saubhāgyalakṣmyupaniṣat · Chapter 1
saubhāgyalakṣmyupaniṣat
saubhāgyalakṣmīkaivalyavidyāvedyasukhākṛti /
tripānnārāyaṇānandarāmacandrapadaṃ bhaje //
ॐ vāṅme manasi pratiṣṭhitā mano me vāci
pratiṣṭhitamāvirāvīrma edhi //
vedasya ma āṇīsthaḥ śrutaṃ me mā
prahāsīranenādhītenāhorātrānsandadhāmyṛtaṃ
vadiṣyāmi satyaṃ vadiṣyāmi //
tanmāmavatu tadvaktāramavatu avatu māmavatu
vaktāramavatu vaktāram // ॐ śāntiḥ śāntiḥ śāntiḥ //
hariḥ ॐ // atha bhagavantaṃ devā ūcurhe
bhagavannaḥ kathaya saubhāgyalakṣmīvidyām /
tathetyavocadbhagavānādinārāyaṇaḥ sarve devā
yūyaṃ sāvadhānamanaso bhūtvā śṛṇuta
turīyarūpāṃ turīyātītāṃ sarvotkaṭāṃ
sarvamantrāsanagatāṃ pīṭhopapīṭhadevatāparivṛtāṃ
caturbhujāṃ śriyaṃ hiraṇyavarṇāmiti
pañcadaśargbhirdhyāyet / atha pañcadaśa
ṛgātmakasya śrīsūktasyānandakardamaciklītendirāsutā
ṛṣayaḥ / śrīṛṣyādyā ṛcaḥ
caturdaśānamṛcāmānandādyṛṣayaḥ /
hiraṇyavarṇādyādyatrayasyānuṣṭup chandaḥ /
kāṃsosmītyasya bṛhatī chandaḥ /
tadanyayordvayostriṣṭup / punaraṣṭakasyānuṣṭup /
śeṣasya prastārapaṅktiḥ / śryagnirdevatā /
hiraṇyavarṇāmiti bījam / kāṃso'smīti śaktiḥ /
hiraṇmayā candrā rajatasrajā hiraṇyā hiraṇyavarṇeti
praṇavādinamontaiścaturthyantairaṅganyāsaḥ /
atha vaktratrayairaṅganyāsaḥ / mastakalocanaśrutighrāṇa
vadanakaṇṭhabāhudvayahṛdayanābhiguhyapāyūrujānujaṅgheṣu
śrīsūktaireva kramaśo nyaset / aruṇakamalasaṃsthā
tadrajaḥpuñjavarṇā karakamaladhṛteṣṭā'bhītiyugmāmbujā ca /
maṇikaṭakavicitrālaṅkṛtākalpajālaiḥ sakalabhuvanamātā
santataṃ śrīḥ śriyai naḥ
tatpīṭhakarṇikāyāṃ sasādhyaṃ śrībījam /
vasvādityakalāpadmeṣu śrīsūktagatārdhārdharcā
tadbahiryaḥ śuciriti mātṛkayā ca śriyaṃ yantrāṅgadaśakaṃ
ca vilikhya śriyamāvāhayet / aṅgaiḥ prathamā vṛttiḥ /
padmādibhirdvitīyā / sokeśaistṛtīyā / tadāyudhaisturīyā
vṛttirbhavati / śrīsūktairāvāhanādi / ṣoḍaśasahasrajapaḥ /
saubhāgyaramaikākṣaryā bhṛgunicṛdgāyatrī / śriya ṛṣyādayaḥ /
śamiti bījaśaktiḥ / śrīmityādi ṣaḍaṅgam / bhūyādbhūyo
dvipadmābhayavaradakarā taptakārtasvarābhā śubhrābhrābhebhayugma
dvayakaradhṛtakumbhādbhirāsicyamānā / raktaughābaddhamauli
rvimalataradukūlārtavālepanāḍhyā padmākṣī padmanābhorasi
kṛtavasatiḥ padmagā śrīḥ śriyai naḥ
tatpīṭham / aṣṭapatraṃ vṛttatrayaṃ dvādaśarāśikhaṇḍaṃ
caturasraṃ ramāpīṭhaṃ bhavati / karṇikāyāṃ sasādhyaṃ śrībījam /
vibhūtirunnatiḥ kāntiḥ sṛṣṭiḥ kīrtiḥ sannatirvyuṣṭiḥ
satkṛṣṭirṛddhiriti praṇavādinamo taiścaturthyantairnavaśaktiṃ
yajet / aṅge prathamā vṛtiḥ /
vāsudevābhirdvitīyā / bālākyādibhistṛtīyā /
indrādibhiścaturthī bhavati /
dvādaśalakṣajapaḥ / śrīlakṣmīrvaradā viṣṇupatnī
vasupradā hiraṇyarūpā
svarṇamālinī rajatasrajā svarṇaprabhā svarṇaprākārā
padmavāsinī padmahastā
padmapriyā muktālaṅkārā candrasūryā bilvapriyā īśvarī
bhuktirmuktirvibhūtirṛddhiḥ samṛddhiḥ kṛṣṭiḥ
puṣṭirdhanadā dhaneśvarī
śraddhā bhoginī bhogadā sāvitrī dhātrī
vidhātrītyādipraṇavādinamontāścaturthyantā
mantrāḥ / ekākṣaravadaṅgādipīṭham / lakṣajapaḥ /
daśāṃśaṃ tarpaṇam /
daśāṃśaṃ havanam / dvijatṛptiḥ / niṣkāmānāmeva
śrīvidyāsiddhiḥ /
na kadāpi sakāmānāmiti
atha hainaṃ devā ūcusturīyayā māyayā nirdiṣṭaṃ
tattvaṃ brūhīti / tatheti sa hovāca /
yogena yogo jñātavyo yogo yogātpravardhate /
yo'pramattastu yogena sa yogī ramate ciram
samāpayya nidrāṃ sijīrṇe'lpabhojī
śramatyājyabādhe vivikte pradeśe /
sadā śītanistṛṣṇa eṣa prayatno'tha
vā prāṇarodho nijābhyāsamārgāt
vaktreṇāpūrya vāyuṃ hutavalanilaye'pānamākṛṣya dhṛtvā
svāṅguṣṭhādyaṅgulībhirvarakaratalayoḥ ṣaḍbhirevaṃ nirudhya /
śrotre netre ca nāsāpuṭayugalamato'nena mārgeṇa samyak
paśyanti pratyayāśaṃ praṇavabahuvidhadhyānasaṃlīnacittāḥ
śravaṇamukhanayananāsānirodhanenaiva kartavyam /
śuddhasuṣumnāsaraṇau sphuṭamamalaṃ śrūyate nādaḥ
vicitraghoṣasaṃyuktānāhate śrūyate dhvaniḥ /
divyadehaśca tejasvī divyagandho'pyarogavān
saṃpūrṇahṛdayaḥ śūnye tvārambhe yogavānbhavet /
dvitīyā vighaṭīkṛtya vāyurbhavati madhyagaḥ
dṛḍhāsano bhavedyogī padmādyāsanasaṃsthitaḥ /
viṣṇugranthestato bhedātparamānandasambhavaḥ
atiśūnyo vimardaśca bherīśabdastato bhavet /
tṛtīyāṃ yatnato bhittvā ninādo mardaladhvaniḥ
mahāśūnyaṃ tato yāti sarvasiddhisamāśrayam /
cittānandaṃ tato bhittvā sarvapīṭhagatānilaḥ
niṣpattau vaiṣṇavaḥ śabdaḥ kvaṇatīti kvaṇo bhavet /
ekībhūtaṃ tadā cittaṃ sanakādimunīḍitam
ante'nantaṃ samāropya khaṇḍe'khaṇḍaṃ samarpayan /
bhūmānaṃ prakṛtiṃ dhyātvā kṛtakṛtyo'mṛto bhavet
yogena yogaṃ saṃrodhya bhāvaṃ bhāvena cāñjasā /
nirvikalpaṃ paraṃ tattvaṃ sadā bhūtvā paraṃ bhavet
ahaṃbhāvaṃ parityajya jagadbhāvamanīdṛśam /
nirvikalpe sthito vidvānbhūyo nāpyanuśocati
salile saindhāvaṃ yadvatsāmyaṃ bhavati yogataḥ /
tathātmamanasaurekyaṃ samādhirabhidhīyate
yadā saṃkṣīyate prāṇo mānasaṃ ca pralīyate /
tadā samarasatvaṃ yatsamādhirabhidhīyate
yatsamatvaṃ tayoratra jīvātmaparamātmanoḥ /
samastanaṣṭasaṅkalpaḥ samādhirabhidhīyate
prabhāśūnyaṃ manaḥśūnyaṃ buddhiśūnyaṃ nirāmayam /
sarvaśūnyaṃ nirābhāsaṃ samādhirabhidhīyate
svayamuccalite dehe dehī nityasamādhinā /
niścalaṃ taṃ vijānīyātsamādhirabhidhīyate
yatrayatra mano yāti tatratatra paraṃ padam /
tatratatra paraṃ brahma sarvatra samavasthitam
iti//
atha hainaṃ devā ūcurnavacakravivekamanubrūhīti /
tatheti sa hovāca ādhāre brahmacakraṃ trirāvṛttaṃ
bhagamaṇḍalākāram / tatra mūlakande śaktiḥ pāvakākāraṃ
dhyāyet / tatraiva kāmarūpapīṭhaṃ sarvakāmapradaṃ bhavati /
ityādhāracakram / dvitīyaṃ svādhiṣṭhānacakraṃ
ṣaḍdalam / tanmadhye paścimābhimukhaṃ liṅgaṃ
pravālāṅkurasadṛśaṃ dhyāyet / tatraivoḍyāṇapīṭhaṃ
jagadākarṣaṇasiddhidaṃ bhavati / tṛtīyaṃ
nābhicakraṃ pañcāvartaṃ sarpakuṭilākāram /
tanmadhye kuṇḍalinīṃ bālārkakoṭiprabhāṃ
tanumadhyāṃ dhyāyet / sāmarthyaśaktiḥ sarvasiddhipradā
bhavati / maṇipūracakraṃ hṛdayacakram /
aṣṭadalamadhomukham / tanmadhye jyotirmayaliṅgākāraṃ
dhyāyet / saiva haṃsakalā sarvapriyā sarvalokavaśyakarī
bhavati / kaṇṭhacakraṃ caturaṅgulam / tatra vāme iḍā
candranāḍī dakṣiṇe piṅgalā sūryanāḍī tanmadhye suṣumnāṃ
śvetavarṇāṃ dhyāyet / ya evaṃ vedānāhatā siddhidā bhavati /
tālucakram / tatrāmṛtadhārāpravāhaḥ /
ghaṇṭikāliṅgamūlacakrarandhre rājadantāvalambinīvivaraṃ
daśadvādaśāram / tatra śūnyaṃ dhyāyet / cittalayo bhavati /
saptamaṃ bhūcakramaṅguṣṭhamātram / tatra jñānanetraṃ
dīpaśikhākāraṃ dhyāyet / tadeva kapālakandavāksiddhidaṃ
bhavati / ājñācakramaṣṭamam / brahmarandhraṃ nirvāṇacakram /
tatra sūcikāgṛhetaraṃ dhūmraśikhākāraṃ dhyāyet / tatra
jālandharapīṭhaṃ mokṣapradaṃ bhavatīti parabrahmacakram /
navamamākāśacakram / tatra ṣoḍaśadalapadmamūrdhvamukhaṃ
tanmadhyakarṇikātrikūṭākāram / tanmadhye ūrdhvaśaktiḥ /
tāṃ paśyandhyāyet / tatraiva pūrṇagiripīṭhaṃ
sarvecchāsiddhisādhanaṃ bhavati / saubhāgyalakṣmyupaniṣadaṃ
nityamadhīte yo'gnipūto bhavati / sa vāyupūto bhavati / sa
sakaladhanadhānyasatputrakalatrahayabhūgajapaśumahiṣīdāsīdāsa
yogajñānavānbhavati / na sa punarāvartate na sa punarāvartata
ityupaniṣat /
ॐ vāṅme manasi pratiṣṭhitā mano me vāci pratiṣṭhitam
āvirāvīrma edhi // vedasya ma āṇīsthaḥ śrutaṃ me mā
prahāsīranenādhītenāhorātrānsandadhāmyṛtaṃ vadiṣyāmi
satyaṃ vadiṣyāmi // tanmāmavatu tadvaktāramavatu avatu māmavatu
vaktāramavatu vaktāram //
ॐ śāntiḥ śāntiḥ śāntiḥ //
iti śrīsaubhāgyalakṣmyupaniṣatsamāptā //
adhikādhyayanāya
Original text: saubhāgyalakṣmyupaniṣat · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0