Language

ENहिગુ
Scripture Library

Shiva Purana · Chapter 7.27

7.27.7.2,27.1

upamanyuruvāca
athāgnikāryaṃ vakṣyāmi kuṇḍe vā sthaṃḍile 'pi vā

7.27.7.2,27.1

vedyāṃ vā hyāyase pātre mṛnmaye vā nave śubhe

7.27.7.2,27.2

ādhāyāgniṃ vidhānena saṃskṛtya ca tataḥ param

7.27.7.2,27.2

tatrārādhya mahādevaṃ homakarma samācaret

7.27.7.2,27.3

kuṇḍaṃ dvihastamānaṃ vā hastamātramathāpi vā

7.27.7.2,27.3

vṛttaṃ vā caturasraṃ vā kuryādvediṃ ca maṇḍalam

7.27.7.2,27.4

kuṇḍaṃ vistāravannimnaṃ tanmadhye 'ṣṭadalāmbujam

7.27.7.2,27.4

caturaṃgulamutsedhaṃ tasya dvyaṃgulameva vā

7.27.7.2,27.5

vitastidviguṇonnatyā nābhimantaḥ pracakṣate

7.27.7.2,27.5

madhyaṃ ca madhyamāṃgulyā madhyamottamaparvaṇoḥ

7.27.7.2,27.6

aṃgulaiḥ kathyate sadbhiścaturviṃśatibhiḥ karaḥ

7.27.7.2,27.6

mekhalānāṃ trayaṃ vāpi dvayamekamathāpi vā

7.27.7.2,27.7

yathāśobhaṃ prakurvīta ślakṣṇamiṣṭaṃ mṛdā sthiram

7.27.7.2,27.7

aśvatthapatravadyoniṃ gajādhāravadeva vā

7.27.7.2,27.8

mekhalāmadhyataḥ kuryātpaścime dakṣiṇe 'pi vā

7.27.7.2,27.8

śobhanāmagnitaḥ kiṃcinnimnāmunmīlikāṃ śanaiḥ

7.27.7.2,27.9

agreṇa kuṇḍābhimukhīṃ kiṃcidutsṛjya mekhalām

7.27.7.2,27.9

notsedhaniyamo vedyāḥ sā mārdī vātha saikatī

7.27.7.2,27.10

maṃḍalaṃ gośakṛttoyairmānaṃ pātrasya noditam

7.27.7.2,27.10

kuṇḍaṃ ca mṛnmayaṃ vedimālipedgomayāṃbunā

7.27.7.2,27.11

prakṣālya tāpayetpātraṃ prokṣayedanyadaṃbhasā

7.27.7.2,27.11

svasūtroktaprakāreṇa kuṇḍādau villikhettataḥ

7.27.7.2,27.12

saṃprokṣya kalpayeddarbhaiḥ puṣpairvā vahniviṣṭaram

7.27.7.2,27.12

arcanārthaṃ ca homārthaṃ sarvadravyāṇi sādhayet

7.27.7.2,27.13

prakṣālyakṣālanīyāni prokṣaṇyā prokṣya śodhayet

7.27.7.2,27.13

maṇijaṃ kāṣṭhajaṃ vātha śrotriyāgārasambhavam

7.27.7.2,27.14

anyaṃ vābhyarhitaṃ vahniṃ tataḥ sādhāramānayet

7.27.7.2,27.14

triḥ pradakṣiṇamāvṛtya kuṇḍāderupari kramāt

7.27.7.2,27.15

vahnibījaṃ samuccārya tvādadhītāgnimāsane

7.27.7.2,27.15

yonimārgeṇa vā tadvadātmanaḥ saṃmukhena vā

7.27.7.2,27.16

niyogaḥ pradeśa sarvaṃ kuṃḍaṃ kuryādvicakṣaṇaḥ

7.27.7.2,27.16

svanābhyaṃtaḥsthitaṃ vahniṃ tadraṃdhrādvisphuliṃgavad

7.27.7.2,27.17

nirgamya pāvake bāhye līnaṃ biṃbākṛti smaret

7.27.7.2,27.17

ājyasaṃskāraparyaṃtamanvādhānapurassaram

7.27.7.2,27.18

svasūtroktakramātkuryānmūlamantreṇa mantravit

7.27.7.2,27.18

śivamūrtiṃ samabhyarcya tato dakṣiṇapārśvataḥ

7.27.7.2,27.19

nyasya mantraṃ ghṛte mudrāṃ darśayeddhenusaṃjñitām

7.27.7.2,27.19

sruksruvau taijasau grāhyau na kāṃsyāyasasaisakau

7.27.7.2,27.20

yajñadārumayau vāpi smārtau vā śilpasammatau

7.27.7.2,27.20

parṇe vā brahmavṛkṣāderacchidre madhya utthite

7.27.7.2,27.21

saṃsṛjya darbhaistau vahnau saṃtāpya prokṣayetpunaḥ

7.27.7.2,27.21

pārārṣarcyasvasūtroktakrameṇa śivapūrvakaiḥ

7.27.7.2,27.22

juhuyādaṣṭabhirbījairagnisaṃskārasiddhaye

7.27.7.2,27.22

bhruṃstuṃbruśruṃ krameṇaiva puṃḍraṃdramityataḥ param

7.27.7.2,27.23

bījāni sapta saptānāṃ jihvānāmanupūrvaśaḥ

7.27.7.2,27.23

triśikhā madhyamā jihvā bahurūpasamāhvayā

7.27.7.2,27.24

raktāgneyī nairṛtī ca kṛṣṇānyā suprabhā matā

7.27.7.2,27.24

atiriktā marujjihvā svanāmānuguṇaprabhā

7.27.7.2,27.25

svabījānantaraṃ vācyā svāhāṃtañca yathākramam

7.27.7.2,27.25

jihvāmaṃtraistu tairhutvājyaṃ jihvāstvekaikaśa kramāt

7.27.7.2,27.26

raṃ vahnayeti svāheti madhye hutvāhutitrayam

7.27.7.2,27.26

sarpiṣā vā samidbhirvā pariṣecanamācaret

7.27.7.2,27.27

evaṃ kṛte śivāgniḥ syātsmarettatra śivāsanam

7.27.7.2,27.27

tatrāvāhya yajeddevamardhanārīśvaraṃ śivam

7.27.7.2,27.27

dīpāntaṃ pariṣicyātha samiddhomaṃ samācaret

7.27.7.2,27.28

tāḥ pālāśyaḥ parā vāpi yājñiyā dvādaśāṃgulāḥ

7.27.7.2,27.28

avakrā na svayaṃ śuṣkāssatvaco nirvraṇāḥ samāḥ

7.27.7.2,27.29

daśāṃgulā vā vihitāḥ kaniṣṭhāṃgulisaṃmitāḥ

7.27.7.2,27.29

prādeśamātrā vālābhe hotavyāḥ sakalā api

7.27.7.2,27.30

dūrvāpatrasamākārāṃ caturaṃgulamāyatām

7.27.7.2,27.30

dadyādājyāhutiṃ paścādannamakṣapramāṇataḥ

7.27.7.2,27.31

lājāṃstathā sarṣapāṃśca yavāṃścaiva tilāṃstathā

7.27.7.2,27.31

sarpiṣāktāni bhakṣyāṇi lehyacoṣyāṇi sambhave

7.27.7.2,27.32

daśaivāhutayastatra pañca vā tritayaṃ ca vā

7.27.7.2,27.32

hotavyāḥ śaktito dadyādekamevātha vāhutim

7.27.7.2,27.33

śruveṇājyaṃ samityādyāsrucāśeṣātkareṇa vā

7.27.7.2,27.33

tatra divyena hotavyaṃ tīrthenārṣeṇa vā tathā

7.27.7.2,27.34

dravyeṇaikena vā 'lābhe juhuyācchraddhayā punaḥ

7.27.7.2,27.34

prāyaścittāya juhuyānmaṃtrayitvāhutitrayam

7.27.7.2,27.35

tato homaviśiṣṭena ghṛtenāpūrya vai srucam

7.27.7.2,27.35

nidhāya puṣpaṃ tasyāgre śruveṇādhomukhena tām

7.27.7.2,27.36

sadarbhena samācchādya mūlenāṃjalinotthitaḥ

7.27.7.2,27.36

vauṣaḍaṃtena juhuyāddhārāṃ tu yavasaṃmitām

7.27.7.2,27.37

itthaṃ pūrṇāhutiṃ kṛtvā pariṣiṃcecca pūrvavat

7.27.7.2,27.37

tata udvāsya deveśaṃ gopayettu hutāśanam

7.27.7.2,27.38

tamapyudvāsya vā nābhau yajetsaṃdhāya nityaśaḥ

7.27.7.2,27.38

athavā vahnimānīya śivaśāstroktavartmanā

7.27.7.2,27.39

vāgīśīgarbhasaṃbhūtaṃ saṃskṛtya vidhivadyajet

7.27.7.2,27.39

anvādhānaṃ punaḥ kṛtvā paridhīn paridhāya ca

7.27.7.2,27.40

pātrāṇi dvandvarūpeṇa nikṣipyeṣṭvā śivaṃ tataḥ

7.27.7.2,27.40

saṃśodhya prokṣaṇīpātraṃ prokṣyatāni tadaṃbhasā

7.27.7.2,27.41

praṇītāpātramaiśānyāṃ vinyasyā pūritaṃ jalaiḥ

7.27.7.2,27.41

ājyasaṃskāraparyaṃtaṃ kṛtvā saṃśodhya sraksruvau

7.27.7.2,27.42

garbhādhānaṃ puṃsavanaṃ sīmantonnayanaṃ tataḥ

7.27.7.2,27.42

kṛtvā pṛthakpṛthagghutvā jātamagniṃ vicintayet

7.27.7.2,27.43

tripādaṃ saptahastaṃ ca catuḥśṛṃgaṃ dviśīrṣakam

7.27.7.2,27.43

madhupiṃgaṃ trinayanaṃ sakapardenduśekharam

7.27.7.2,27.44

raktaṃ raktāmbarālepaṃ mālyabhūṣaṇabhūṣitam

7.27.7.2,27.44

sarvalakṣaṇasaṃpannaṃ sopavītaṃ trimekhalam

7.27.7.2,27.45

śaktimantaṃ sruksruvau ca dadhānaṃ dakṣiṇe kare

7.27.7.2,27.45

tomaraṃ tālavṛṃtaṃ ca ghṛtapātraṃ tathetaraiḥ

7.27.7.2,27.46

jātaṃ dhyātvaivamākāraṃ jātakarma samācaret

7.27.7.2,27.46

nālāpanayanaṃ kṛtvā tataḥ saṃśodhya sūtakam

7.27.7.2,27.47

śivāgnirucināmāsya kṛtvāhutipurassaram

7.27.7.2,27.47

pitrorvisarjanaṃ kṛtvā caulopanayanādikam

7.27.7.2,27.48

aptoryāmāvasānāntaṃ kṛtvā saṃskāramasya tu

7.27.7.2,27.48

ājyadhārādihomaṃ ca kṛtvā sviṣṭakṛtaṃ tataḥ

7.27.7.2,27.49

ramityanena bījena pariṣiṃcettataḥ param

7.27.7.2,27.49

brahmaviṣṇuśiveśānāṃ lokeśānāṃ tathaiva ca

7.27.7.2,27.50

tadastrāṇāṃ ca paritaḥ kṛtvā pūjāṃ yathākramam

7.27.7.2,27.50

dhūpadīpādisiddhyarthaṃ vahnimuddhṛtya kṛtyavit

7.27.7.2,27.51

sādhayitvājyapūrvāṇi dravyāṇi punareva ca

7.27.7.2,27.51

kalpayitvāsanaṃ vahnau tatrāvāhya yathāpurā

7.27.7.2,27.52

saṃpūjya devaṃ devīṃ ca tataḥ pūrṇāṃtamācaret

7.27.7.2,27.52

atha vā svāśramoktaṃ tu vahnikarma śivārpaṇam

7.27.7.2,27.53

buddhvā śivāśramī kuryānna ca tatrāparo vidhiḥ

7.27.7.2,27.53

śivāgnerbhasmasaṃgrāhyamagnihotrodbhavaṃ tu vā

7.27.7.2,27.54

vaivāhognibhavaṃ vāpi pakvaṃ śuci sugaṃdhi ca

7.27.7.2,27.54

kapilāyāḥ śakṛcchastaṃ gṛhītaṃ gagane patat

7.27.7.2,27.55

na klinnaṃ nātikaṭhinaṃ na durgandhaṃ na śoṣitam

7.27.7.2,27.55

uparyadhaḥ parityajya gṛhṇīyātpatitaṃ yadi

7.27.7.2,27.56

piṃḍīkṛtya śivāgnyādau tatkṣipenmūlamaṃtrataḥ

7.27.7.2,27.56

apakvamatipākvaṃ ca saṃtyajya bhasitaṃ sitam

7.27.7.2,27.57

ādāya vā samāloḍya bhasmādhāre vinikṣipet

7.27.7.2,27.57

taijasaṃ dāravaṃ vāpi mṛnmayaṃ śailameva ca

7.27.7.2,27.58

anyadvā śobhanaṃ śuddhaṃ bhasmādhāraṃ prakalpayet

7.27.7.2,27.58

same deśe śubhe śuddhe dhanavadbhasma nikṣipet

7.27.7.2,27.59

na cāyuktakare dadyānnaivāśucitale kṣipet

7.27.7.2,27.59

na saṃspṛśecca nīcāṃgairnopekṣeta na laṃghayet

7.27.7.2,27.60

tasmādbhasitamādāya viniyuṃjīta mantrataḥ

7.27.7.2,27.60

kāleṣūkteṣu nānyatra nāyogyebhyaḥ pradāpayet

7.27.7.2,27.61

bhasmasaṃgrahaṇaṃ kuryāddeve 'nudvāsite sati

7.27.7.2,27.61

udvāsane kṛte yasmāccaṇḍabhasma prajāpate

7.27.7.2,27.62

agnikārye kṛte paścācchivaśāstroktamārgataḥ

7.27.7.2,27.62

svasūtroktaprakārādvā balikarma samācaret

7.27.7.2,27.63

atha vidyāsanaṃ nyasya supralipte tu maṇḍale

7.27.7.2,27.63

vidyākośaṃ pratiṣṭhāpya yajetpuṣpādibhiḥ kramāt

7.27.7.2,27.64

vidyāyāḥ purataḥ kṛtvā gurorapi ca maṇḍalam

7.27.7.2,27.64

tatrāsanavaraṃ kṛtvā puṣpādyai gurumarcayet

7.27.7.2,27.65

tatonupūjayetpūjyān bhojayecca bubhukṣitān

7.27.7.2,27.65

tatassvayaṃ ca bhuṃjīta śuddhamannaṃ yathāsukham

7.27.7.2,27.66

niveditaṃ ca vā deve taccheṣaṃ cātmaśuddhaye

7.27.7.2,27.66

śraddadhāno na lobhena na caṇḍāya samarpitam

7.27.7.2,27.67

gandhamālyādi yaccānyattatrāpyeṣa samo vidhiḥ

7.27.7.2,27.67

na tu tatra śivosmīti buddhiṃ kuryādvicakṣaṇaḥ

7.27.7.2,27.68

bhuktvācamya śivaṃ dhyātvā hṛdaye mūlamuccaret

7.27.7.2,27.68

kālaśeṣaṃ nayedyogyaiḥ śivaśāstrakathādibhiḥ

7.27.7.2,27.69

rātrau vyatīte pūrvāṃśe kṛtvā pūjāṃ manoharām

7.27.7.2,27.69

śivayoḥ śayanaṃ tvekaṃ kalpayedatiśobhanam

7.27.7.2,27.70

bhakṣyabhojyāṃbarālepapuṣpamālādikaṃ tathā

7.27.7.2,27.70

manasā karmaṇā vāpi kṛtvā sarvaṃ manoharam

7.27.7.2,27.71

tato devasya devyāśca pādamūle śucissvapet

7.27.7.2,27.71

gṛhastho bhāryayā sārdhaṃ tadanye 'pi tu kevalāḥ

7.27.7.2,27.72

pratyūṣasamayaṃ buddhvā mātrāmādyāmudīrayet

7.27.7.2,27.72

praṇamya manasāṃ devaṃ sāṃbaṃ sagaṇamavyayam

7.27.7.2,27.73

deśakālocitaṃ kṛtvā śaucādyamapi śaktitaḥ

7.27.7.2,27.73

śaṃkhādininadairdivyairdevaṃ devīṃ ca bodhayet

7.27.7.2,27.74

tatastatsamayonnidraiḥ puṣpairatisugaṃdhibhiḥ

7.27.7.2,27.74

nirvartya śivayoḥ pūjāṃ prārabheta puroditam

iti śrīśivamahāpurāṇe saptamyāṃ vāyavīyasaṃhitāyāmuttarakhaṇḍe agnikāryavarṇanaṃ nāma saptaviṃśo'dhyāyaḥ

Original text: śivapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc