Language

ENहिગુ
Scripture Library

Shiva Purana · Verses 7.6-2

7.6-2.7.1,6.1

munaya ūcuḥ
yo 'yaṃ paśuriti prokto yaśca pāśa udāhṛtaḥ

7.6-2.7.1,6.1

ābhyāṃ vilakṣaṇaḥ kaścitkoyamasti tayoḥ patiḥ

7.6-2.7.1,6.2

vāyuruvāca
asti kaścidaparyaṃtaramaṇīyaguṇāśrayaḥ

7.6-2.7.1,6.2

patirviśvasya nirmātā paśupāśavimocanaḥ

7.6-2.7.1,6.3

abhāve tasya viśvasya sṛṣṭireṣā kathaṃ bhavet

7.6-2.7.1,6.3

acetanatvādajñānādanayoḥ paśupāśayoḥ

7.6-2.7.1,6.4

pradhānaparamāṇvādi yāvatkiṃcidacetanam

7.6-2.7.1,6.4

tatkartṛkaṃ svayaṃ dṛṣṭaṃ buddhimatkāraṇaṃ vinā

7.6-2.7.1,6.5

jagacca kartṛsāpekṣaṃ kāryaṃ sāvayavaṃ yataḥ

7.6-2.7.1,6.5

tasmātkāryasya kartṛtvaṃ patyurna paśupāśayoḥ

7.6-2.7.1,6.6

paśorapi ca kartṛtvaṃ patyuḥ preraṇapūrvakam

7.6-2.7.1,6.6

ayathākaraṇajñānamaṃdhasya gamanaṃ yathā

7.6-2.7.1,6.7

ātmānaṃ ca pṛthaṅmatvā preritāraṃ tataḥ pṛthak

7.6-2.7.1,6.7

asau juṣṭastatastena hyamṛtatvāya kalpate

7.6-2.7.1,6.8

paśoḥ pāśasya patyuśca tattvato 'sti padaṃ param

7.6-2.7.1,6.8

brahmavittadviditvaiva yonimukto bhaviṣyati

7.6-2.7.1,6.9

saṃyuktametaddvitayaṃ kṣaramakṣarameva ca

7.6-2.7.1,6.9

vyaktāvyaktaṃ bibhartīśo viśvaṃ viśvavimocakaḥ

7.6-2.7.1,6.10

bhoktā bhogyaṃ prerayitā maṃtavyaṃ trividhaṃ smṛtam

7.6-2.7.1,6.10

nātaḥ paraṃ vijānadbhirveditavyaṃ hi kiṃcanaḥ

7.6-2.7.1,6.11

tileṣu vā yathā tailaṃ dadhni vā sarpirarpitam

7.6-2.7.1,6.11

yathāpaḥ srotasi vyāptā yathāraṇyāṃ hutāśanaḥ

7.6-2.7.1,6.12

evameva mahātmānamātmanyātmavilakṣaṇam

7.6-2.7.1,6.12

satyena tapasā caiva nityayukto 'nupaśyati

7.6-2.7.1,6.13

ya eko jālavānīśa īśānībhissvaśaktibhiḥ

7.6-2.7.1,6.13

sarvāṃllokānimān kṛtvā eka eva sa īśate १

7.6-2.7.1,6.14

eka eva tadā rudro na dvitīyo 'sti kaścana

7.6-2.7.1,6.14

saṃsṛjya viśvabhuvanaṃ goptā te saṃcukoca yaḥ

7.6-2.7.1,6.15

viśvataścakṣurevāyamutāyaṃ viśvatomukhaḥ

7.6-2.7.1,6.15

tathaiva viśvatobāhuviśvataḥ pādasaṃyutaḥ

7.6-2.7.1,6.16

dyāvābhūmī ca janayan deva eko maheśvaraḥ

7.6-2.7.1,6.16

sa eva sarvadevānāṃ prabhavaścodbhavastathā

7.6-2.7.1,6.17

hiraṇyagarbhaṃ devānāṃ prathamaṃ janayedayam

7.6-2.7.1,6.17

viśvasmādadhiko rudro maharṣiriti hi śrutiḥ

7.6-2.7.1,6.18

vedāhametaṃ puruṣaṃ mahāṃtamamṛtaṃ dhruvam

7.6-2.7.1,6.18

ādityavarṇaṃ tamasaḥ parastātsaṃsthitaṃ prabhum

7.6-2.7.1,6.19

asmānnāsti paraṃ kiṃcidaparaṃ paramātmanaḥ

7.6-2.7.1,6.19

nāṇīyo 'sti na ca jyāyastena pūrṇamidaṃ jagat

7.6-2.7.1,6.20

sarvānanaśirogrīvaḥ sarvabhūtaguhāśayaḥ

7.6-2.7.1,6.20

sarvavyāpī ca bhagavāṃstasmātsarvagataśśivaḥ

7.6-2.7.1,6.21

sarvataḥ pāṇipādo 'yaṃ sarvato 'kṣiśiromukhaḥ

7.6-2.7.1,6.21

sarvataḥ śrutimāṃlloke sarvamāvṛtya tiṣṭhati

7.6-2.7.1,6.22

sarvendriyaguṇābhāsassarvendriyavivarjitaḥ

7.6-2.7.1,6.22

sarvasya prabhurīśānaḥ sarvasya śaraṇaṃ suhṛt

7.6-2.7.1,6.23

acakṣurapi yaḥ paśyatyakarṇo 'pi śṛṇoti yaḥ

7.6-2.7.1,6.23

sarvaṃ vetti na vettāsya tamāhuḥ puruṣaṃ param

7.6-2.7.1,6.24

aṇoraṇīyānmahato mahīyānayamavyayaḥ

7.6-2.7.1,6.24

guhāyāṃ nihitaścāpi jaṃtorasya maheśvaraḥ

7.6-2.7.1,6.25

tamakratuṃ kratuprāyaṃ mahimātiśayānvitam

7.6-2.7.1,6.25

dhātuḥ prasādādīśānaṃ vītaśokaḥ prapaśyati

7.6-2.7.1,6.26

vedāhamenamajaraṃ purāṇaṃ sarvagaṃ vibhum

7.6-2.7.1,6.26

nirodhaṃ janmano yasya vadaṃti brahmavādinaḥ

7.6-2.7.1,6.27

eko 'pi trīnimāṃllokān bahudhā śaktiyogataḥ

7.6-2.7.1,6.27

vidadhāti vicetyaṃte १ viśvamādau maheśvaraḥ

7.6-2.7.1,6.28

viśvadhātrītyajākhyā ca śaivī citrā kṛtiḥ parā

7.6-2.7.1,6.28

tāmajāṃ lohitāṃ śuklāṃ kṛṣṇāmekāṃ tvajaḥ prajām

7.6-2.7.1,6.29

janitrīmanuśete 'nyojuṣamāṇassvarūpiṇīm

7.6-2.7.1,6.29

tāmevājāmajo 'nyastu bhaktabhogā jahāti ca

7.6-2.7.1,6.30

dvau suparṇau ca sayujau samānaṃ vṛkṣamāsthitau

7.6-2.7.1,6.30

eko 'tti pippalaṃ svādu paro 'naśnan prapaśyati

7.6-2.7.1,6.31

vṛkṣesmin puruṣo magno guhyamānaśca śocati

7.6-2.7.1,6.31

juṣṭamanyaṃ yadā paśyedīśaṃ paramakāraṇam

7.6-2.7.1,6.32

tadāsya mahimānaṃ ca vītaśokassukhī bhavet

7.6-2.7.1,6.32

chaṃdāṃsi yajñāḥ ṛtavo yadbhūtaṃ bhavyameva ca

7.6-2.7.1,6.33

māyī viśvaṃ sṛjatyasminniviṣṭo māyayā paraḥ

7.6-2.7.1,6.33

māyāṃ tu prakṛtiṃ vidyānmāyinaṃ tu maheśvaram

7.6-2.7.1,6.34

tasyāstvavayavaireva vyāptaṃ sarvamidaṃ jagat

7.6-2.7.1,6.34

sūkṣmātisūkṣmamīśānaṃ kalalasyāpi madhyataḥ

7.6-2.7.1,6.35

sraṣṭāramapi viśvasya veṣṭitāraṃ ca tasya tu

7.6-2.7.1,6.35

śivameveśvaraṃ jñātvā śāṃtimatyaṃtamṛcchati

7.6-2.7.1,6.36

sa eva kālo goptā ca viśvasyādhipatiḥ prabhuḥ

7.6-2.7.1,6.36

taṃ viśvādhipatiṃ jñātvā mṛtyupāśātpramucyate

7.6-2.7.1,6.37

ghṛtātparaṃ maṃḍamiva sūkṣmaṃ jñātvā sthitaṃ prabhum

7.6-2.7.1,6.37

sarvabhūteṣu gūḍhaṃ ca sarvapāpaiḥ pramucyate

7.6-2.7.1,6.38

eṣa eva paro devo viśvakarmā maheśvaraḥ

7.6-2.7.1,6.38

hṛdaye saṃniviṣṭaṃ taṃ jñātvaivāmṛtamaśnute

7.6-2.7.1,6.39

yadā samastaṃ na divā na rātrirna sadapyasat

7.6-2.7.1,6.39

kevalaśśiva evaiko yataḥ prajñā purātanī

7.6-2.7.1,6.40

nainamūrdhvaṃ na tiryakca na madhyaṃ paryajigrahat

7.6-2.7.1,6.40

na tasya pratimā cāsti yasya nāma mahadyaśaḥ

7.6-2.7.1,6.41

ajātamimamevaike buddhā janmani bhīravaḥ

7.6-2.7.1,6.41

rudrasyāsya prapadyaṃte rakṣārthaṃ dakṣiṇaṃ sukham

7.6-2.7.1,6.42

dve akṣare brahmapare tvanaṃte samudāhṛte

7.6-2.7.1,6.42

vidyāvidye samākhyāte nihite yatra gūḍhavat

7.6-2.7.1,6.43

kṣaraṃ tvavidyā hyamṛtaṃ vidyeti parigīyate

7.6-2.7.1,6.43

te ubhe īśate yastu so 'nyaḥ khalu maheśvaraḥ

7.6-2.7.1,6.44

ekaikaṃ bahudhā jālaṃ vikurvannekavacca yaḥ

7.6-2.7.1,6.44

sarvādhipatyaṃ kurute sṛṣṭvā sarvān pratāpavān

7.6-2.7.1,6.45

diśa ūrdhvamadhastiryakbhāsayan bhrājate svayam

7.6-2.7.1,6.45

yo niḥsvabhāvādapyeko vareṇyastvadhitiṣṭhati

7.6-2.7.1,6.46

svabhāvavācakān sarvān vācyāṃśca pariṇāmayan

7.6-2.7.1,6.46

guṇāṃśca bhogyabhoktṛtve tadviśvamadhitiṣṭhati

7.6-2.7.1,6.47

te vai guhyopaṇiṣadi gūḍhaṃ brahma parātparam

7.6-2.7.1,6.47

brahmayoniṃ jagatpūrvaṃ vidurdevā maharṣayaḥ

7.6-2.7.1,6.48

bhāvagrāhyamanīhākhyaṃ bhāvābhāvakaraṃ śivam

7.6-2.7.1,6.48

kalāsargakaraṃ devaṃ ye viduste jahustanum

7.6-2.7.1,6.49

svabhāvameke manyaṃte kālameke vimohitāḥ

7.6-2.7.1,6.49

devasya mahimā hyeṣa yenedaṃ bhrāmyate jagat

7.6-2.7.1,6.50

yenedamāvṛtaṃ nityaṃ kālakālātmanā yataḥ

7.6-2.7.1,6.50

teneritamidaṃ karma bhūtaiḥ saha vivartate

7.6-2.7.1,6.51

tatkarma bhūyaśaḥ kṛtvā vinivṛtya ca bhūyaśaḥ

7.6-2.7.1,6.51

tattvasya saha tattvena yogaṃ cāpi sametya vai

7.6-2.7.1,6.52

aṣṭābhiśca tribhiścaivaṃ dvābhyāṃ caikena vā punaḥ

7.6-2.7.1,6.52

kālenātmaguṇaiścāpi kṛtsnameva jagatsvayam

7.6-2.7.1,6.53

guṇairārabhya karmāṇi svabhāvādīni yojayet

7.6-2.7.1,6.53

teṣāmabhāve nāśaḥ syātkṛtasyāpi ca karmaṇaḥ

7.6-2.7.1,6.54

karmakṣaye punaścānyattato yāti sa tattvataḥ

7.6-2.7.1,6.54

sa evādissvayaṃ yoganimittaṃ bhoktṛbhogayoḥ

7.6-2.7.1,6.55

parastrikālādakalassa eva parameśvaraḥ

7.6-2.7.1,6.55

sarvavittriguṇādhīśo brahmasākṣātparātparaḥ

7.6-2.7.1,6.56

taṃ viśvarūpamabhavaṃ bhavamīḍyaṃ prajāpatim

7.6-2.7.1,6.56

devadevaṃ jagatpūjyaṃ svacittasthamupāsmahe

7.6-2.7.1,6.57

kālādibhiḥ paro yasmātprapañcaḥ parivartate

7.6-2.7.1,6.57

dharmāvahaṃ pāpanudaṃ bhogeśaṃ viśvadhāma ca

7.6-2.7.1,6.58

tamīśvarāṇāṃ paramaṃ maheśvaraṃ taṃ devatānāṃ paramaṃ ca daivatam

7.6-2.7.1,6.58

patiṃ patīnāṃ paramaṃ parastādvidāma devaṃ bhuvaneśvareśvaram

7.6-2.7.1,6.59

na tasya vidyeta kāryaṃ kāraṇaṃ ca na vidyate

7.6-2.7.1,6.59

na tatsamo 'dhikaścāpi kvacijjagati dṛśyate

7.6-2.7.1,6.60

parāsya vividhā śaktiḥ śrutau svābhāvikī śrutā

7.6-2.7.1,6.60

jñānaṃ balaṃ kriyā caiva yābhyo viśvamidaṃ kṛtam

7.6-2.7.1,6.61

tasyāsti patiḥ kaścinnaiva liṃgaṃ na ceśitā

7.6-2.7.1,6.61

kāraṇaṃ kāraṇānāṃ ca sa teṣāmadhipādhipaḥ

7.6-2.7.1,6.62

na cāsya janitā kaścinna ca janma kutaścana

7.6-2.7.1,6.62

na janmahetavastadvanmalamāyādisaṃjñakāḥ

7.6-2.7.1,6.63

sa ekassarvabhūteṣu gūḍho vyāptaśca viśvataḥ

7.6-2.7.1,6.63

sarvabhūtāṃtarātmā ca dharmādhyakṣassa kathyate

7.6-2.7.1,6.64

sarvabhūtādhivāsaśca sākṣī cetā ca nirguṇaḥ

7.6-2.7.1,6.64

eko vaśī niṣkriyāṇāṃ bahūnāṃ vivaśātmanām

7.6-2.7.1,6.65

nityānāmapyasau nityaścetanānāṃ ca cetanaḥ

7.6-2.7.1,6.65

eko bahūnāṃ cākāmaḥ kāmānīśaḥ prayacchati

7.6-2.7.1,6.66

sāṃkhyayogādhigamyaṃ yatkāraṇaṃ jagatāṃ patim

7.6-2.7.1,6.66

jñātvā devaṃ paśuḥ pāśaissarvaireva vimucyate

7.6-2.7.1,6.67

viśvakṛdviśvavitsvātmayonijñaḥ kālakṛdguṇī

7.6-2.7.1,6.67

pradhānaḥ kṣetrajñapatirguṇeśaḥ pāśamocakaḥ

7.6-2.7.1,6.68

brahmāṇaṃ vidadhe pūrvaṃ vedāṃścopādiśatsvayam

7.6-2.7.1,6.68

yo devastamahaṃ buddhvā svātmabuddhiprasādataḥ

7.6-2.7.1,6.69

mumukṣurasmātsaṃsārātprapadye śaraṇaṃ śivam

7.6-2.7.1,6.69

niṣphalaṃ niṣkriyaṃ śāṃtaṃ niravadyaṃ niraṃjanam

7.6-2.7.1,6.70

amṛtasya paraṃ setuṃ dagdheṃdhanamivānilam

7.6-2.7.1,6.70

yadā carmavadākāśaṃ veṣṭayiṣyaṃti mānavāḥ

7.6-2.7.1,6.71

tadā śivamavijñāya duḥkhasyāṃto bhaviṣyati

7.6-2.7.1,6.72

tapaḥprabhāvāddevasya prasādācca maharṣayaḥ

7.6-2.7.1,6.72

atyāśramocitajñānaṃ pavitraṃ pāpanāśanam

7.6-2.7.1,6.73

vedāṃte paramaṃ guhyaṃ purākalpapracoditam

7.6-2.7.1,6.73

brahmaṇo vadanāllabdhaṃ mayedaṃ bhāgyagauravāt

7.6-2.7.1,6.74

nāpraśāṃtāya dātavyametajjñānamanuttamam

7.6-2.7.1,6.74

na putrāyāśuvṛttāya nāśiṣyāya ca sarvathā

7.6-2.7.1,6.75

yasya deve parābhaktiryathā deve tathā gurau

7.6-2.7.1,6.75

tasyaite kathitāhyarthāḥ prakāśaṃte mahātmanaḥ

7.6-2.7.1,6.76

ataśca saṃkṣepamidaṃ śṛṇudhvaṃ śivaḥ parastātprakṛteśca puṃsaḥ

7.6-2.7.1,6.76

sa sargakāle ca karoti sarvaṃ saṃhārakāle punarādadāti

iti śrīśivamahāpurāṇe saptamyāṃ vāyavīyasaṃhitāyāṃ pūrvakhaṇḍe śivatattvavarṇanaṃ nāma ṣaṣṭho 'dhyāyaḥ

Original text: śivapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc