Skanda Purana · Verses 2.21-2

// jaiminiruvāca // //
iti bruvāṇaṃ rājarṣiṃ kaścidṛgvedapāragaḥ //
vedāṃtavijjñānaśīlo dvijo vākyaṃ mudā jagau

aho tavāyaṃ khalu bhāgyarāśiryenāvirāsīdbhuvi dārumūrtiḥ //
yasyātyupāstiṃ śrutirāha muktipradāmanātmajñavimohitānām

ya eṣa plavate dāruḥ siṃdhoḥ pāre hyapauruṣam //
tamupāsya durārādhyaṃ muktiṃ yāṃti sudurlabhām

brahmajñānanidhiḥ sākṣānnāradaḥ pratyuvāca yat //
na hi vedāṃtavacaso'parasmājjñānamasya vai

na hi pravṛttirviṣṇostu vinā vedaṃ pravartate //
pareṣāṃ svasya vā sṛṣṭau śrutiprāmāṇyavānprabhuḥ

vinā śrutiṃ pravarteccetkastatprāmāṇyamṛcchati //
tasmācchrutiprasiddho'yamavatāro'tra bhūpate

vedāṃtavedyaṃ puruṣaṃ gītaṃ taṃ sāmagītiṣu //
pratimāṃ na tu jānīhi niḥśreyasakaraṃ nṛṇām

darśanādeva naḥ śāṃtaṃ sudṛḍhaṃ tama uttamam //
saṃtyeva śrutayaḥ pūrvametadarcāprakāśikāḥ

etadarcā praśastā vai sadarthe viniyojitā //
aho bhāratavarṣasthā manuṣyāḥ kṣīṇakalmaṣāḥ

apavargaprado yeṣāmāvirāsījjanārdanaḥ //
tatrāpyayaṃ coḍhradeśaḥ sarveṣāmuttamottamaḥ

yatrasthāścarmanetreṇa paśyaṃti brahmarūpiṇam //
śrutismṛtīnāṃ gahanaḥ paṃthā karmabhirākulaḥ

yena yātā bhramaṃtīha ghaṭīyaṃtravadākulāḥ //
nirvyalīkapadaprāptihetureṣa sa cinmayaḥ

śrutyādibhirvinopāyaiḥ paramānaṃdamuktidaḥ //
niraṃtaragatāyātaduḥsthitānāṃ durātmanām

eṣa dāruvapurviṣṇuḥ sukhadātā subāṃdhavaḥ //
śrutismṛtyuktaniyamā vartaṃte neha pārthiva

yathā tathā dṛṣṭipathamācāṃḍālādvimuktidaḥ //
abhaktaścedamuṃ paśyedgatānugatiko naraḥ

aśvamedhasahasrāṇāṃ phalaṃ hyavikalaṃ labhet //
bhajeccenniyamastho hi bhaktimāndṛḍhamānasaḥ

asaṃśayaṃ sa sāyujyaṃ brahmaṇā labhate naraḥ //
kva duḥkhāyāsabahulamanāyāsavinaśvaram

acirasthaṃ kṣudraphalaṃ punarāvṛttilakṣaṇam //
kvedaṃ dārumayaṃ brahma pāparāśidavānalam

saccidānaṃdakaivalyamuktidaṃ darśanādapi //
vedānuvacanādīni duṣkarāṇi durātmanām

mahātmabhistairyatprāpyaṃ tadavyagramayaṃ dadet //
anyakṣetreṣu bhagavānsudūro martyavāsinām

svakṣetre'sminnivasati nityaṃ muktiprado vibhuḥ //
asmādatra mahābhāga tiṣṭha svabalapauruṣaḥ

vidvattamo'si bhaktaśca sāṃgopāṃgamamuṃ bhaja

// jaiminiruvāca // //
dvijasya tadvacaḥ śrutvā nārado hṛṣṭamānasaḥ //
sādhūktaṃ dvijavaryeṇa śrautamārgānusāriṇā

sṛṣṭyādau brahmaniśvāsairabhavadvedasaṃhatiḥ //
tatropaniṣadartho'yaṃ sāṃprataṃ vyaktimāgataḥ

vettyetadarthaṃ bhagavānpadmayoniḥ prajāpatiḥ //
ajñāsiṣaṃ ca bhūpāla sāṃprataṃ tanmukhādaham

tasyājñayā kṛtaṃ sarvaṃ yathābhilaṣitaṃ tava //
enamārādhya tiṣṭhātra yāmyahaṃ brahmaṇoṃ'tikam

kṛtaṃ nivedayiṣyāmi prakāśaṃ ca muradviṣaḥ //
prāsādaṃ kuru bhūpāla dhanena mahatā tathā

prāsāde narasiṃhaṃ tu pratiṣṭhāpya vimucyase

// jaiminiruvāca // //
tacchrutvā sa tu bhūmīṃdraḥ pratyuvāca muniṃ tadā //
maharṣe'haṃ tvayā sārddhaṃ yiyāsurbrahmaṇoṃ'tikam

yatprasādājjagannāthaścake'yaṃ locanātithiḥ //
nivedya taṃ ca prāsādaṃ pratiṣṭhārthaṃ muradviṣaḥ

vijñāpayiṣye sānnidhye prāsādasthāpanotsavam //
yathā svayaṃ samāgamya brahmalokātpitāmahaḥ

mahotsavaṃ bhagavataḥ prāsāde'tra kariṣyati //
tanmune māmapi vidheḥ saṃnidhiṃ prāpayasva ca

garbhapratiṣṭhāṃ prāsāde samāpyeha sthito mune //
paścādāvāṃ gamiṣyāvaḥ kaṃcitkālaṃ pratīkṣa me //

tataḥ sa nṛpatiḥ sarvāñchilpaśāstraviśāradān //
pāṣāṇakhaṃḍaghaṭanākarmaṇyekaikayogataḥ

satkārairdānamānaiśca yojayāmāsa sādaram //
dine dine sughaṭitaḥ prāsādo vavṛdhe dvijāḥ

paritaḥ pūryamāṇastu śuklapakṣe yathā śaśī //
evaṃ saṃvardhyamāno'pi prāsādaḥ parivarddhitaḥ

mahocchrayatvādalpena na kālenābhilakṣyate //
pāṣāṇasaṃkhyā śakyā vā kathaṃcidghaṭanākramāt

vittavyayastu koṭīnāṃ na saṃkhyātuṃ ca śakyate //
yāvanto bhārate varṣe lokāḥ samayavartinaḥ

indradyumnasya nṛpaterniyuktāste mahībhṛtaḥ //
ekaikaśo niyuktā ye parasparasamanvitāḥ

te'pi cānyairniyuktāste sarve tatra pravartitāḥ //
ajasraṃ tanniyuktānāṃ yo harṣottho mahāravaḥ

ākāśamaśnuvāno'sau diśāṃ bhāgānapūrayat //
nṛpateḥ śraddhayā bhaktyā sāttvikena prasāditā

śrīḥ samṛddhābhavadviprāḥ kīrtyā saha mahīpateḥ //
kvacitkāṃcanavinyastanānāratnamahojjvalaḥ

kvacitsphaṭikabhāgāṃtaśāradābhranibhacchaviḥ //
kvacinnīlāśmaghaṭitā bhittiḥ kālābhramedurā

evaṃ sughaṭite viṣṇoḥ prāsāde sumanohare //
garbhapratiṣṭhāṃ vidhivatkṛtvā sa nṛpasattamaḥ

vajrapātādibhaṃgādivāraṇārthaṃ yathocitam //
śilpaśāstreṣu maṇyādi vinyasya pauruṣāhṛtam

punaḥ prāsādaghaṭanāsaṃbhārocitameva vai //
bahumūlyaṃ vastujātaṃ yatnāttatra nyaveśayat

tato viracyamāne'sminprāsāde kīrtivarddhane //
manasāpi na saṃbhāvye triṣu lokeṣu bhūbhujām

devānāmapi no lakṣye dvijāḥ kalpāṃtavāsinām //
prāsāda īdṛśo bhūmau kvacicca ghaṭito na hi

svarge vā itthamādityā ālapaṃti parasparam//
aho subuddhirasyoccairyeyamīdṛkparīṇatā

śraddhayā bhagavatpādapadmayoḥ sābhilāṣiṇī //
alaukikāni karmāṇi paśyaṃti hi racaṃtyapi

ke vātra bhūmau rājāno babhūvurnītiśālinaḥ ///
sārvabhaumāstu sāmrājyajetāraḥ sarvavidviṣām

vittāni yaiḥ saṃcitāni subahūni ca koṭiśaḥ //
aśvamedhasahasraṃ tu yatkṛtaṃ tridiveśituḥ //

śakyaṃ vā syādbhūbhujāṃ tu nātaḥ pūrvamanuṣṭhitam//
na dṛṣṭaṃ na śrutaṃ vāpi vājimedhasahasrakam

mahīkṣitānuṣṭhitaṃ vai yatra trailokya vāsinaḥ//
pṛthivyāmasya nṛpateḥ sahasthā bhogabhoginaḥ

brahmaloka ivābhāti sabha yasya ca yajvinaḥ//
mūrtimaṃtastrayo vedāścatuṣpādo vṛṣastathā

surāḥ saṃkalpakāmāstu yatrādbhutadhiyo'bhavan //
ayaṃ prāsādavaryo vai buddherviṣayatāṃ gataḥ

mano'pi yatra bhavati na vā trailokyavāsinām //
bhūpaterdurlabhaṃ kiṃ syātsahāyo yasya nāradaḥ

pitāmahaśca jagatāṃ sraṣṭā sarvāmareśvaraḥ //
athavā viṣṇubhaktasya nātidūraṃ cikīrṣitam

viṣṇostadbhaktalokasya nāṃtaraṃ vidyate dvijaḥ //
tataḥ sa nāradaṃ prāha prāsādāṃte munīśvaram

sarvaṃ sapannamāsīnme yadaśakyaṃ surāsuraiḥ //
sākṣādbhagavato viṣṇoradvaitopāsanārataḥ

bhagavadvapurābhāṣi prāsādastu ciraṃ mayi //
ityuktvā pādayormūrdhnā praṇanāma sa nāradam

nārado'pi tamutthāpya paripūjya nṛpottamam//
tvatto na bhedo nṛpate mamāsti khalu tattvataḥ

yastu sākṣājjagannātha āvirbhūtaḥ kṛtena vā//
avaśyamarcayasvainaṃ jīvanmukto'si sāṃpratam

tatpādapadme yādṛkte cetaḥ pra pravaṇatānvitam//
bhaktyā hyananyayā puṃsaḥ kimataḥ paramasti vai

tīrthairmaṃtrairjapairdānaiḥ kratubhirbhūridakṣiṇaiḥ//
vratairadhyayanairbhūpa tapobhiśca yadarjitum

na śakyaṃ tava rājendra bhaktyā tatkaramāgatam //
ataḥ paraṃ na śocasva bhaktiyoge namo'stu te

prakarṣaṃ bahurājeṃdra sthitvā cāsmiṃściraṃ bhuvi //
ārādhaya jagannāthamupacārairmahotsavaiḥ

pitāmahaṃ draṣṭukāmo gaṃtā cedaṃtikaṃ vibhoḥ //
upadekṣyati so'pyasya yātrāstāstā mahotsavāḥ

svayaṃ ca bhagavāneva varaṃ tubhyaṃ pradāsyati //
pratiṣṭhāpite prāsāde tasminkāle svayaṃbhuvā

ahamapyāgamiṣyāmi tadā saptarṣibhiḥ saha //
tadāvāṃ tatra gacchāvo brahmalokamakalmaṣam

tvāṃ vinā bhuvi kaḥ śakto brahmalokagatiṃ prati //
ityuktvā nārado bhūpaṃ samuttasthau nabhastalam

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ dvitīye vaiṣṇavakhaṇḍe puruṣottamakṣetramāhātmye jaiminiṛṣisaṃvāda ekaviṃśo'dhyāyaḥ