Śivapurāṇa, Books 1 and 7 · Chapter 7.2.41
oṃ iti śrīśivamahāpurāṇe saptamyāṃ vāyavīyasaṃhitāyāmuttarakhaṇḍe naimiṣarṣiyātrāvarṇanaṃ nāma catvāriṃśo 'dhyāyaḥ
Chapter 41
sūta uvāca
tatra skaṃdasaro nāma sarassāgarasannibham
amṛtasvāduśiśirasvacchā gādhalaghūdakam
samaṃtataḥ saṃghaṭitaṃ sphaṭiko palasaṃcayaiḥ
sarvartukusumaiḥ phullaiśchāditākhiladiṅmukham
śaivalairutpalaiḥ padmaiḥ kumudaistārakopamaiḥ
taraṃgairabhrasaṃkāśairākāśamiva bhūmigam
sukhāvataraṇārohaiḥ sthalairnīlaśilāmayaiḥ
sopānamārgau ruciraiśśobhamānāṣṭadiṅmukham
600a
tatrāvatīrṇaiśca yathā tatrottīrṇaśca bhūyasā
snātaiḥ sitopavītaiśca śuklākaupīnavalkalaiḥ
jaṭāśikhāyanairmuṃḍaistripuṃḍrakṛtamaṃḍanaiḥ
virāgavivaśasmeramukhairmunikumārakaiḥ
ghaṭaiḥ kamalinīpatrapuṭaiśca kalaśaiḥ śivaiḥ
kamaṇḍalubhiranyaiśca tādṛśaiḥ karakādibhiḥ
ātmārthaṃ ca parārthaṃ ca devatārthaṃ viśeṣataḥ
ānīyamānasalilamāttapuṣpaṃ ca nityaśaḥ
aṃtarjalaśilārūḍhairnīcānāṃ sparśaśaṃkayā
ācāravadbhirmunibhiḥ kṛtabhasmāṃgadhūsaraiḥ
itastato 'psu majjadbhiriṣṭaśiṣṭaiḥ śilāgataiḥ
tilaiśca sākṣataiḥ puṣpaistyaktadarbhapavitrakaiḥ
devādyamṛṣimadhyaṃ ca nirvartya pitṛtarpaṇam
nivedayedabhijñebhyo nityasnānagatān dvijān
sthānesthāne kṛtānekabalipuṣpasamīraṇaiḥ
saurārghyapūrvaṃ kurvadbhiḥsthaṃḍalebhyarcanādikam
kvacinnimajjadunmajjatprasrastagajayūthapam
kvacicca tṛṣayāyātamṛgīmṛgaturaṃgamam
kvacitpītajanottīrṇamayūravaravāraṇam
kvacitkṛtataṭāghātavṛṣaprativṛṣojjvalam
kvacitkāraṃḍavaravaiḥ kvacitsārasakūjitaiḥ
kvacicca kokaninadaiḥ kvacidbhramaragītibhiḥ
snānapānādikaraṇaiḥ svasaṃpaddrumajīvibhiḥ
praṇayātprāṇibhistaistairbhāṣamāṇamivāsakṛt
kūlaśākhiśikhālīnakokilākulakūjitaiḥ
ātapopahatānsarvānnāmaṃtrayadivāniśam
uttare tasya sarasastīre kalpataroradhaḥ
vedyāṃ vajraśilāmayyāṃ mṛdule mṛgacarmaṇi
sanatkumāramāsīnaṃ śaśvadbālavapurdharam
tatkālamātroparataṃ samādheracalātmanaḥ
upāsyamānaṃ munibhiryogīṃdrairapi pūjitam
dadṛśurnaimiṣeyāste praṇatāścopatasthire
yāvatpṛṣṭavate tasmai procuḥ svāgatakāraṇam
tumulaḥ śuśruve tāvaddivi duṃdubhinisvanaḥ
dadṛśe tatkṣaṇe tasminvimānaṃ bhānusannibham
gaṇeśvarairasaṃkhyeyaiḥ saṃvṛtaṃ ca samaṃtataḥ
apsarogaṇasaṃkīrṇaṃ rudrakanyābhirāvṛtam
mṛdaṃgamurajodghuṣṭaṃ veṇuvīṇāravānvitam
citraratnavitānāḍhyaṃ muktādāmavirājitam
munibhissiddhagaṃdharvairyakṣacāraṇakinnaraiḥ
nṛtyadbhiścaiva gāyadbhirvādayadbhiśca saṃvṛtam
vīragovṛṣacihnena vidramadrumayaṣṭinā
kṛtagopurasatkāraṃ ketunā mānyahetunā
tasya madhye vimānasya cāmaradvitayāṃtare
chattrasya maṇidaṃḍasya caṃdrasyeva śuceradhaḥ
divyasiṃhāsanārūḍhaṃ devyā suyaśayā saha
600b
śriyā ca vapuṣā caiva tribhiścāpi vilocanaiḥ
prākārairabhikṛtyānāṃ pratyabhijñāpakaṃ prabhoḥ
avilaṃghya jagatkarturājñāpanamivāgatam
sarvānugrahaṇaṃ śaṃbhoḥ sākṣādiva puraḥsthitam
śilādatanayaṃ sākṣācchrīmacchūlavarāyudham
viśveśvaragaṇādhyakṣaṃ viśveśvaramivāparam
viśvasyāpi vidhātḥṇāṃ nigrahānugrahakṣamam
caturbāhumudārāṃgaṃ candrarekhāvibhūṣitam
kaṃṭhe nāgena maulau ca śaśāṃkenāpyalaṃkṛtam
savigrahamivaiśvaryaṃ sāmarthyamiva sakriyam
samāptamiva nirvāṇaṃ sarvajñamiva saṃgatam
dṛṣṭvā prahṛṣṭavadano brahmaputraḥ saharṣibhiḥ
tasthau prāñjalirutthāya tasyātmānamivārpayan
atha tatrāṃtare tasminvimāne cāvaniṃ gate
praṇamya daṇḍavaddevaṃ stutvā vyajñāpayanmunīm
ṣaṭkulīyā ime dīrghaṃ naimiṣe satramāsthitāḥ
āgatā brahmaṇādiṣṭāḥ pūrvamevābhikāṃkṣayā
śrutvā vākyaṃ brahmaputrasya naṃdīchittvā pāśāndṛṣṭipātena sadyaḥ
śaivaṃ dharmaṃ caiśvaraṃ jñānayogaṃ dattvā bhūyo devapārśvaṃ jagāma
sanatkumāreṇa ca tatsamastaṃ vyāsāya sākṣādgurave mamoktam
vyāsena coktaṃ mahitena mahyaṃ mayā ca tadvaḥ kathitaṃ samāsāt
nāvedavidbhyaḥ kathanīyametatpurāṇaratnaṃ puraśāsanasya
nābhaktaśiṣyāya ca nāstikebhyo dattaṃ hi mohānnirayaṃ dadāti
mārgeṇa sevānugatena yaistaddattaṃ gṛhītaṃ paṭhitaṃ śrutaṃ vā
tebhyaḥ sukhaṃ dharmamukhaṃ trivargaṃ nirvāṇamaṃte niyataṃ dadāti
parasparasyopakṛtaṃ bhavadbhirmayā ca paurāṇikamārgayogāt
ato gamiṣye 'hamavāptakāmaḥ samastamevāstu śivaṃ sadā naḥ
sūte kṛtāśiṣi gate munayaḥ suvṛttā yāge ca paryavasite mahati prayoge
kāle kalau ca viṣayaiḥ kaluṣāyamāṇe vārāṇasīparisare vasatiṃ vinetuḥ
atha ca te paśupāśamumukṣayākhilatayā kṛtapāśupatavratāḥ
adhikṛtākhilabodhasamādhayaḥ paramanirvṛtimāpuraniṃditāḥ
vyāsa uvāca
etacchivapurāṇaṃ hi samāptaṃ hitamādarāt
paṭhitavyaṃ prayatnena śrotavyaṃ ca tathaiva hi
nāstikāya na vaktavyamaśraddhāya śaṭhāya ca
abhaktāya maheśasya tathā dharmadhvajāya ca
etacchrutyā hyekavāraṃ bhavetpāpaṃ hi bhasmasāt
abhakto bhaktimāpnoti bhakto bhaktisamṛddhibhāk
punaḥ śrute ca sadbhaktirmuktissyācca śruteḥ punaḥ
tasmātpunaḥpunaścaiva śrotavyaṃ hi mumukṣubhiḥ
601a
pañcāvṛttiḥ prakartavyā purāṇasyāsya saddhiyā
paraṃ phalaṃ samuddiśya tatprāpnoti na saṃśayaḥ
purātanāśca rājāno viprā vaiśyāśca sattamāḥ
saptakṛtvastadāvṛttyālabhanta śivadarśanam
śroṣyatyathāpi yaścedaṃ mānavo bhaktitatparaḥ
iha bhuktvākhilānbhogānaṃte muktiṃ labhecca saḥ
etacchivapurāṇaṃ hi śivasyātipriyaṃ param
bhuktimuktipradaṃ brahmasaṃmitaṃ bhaktivardhanam
etacchivapurāṇasya vaktuḥ śrotuśca sarvadā
sagaṇassasutassāṃbaśśaṃ karotu sa śaṃkaraḥ
Original text: Śivapurāṇa, Books 1 and 7 · Edition: Venkatesvara Steam Press, Bombay (c. 1920) · Data entry Jun Takashima · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0