Shiva Purana · Verses 7.24-2
ṛṣaya ūcuḥ
antardhānagato devyā saha sānucaro haraḥ
kva yātaḥ kutra vāsaḥ kiṃ kṛtvā virarāma ha
vāyuruvāca
mahīdharavaraḥ śrīmānmaṃdaraścitrakaṃdaraḥ
dayito devadevasya nivāsastapaso 'bhavat
tapo mahatkṛtaṃ tena voḍhuṃ svaśirasā śivau
cireṇa labdhaṃ tatpādapaṃkajasparśajaṃ sukham
tasya śailasya saundaryaṃ sahasravadanairapi
na śakyaṃ vistarādvaktuṃ varṣakoṭiśatairapi
śakyamapyasya saundaryaṃ na varṇayitumutsahe
parvatāntarasaundaryaṃ sādhāraṇavidhāraṇāt
idantu śakyate vaktumasminparvatasundare
ṛddhyā kayāpi saundaryamīśvarāvāsayogyatā
ata eva hi devena devyāḥ priyacikīrṣayā
atīva ramaṇīyoyaṃ girirantaḥpurīkṛtaḥ
mekhalābhūmayastasya vimalopalapādapāḥ
śivayornityasānnidhyānnyakkurvaṃtyakhilaṃjagat
pitṛbhyāṃ jagato nityaṃ snānapānopayogataḥ
avāptapuṇyasaṃskāraḥ prasaradbhiritastataḥ
laghuśītalasaṃsparśairacchācchairnirjharāmbubhiḥ
adhirājyena cādrīṇāmadrīreṣo 'bhiṣicyate
niśāsu śikharaprāntarvartinā sa śiloccayaḥ
caṃdreṇācala sāmrājyacchatreṇeva virājate
sa śailaścaṃcalībhūtairbālaiścāmarayoṣitām
sarvaparvatasāmrājyacāmarairiva vījyate
prātarabhyudite bhānau bhūdharo ratnabhūṣitaḥ
darpaṇe dehasaubhāgyaṃ draṣṭukāma iva sthitaḥ
kūjadvihaṃgavācālairvātoddhṛtalatābhujaiḥ
vimuktapuṣpaiḥ satataṃ vyālambimṛdupallavaiḥ
latāpratānajaṭilaistarubhistapasairiva
jayāśiṣā sahābhyarcya niṣevyata ivādrirāṭ
adhomukhairūrdhvamukhaiśśṛṃgaistiryaṅmukhaistathā
prapatanniva pātāle bhūpṛṣṭhādutpatanniva
parītaḥ sarvato dikṣu bhramanniva vihāyasi
paśyanniva jagatsarvaṃ nṛtyanniva nirantaram
guhāmukhaiḥ pratidinaṃ vyāttāsyo vipulodaraiḥ
ajīrṇalāvaṇyatayā jṛṃbhamāṇa ivācalaḥ
grasanniva jagatsarvaṃ pibanniva payonidhim
vamanniva tamontasthaṃ mādyanniva khamambudaiḥ
nivāsa bhūmayastāstā darpaṇapratimodarāḥ
tiraskṛtātapāssnigdhāśramacchāyāmahīruhāḥ
saritsarastaḍāgādisaṃparkaśiśirānilāḥ
tatra tatra niṣaṇṇābhyāṃ śivābhyāṃ saphalīkṛtāḥ
tamimaṃ sarvataḥ śreṣṭhaṃ smṛtvā sāmbastriyambakaḥ
raibhyāśramasamīpasthaścāntardhānaṃ gato yayau
tatrodyānamanuprāpya devyā saha maheśvaraḥ
rarāma ramaṇīyāsu devyāntaḥpurabhūmiṣu
tathā gateṣu kāleṣu pravṛddhāsu prajāsu ca
daityau śuṃbhaniśuṃbhākhyau bhrātarau saṃbabhūvatuḥ
tābhyāṃ tapo balāddattaṃ brahmaṇā parameṣṭhinā
avadhyatvaṃ jagatyasminpuruṣairakhilairapi
ayonijā tu yā kanyā hyaṃbikāṃśasamudbhavā
ajātapuṃsparśaratiravilaṃghyaparākramā
tayā tu nau vadhaḥ saṃkhye tasyāṃ kāmābhibhūtayoḥ
iti cābhyarthito brahmā tābhyāmprāha tathāstviti
tataḥ prabhṛti śakrādīnvijitya samare surān
niḥsvādhyāyavaṣaṭkāraṃ jagaccakraturakramāt
tayorvadhāya deveśaṃ brahmābhyarthitavānpunaḥ
viniṃdyāpi rahasyaṃ vāṃ krodhayitvā yathā tathā
tadvarṇakośajāṃ śaktimakāmāṃ kanyakātmikām
niśumbhaśuṃbhayorhaṃtrīṃ surebhyo dātumarhasi
evamabhyarthito dhātrā bhagavānnīlalohitaḥ
kālītyāha rahasyaṃ vāṃ nindayanniva sasmitaḥ
tataḥ kruddhā tadā devī suvarṇā varṇakāraṇāt
smayantī cāha bhartāramasamādheyayā girā
devyuvāca
īdṛśo mama varṇesminna ratirbhavato 'sti cet
evāvantaṃ ciraṃ kālaṃ kathameṣā niyamyate
aratyā vartamāno 'pi kathaṃ ca ramase mayā
na hyaśakyaṃ jagatyasminnīśvarasya jagatprabhoḥ
svātmārāmasya bhavato ratirna sukhasādhanam
iti hetoḥ smaro yasmātprasabhaṃ bhasmasātkṛtaḥ
yā ca nābhimatā bharturapi sarvāṃgasundarī
sā vṛthaiva hi jāyeta sarvairapi guṇāntaraiḥ
bharturbhogaikaśeṣo hi sarga evaiṣa yoṣitām
tathāsatyanyathābhūtā nārī kutropayujyate
tasmādvarṇamimaṃ tyaktvā tvayā rahasi ninditam
varṇāntaraṃ bhajiṣye vā na bhajiṣyāmi vā svayam
ityuktvotthāya śayanāddevī sācaṣṭa gadgadam
yayāce 'numatiṃ bhartustapase kṛtaniścayā
tathā praṇayabhaṃgena bhīto bhūtapatiḥ svayam
pādayoḥ praṇamanneva bhavānīṃ pratyabhāṣata
īśvara uvāca
ajānatī ca krīḍoktiṃ priye kiṃ kupitāsi me
ratiḥ kuto vā jāyeta tvattaścedaratirmama
mātā tvamasya jagataḥ pitāhamadhipastathā
kathaṃ tadutpapadyeta tvatto nābhiratirmama
āvayorabhikāmo 'pi kimasau kāmakāritaḥ
yataḥ kāmasamutpattiḥ prāgeva jagadudbhavaḥ
pṛthagjanānāṃ rataye kāmātmā kalpito mayā
tataḥ kathamupālabdhaḥ kāmadāhādahaṃ tvayā
māṃ vai tridaśasāmānyaṃ manyamāno manobhavaḥ
manākparibhavaṃ kurvanmayā vai bhasmasātkṛtaḥ
vihāropyāvayorasya jagatastrāṇakāraṇāt
tatastadarthaṃ tvayyadya krīḍoktiṃ kṛtavāhanam
sa cāyamacirādarthastavaivāviṣkariṣyate
krodhasya janakaṃ vākyaṃ hṛdi kṛtvedamabravīt
devyuvāca
śrutapūrvaṃ hi bhagavaṃstava cāṭu vaco mayā
yenaivamatidhīrāhamapi prāgabhivaṃcitā
prāṇānapyapriyā bharturnārī yā na parityajet
kulāṃganā śubhā sadbhiḥ kutsitaiva hi gamyate
bhūyasī ca tavāprītiragauramiti me vapuḥ
krīḍoktirapi kālīti ghaṭate kathamanyathā
sadbhirvigarhitaṃ tasmāttava kārṣṇyamasaṃmatam
anutsṛjya tapoyogātsthātumeveha notsahe
śiva uvāca
sa yadyevaṃvidhatāpaste tapasā kiṃ prayojanam
mamecchayā svecchayā vā varṇāntaravatī bhava
devyuvāca
necchāmi bhavato varṇaṃ svayaṃ vā kartumanyathā
brahmāṇaṃ tapasārādhya kṣipraṃ gaurī bhavāmyaham
īśvara uvāca
matprasādātpurā brahmā brahmatvaṃ prāptavānpurā
tamāhūya mahādevi tapasā kiṃ kariṣyasi
devyuvāca
tvatto labdhapadā eva sarve brahmādayaḥ surāḥ
tathāpyārādhya tapasā brahmāṇaṃ tvanniyogataḥ
purā kila satī nāmnā dakṣasya duhitā 'bhavam
jagatāṃ patimevaṃ tvāṃ patiṃ prāptavatī tathā
evamadyāpi tapasā toṣayitvā dvijaṃ vidhim
gaurī bhavitumicchāmi ko doṣaḥ kathyatāmiha
evamukto mahādevyā vāmadevaḥ smayanniva
na tāṃ nirbaṃdhayāmāsa devakāryacikīrṣayā
iti śrīśivamahāpurāṇe saptamyāṃ vāyavīyasaṃhitāyāṃ pūrvakhaṇḍe śivamandaragirinivāsakrīḍoktavarṇanaṃ nāma caturviṃśo 'dhyāyaḥ
Original text: śivapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0