Language

ENहिગુ
Scripture Library

Shiva Purana · Chapter 7.16

7.16.1

upamanyuruvāca
puṇye 'hani śucau deśe bahudoṣavivarjite //
deśikaḥ prathamaṃ kuryātsaṃskāraṃ samayāhvayam

7.16.2

parīkṣya bhūmiṃ vidhivadgaṃdhavarṇarasādibhiḥ //
śilpiśāstroktamārgeṇa maṇḍapaṃ tatra kalpayet

7.16.3

kṛtvā vediṃ ca tanmadhye kuṇḍāni parikalpayet //
aṣṭadikṣu tathā dikṣu tatraiśānyāṃ punaḥ kramāt

7.16.4

pradhānakuṃḍaṃ kurvīta yadvā paścimabhāgataḥ //
pradhānamekamevātha kṛtvā śobhāṃ prakalpayet

7.16.5

vitānadhvajamālābhirvividhābhiranekaśaḥ //
vedimadhye tataḥ kuryānmaṃḍalaṃ śubhalakṣaṇam

7.16.6

raktahemādibhiścūrṇairīśvarāvāhanocitam //
siṃdūraśālinīvāracūrṇairevātha nirdhanaḥ

7.16.7

ekahastaṃ dvihastaṃ vā sitaṃ vā raktameva vā //
ekahastasya padmasya karṇikāṣṭāṃgulā matā

7.16.8

kesarāṇi tadardhāni śeṣaṃ cāṣṭadalādikam //
dvihastasya tu padmasya dviguṇaṃ karṇikādikam

7.16.9

kṛtvā śobhopaśobhāḍhyamaiśānyāṃ tasya kalpayet //
ekahastaṃ tadardhaṃ vā punarvedyaḥ tu maṃḍalam

7.16.10

vrīhitaṃdulasiddhārthatilapuṣpakuśāstṛte //
tatra lakṣaṇasaṃyuktaṃ śivakuṃbhaṃ prasādhayet

7.16.11

sauvarṇaṃ rājataṃ vāpi tāmrajaṃ mṛnmayaṃ tu vā //
gandhapuṣpākṣatākīrṇaṃ kuśadūrvāṃkurācitam

7.16.12

sitasūtrāvṛtaṃ kaṃṭhe navavastrayugāvṛtam //
śuddhāmbupūrṇamutkūrcaṃ sadravyaṃ sapidhānakam

7.16.13

bhṛṅgāraṃ vardhanīṃ cāpi śaṃkhaṃ ca cakrameva vā //
vinā sūtrādikaṃ sarvaṃ padmapatramathāpi vā

7.16.14

tasyāsanāraviṃdasya kalpayeduttare dale //
agrataścaṃdanāṃbhobhirastrarājasya vardhanīm

7.16.15

maṇḍalasya tataḥ prācyāṃ maṃtrakuṃbhe ca pūrvavat //
kṛtvā vidhivadīśasya mahāpūjāṃ samācaret

7.16.16

athārṇavasya tīre vā nadyāṃ goṣṭhe 'pi vā girau //
devāgare gṛhe vāpi deśe 'nyasminmanohare

7.16.17

kṛtvā pūrvoditaṃ sarvaṃ vinā vā maṃḍapādikam //
maṃḍalaṃ pūrvavatkṛtvā sthaṃḍilaṃ ca vibhāvasoḥ

7.16.18

praviśya pūjābhavanaṃ prahṛṣṭavadano guruḥ //
sarvamaṃgalasaṃyuktaḥ samācaritanaityakaḥ

7.16.19

mahāpūjāṃ maheśasya kṛtvā maṇḍalamadhyataḥ //
śivakuṃbhe tathā bhūyaḥ śivamāvāhya pūjayet

7.16.20

paścimābhimukhaṃ dhyātvā yajñarakṣakamīśvaram //
arcayedastravardhanyāmastramīśasya dakṣiṇe

7.16.21

mantrakumbhe ca vinyasya mantraṃ mantraviśāradaḥ //
kṛtvā mudrādikaṃ sarvaṃ mantrayāgaṃ samācaret

7.16.22

tataśśivānale homaṃ kuryāddeśikasattamaḥ //
pradhānakuṇḍe parito juhuyuścāpare dvijāḥ

7.16.23

ācāryātpādamardhaṃ vā homasteṣāṃ vidhīyate //
pradhānakuṇḍa evātha juhuyāddeśikottamaḥ

7.16.24

svādhyāyamapare kuryuḥ stotraṃ maṃgalavācanam //
japaṃ ca vidhivaccānye śivabhaktiparāyaṇāḥ

7.16.25

nṛtyaṃ gītaṃ ca vādyaṃ ca maṃgalānyaparāṇi ca //
pūjanaṃ ca sadasyānāṃ kṛtvā samyagvidhānataḥ

7.16.26

puṇyāhaṃ kārayitvātha punaḥ saṃpūjya śaṃkaram //
prārthayeddeśiko devaṃ śiṣyānugrahakāmyayā

7.16.27

prasīda devadeveśa dehamāviśya māmakam //
vimocayainaṃ viśveśa ghṛṇayā ca ghṛṇānidhe

7.16.28

atha caivaṃ karomīti labdhānujñastu deśikaḥ //
ānīyopoṣitaṃ śiṣyaṃ haviṣyāśinameva vā

7.16.29

ekāśanaṃ vā virataṃ snātaṃ prātaḥkṛtakriyam //
japaṃtaṃ praṇavaṃ devaṃ dhyāyaṃtaṃ kṛtamaṃgalam

7.16.30

dvārasya paścimasyāgramaṇḍale dakṣiṇasya vā //
darbhāsane samāsīnaṃ vidhāyodaṅmukhaṃ śiśum

7.16.31

svayaṃ prāgvadanastiṣṭhannūrdhvakāyaṃ kṛtāṃjalim //
saṃprokṣya prokṣaṇautoyairmūrdhanyastreṇa mudrayā

7.16.32

puṣpakṣepeṇa saṃtāḍya badhnīyāllocanaṃ guruḥ //
dukūlārdhena vastreṇa maṃtritena navena ca

7.16.33

tataḥ praveśayecchiṣyaṃ gururdvāreṇa maṃḍalam //
so 'pi teneritaḥ śaṃbhorācarettriḥ pradakṣiṇam

7.16.34

tatassuvarṇasaṃmiśraṃ dattvā puṣpāṃjaliṃ prabhoḥ //
prāṅmukhaścodaṅmukho vā praṇameddaṃḍavatkṣito

7.16.35

tatassaṃprokṣya mūlena śirasyastreṇa pūrvavat //
saṃtāḍya deśikastasya mocayennetrabaṃdhanam

7.16.36

sa dṛṣṭvā maṃḍalaṃ bhūyaḥ praṇametsāñjaliḥ prabhum //
athāsīnaṃ śivācāryo maṃḍalasya tu dakṣiṇe

7.16.37

upaveśyātmanassavye śiṣyaṃ darbhāsane guruḥ //
ārādhya ca mahādevaṃ śivahastaṃ pravinyaset

7.16.38

śivatejomayaṃ pāṇiṃ śivamaṃtramudīrayet //
śivābhimānasaṃpanno nyasecchiṣyasya mastake

7.16.39

sarvāṃgālaṃbanaṃ caiva kuryāttenaiva deśikaḥ //
śiṣyo 'pi praṇamedbhūmau deśikākṛtamīśvaram

7.16.40

tataśśivānale devaṃ samabhyarcya yathāvidhi //
hutāhutitrayaṃ śiṣyamupaveśya yathā purā

7.16.41

darbhāgraiḥ saṃspṛśaṃstaṃ ca vidyayātmānamāviśet //
namaskṛtya mahādevaṃ nāḍīsaṃdhānamācaret

7.16.42

śivaśāstroktamārgeṇa kṛtvā prāṇasya nirgamam //
śiṣyadehapraveśaṃ ca smṛtvā maṃtrāṃstu tarpayet

7.16.43

saṃtarpaṇāya mūlasya tenaivāhutayo daśa //
deyāstisrastathāṃgānāmaṃgaireva yathākramam

7.16.44

tataḥ pūrṇāhutiṃ dattvā prāyaścittāya deśikaḥ //
punardaśāhutīnkuryānmūlamaṃtreṇa maṃtravit

7.16.45

punaḥ saṃpūjya deveśaṃ samyagācamya deśikaḥ //
hutvā caiva yathānyāyaṃ svajātyā vaiśyamuddharet

7.16.46

tasyaivaṃ janayetkṣātramuddhāraṃ ca tataḥ punaḥ //
kṛtvā tathaiva vipratvaṃ janayedasya deśikaḥ

7.16.47

rājanyaṃ caivamuddhṛtya kṛtvā vipraṃ punastayoḥ //
rudratvaṃ janayedvipre rudranāmaiva sādhayet

7.16.48

prokṣaṇaṃ tāḍanaṃ kṛtvā śiśossvātmānamātmani //
śivātmakamanusmṛtya sphuraṃtaṃ visphuliṃgavat

7.16.49

nāḍyā yathoktayā vāyuṃ recayenmaṃtrato guruḥ //
nirgamya praviśennāḍyā śiṣyasya hṛdayaṃ tathā

7.16.50

praviśya tasya caitanyaṃ nīlabindunibhaṃ smaran //
svatejasāpāstamalaṃ jvalaṃtamanuciṃtayet

7.16.51

tamādāya tayā nāḍyā maṃtrī saṃhāramudrayā //
na pūrakeṇa niveśyainamekībhāvārthamātmanaḥ

7.16.52

kuṃbhakena tathā nāḍyā recakena yathā purā //
tasmādādāya śiṣyasya hṛdaye tanniveśayet

7.16.53

tamālabhya śivāllabdhaṃ tasmai dattvopavītakam //
hutvā"hutitrayaṃ paścāddadyātpūrṇāhutiṃ tataḥ

7.16.54

devasya dakṣiṇe śiṣyamupaveśyavarāsane //
kuśapuṣpaparistīrṇe baddhāṃjalirudaṅmukham

7.16.55

svastikāsanamārūḍhaṃ vidhāya prāṅmukhaḥ svayam //
varāsanasthito maṃtrairmahāmaṃgalaniḥsvanaiḥ

7.16.56

samādāya ghaṭaṃ pūrṇaṃ pūrṇameva prasāditam //
dhyāyamānaḥ śivaṃ śiṣyamābhiṣiṃceta deśikaḥ

7.16.57

athāpanudya snānāṃbu paridhāya sitāṃbaram //
ācāntolaṃkṛtaśśiṣyaḥ prāṃjalirmaṃḍapaṃ vrajet

7.16.58

upaveśya yathāpūrvaṃ taṃ gururdarbhaviṣṭare //
saṃpūjya maṃḍalaṃ devaṃ karanyāsaṃ samācaret

7.16.59

tatastu bhasmanā devaṃ dhyāyanmanasi deśikaḥ //
samālabheta pāṇibhyāṃ śiśuṃ śivamudīrayet

7.16.60

atha tasya śivācāryo dahanaplāvanādikam //
sakalīkaraṇaṃ kṛtvā mātṛkānyāsavartmanā

7.16.61

tataḥ śivāsanaṃ dhyātvā śiṣyamūrdhni deśikaḥ //
tatrāvāhya yathānyāyamarcayenmanasā śivam

7.16.62

prārthayetprāṃjalirdevaṃ nityamatra sthito bhava //
iti vijñāpya taṃ śaṃbhostejasā bhāsuraṃ smaret

7.16.63

saṃpūjyātha śivaṃ śaivīmājñāṃ prāpya śivātmikām //
karṇe śiṣyasya śanakaiśśivamantramudīrayet

7.16.64

sa tu baddhāṃjaliḥ śrutvā mantraṃ tadgatamānasaḥ //
śanaistaṃ vyāharecchiṣyaśivācāryasya śāsanāt

7.16.65

tataḥ śāktaṃ ca saṃdiśya mantraṃ mantravicakṣaṇaḥ //
uccārayitvā ca sukhaṃ tasmai maṃgalamādiśet

7.16.66

tatassamāsānmantrārthaṃ vācyavācakayogataḥ //
samadiśyeśvaraṃ rūpaṃ yogamāsanamādiśet

7.16.67

atha gurvājñayā śiṣyaḥ śivāgnigurusannidhau //
bhaktyaivamabhisaṃdhāya dīkṣāvākyamudīrayet

7.16.68

varaṃ prāṇaparityāgaśchedanaṃ śiraso 'pi vā //
na tvanabhyarcya bhuṃjīya bhagavantaṃ trilocanam

7.16.69

sa eva dadyānniyato yāvanmohaviparyayaḥ //
tāvadārādhayeddevaṃ tanniṣṭhastatparāyaṇaḥ

7.16.70

tataḥ sa samayo nāma bhaviṣyati śivāśrame //
labdhādhikāro gurvājñāpālakastadvaśo bhavet

7.16.71

ataḥ paraṃ nyastakaro bhasmādāya svahastataḥ //
dadyācchiṣyāya mūlena rudrākṣaṃ cābhimaṃtritam

7.16.72

pratimā vāpi devasya gūḍhadehamathāpi vā //
pūjāhomajapadhyānasādhanāni ca saṃbhave

7.16.73

sopi śiṣyaḥ śivācāryāllabdhāni bahumānataḥ //
ādadītājñayā tasya deśikasya na cānyathā

7.16.74

ācāryādāptamakhilaṃ śirasyādhāya bhaktitaḥ //
rakṣayetpūjayecchaṃbhuṃ maṭhe vā gṛha evavā

7.16.75

ataḥ paraṃ śivācāramādiśedasya deśikaḥ //
bhaktiśraddhānusāreṇa prajñāyāścānusārataḥ

7.16.76

yaduktaṃ yatsamājñātaṃ yaccaivānyatprakīrtitam //
śivācāryeṇa samaye tatsarvaṃ śirasā vahet

7.16.77

śivāgamasya grahaṇaṃ vācanaṃ śravaṇaṃ tathā //
deśikadeśataḥ kuryānna svecchāto na cānyataḥ

7.16.78

iti saṃkṣepataḥ proktaḥ saṃskāraḥ samayāhvayaḥ //
sākṣācchivapuraprāptau nṛṇāṃ paramasādhanam

iti śrīśivamahāpurāṇe saptamyāṃ vāyavīyasaṃhitāyāmuttarakhaṃḍe śiṣyasaṃskāravarṇanaṃ nāma ṣoḍaśo'dhyāyaḥ

Original text: śivapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc