Language

ENहिગુ
Scripture Library

Shatapatha Brahmana · Chapter 10.3

१ / suparṇacitiḥ
१ suparṇacityāgnermadhyadakṣiṇottarabhāgatraye lomatvena stutāstrisahasrasaṃmitāḥ parityajyāvaśiṣṭānāṃ saptasahasrāṇāṃ śiraḥprabhṛtipādaparyantamupahitānāmeva śarīrarūpatvena sthitānāmiṣṭakānāṃ gāyatryādisaptacchandovīryarūpatvena praśaṃsanaṃ, athavā'ṣṭamakāṇḍe caramacitau "chandasyā upadadhāti" iti saptānāṃ chandasāmupadhā / namabhihitaṃ teṣāṃ chandasāṃ cityāgneścakṣurādisaptāvayavatvena praśaṃsanaṃ, tatra prasaṅgācchandaḥpraśaṃsanadvārā andhamūkamūḍhabadhiranapuṃsakādīnāṃ duścikitsamūlarogarājayakṣmādiparigṛhītānāṃ ca yajamānānāṃ karmaṇyanadhikārādagnicayanamapi na syāditi saṃsūcanaṃ, saptānāṃ chandasāṃ prakārāntareṇa sambhūya praśaṃsanaṃ, uktachandaḥpraśaṃsanaṃ vedituḥ phalanirūpaṇaṃ ceti /
२ / cityāgneḥ - - -
२ cityāgneḥ śirogrīvādīnāṃ chandomayatvasya vedavādipraśnottarābhyāṃ nirūpaṇaṃ, yaduktamagneḥ śirogrīvādiparikalpanena chandodevatāsvarūpatvaṃ tadetatpuṇyalokasādhana / mātmavidyaiveti praśaṃsanaṃ ceti /
३ / agneḥ sarvadevatātmakatvam
३ agneḥ sarvadevatāsamaṣṭirūpaprāṇavāyvāsmakatvasya dhīramahāśālanāmnormaharṣyoḥ saṃvādena pratipādanaṃ, tatrādau vidyāviṣaye guruśiṣyapratipattiḥ kāryeti tasyāḥ pratipādanaṃ, upāsyāgneradhyātmādhidevatabhedena sarvātmakatvasya viśadīkaraṇaṃ, teṣāmagnyādīnāṃ vāyvādhīnatāpradarśanaṃ, uktārthaṃ vedituḥ phalābhidhānaṃ ceti /
४ / arkasya vanaspatirūpagrahaṇam
४ praṣṭṛprativaktṛnirdeśapuraḥsaraṃ--agnivāyvādityapuruṣāṇāṃ-auṣadhivanaspatyudakacandrapaśūnāṃ ca bahuvidhanāmavyapadeśyatvena praśaṃsanaṃ, tatrāpi puruṣasyārkarūpatvenānekaiḥ praśnaprativacanaiḥ praśaṃsanaṃ ceti /
५ / yajustadvidhāyaka brāhmaṇam
५ yajustadvidhāyakabrāhmaṇayornirvacanapuraḥsaraṃ--adhidaivādhyātmabhedenārthavivaraṇaṃ, etamuktamarthaṃ vedituḥ phalābhidhānaṃ, prasaṅgādvidvannindakasya doṣaṃ pradarśya tatstāvakasya phalapradarśanaṃ, yajuḥśabdasya vāyuprāṇarūpo'rtha uktastasya jyeṣṭhabrahmātmanā praśaṃsanaṃ, uktārthaṃ vediturapi jyeṣṭhatvarūpaṃ phalaṃ bhavatītyabhidhānaṃ, apūrvāparavadguṇadvayaviśiṣṭasya brahmaṇa upāsanasya phalābhidhānaṃ, puruṣādadhikaṃ vastu diśastā upāsitavyā iti sopapattikamabhidhānaṃ, yajurmantrabrāhmaṇaprasaṅgādupaniṣado'rthasya tatsvarūpaṃ vediturānandāvāptirūpaphalasya ca pradarśanaṃ, tatra prasaṅgāduktaṃ devānāmānandātmatvamupajīvya yajurātmakavāyorānandātmatvaparijñānaphalasya purāvṛttakathanena pradarśanaṃ, evaṃ vāyuprāṇarūpatvena praśaṃsitasya yajuṣa upāṃśvanuṣṭhānasya vidhānaṃ, upāṃśutvenānanuṣṭhāne doṣakathanaṃ, upāṃśutvaṃ praśasya niruktatvasya praśaṃsanaṃ cetyādi /

Original text: śatapathabrāhmaṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc