Language

ENहिગુ
Scripture Library

Śivapurāṇa, Books 1 and 7 · Chapter 7.1.33

7.1.33.1

iti śrīśivamahāpurāṇe saptamyāṃ vāyavīyasaṃhitāyāṃ pūrvakhaṇḍe śreṣṭhānuṣṭhānavarṇanaṃ nāma dvātriṃśo 'dhyāyaḥ
Chapter 33
ṛṣaya ūcuḥ
bhagavañchrotumicchāmo vrataṃ pāśupataṃ param
brahmādayo 'pi yatkṛtvā sarve pāśupatāḥ smṛtāḥ

7.1.33.2

vāyuruvāca
rahasyaṃ vaḥ pravakṣyāmi sarvapāpanikṛntanam
vrataṃ pāśupataṃ śrautamatharvaśirasi śrutam

7.1.33.3

kālaścaitrī paurṇamāsī deśaḥ śivaparigrahaḥ
kṣetrārāmādyaraṇyaṃ vā praśastaśśubhalakṣaṇaḥ

7.1.33.4

tatra pūrvaṃ trayodaśyāṃ susnātaḥ sukṛtāhnikaḥ
anujñāpya svamācāryaṃ saṃpūjya praṇipatya ca

7.1.33.5

pūjāṃ vaiśeṣikīṃ kṛtvā śuklāṃbaradharaḥ svayam
śuklayajñopavītī ca śuklamālyānulepanaḥ

7.1.33.6

darbhāsane samāsīno darbhamuṣṭiṃ pragṛhya ca
539a
prāṇāyāmatrayaṃ kṛtvā prāṅmukho vāpyudaṅmukhaḥ
dhyātvā devaṃ ca devīṃ ca tadvijñāpanavartmanā

7.1.33.7

vratametatkaromīti bhavetsaṃkalpya dīkṣitaḥ
yāvaccharīrapātaṃ vā dvādaśābdamathāpi vā

7.1.33.8

tadardhaṃ vā tadardhaṃ vā māsadvādaśakaṃ tu vā
tadardhaṃ vā tadardhaṃ vā māsamekamathāpi vā

7.1.33.9

dinadvādaśakaṃ vā 'tha dinaṣaṭkamathāpi vā
tadardhaṃ dinamekaṃ vā vratasaṃkalpanāvadhi

7.1.33.10

agnimādhāya vidhivadvirajāhomakāraṇāt
hutvājyena samidbhiśca caruṇā ca yathākramam

7.1.33.11

pūrṇāmāpūrya tāṃ bhūyastattvānāṃ śuddhimuddiśan
juhuyānmūlamantreṇa taireva samidādibhiḥ

7.1.33.12

tattvānyetāni maddehe śuddhyaṃtām 1ityanusmaran
pañcabhūtāni tanmātrāḥ pañcakarmendriyāṇi ca

7.1.33.13

jñānakarmavibhedena pañcakarmavibhāgaśaḥ
tvagādidhātavassapta pañca prāṇādivāyavaḥ

7.1.33.14

manobuddhirahaṃ khyātirguṇāḥ prakṛtipūruṣau
rāgo vidyākale caiva niyatiḥ kāla eva ca

7.1.33.15

māyā ca śuddhividyā ca maheśvarasadāśivau
śaktiśca śivatattvaṃ ca tattvāni kramaśo viduḥ

7.1.33.16

mantraistu virajairhutvā hotāsau virajā bhavet
śivānugrahamāsādya jñānavānsa hi jāyate

7.1.33.17

atha gomayamādāya piṇḍīkṛtyābhimaṃtrya ca
vinyasyāgnau ca samprokṣya dine tasminhaviṣyabhuk

7.1.33.18

prabhāte tu caturdaśyāṃ kṛtvā sarvaṃ puroditam
dine tasminnirāhāraḥ kālaṃ śeṣaṃ samāpayet

7.1.33.19

prātaḥ parvaṇi cāpyevaṃ kṛtvā homā vasānataḥ
upasaṃhṛtya rudrāgniṃ gṛhṇīyādbhasma yatnataḥ

7.1.33.20

tataśca jaṭilo muṇḍī śikhaikajaṭa eva vā
bhūtvā snātvā tato vītalajjaścetsyāddigambaraḥ

7.1.33.21

api kāṣāyavasanaścarmacīrāmbaro 'tha vā
ekāmbaro valkalī vā bhaveddaṇḍī ca mekhalī

7.1.33.22

prakṣālya caraṇau paścāddvirācamyātmanastanum
saṃkulīkṛtya tadbhasma virajānalasaṃbhavam

7.1.33.23

agnirityādibhirmaṃtraiḥ ṣaḍbhirātharvaṇaiḥ kramāt
vibhṛjyāṃgāni mūrdhādicaraṇāṃtāni taisspṛśet

7.1.33.24

tatastena krameṇaiva samuddhṛtya ca bhasmanā
sarvāṃgoddhūlanaṃ kuryātpraṇavena śivena vā

7.1.33.25

tatastripuṇḍraṃ racayettriyāyuṣasamāhvayam
śivabhāvaṃ samāgamya śivayogamathācaret

7.1.33.26

kuryātstrisandhyamapyevametatpāśupataṃ vratam
bhuktimuktipradaṃ caitatpaśutvaṃ vinivartayet

7.1.33.27

tatpaśutvaṃ parityajya kṛtvā pāśupataṃ vratam
pūjanīyo mahādevo liṃgamūrtissanātanaḥ

7.1.33.28

padmamaṣṭadalaṃ haimaṃ navaratnairalaṃkṛtam
karṇikākeśaropetamāsanaṃ parikalpayet

7.1.33.29

vibhave tadabhāve tu raktaṃ sitamathāpi vā
padmaṃ tasyāpyabhāve tu kevalaṃ bhāvanāmayam

7.1.33.30

tatpadmakarṇikāmadhye kṛtvā liṃgaṃ kanīyasam
sphīṭikaṃ pīṭhikopetaṃ pūjayedvidhivatkramāt

7.1.33.31

pratiṣṭhāpya vidhānena talliṃgaṃ kṛtaśodhanam
parikalpyāsanaṃ mūrtiṃ pañcavaktraprakārataḥ

7.1.33.32

pañcagavyādibhiḥ pūrṇairyathāvibhavasaṃbhṛtaiḥ
snāpayetkalaśaiḥ pūrṇairaṣṭāpadasamudbhavaiḥ

7.1.33.33

gaṃdhadravyaissakarpūraiścandanādyaissakuṃkumaiḥ
savedikaṃ samālipya liṃgaṃ bhūṣaṇabhūṣitam

7.1.33.34

bilvapatraiśca padmaiśca raktaiḥ śvetaistathotpalaiḥ
nīlotpalaistathānyaiśca puṣpaistaistaissugaṃdhibhiḥ

7.1.33.35

puṇyaiḥ praśastaiḥ patraiśca citrairdūrvākṣatādibhiḥ
samabhyarcya yathālābhaṃ mahāpūjāvidhānataḥ

7.1.33.36

dhūpaṃ dīpaṃ tathā cāpi naivedyaṃ ca samādiśet
nivedayitvā vibhave kalyāṇaṃ ca samācaret

7.1.33.37

iṣṭāni ca viśiṣṭāni nyāyenopārjitāni ca
sarvadravyāṇi deyāni vrate tasminviśeṣataḥ

7.1.33.38

śrīpatrotpalapadmānāṃ saṃkhyā sāhasrikī matā
pratyekamaparā saṃkhyā śatamaṣṭottaraṃ dvijāḥ

7.1.33.39

tatrāpi ca viśeṣeṇa na tyajedbilvapatrakam
haimamekaṃ paraṃ prāhuḥ padmaṃ padmasahasrakāt

7.1.33.40

nīlotpalādiṣvapyetatsamānaṃ bilbapatrakaiḥ
puṣpāntare na niyamo yathālābhaṃ nivedayet

7.1.33.41

aṣṭāṅgamarghyamutkṛṣṭaṃ dhūpālepau viśeṣataḥ
candanaṃ vāmadevākhye haritālaṃ ca pauruṣe

7.1.33.42

īśāne bhasitaṃ kecidālepanamitīdṛśām
na dhūpamiti manyante dhūpāntaravidhānataḥ
sitāgurumaghorākhye mukhe kṛṣṇāguruṃ punaḥ

7.1.33.43

pauruṣe guggulaṃ savye saumye saugaṃdhikaṃ mukhe
īśāne 'pi hyuśīrādi deyāddhūpaṃ viśeṣataḥ

7.1.33.44

śarkarāmadhukarpūrakapilāghṛtasaṃyutam
caṃdanāgurukāṣṭhādyaṃ sāmānyaṃ saṃpracakṣate

7.1.33.45

karpūravartirājyāḍhyā deyā dīpāvalistataḥ
arghyamācamanaṃ deyaṃ prativaktramataḥ param

7.1.33.46

prathamāvaraṇe pūjyo kramāddherambaṣaṇmukhau
brahmāṃgāni tataścaiva prathamāvaraṇercite

7.1.33.47

dvitīyāvaraṇe pūjyā vighneśāścakravartinaḥ
tṛtīyāvaraṇe pūjyā bhavādyā aṣṭamūrtayaḥ

7.1.33.48

540a
mahādevādayastatra tathaikādaśamūrtayaḥ
caturthāvaraṇe pūjyāḥ sarva eva gaṇeśvarāḥ

7.1.33.49

bahireva tu padmasya pañcamāvaraṇe kramāt
daśadikpatayaḥ pūjyāḥ sāstrāḥ sānucarāstathā

7.1.33.50

brahmaṇo mānasāḥ putrāḥ sarve 'pi jyotiṣāṃ gaṇāḥ
sarvā devyaśca devāśca sarve sarve ca khecarāḥ

7.1.33.51

pātālavāsinaścānye sarve munigaṇā api
yogino hi sakhāssarve pataṃgā mātarastathā

7.1.33.52

kṣetrapālāśca sagaṇāḥ sarvaṃ caitaccarācaram
pūjanīyaṃ śivaprītyā mattvā śaṃbhuvibhūtimat

7.1.33.53

athāvaraṇapūjāṃte saṃpūjya parameśvaram
sājyaṃ savyaṃ janaṃ hṛdyaṃ havirbhaktyā nivedayet

7.1.33.54

mukhavāsādikaṃ dattvā tāmbūlaṃ sopadaṃśakam
alaṃkṛtya ca bhūyo 'pi nānāpuṣpavibhūṣaṇaiḥ

7.1.33.55

nīrājanāṃte vistīrya pūjāśeṣaṃ samāpayet
caṣakaṃ sopakāraṃ ca śayanaṃ ca samarpayet

7.1.33.56

candrasaṃkāśahāraṃ ca śayanīyaṃ samarpayet
ādyaṃ nṛpocitaṃ hṛdyaṃ tatsarvamanurūpataḥ

7.1.33.57

kṛtvā ca kārayitvā ca hitvā ca pratipūjanam
stotraṃ vyapohanaṃ japtvā vidyāṃ pañcākṣarīṃ japet

7.1.33.58

pradakṣiṇāṃ praṇāmaṃ ca kṛtvātmānaṃ samarpayet
tataḥ purastāddevasya guruviprau ca pūjayet

7.1.33.59

dattvārghyamaṣṭau puṣpāṇi devamudvāsya liṃgataḥ
agneścāgniṃ susaṃyamya hyudvāsya ca tamapyuta

7.1.33.60

pratyahaṃ ca janastvevaṃ kuryātsevāṃ puroditām
tatastatsāmbujaṃ liṃgaṃ sarvopakaraṇānvitam

7.1.33.61

samarpayetsvagurave sthāpayedvā śivālaye
saṃpūjya ca gurūnviprānvratinaśca viśeṣataḥ

7.1.33.62

bhaktāndvijāṃśca śaktaśceddīnānāthāṃśca toṣayet
svayaṃ cānaśane śaktaḥ phalamūlāśane 'tha vā

7.1.33.63

payovrato vā bhikṣāśī bhavedekāśanastathā
naktaṃ yuktāśano nityaṃ bhūśayyānirataḥ śuciḥ

7.1.33.64

bhasmaśāyī tṛṇeśāyī cīrājinadhṛto 'thavā
brahmacaryavrato nityaṃ vratametatsamācaret

7.1.33.65

arkavāre tathārdrāyāṃ pañcadaśyāṃ ca pakṣayoḥ
aṣṭamyāṃ ca caturdaśyāṃ śaktastūpavasedapi

7.1.33.66

pākhaṇḍipatitodakyāssūtakāntyajapūrvakān
varjayetsarvayatnena manasā karmaṇā girā

7.1.33.67

kṣamadānadayāsatyāhiṃsāśīlaḥ sadā bhavet
saṃtuṣṭaśca praśāntaśca japadhyānaratastathā

7.1.33.68

kuryāttriṣavaṇasnānaṃ bhasmasnānamathāpi vā
pūjāṃ vaiśeṣikīṃ caiva manasā vacasā girā

7.1.33.69

bahunātra kimuktena nācaredaśivaṃ vratī
pramādāttu tathācāre nirūpya gurulāghave

7.1.33.70

540b
ucitāṃ niṣkṛtiṃ kuryātpūjāhomajapādibhiḥ
āsamāptervratasyaivamācarenna pramādataḥ

7.1.33.71

godānaṃ ca vṛṣotsargaṃ kuryātpūjāṃ ca saṃpadā
bhaktaśca śivaprītyarthaṃ sarvakāmavivarjitaḥ

7.1.33.72

sāmānyametatkathitaṃ vratasyāsya samāsataḥ
pratimāsaṃ viśeṣaṃ ca pravadāmi yathāśrutam

7.1.33.73

vaiśākhe vajraliṃgaṃ tu jyeṣṭhe mārakataṃ śubham
āṣāḍhe mauktikaṃ vidyācchrāvaṇe nīlanirmitam

7.1.33.74

māse bhādrapade caiva padmarāgamayaṃ param
āśvine māsi vidyādvai liṃgaṃ gomedakaṃ varam

7.1.33.75

kārtikyāṃ vaidrumaṃ liṃgaṃ vaidūryaṃ mārgaśīrṣake
puṣparāgamayaṃ pauṣe māghe dyumaṇijantathā

7.1.33.76

phālguṇe candrakāntotthaṃ caitre tadvyatyayo 'thavā
sarvamāseṣu ratnānāmalābhe haimameva vā

7.1.33.77

haimābhāve rājataṃ vā tāmrajaṃ śailajantathā
mṛnmayaṃ vā yathālābhaṃ jātuṣaṃ cānyadeva vā

7.1.33.78

sarvagaṃdhamayaṃ vātha liṃgaṃ kuryādyathāruci
vratāvasānasamaye samācaritanityakaḥ

7.1.33.79

kṛtvā vaiśeṣikīṃ pūjāṃ hutvā caiva yathā purā
saṃpūjya ca tathācāryaṃ vratinaśca viśeṣataḥ

7.1.33.80

deśikenāpyanujñātaḥ prāṅmukho vāpyudaṅmukhaḥ
darbhāsano darbhapāṇiḥ prāṇāpānau niyamya ca

7.1.33.81

japitvā śaktito mūlaṃ dhyātvā sāmbaṃ triyambakam
anujñāpya yathāpūrvaṃ namaskṛtya kṛtāñjaliḥ

7.1.33.82

samutsṛjāmi bhagavanvratametattvadājñayā
ityuktvā liṃgamūlasthāndarbhānuttaratastyajet

7.1.33.83

tato daṇḍajaṭācīramekhalā api cotsṛjet
punarācamya vidhivatpañcākṣaramudīrayet

7.1.33.84

yaḥ kṛtvātyaṃtikīṃ dīkṣāmādehāntamanākulaḥ
vratametatprakurvīta sa tu vai naiṣṭhikaḥ smṛtaḥ

7.1.33.85

so 'tyāśramī ca vijñeyo mahāpāśupatastathā
sa eva tapatāṃ śreṣṭha sa eva ca mahāvratī

7.1.33.86

na tena sadṛśaḥ kaścitkṛtakṛtyo mumukṣuṣu
yo yatirnaiṣṭhiko jātastamāhurnaiṣṭhikottamam

7.1.33.87

yo 'nvahaṃ dvādaśāhaṃ vā vratametatsamācaret
so 'pi naiṣṭhikatulyaḥ syāttīvravratasamanvayāt

7.1.33.88

ghṛtākto yaścaredetadvrataṃ vrataparāyaṇaḥ
dvitraikadivasaṃ vāpi sa ca kaścana naiṣṭhikaḥ

7.1.33.89

kṛtyamityeva niṣkāmo yaścaredvratamuttamam
śivārpitātmā satataṃ na tena sadṛśaḥ kvacit

7.1.33.90

bhasmacchanno dvijo vidvānmahāpātakasaṃbhavaiḥ
pāpaissudāruṇaissadyo mucyate nātra saṃśayaḥ

7.1.33.91

rudrāgniryatparaṃ vīryantadbhasma parikīrtitam
tasmātsarveṣu kāleṣu vīryavānbhasmasaṃyutaḥ

7.1.33.92

541a
bhasmaniṣṭhasya naśyanti deṣā bhasmāgnisaṃgamāt
bhasmasnānaviśuddhātmā bhasmaniṣṭha iti smṛtaḥ

7.1.33.93

bhasmanā digdhasarvāṃgo bhasmadīptatripuṃḍrakaḥ
bhasmasnāyī ca puruṣo bhasmaniṣṭha iti smṛtaḥ

7.1.33.94

bhūtapretapiśāsāśca rogāścātīva dussahāḥ
bhasmaniṣṭhasya sānnidhyādvidravaṃti na saṃśayaḥ

7.1.33.95

bhāsanādbhāsitaṃ proktaṃ bhasma kalmaṣabhakṣaṇāt
bhūtibhūtikarī caiva rakṣā rakṣākarī param

7.1.33.96

kimanyadiha vaktavyaṃ bhasmamāhātmyakāraṇam
vratī ca bhasmanā snātassvayaṃ devo maheśvaraḥ

7.1.33.97

paramāstraṃ ca śaivānāṃ bhasmaitatpārameśvaram
dhaumyāgrajasya tapasi vyāpado yannivāritāḥ

7.1.33.98

tasmātsarvaprayatnena kṛtvā pāśupatavratam
dhanavadbhasma saṃgṛhya bhasmasnānarato bhavet

Original text: Śivapurāṇa, Books 1 and 7 · Edition: Venkatesvara Steam Press, Bombay (c. 1920) · Data entry Jun Takashima · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc