Language

ENहिગુ
Scripture Library

Shatapatha Brahmana · Chapter 4.6.7

4.6.7.4.6.7.1

४.६.७ puraścaraṇopaniṣat
trayī vai vidyā / ṛco yajūṃṣi sāmānīyameva'rco'syāṃ hyarcati yo'rcati sa vāgeva'rco vācā hyarcati yo'rcati so'ntarikṣameva yajūṃṣi dyauḥ sāmāni saiṣā trayī vidyā saumye'dhvare prayujyate -

4.6.7.4.6.7.2

imameva lokamṛcā jayati / antarikṣaṃ yajuṣā divameva sāmnā tasmādyasyaikāvidyānūktā syādanvevāpītarayornirmitaṃ vivakṣetemameva lokamṛcā jayatyantarikṣaṃ yajuṣā divameva sāmnā -

4.6.7.4.6.7.3

tadvā etat / sahasraṃ vācaḥ prajātaṃ dve indrastṛtīye tṛtīyaṃ viṣṇurṛcaśca sāmāni cendro yajūṃṣi viṣṇustasmātsadasyṛksāmābhyāṃ kurvantyaindraṃ hi sadaḥ -

4.6.7.4.6.7.4

athaitaṃ viṣṇuṃ yajñam / etairyajurbhiḥ pura ivaiva bibhrati tasmātpuraścaraṇaṃ nāma -

4.6.7.4.6.7.5

vāgeva'rcaśca sāmāni ca / mana eva yajūṃṣi sā yatreyaṃ vāgāsītsarvameva tatrākriyata sarvaṃ prājñāyatātha yatra mana āsīnnaiva tatra kiṃ canākriyata na prājñāyata no hi manasā dhyāyataḥ kaścanājānāti -

4.6.7.4.6.7.6

te devā vācamabruvan / prācī prehīdaṃ prajñapayeti sā hovāca kiṃ me tataḥ syāditi yatkiṃ cāvaṣaṭkṛtaṃ svāhākāreṇa yajñe hūyate tatta iti tasmādyatkiṃ cāvaṣaṭkṛtaṃ svāhākāreṇa yajñe hūyate tadvācaḥ sā prācī praitsaitatprājñapayaditīdaṃ kurutetīdaṃ kuruteti -

4.6.7.4.6.7.7

tasmādu kurvantyeva'rcā havirdhāne / prātaranuvākamanvāha sāmidhenīranvāha grāvṇo'bhiṣṭautyevaṃ hi sayujāvabhavatām -

4.6.7.4.6.7.8

tasmādu kurvantyeva sadasi / yajuṣaudumbarīmucchrayanti sadaḥ saṃminvanti dhiṣṇyānupakirantyevaṃ hi sayujāvabhavatām -

4.6.7.4.6.7.9

tadvā etatsadaḥ pariśrayanti / etasmai mithunāya tira ivedaṃ mithunaṃ caryātā iti vyṛddhaṃ vā etanmithunaṃ yadanyaḥ paśyati tasmādyadyapi jāyāpatī mithunaṃ carantau paśyanti vyeva dravata āga eva kurvāte tasmādadvāreṇa sadaḥ prekṣamāṇaṃ brūyānmā prekṣathā iti yathā ha mithunaṃ caryamāṇaṃ paśyedevaṃ tatkāmaṃ dvāreṇa devakṛtaṃ hi dvāram -

4.6.7.4.6.7.10

evamevaitaddhavirdhānaṃ pariśrayanti / etasmai mithunāya tira ivedaṃ mithunaṃ caryātā iti vyṛddhaṃ vā etanmithunaṃ yadanyaḥ paśyati tasmādyadyapi jāyāpatī mithunaṃ carantau paśyanti vyeva dravata āga eva kurvāte tasmādadvāreṇa havirdhānaṃ prekṣamāṇaṃ brūyānmā prekṣathā iti yathā ha mithunaṃ caryamāṇampaśyedevaṃ tatkāmaṃ dvāreṇa devakṛtaṃ hi dvāram -

4.6.7.4.6.7.11

tadvā etadvṛṣā sāma / yoṣāmṛcaṃ sadasyadhyeti tasmānmithunādindro jātastejaso vai tattejo jātaṃ yadṛcaśca sāmnaścendra' indra iti hyetamācakṣate ya eṣa tapati -

4.6.7.4.6.7.12

athaitadvṛṣā somaḥ / yoṣā apo havirdhāne'dhyeti tasmānmithunāccandramā jāto'nnādvai tadannaṃ jātaṃ yadadbhyaśca somācca candramāścandramā hyetasyānnaṃ ya eṣa tapati tadyajamānaṃ caivaitajjanayatyannādyaṃ cāsmai janayatyṛcaśca sāmnaśca yajamānaṃ janayatyadbhyaśca somāccāsmā annādyam -

4.6.7.4.6.7.13

yajuṣā ha vai devāḥ / agre yajñaṃ tenire'tharcātha sāmnā tadidamapyetarhi yajuṣaivāgre yajñaṃ tanvate'tharcātha sāmnā yajo ha vai nāmaitadyadyajuriti -

4.6.7.4.6.7.14

yatra vai devāḥ / imā vidyāḥ kāmānduduhre taddha yajurvidyaiva bhūyiṣṭhānkāmānduduhe sā nirdhītatamevāsa sā netare vidye pratyāsa nāntarikṣaloka itarau lokau pratyāsa -

4.6.7.4.6.7.15

te devā akāmayanta / kathaṃ nviyaṃ vidyetare vidye pratisyātkathamantarikṣaloka itarau lokau pratisyāditi -

4.6.7.4.6.7.16

te hocuḥ / upāṃśveva yajurbhiścarāma tata eṣā vidyetare vidye pratibhaviṣyati tato'ntarikṣaloka itarau lokau pratibhaviṣyatīti -

4.6.7.4.6.7.17

tairupāṃśvacaran / āpyāyayannevaināni tattata eṣā vidyetare vidye pratyāsīttato'ntarikṣaloka itarau lokau pratyāsīttasmādyajūṃṣi niruktāni santyaniruktāni tasmādayamantarikṣaloko niruktaḥ sannaniruktaḥ -

4.6.7.4.6.7.18

sa ya upāṃśu yajurbhiścarati / āpyāyayatyevaināni sa tānyenamāpīnānyāpyāyayantyatha ya uccaiścarati rūkṣayatyevaināni sa tānyenaṃ rūkṣāṇi rukṣayanti -

4.6.7.4.6.7.19

vāgeva'rcaśca sāmāni ca / mana eva yajūṃṣi sa ya ṛcā ca sāmnā ca caranti vākte bhavantyatha ye yajuṣā caranti manaste bhavanti tasmānnānabhipreṣitamadhvaryuṇā kiṃ cana kriyate yadaivādhvaryurāhānubrūhi yajetyathaiva te kurvanti ya ṛcā kurvanti yadaivādhvaryurāha somaḥ pavata upāvartadhvamityathaiva te kurvanti ye sāmnā kurvanti no hyanabhigataṃ manasā vāgvadati -

4.6.7.4.6.7.20

tadvā etanmano'dhvaryuḥ / pura ivaiva carati tasmātpuraścaraṇaṃ nāma pura iva ha vai śriyā yaśasā bhavati ya evametadveda -

4.6.7.4.6.7.21

tadvā etadeva puraścaraṇam / ya eṣa tapati sa etasyaivāvṛtā caredgrahaṃ gṛhītvaitasyaivāvṛtamanvāvarteta pratigīryaitasyaivāvṛtamanvāvarteta grahaṃ hutvaitasyaivāvṛtamanvāvarteta sa haiṣa bhartā sa yo haivaṃ vidvānetasyāvṛtā śaknoti carituṃ śaknoti haiva bhāryānbhartum -

Original text: śatapathabrāhmaṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc