śaṃpākagītā · Chapter 1
.. śaṃpākagītā ..
yudhiṣṭhira uvāca
dhaninaścādhanā ye ca vartayante svatantriṇaḥ .
sukhaduḥkhāgamasteṣāṃ kaḥ kathaṃ vā pitāmaha .. १..
bhīṣma uvāca
atrāpyudāharantīmamitihāsaṃ purātanam .
śaṃpākeneha muktena gītaṃ śāntigatena ca .. २..
abravīnmāṃ purā kaścidbrāhmaṇastyāgamāśritaḥ .
kliśyamānaḥ kudāreṇa kucailena bubhukṣayā .. ३..
utpannamiha loke vai janmaprabhṛti mānavam .
vividhānyupavartante duḥkhāni ca sukhāni ca .. ४..
tayorekatare mārge yadenamabhisannayet .
na sukhaṃ prāpya saṃhṛṣyennāsuḥkhaṃ prāpya sañjvaret .. ५..
na vai carasi yacchreya ātmano vā yadīśiṣe .
akāmātmāpi hi sadā dhuramudyamya caiva ha .. ६..
akiñcanaḥ paripatansukhamāsvādayiṣyasi .
akiñcanaḥ sukhaṃ śete samuttiṣṭhati caiva ha .. ७..
ākiñcanyaṃ sukhaṃ loke pathyaṃ śivamanāmayam .
anamitrapatho hyeṣa durlabhaḥ sulabho mataḥ .. ८..
akiñcanasya śuddhasya upapannasya sarvataḥ .
avekṣamāṇastrīm̐llokānna tulyamiha lakṣaye .. ९..
ākiñcanyaṃ ca rājyaṃ ca tulayā samatolayam .
atyaricyata dāridryaṃ rājyādapi guṇādhikam .. १०..
ākiñcanye ca rājye ca viśeṣaḥ sumahānayam .
nityodvigno hi dhanavānmṛtyorāsya gato yathā .. ११..
naivāsyāgnirna cāriṣṭo na mṛtyurna ca dasyavaḥ .
prabhavanti dhanatyāgādvimuktasya nirāśiṣaḥ .. १२..
taṃ vai sadā kāmacaramanupastīrṇaśāyinam .
bāhūpadhānaṃ śāmyantaṃ praśaṃsanti divaukasaḥ .. १३..
dhanavānkrodhalobhābhyāmāviṣṭo naṣṭa cetanaḥ .
tiryagīkṣaḥ śuṣkamukhaḥ pāpako bhrukuṭīmukhaḥ .. १४..
nirdaśannadharoṣṭhaṃ ca kruddho dāruṇabhāṣitā .
kastamicchetparidraṣṭuṃ dātumicchati cenmahīm .. १५..
śriyā hyabhīkṣṇaṃ saṃvāso mohayatyavicakṣaṇam .
sā tasya cittaṃ harati śāradābhramivānilaḥ .. १६..
athainaṃ rūpamānaśca dhanamānaśca vindati .
abhijāto'smi siddho'smi nāsmi kevalamānuṣaḥ .. १७
ityebhiḥ kāraṇaistasya tribhiścittaṃ pramādyati .
saṃprasaktamanā bhogānvisṛjya pitṛsañcitān .
parikṣīṇaḥ parasvānāmādānaṃ sādhu manyate .. १८..
tamatikrāntamaryādamādadānaṃ tatastataḥ .
pratiṣedhanti rājāno lubdhā mṛgamiveṣubhiḥ .. १९..
evametāni duḥkhāni tāni tānīha mānavam .
vividhānyupapānte gātrasaṃsparśajānyapi .. २०..
teṣāṃ paramaduḥkhānāṃ buddhyā bhaiṣajyamācaret .
lokadharmamavajñāya dhruvāṇāmadhruvaiḥ saha .. २१..
nātyaktvā sukhamāpnoti nātyaktvā vindate param .
nātyaktvā cābhayaḥ śete tyaktvā sarvaṃ sukhī bhava .. २२..
ityetaddhāstinapure brāhmaṇenopavarṇitam .
śaṃpākena purā mahyaṃ tasmāttyāgaḥ paro mataḥ .. २३..
iti śrīmahābhārate śāntiparvaṇi mokṣadharmaparvaṇi
śaṃpākagītāyāṃ ṣaṭsaptyatyadhikaśatatamo'dhyāyaḥ
Original text: śaṃpākagītā · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0