Shiva Purana · Chapter 3.6

atha nandīśvarāvatāramāha //
sanatkumāra uvāca //
bhavānkathamanuprāpto mahādevāṃśajaḥ śivam //
śrotumicchāmi tatsarvaṃ vaktumarhasi me prabho

nandīśvara uvāca //
sanatkumāra sarvajña sāvadhānatayā śṛṇu //
yathāhaṃ ca śivaṃ prāpto mahādevāṃśajo mune

prajākāmaḥ śilādo'bhūduktaḥ pitṛbhirādarāt //
taduddhartumanā bhaktyā samuddhāramabhīpsubhiḥ

adhodṛṣṭiḥ sudharmātmā śilādo nāma vīryavān //
tasyāsīnmunikairvṛttiḥ śivaloke ca sogamat

śakramuddiśya sa munistapastepe suduḥ saham //
niścalātmā śilādākhyo bahukālaṃ dṛḍhavrataḥ

tapatastasya tapasā saṃtuṣṭo'bhūcchatakratuḥ //
jagāma ca varaṃ dātuṃ sarvadevaprabhustadā

śilādamāha suprītyā śakrastuṣṭo'smi te'nagha //
tena tvaṃ muniśārdūla varayasva varāniti

tataḥ praṇamya deveśaṃ stutvā stutibhirādarāt //
śilādo muniśārdūlastamāha sukṛtāñjaliḥ

śilāda uvāca //
śatakrato sureśāna santuṣṭo yadi me prabho//
ayonijaṃ mutyuhīnaṃ putramicchāmi suvratam

śakra uvāca//
putraṃ dāsyāmi putrārthinyonijaṃ mṛtyusaṃyutam //
anyathā te na dāsyāmi mṛtyuhīnā na santi vai

na dāsyāmi sutaṃ te'haṃ mṛtyuhīnamayonijam //
harirvidhiśca bhagavānkimutānyo mahāmune

tāvapi tripurāryaṃgasambhāvau maraṇānvitau //
tayorapyāyuṣā mānaṃ kathitaṃ nigame pṛthak

tasmādayonije putre mṛtyuhīne prayatnataḥ //
parityajāśāṃ viprendra gṛhāṇātmakṣamaṃ sutam

kintu deveśvaro rudraḥ prasīdati maheśvaraḥ //
sudurlabho mṛtyuhīnastava putro hyayonijaḥ

ahaṃ ca viṣṇurbhagavāndruhiṇaśca mahāmune //
ayonijaṃ mṛtyuhīnaṃ putraṃ dātuṃ na śaknumaḥ

ārādhaya mahādevaṃ tatputravinikāmyayā //
sarveśvaro mahāśaktaḥ sa te putraṃ pradāsyati

nandīśvara uvāca //
evaṃ vyāhṛtya viprendramanugṛhya ca taṃ ghṛṇī//
devairvṛtaḥ sureśānassvalokaṃ samagānmune

gate tasmiṃśca varade sahasrākṣe śilāśanaḥ //
ārādhayanmahādevaṃ tapasātoṣayadbhavam

atha tasyaivamaniśantatparasya dvijasta vai //
divyamvarṣasahasraṃ tu gataṃ kṣaṇamivādbhutam

valmīkena vṛtāṃgaśca lakṣakoṭagaṇairmuniḥ //
sūcīmukhaiścānyai raktabhugbhiśca sarvataḥ

nirmāṃsarudhira tvagvai bile tasminnavasthitaḥ //
asthiśeṣobhavatpaścācchilādo munisattamaḥ

tuṣṭaḥ prabhustadā tasmai darśayāmāsa svāṃ tanum //
divyāṃ divyaguṇairyuktāmalabhyāṃ vāmabuddhibhiḥ

divyavarṣasahasreṇa tapyamānāya śūladhṛk //
sarvadevādhipastasmai varadosmītyabhāṣata

mahāsamādhisaṃlīnassa śilādo mahāmuniḥ //
nāśṛṇottadgiraṃ śambhorbhaktyadhīnaratasya vai

yadā spṛṣṭo munistena kareṇa tripurāriṇā //
tadaiva muniśārdūla utsasarja? tapaḥkramam

athonmīlya munirnetre somaṃ śaṃbhuṃ vilokayan //
drutaṃ praṇamya sa mudā pādayornyapatanmune

harṣagadgadayā vācā nataskaṃdhaḥ kṛtāñjaliḥ//
prasannātmā śilādassa tuṣṭāva parameśvaram

tataḥ prasanno bhagavāndevadevastrilocanaḥ//
varado'smīti tamprāha śilādaṃ munipuṃgavam

tapasānena kiṃ kāryaṃ bhavate hi mahā mate//
dadāmi putraṃ sarvajñaṃ sarvaśāstrārthapāragam

tataḥ praṇamya deveśaṃ tacchrutvā ca śilāśanaḥ//
harṣagadgadayā vācovāca somavibhūṣaṇam

śilāda uvāca //
maheśa yadi tuṣṭo'si yadi vā varadaśca me //
icchāmi tvatsamaṃ putraṃ mṛtyuhīnamayonijam

naṃdīśvara uvāca //
evamuktastato devastryambakastena śaṅkaraḥ //
pratyuvāca prasannātmā śilādaṃ munisattamam

// śiva uvāca //
pūrvamārādhito vipra brahmaṇāhaṃ tapodhana //
tapasā cāvatārārthaṃ munibhiśca surottamaiḥ

tava putro bhaviṣyāmi nandī nāmnā tvayonijaḥ //
pitā bhaviṣyasi mama piturvai jagatāṃ mune

nandīśvara uvāca //
evamuktvā muniṃ prekṣya praṇipatyāsthitaṃ ghṛṇī //
somastūrṇaṃ tamādiśya tatraivāntardadhe haraḥ

gate tasminmahādeve sa śilādo mahāmuniḥ//
svamāśrayamupāgamya ṛṣibhyo'kathayattataḥ

kiyatā caiva kālena tadāsau janakaḥ sa me//
yajñāṃgaṇaṃ cakarṣāśu yajñārthaṃ yajñavittamaḥ

tataḥ kṣaṇādahaṃ śaṃbhostanujastasya cājñayā//
sa jātaḥ pūrvvamevāhaṃ yugāntāgnisamaprabhaḥ

avarṣaṃstadā puṣkarāvartakādyā jaguḥ khecarāḥ kinnarāḥ siddhasādhyā //
śilādātmajatvaṃ gate mayyṛṣīndrāssamantācca vṛṣṭiṃ vyadhuḥ kausumīṃ te

atha brahmādayo devā devapalyaśca sarvaśaḥ //
tatrājagmuśca suprītyā hariścaiva śivo'mbikā

tadotsavo mahānāsīnnanṛtuścāpsarogaṇāḥ //
ādṛtya māṃ tathā liṃgaṃ tuṣṭuvurharṣitāśca te

supraśasya śilādaṃ taṃ stutvā ca sustavaiḥ śivau//
sarve jagmuśca dhāmāni śivāvapyakhileśvarau

śilādo'pi ca māṃ dṛṣṭvā kālasūryyānalaprabham//
tryakṣaṃ caturbhujaṃ bālaṃ jaṭāmukuṭadhāriṇam

triśūlādyāyudhaṃ dīptaṃ sarvathā rudrarūpiṇam//
mahānandabharaḥ prītyā praṇamyaṃ praṇanāma ca

śilāda uvāca //
tvayāhaṃ nandito yasmānnandī nāmnā sureśvara //
tasmāttvāṃ devamānandaṃ namāmi jagadīśvaram

nandīśvara uvāca //
mayā saha pitā hṛṣṭaḥ supraṇamya maheśvaram //
uṭajaṃ svaṃ jagāmāśu nidhiṃ labdhveva nirdhanaḥ

yadā gatohamuṭajaṃ śilādasya mahāmune //
tadāhaṃ tādṛśaṃ rūpaṃ tyaktvā mānuṣyamāsthitaḥ

mānuṣyamāsthitaṃ dṛṣṭvā pitā me lokapūjitaḥ //
vilalāpātiduḥkhārttaḥ svajanaiśca samāvṛtaḥ

jātakarmādikānyeva sarvāṇyapi cakāra me //
śālaṃkāyanaputro vai śilādaḥ putravatsalaḥ

vedānadhyāpayāmāsa sāṃgopāṃgānaśeṣataḥ //
śāstrāṇyanyānyapi tathā pañcavarṣe pitā ca mām

sampūrṇe saptame varṣe mitrāvaruṇasaṃjñakau //
munī tasyāśramaṃ prāptau draṣṭuṃ māṃ cājñayā vibhoḥ

satkṛtau muninā tena sūpaviṣṭo mahāmunī //
ūcatuśca mahātmānau māṃ nirīkṣya muhurmuhuḥ

mitrāvaruṇāvūcatuḥ//
tāta naṃdīstavālpāyuḥ sarvaśāstrārthapāragaḥ//
na dṛṣṭameva cāpaśyaṃ hyāyurvarṣādataḥ param

viprayorityuktavatoḥ śilādaḥ putravatsalaḥ //
tamāliṅgya ca duḥkhārtto rurodātīva visvaram

mṛtavatpatitaṃ dṛṣṭvā pitaraṃ ca pitāmaham //
pratyavocatprasannātmā smṛtvā śivapadāmbujam

kena tvaṃ tāta duḥkhena vepamānaśca rodiṣi //
duḥkhaṃ te kuta utpannaṃ jñātumicchāmi tattvataḥ

// pitovāca //
tavālpamṛtyuduḥkhena duḥkhito'tīva putraka //
ko me duḥkhaṃ haratu vai śaraṇaṃ prayāmi hi

// putra uvāca //
devo vā dānavo vāpi yamaḥ kālotha vāpi hi//
ṛdhyeyuryadyapi hyete māmanyepi janāstathā

athāpi cālpamṛtyurme na bhaviṣyati māṃ tudaḥ //
satyaṃ bravīmi janakaṃ śapathante karomyaham

// pitovāca //
kiṃ tapaḥ kiṃ parijñānaṃ ko yogaśca prabhuśca te //
yena tvaṃ dāruṇaṃ duḥkhaṃ vañcayiṣyasi putra me

// putra uvāca //
na tāta tapasā mṛtyuṃ vaṃcayiṣye na vidyayā//
mahādevasya bhajanānmṛtyuṃ jeṣyāmi nānyathā

// nandīśvara uvāca //
ityuktvāhaṃ pituḥ pādau praṇamya śirasā mune //
pradakṣiṇīkṛtya ca tamagacchaṃ vanamuttamam

iti śrīśivamahāpurāṇe tṛtīyāyāṃ śatarudrasaṃhitāyāṃ nandikeśāvatāravarṇanaṃ nāma ṣaṣṭho'dhyāyaḥ