Śivapurāṇa, Books 1 and 7 · Chapter 7.1.22
iti śrīśivamahāpurāṇe saptamyāṃ vāyavīyasaṃhitāyāṃ pūrvakhaṇḍe devadaṃḍavarṇanaṃ nāmaikaviṃśo 'dhyāyaḥ
Chapter 22
tasminnavasare vyomni samāvirabhavadrathaḥ
sahasrasūryasaṃkāśaścārucīravṛṣadhvajaḥ
aśvaratnadvayodāro rathacakracatuṣṭayaḥ
sañcitānekadivyāstraśastraratnapariṣkṛtaḥ
tasyāpi rathavaryasya syātsa eva hi sārathiḥ
yathā ca traipure yuddhe pūrvaṃ śārvarathe sthitaḥ
sa taṃ rathavaraṃ brahmā śāsanādeva śūlinaḥ
haressamīpamānīya kṛtāñjalirabhāṣata
bhagavanbhadra bhadrāṃga bhagavānindubhūṣaṇaḥ
ājñāpayati vīrastvāṃ rathamāroḍhumavyayaḥ
rebhyāśramasamīpasthastryaṃbako 'ṃbikayā saha
sampaśyate mahābāho dussahaṃ te parākramam
tasya tadvacanaṃ śrutvā sa vīro gaṇakuñjaraḥ
āruroha rathaṃ divyamanugṛhya pitāmaham
tathā rathavare tasminsthite brahmaṇi sārathau
bhadrasya vavṛdhe lakṣmī rudrasyeva puradviṣaḥ
tataḥ śaṃkhavaraṃ dīptaṃ pūrṇacaṃdrasamaprabham
pradadhmau vadane kṛtvā bhānukaṃpo mahābalaḥ
tasya śaṃkhasya taṃ nādaṃ bhinnasārasasannibham
śrutvā bhayena devānāṃ jajvāla jaṭharānalaḥ
yakṣavidyādharāhīndraiḥ siddhairyuddhadidṛkṣubhiḥ
kṣaṇena nibaḍībhūtāḥ sākāśavivarā diśāḥ
tataḥ śārṅgeṇa cāpāṅkātsa nārāyaṇanīradaḥ
mahatā bāṇavarṣeṇa tutoda gaṇagovṛṣam
taṃ dṛṣṭvā viṣṇumāyāṃtaṃ śatadhā bāṇavarṣiṇam
sa cādade dhanurjaitraṃ bhadro bāṇasahasramuk
samādāya ca taddivyaṃ dhanussamarabhairavam
śanairvisphārayāmāsa meruṃ dhanuriveśvaraḥ
tasya visphāryamāṇasya dhanuṣo 'bhūnmahāsvanaḥ
tena svanena mahatā pṛthivīṃ samakaṃpayat
tataḥ śaravaraṃ ghoraṃ dīptamāśīviṣopamam
jagrāha gaṇapaḥ śrīmānsvayamugraparākramaḥ
bāṇoddhāre bhujo hyasya tūṇīvadanasaṃgataḥ
pratyadṛśyata valmīkaṃ vivekṣuriva pannagaḥ
samuddhṛtaḥ kare tasya tatkṣaṇaṃ ruruce śareḥ
mahābhujaṃgasaṃdaṣṭo yathā bālabhujaṅgamaḥ
śareṇa ghanatīvreṇa bhadro rudraparākramaḥ
vivyādha kupito gāḍhaṃ lalāṭe viṣṇumavyayam
lalāṭe 'bhihito viṣṇuḥ pūrvamevāvamānitaḥ
cukopa gaṇapeṃdrāya mṛgeṃdrāyeva govṛṣaḥ
tatastvaśanikalpena krūrāsyena maheṣuṇā
vivyādha gaṇarājasya bhuje bhujagasannibhe
so 'pi tasya bhuje bhūyaḥ sūryāyutasamaprabham
visasarja śaraṃ vegādvīrabhadro mahābalaḥ
sa ca viṣṇuḥ punarbhadraṃ bhadro viṣṇuṃ tathā punaḥ
sa ca taṃ sa ca taṃ viprāśśaraistāvanujaghnatuḥ
tayoḥ parasparaṃ vegāccharānāśu vimuṃcatoḥ
dvayossamabhavadyuddhaṃ tumulaṃ romaharṣaṇam
taddṛṣṭvā tumulaṃ yuddhaṃ tayoreva parasparam
hāhākāro mahānāsīdākāśe khecareritaḥ
tatastvanalatuṃḍena śareṇādityavarcasā
vivyādha sudṛḍhaṃ bhadro viṣṇormahati vakṣasi
sa tu tīvraprapātena śareṇa dṛḍhamāhataḥ
mahatīṃ rujamāsādya nipapāta vimohitaḥ
punaḥ kṣaṇādivotthāya labdhasaṃjñastadā hariḥ
sarvāṇyapi ca divyāstrāṇyathainaṃ pratyavāsṛjat
sa ca viṣṇurdhanurmuktānsarvāñcharvacamūpatiḥ
sahasā vārayāmāsa ghoraiḥ pratiśaraiḥ śarān
tato viṣṇussvanāmāṃkaṃ bāṇamavyāhataṃ kvacit
sasarja krodharaktā kṣastamuddiśya gaṇeśvaram
taṃ bāṇaṃ bāṇavaryeṇa bhadro bhadrāhvayeṇa tu
aprāptameva bhagavāñciccheda śatadhā pathi
athaikeneṣuṇā śārṅgaṃ dvābhyāṃ pakṣau garutmataḥ
nimeṣādeva ciccheda tadadbhutamivābhavat
tato yogabalādviṣṇurdehāddevānsudāruṇān
śaṃkhacakragadāhastān visasarja sahasraśaḥ
sarvāṃstānkṣaṇamātreṇa traipurāniva śaṃkaraḥ
nirdadāha mahābāhurnetrasṛṣṭena vahninā
tataḥ kruddhataro viṣṇuścakramudyamya satvaraḥ
tasminvīro samutsraṣṭuṃ tadānīmudyato 'bhavat
taṃ dṛṣṭvā cakramudyamya purataḥ samupasthitam
smayanniva gaṇeśāno vyaṣṭaṃbhayadayatnataḥ
staṃbhitāṃgastu taccakraṃ ghoramapratimaṃ kvacit
icchannapi samutsraṣṭuṃ na viṣṇurabhavatkṣamaḥ
śvasannivaikamuddhṛtya bāhuṃ cakrasamanvitam
atiṣṭhadalaso bhūtvā pāṣāṇa iva niścalaḥ
viśarīro yathājīvo viśṛṅgo vā yathā vṛṣaḥ
vidaṃṣṭraśca yathā siṃhastathā viṣṇuravasthitaḥ
taṃ dṛṣṭvā durdaśāpannaṃ viṣṇumiṃdrādayaḥ surāḥ
samunnaddhā gaṇendreṇa mṛgeṃdreṇeva govṛṣāḥ
pragṛhītāyudhā yauddhuṃkruddhāḥ samupatasthire
tāndṛṣṭvā samare bhadraḥkṣudrāniva harirmṛgān
sākṣādrudratanurvīro varavīragaṇāvṛtaḥ
aṭṭahāsena ghoreṇa vyaṣṭaṃ bhayadaniṃditaḥ
tathā śatamakhasyāpi savajro dakṣiṇaḥ karaḥ
sisṛkṣoreva udvajraścitrīkṛta ivābhavat
anyeṣāmapi sarveṣāṃ saraktā api bāhavaḥ
alasānāmivāraṃbhāstādṛśāḥ pratiyāṃtyuta
evaṃ bhagavatā tena vyāhatāśeṣavaibhavāt
amarāḥ samare tasya purataḥ sthātumakṣamāḥ
stabdhairavayavaireva dudruvurbhayavihvalāḥ
sthitiṃ ca cakrire yuddhe vīratejobhayākulāḥ
vidrutāṃstridaśānvīrānvīrabhadro mahābhujaḥ
vivyādha niśitairbāṇairmagho varṣairivācalān
bahavastasya vīrasya bāhavaḥ parighopamāḥ
śastraiścakāśire dīptaiḥ sāgnijvālā ivoragāḥ
astraśastrāṇyanekānisavīro visṛjanbabhau
visṛjansarvabhūtāni yathādau viśvasaṃbhavaḥ
yathā raśmibhirādityaḥ pracchādayati medinīm
tathā vīraḥ kṣaṇādeva śaraiḥ prācchādayaddiśaḥ
khamaṃḍale gaṇendrasya śarāḥ kanakabhūṣitāḥ
utpataṃtastaḍidrūpairupamānapadaṃ yayuḥ
mahāṃtaste suragaṇān maṃḍūkānivaḍuṃḍubhāḥ
prāṇairviyojayāmāsuḥ papuśca rudhirāsavam
nikṛttabāhavaḥ kecitkecillūnavarānanāḥ
pārśve vidāritāḥ kecinnipeturamarā bhuvi
viśikhonmathitairgātrairbahubhiśchinnasandhibhiḥ
vivṛttanayanāḥ kecinnipeturbhūtale mṛtāḥ
gāṃ praveṣṭumivecchaṃtaḥ khaṃ gaṃtumiva lipsavaḥ
alabdhātmanirodhānāṃ vyalīyaṃtaḥ parasparam
bhūmau kecitpraviviśuḥ parvatānāṃ guhāḥ pare
apare jagmurākāśaṃ pare ca viviśurjalam
tathā saṃchinnasarvāṃgaissa vīrastridaśairbabhau
parigrastaprajāvargo bhagavāniva bhairavaḥ
dagdhatripurasaṃvyūhastripurāriryathābhavat
evaṃ devabalaṃ sarvaṃ dīnaṃ bībhatsadarśanam
gaṇeśvarasamutpannaṃ kṛpaṇaṃ vapurādade
tadā tridaśavīrāṇāmasṛksalilavāhinī
526b
prāvartata nadī ghorā prāṇināṃ bhayaśaṃsinī
rudhireṇa pariklinnā yajñabhūmistadā babhau
raktārdravasanā śyāmā hataśuṃbheva kaiśikī
tasminmahati saṃvṛtte samare bhṛśadāruṇe
bhayeneva paritrastā pracacāla vasundharā
mahormikalilāvartaścukṣubhe ca mahodadhiḥ
petuścolkā mahotpātāḥ śākhāśca mumucurdrumāḥ
aprasannā diśaḥ sarvāḥ pavanaścāśivo vavau
aho vidhiviparyāsastvaśvamedhoyamadhvaraḥ
yajamānassvayaṃ dakṣau brahmaputraprajāpatiḥ
dharmādayassadasyāśca rakṣitā garuḍadhvajaḥ
bhāgāṃśca pratigṛhṇaṃti sākṣādiṃdrādayaḥ surāḥ
tathāpi yajamānasya yajñasya ca sahartvijaḥ
sadya eva śiraśchedassādhu saṃpadyate phalam
tasmānnāvedanirdiṣṭaṃ na ceśvarabahiṣkṛtam
nāsatparigṛhītaṃ ca karma kuryātkadācana // ŚivP_7.1,22. 65cd/
kṛtvāpi sumahatpuṇyamiṣṭvā yajñaśatairapi
na tatphalamavāpnoti bhaktihīno maheśvare
kṛtvāpi sumahatpāpaṃ bhaktyā yajati yaśśivam
mucyate pātakaiḥ sarvairnātra kāryā vicāraṇā
bahunātra kimuktena vṛthā dānaṃ vṛthā tapaḥ
vṛthā yajño vṛthā homaḥ śivanindāratasya tu
tataḥ sanārāyaṇakāssarudrāḥ salokapālāssamare suraughāḥ
gaṇeṃdracāpacyutabāṇaviddhāḥ pradudruvurgāḍharujābhibhūtāḥ
celuḥ kvacitkecana śīrṇakeśāḥ seduḥ kvacitkecana dīrghagātrāḥ
petuḥ kvacitkecana bhinnavaktrā neśuḥ kvacitkecana devavīrāḥ
kecicca tatra tridaśā vipannā visrastavastrābharaṇāstraśastrāḥ
nipeturudbhāsitadīnamudrā madaṃ ca darpaṃ ca balaṃ ca hitvā
sasmutpathaprasthitamapradhṛṣyo vikṣipya dakṣādhvaramakṣatāstraiḥ
babhau gaṇeśassa gaṇeśvarāṇāṃ madhye sthitaḥ siṃha ivarṣabhāṇām
Original text: Śivapurāṇa, Books 1 and 7 · Edition: Venkatesvara Steam Press, Bombay (c. 1920) · Data entry Jun Takashima · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0