetparameśvaram /
aṅkūreśvaranāmānaṃ so'śvamedhaphalaṃ labhet
māṇḍavyakhātamārabhya saṅgamaṃ vāpi yacchubham /
revāyā āmalakyāśca devakṣetraṃ maheśvaram
māṇḍavyakhātātpaścimatastīrthaṃ tadaṅkūreśvaram /
tatra tīrthe naraḥ snātvā śuciḥ prayatamānasaḥ
sandhyāmācamya yatnena japaṃ kṛtvātha bhārata /
tarpayitvā pitṝndevānmanuṣyān bharatarṣabha
sacailaḥ klinnavasano maunamāsthāya saṃyataḥ /
aṣṭamyāṃ vā caturdaśyāmupoṣya vidhivannaraḥ
pūjāṃ yaḥ kurute rājaṃstasya puṇyaphalaṃ śṛṇu /
sāgraṃ tu yojanaśataṃ tīrthānyāyatanāni ca
bhavanti tāni dṛṣṭāni tataḥ pāpaiḥ pramucyate /
tatra tīrthe tu yaddānaṃ devamuddiśya dīyate
snātvā tu vidhivatpātre tadakṣayamudāhṛtam /
homāddaśaguṇaṃ proktaṃ phalaṃ jāpye tato'dhikam
triguṇaṃ copavāsena snānena ca caturguṇam /
saṃnyāsaṃ kurute yastu prāṇatyāgaṃ karoti vā
anivartikā gatistasya rudralokādasaṃśayam /
kṛmikīṭapataṅgānāṃ tatra tīrthe yudhiṣṭhira /
aṅkūreśvaranāmākhye mṛtānāṃ sugatirbhavet
etatte kathitaṃ rājannaṅkūreśvarasambhavam /
tīrthaṃ sarvaguṇopetaṃ paramaṃ pāpanāśanam
ye'pi śṛṇvanti bhaktyedaṃ kīrtyamānaṃ mahāphalam /
labhante nātra sandehaḥ śivasya bhuvanaṃ hi te
// iti śrīskānde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ pañcama āvantyakhaṇḍe revākhaṇḍe aṅkūreśvaratīrthamāhātmyavarṇanaṃ nāmāṣṭaṣaṣṭyuttaraśatatamo'dhyāyaḥ //
Original text: skandapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0