Language

ENहिગુ
Scripture Library

Skanda Purana · Verses 2.17-6

2.17-6.1

vālmīke:pūrvajanmasya kathā
"śrutakīrtiruvāca//
vaiśākhadharmānakhilānihāmutra phalapradā//
bhūyo'pi śṛṇvataścāsīttṛptirnā'dyāpi mānada

2.17-6.2

yatra cākaitavo dharmo yatra viṣṇukathā śubhāḥ//
tacchāstraṃ śṛṇvato naiva tṛptiḥ karṇarasāyanam

2.17-6.3

pūrvajanmakṛtaṃ puṇyaṃ diṣṭyā pāramupāgatam //
ātithyavyapadeśena yadbhavāngṛhamāgataḥ

2.17-6.4

vaco'mṛtaṃ mukhāṃbhojaniḥsṛtaṃ paramādbhutam//
pītvā tṛptaḥ pārameṣṭhyaṃ mokṣaṃ vā ca na kāmaye

2.17-6.5

tasmāttāneva dharmānme bhuktimuktipradāyakān//
viṣṇuprītikarāndivyānbhūyo vistarato vada

2.17-6.6

ityuktastu purā rājñā śrutadevo mahāyaśāḥ//
saṃhṛṣṭā''tmā śubhāndharmānpunarvyāhartumārabhat

2.17-6.7

"śrutadeva uvāca//
śṛṇu rājanpravakṣyāmi kathāṃ pāpapraṇāśinīm //
vaiśākhadharmaviṣayāṃ bhāvitāṃ munibhirmuhuḥ

2.17-6.8

pampātīre dvijaḥ kaścicchaṃkhonāma mahāyaśāḥ//**
gurau siṃhagate cāgānnadīṃ godāvarīṃ śubhām

2.17-6.9

tīrtvā bhīmarathīṃ puṇyāṃ kāntāre kaṇṭakācale//
nirjale nirjane ghore vaiśākhe tapakarṣitaḥ

2.17-6.2.7.17.10

vṛkṣe copaviveśā'sau madhyāhnasamaye dvijaḥ //
tadā kaściddurācāro vyādhaścāpadharaḥ śaṭhaḥ

2.17-6.11

nirghṛṇaḥ*sarvabhūteṣu kālāntaka ivā'paraḥ//
taṃ kuṇḍaladharaṃ vipraṃ dīkṣitaṃ bhāskaropamam

2.17-6.12

dṛṣṭvā baddhvā sa jagrāha kuṇḍalādikamugradhīḥ//
upānahau cacchatraṃ ca akṣamālāṃ kamaṇḍalum

2.17-6.13

paścādvisṛjya taṃ vipraṃ gacchetyāha vimūḍhadhīḥ

2.17-6.14

tataḥ sa gacchanpathi śarkarā''vile sūryāṃśutapte jalavarjite khare//
santaptapādastṛṇachādite sthale kvaciccacāropavasannūrdhvaretāḥ

2.17-6.15

sa vai drutaṃ sampatankvāpi tuṣyanhāheti vādī sa jagāma tūrṇam//
dṛṣṭvā muniṃ khidyamānaṃ pṛthivyāṃ madhyaṃ gate pūṣṇi dayā babhūva

2.17-6.16

vyādhasya dharmavimukhasya ca pāpabuddhestasmai dadāmi sukhadāṃ khalu pādarakṣām

2.17-6.17

cauryeṇaiva svadharmeṇa yā gṛhītā vanāntare//
tadīyameva tatsarvaṃ vyādhānāṃ dharmanirṇayaḥ//
tasmādupānahau dāsye muhurduḥkhāpanuttaye

2.17-6.18

tena śreyo bhavedyacca tadbhavenmama pāpinaḥ//
jīrṇe copānahau dve ca vartete pādayormama//
na tābhyāmasti me kṛtyaṃ tasmātte vai dadāmyaham//

2.17-6.19

iti niścitya manasi tūrṇaṃ gatvā dadau ca te//
śarkarātaptapādāya dvijavaryāya sīdate

2.17-6.2.7.17.20

upānahau gṛhītvā te nirvṛtiṃ ca parāṃ yayau//
sukhī bhaveti taṃ vyādhamāśīrbhirabhinandya ca

2.17-6.21

nūnaṃ supakvapuṇyo'yaṃ vaiśākhe dattavānamū //
vyādhasyāpi ca durbuddheḥ prāyo viṣṇuḥ prasīdati

2.17-6.22

*
sarvasyā''ptyā ca bhūyo'pi yatsukhaṃ tadabhūnmama//
tato'bhiśrutya tadvākyaṃ kimetaditi vismitaḥ

2.17-6.23

vyājahāra punarvipraṃ brahmiṣṭhaṃ brahmavādinam //
tvadīyaṃ tu mayā dattaṃ kathaṃ puṇyaṃ bhavenmama

2.17-6.24

praśaṃsasi ca vaiśākhaṃ haristuṣṭo bhavediti//
etadācakṣva me brahmanko vaiśākhastu ko hariḥ

2.17-6.25

ko dharmaḥ kiṃ phalaṃ tasya śuśrūṣorme dayānidhe//
iti vyādhavacaḥ śrutvā śaṃkhastuṣṭamanā abhūt

2.17-6.26

praśaṃsansa ca vaiśākhaṃ punarvismitamānasaḥ //
idānīṃ dattavānpādatrāṇe me lubdhakaḥ śaṭhaḥ

2.17-6.27

yaddurbuddheśca vaiṣamyaṃ jātaṃ citramaho vata//
sarveṣāmeva dharmāṇāṃ phalaṃ janmāṃtareṣu vai

2.17-6.28

vaiśākhamāsadharmāṇāṃ phalaṃ sadyaḥ kṣaṇe nṛṇām //
pāpācārasya durbuddhervyādhasyāpi durātmanaḥ

2.17-6.29

daivādupānahordānātsattvaśuddhirabhūdaho //
yacca viṣṇoḥ priyaṃ karma yattatsantoṣanirmalam

2.17-6.2.7.17.30

tadeva dharmamityā hurmanvādyā dharmavittamāḥ//
dharmā mādhavamāsīyāḥ priyā viṣṇoratīva te

2.17-6.31

dharmairmādhavamāsīyairyathā tuṣyati keśavaḥ//
na tathā sarvadānaiśca tapobhiśca mahāmakhaiḥ

2.17-6.32

nānena sadṛśo dharmaḥ sarvadharmeṣu vidyate //
mā gayāṃ yāṃtu mā gaṃgāṃ mā prayāgaṃ tu puṣkaram

2.17-6.33

mā kedāraṃ kurukṣetraṃ mā prabhāsaṃ syamantakam //
mā godā mā ca kṛṣṇāṃ ca mā setuṃ mā marudvṛdham

2.17-6.34

vaiśākhadharmamāhātmyaṃ śaṃsaṃtī ca kathā''pagā//
tatra snātasya vai viṣṇuḥ sadyo hṛdyavarudhyate

2.17-6.35

māse mādhavasaṃjñe'sminyastvalpenaiva sādhyate //
na tadbahuvyayairdānairna dharmairvā'pi vai makhaiḥ

2.17-6.36

māso'yaṃ mādhavonāma* vyādha puṇyavivarddhanaḥ //
tasminmahyaṃ tvayā datte pāduke tāpanāśane

2.17-6.37

tena te pūrvakālīnaṃ puṇyaṃ pākamupāgatam//
tuṣṭastu bhagavānprāyaḥ śreyo vyādhavidhāsyati

2.17-6.38

anyathā te kathaṃ bhūyādbuddhiretādṛśī śubhā //
munāvevaṃ bruvāṇe ca mṛtyunā prerito balī

2.17-6.39

siṃho vyāghravadhārthāya prādravatkrodhavihvalaḥ //
madhye dṛṣṭvā ca mātaṅgaṃ daivāddevena kalpitam

2.17-6.2.7.17.40

taṃ haṃtumudyato'gacchatpadākrāṃtaṃ vyavasthitam//
tayoryuddhamabhūdrājansiṃhamātaṃgayorvane

2.17-6.41

śrāntau yuddhācca viratau nirīkṣantau ca tasthatuḥ //
vyādhamuddiśya yaccoktaṃ muninā ca mahātmanā

2.17-6.42

samastapātakadhvaṃsi daivācchuśruvatuśca tau //
tenaiva māsamāhātmyaśravaṇenāmalāśayau

2.17-6.43

śāpānmuktau ca tau dehātsadyo muktau divaṃ gatau //
divyarūpadharau divyau divyagandhānulepanau

2.17-6.44

divyaṃ vimānamārūḍhau divyanārīniṣevitau//
sadyo'vanatamūrddhānau prāñjalī copatasthatuḥ

2.17-6.45

munīṃdro dharmavaktā ca vyādhamuddiśya vai pathi //
tau dṛṣṭvā vismitaḥ prāha kau yuvāmiti niścalaḥ

2.17-6.46

duryonau tu kuto janma yuvayorvā kathaṃ mṛtiḥ //
ahetorvipine cā'snmiparasparavadhodyatau

2.17-6.47

etatsarvaṃ suvistārya samyagvadata me'naghau//
ityuktau muninā tena vacaḥ pratyūcatuḥ punaḥ

2.17-6.48

mataṃgasya muneḥ putrau dantilaḥ kohalo'paraḥ //
śāpadoṣeṇa tau jātau nāmnā dantilakohalau

2.17-6.49

rūpayauvanasaṃpannau sarvavidyāviśāradau//
āvāmuddiśya provāca pitā dharmārthakovidaḥ

2.17-6.2.7.17.50

mataṃgonāma brahmarṣiḥ sarvadharmaviduttamaḥ //
vaiśākhe māsi tanayau madhusūdanavallabhe

2.17-6.51

prapāṃ kuruta mārge ca janānvījayataṃ kṣaṇam//
mārge chāyā vidhattāṃ ca bhūryannaṃ śītalāṃbu ca

2.17-6.52

kurutaṃ snānamuṣasi tathaivārcayataṃ vibhum //
kathāṃ ca śṛṇutaṃ nityaṃ yayā bandho nivartate

2.17-6.53

evaṃ ca bahubhirvākyairbodhitāvapi durmatī //
kuddho'bhavaṃ dantilo'haṃ matto'haṃ kohalāhvayaḥ

2.17-6.54

kruddhaḥ śaśāpa tau sadyaḥ pitā dharmeṣu lālasaḥ

2.17-6.56

putraṃ ca dharmavimukhaṃ bhāryāṃ cā'priyavādinīm //
abrahmaṇyaṃ ca rājānaṃtyajetsadyo na cetpatet/५५//
dākṣiṇyādarthalobhādvā saṃsargaṃ ye prakurvate//
te sarve narakaṃ yāṃti yāvadiṃdrāścaturdaśa//
iti jñātvā śaśāpāvāṃ madakrodhapariplutau

2.17-6.57

kuddho'yaṃ daṃtilo bhūyātsiṃhaḥ krodhapariplutaḥ//
mattastu kohalo bhūyānmatto mātaṃgayūthapaḥ

2.17-6.58

kṛtānutāpau paścāttu prārthayāvo vimocanam//
āvābhyāṃ prārthito bhūyo viśāpaṃ ca dadaupitā

2.17-6.59

yuvāṃ prāpya ca duryoniṃ kiyatkālāntare'pi ca //
saṃgamo bhavitā tatra parasparavadheṣiṇoḥ

2.17-6.2.7.17.60

tasminneva hi samaye saṃvādo vyādhaśaṃkhayoḥ //
vaiśākhadharmaviṣayo daivādvāṃ śravaṇe'pi ca

2.17-6.61

gamiṣyati kṣaṇādeva tasmānmuktirbhaviṣyati //
śāpānmuktau pūrvameva rūpamāsthāya putrakau

2.17-6.62

māmeva prāpya vasataṃ nānyathā me vaco bhavet//
iti śaptau ca guruṇā duryoniṃ prāpya durmatī

2.17-6.63

prāpya daivātsaṃgatiṃ ca parasparavadhaiṣiṇau //
saṃvādaṃ yuvayordivyaṃ śubhaṃ taṃ śuśruvāvahe

2.17-6.64

tena sadyo vimuktiśca kṣaṇādevā''vayorabhūt//
iti sarvaṃ samākhyāya praṇamya ca munīśvaram

2.17-6.65

samāmaṃtryābhyanujñātau jagmatuḥ pituraṃtikam//
tadevaṃ saṃpradṛśyāha munirvyādhaṃ dayānidhiḥ

2.17-6.66

paśya vaiśākhamāhātmyaśravaṇasya phalaṃ mahat //
muhūrtaśravaṇādeva tayormuktiḥ kare sthitā

2.17-6.67

iti bruvāṇaṃ munipuṃgavaṃ taṃ dayānidhiṃ niḥspṛhamagryabuddhim//
viśuddhasattvaṃ sukṛtaikapātraṃ sa nyastaśastraḥ punarāha vyādhaḥ

2.17-6.17

iti śrīskānde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ dvitīye vaiṣṇavakhaṇḍe vaiśākhamāsamāhātmye nāradāmbarīṣasaṃvāde daṃntilakohalamuktiprāptivṛttāntavarṇanaṃ nāma saptadaśo'dhyāyaḥ

Original text: skandapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc