Revākhāṇḍa (revised text) · Chapter 190

|| iti śrīskānde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ pañcama āvantyakhaṇḍe revākhaṇḍe narmadāmāhātmye udīrṇavarāhatīrthamāhātmyavarṇanaṃ nāmaikonanavatyuttaraśatatamo 'dhyāyaḥ ||
RKV adhyāya 190
śrīmārkaṇḍeya uvāca:
tato gacchenmahīpāla somatīrthamanuttamam /
candrahāseti vikhyātaṃ sarvadaivatapūjitam

yatra siddhiṃ parāṃ prāptaḥ somo rājā surottamaḥ

yudhiṣṭhira uvāca:
kathaṃ siddhimanuprāptaḥ somo rājā jagatpatiḥ /
tatsarvaṃ śrotumicchāmi kathayasva mamānagha

mārkaṇḍeya uvāca:
purā śapto munīndreṇa dakṣeṇa kila bhārata /
asevanāddhi dārāṇāṃ kṣayarogī bhaviṣyasi

udvāhitānāṃ patnīnāṃ ye na kurvanti sevanam /
yā niṣṭhā jāyate teṣāṃ tāṃ śṛṇuṣva narottama

ṛtukāle tu nārīṇāṃ sevanājjāyate sutaḥ /
sutātsvargaśca mokṣaśca hītyevaṃ śrutinodanā

tatkālocitadharmeṇa ye na sevanti tāṃ narāḥ /
teṣāṃ brahmaghnajaṃ pāpaṃ jāyate nātra saṃśayaḥ

tena pāpena ghoreṇa veṣṭato raurave patet /
tasya tadrudhiraṃ pāpāḥ pibante kālamīpsitam

tato 'vatīrṇakālena yāṃ yāṃ yoniṃ prayāsyati /
tasyāṃ tasyāṃ sa duṣṭātmā durbhago jāyate sadā

nārīṇāṃ tu sadā kāmo hyadhikaḥ parivartate /
viśeṣeṇa ṛtoḥ kāle bhidyate kāmasāyakaiḥ

paribhūtā hi sā bhartrā dhyāyate 'nyaṃ patiṃ tataḥ /
tasyāḥ putraḥ samutpanno hyaṭate kulamuttamam

svargasthāstena pitaraḥ pūrvaṃ jātā mahīpate /
patanti jātamātreṇa kulaṭas tena cocyate

tena karmavipākena kṣayarogī śaśī hyabhūt /
tyaktvā lokaṃ surendrāṇāṃ martyalokam upāgataḥ

tatra tīrthānyanekāni puṇyānyāyatanāni ca /
bhramitvā narmadāṃ prāptaḥ sarvapāpapraṇāśinīm

upavāsastu dānāni vratāni niyamāśca ye /
cacāra dvādaśābdāni tato muktaḥ sa kilbiṣaiḥ

sthāpayitvā mahādevaṃ sarvapātakanāśanam /
jagāma prabhayā pūrṇaḥ somalokamanuttamam

yenaiva sthāpito devaḥ pūjyate varṣasaṃkhyayā /
tāvad yugasahasrāṇi tasya lokaṃ samaśnute

tena devān vidhānoktān sthāpayanti narā bhuvi /
akṣayaṃ cāvyayaṃ yasmātphalaṃ bhavati nānyathā

somatīrthe tu yaḥ snātvā pūjayed devamīśvaram /
jāyate sa naro bhūtvā somavitpriyadarśanaḥ

candraprabhāse yo gatvā snānaṃ vidhivad ācaret /
vyādhinā nābhibhūtaḥ syāt kṣayarogeṇa vā yutaḥ

candrahāsye naraḥ snātvā dvādaśyāṃ tu nareśvara /
caturdaśyām upoṣyaiva kṣīrasya juhuyāccarum

mantraiḥ pañcabhir īśānaṃ puruṣastryambakaṃ yajet /
haviḥśeṣaṃ svayaṃ prāśya candrahāsyeśamīkṣayet

anena vidhinā rājaṃstuṣṭo devo maheśvaraḥ /
vidhinā tīrthayogena kṣayarogād vimucyate

saptabhiḥ somavārair yaḥ snānaṃ tatra samācaret /
sa vai karṇakṛtādrogānmucyate pūjayañchivam

akṣirogas tathā rājaṃścandrahāsye vinaśyati /
candrahāsye tu yo gatvā grahaṇe candrasūryayoḥ /
snānaṃ samācared bhaktyā mucyate sarvapātakaiḥ

tatra snānaṃ ca dānaṃ ca candrahāsye śubhaśubham /
kṛtaṃ nṛpavaraśreṣṭha sarvaṃ bhavati cākṣayam

te dhanyāste mahātmānas teṣāṃ janma sujīvitam /
candrahāsye tu ye snātvā paśyanti grahaṇaṃ narāḥ

vācikaṃ mānasaṃ pāpaṃ karmajaṃ yatpurā kṛtam /
snānamātrāt tu rājendra tatra tīrthe praṇaśyati

bahavastanna jānanti mahāmohasamanvitāḥ /
dehastha iva sarveṣāṃ paramātmeva saṃsthitam

paścime sāgare gatvā somatīrthe tu yatphalam /
tatsamagramavāpnoti candrahāsye na saṃśayaḥ

saṃkrāntau ca vyatīpāte viṣuve cāyane tathā /
candrahāsye naraḥ snātvā sarvapāpaiḥ pramucyate

te mūḍhāste durācārās teṣāṃ janma nirarthakam /
candrahāsyaṃ na jānanti narmadāyāṃ vyavasthitam

candrahāsye tu yaḥ kaścit saṃnyāsaṃ kurute nṛpa /
anivartikā gatistasya somalokātkadācana