Revākhāṇḍa (revised text) · Chapter 186
|| iti śrīskānde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ pañcama āvantyakhaṇḍe revākhaṇḍe eraṇḍītīrthamāhātmyavarṇanaṃ nāma pañcāśītyuttaraśatatamo 'dhyāyaḥ ||
RKV adhyāya 186
śrīmārkaṇḍeya uvāca:
tato gacchenmahīpāla tīrthaṃ kanakhalottamam /
garuḍena tapastaptaṃ pūjayitvā maheśvaram
divyaṃ varṣaśataṃ yāvajjātamātreṇa bhārata /
tapojapaiḥ kṛśībhūto dṛṣṭo devena śambhunā
tatastuṣṭo mahādevo vainateyaṃ manojavam /
uvāca paramaṃ vākyaṃ vinatānandavardhanam
prasannaste mahābhāga varaṃ varaya suvrata /
durlabhaṃ triṣu lokeṣu dadāmi tava khecara
garuḍa uvāca:
icchāmi vāhanaṃ viṣṇordvijendratvaṃ sureśvara /
prasanne tvayi me sarvaṃ bhavatviti matirmama
śrīmaheśa uvāca:
durlabhaḥ prāṇināṃ tāta yo varaḥ prārthito 'nagha /
devadevasya vāhanaṃ dvijendratvaṃ sudurlabham
nārāyaṇodare sarvaṃ trailokyaṃ sacarācaram /
tvayā sa katham ūhyeta devadevo jagadguruḥ
tenaiva sthāpitaścendrastrailokye sacarācare /
kathamanyasya cendratvaṃ bhavatīti sudurlabham
tathāpi mama vākyena vāhanaṃ tvaṃ bhaviṣyasi /
śaṅkhacakragadāpāṇer vahato 'pi jagattrayam
indrastvaṃ pakṣiṇāṃ madhye bhaviṣyasi na saṃśayaḥ /
iti dattvā varaṃ tasmā antardhānaṃ gato haraḥ
tato gate mahādeve hyuruṇasyānujo nṛpa /
ārādhayāmāsa tadā cāmuṇḍāṃ muṇḍamaṇḍitām
śmaśānavāsinīṃ devīṃ bahubhūtasamanvitām /
yoginīṃ yogasaṃsiddhāṃ vasāmāṃsāsavapriyām
dhyātamātrā tu tenaiva pratyakṣā hyabhavat tadā /
jālaṃdhare ca yā siddhiḥ kaulīne uḍḍiśe pare
samagrā sā bhṛgukṣetre siddhakṣetre tu saṃsthitā /
cāmuṇḍā tatra sā devī siddhakṣetre vyavasthitā
saṃstutā ṛṣibhir devair yogakṣemārthasiddhaye /
vinatānandajananas tatra tāṃ yoginīṃ nṛpa /
bhaktyā prasādayāmāsa stotrairvaidikalaukikaiḥ
garuḍa uvāca:
oṃ yā sā kṣutkṣāmakaṇṭhā navarudhiramukhā pretapadmāsanasthā bhūtānāṃ vṛndavṛndaiḥ pitṛvananilayā krīḍate śūlahastā /
śastradhvastapravīravrajarudhiragalanmuṇḍamālottarīyā devī śrīvīramātā vimalaśaśinibhā pātu vaścarmamuṇḍā
yā sā kṣutkṣāmakaṇṭhā vikṛtabhayakarī trāsinī duṣkṛtānāṃ muñcajjvālākalāpair daśanakasamasaiḥ khādati pretamāṃsam /
yā sā dordaṇḍacaṇḍair ḍamaruraṇaraṇāṭopaṭaṃkāraghaṇṭaiḥ kalpāntotpātavātāhatapaṭupaṭahair valgate bhūtamātā /
kṣutkṣāmā śuṣkakukṣiḥ khavarataranaravaraiḥ kṣodati pretamāṃsaṃ muñcantī cāṭṭahāsaṃ ghuraghuritaravā pātu vaścarmamuṇḍā
yā sā nimnodarābhā vikṛtabhavabhayatrāsinī śūlahastā cāmuṇḍā muṇḍaghātā raṇaraṇitaraṇajhallarīnādaramyā /
trailokyaṃ trāsayanti kakahakahakahair ghorarāvair anekair nṛtyantī mātṛmadhye pitṛvananilayā pātu vaścarmamuṇḍā
yā dhatte viśvamakhilaṃ nijāṃśena mahojjvalā /
kanakaprasave līnā pātu māṃ kanakeśvarī
himādrisambhavā devī dayādarśitavigrahā /
śivapriyā śive saktā pātu māṃ kanakeśvarī
anādijagadādiryā ratnagarbhā vasupriyā /
rathāṅgapāṇinā padmā pātu māṃ kanakeśvarī
sāvitrī yā ca gāyatrī mṛḍānī vāgathendirā /
smartḥṇāṃ yā sukhaṃ datte pātu māṃ kanakeśvarī
saumyāsaumyaiḥ sadā rūpaiḥ sṛjatyavati yā jagat /
parā śaktiḥ parā buddhiḥ pātu māṃ kanakeśvarī
brahmaṇaḥ sargasamaye sṛjyaśaktiḥ parā tu yā /
jaganmāyā jagaddhātrī pātu māṃ kanakeśvarī
viśvasya pālane viṣṇoryā śaktiḥ paripālikā /
madanonmādinī mukhyā pātu māṃ kanakeśvarī
viśvasaṃlayane mukhyā yā rudreṇa samāśritā /
raudrī śaktiḥ śivānantā pātu māṃ kanakeśvarī
kailāsasānusaṃrūḍha kanakaprasaveśayā /
bhasmakābhihṛtā pūrvaṃ pātu māṃ kanakeśvarī
patiprabhāvamicchantī trasyantī yā vinā patim /
abalā tvekabhāvā ca pātu māṃ kanakeśvarī
viśvasaṃrakṣaṇe saktā rakṣitā kanakena yā /
ā brahmastambajananī pātu māṃ kanakeśvarī
brahmaviṣṇvīśvarāḥ śaktyā śarīragrahaṇaṃ yayā /
prāpitāḥ prathamā śaktiḥ pātu māṃ kanakeśvarī
śrutvā tu garuḍenoktaṃ devīvṛttacatuṣṭayam /
prasannā saṃmukhī bhūtvā vākyametad uvāca ha
śrīcāmuṇḍovāca:
prasannā te mahāsattva varaṃ varaya vāñchitam /
dadāmi te dvijaśreṣṭha yatte manasi rocate
garuḍa uvāca:
ajaraścāmaraścaiva adhṛṣyaśca surāsuraiḥ /
tava prasādāccaivānyairajeyaśca bhavāmyaham
tvayā cātra sadā devi sthātavyaṃ tīrthasannidhau /
mārkaṇḍeya uvāca:
evaṃ bhaviṣyatītyuktvā devī devairabhiṣṭutā
jagāmākāśamāviśya bhūtasaṅghasamanvitā /
yadā lakṣmyā nṛpaśreṣṭha sthāpitaṃ puramuttamam
anumānya tadā devīṃ kṛtaṃ tasyāṃ samarpitam /
lakṣmīruvāca:
rakṣaṇāya mayā devi yogakṣemārthasiddhaye
mātṛvatpratipālyaṃ te sadā devi puraṃ mama /
garuḍo 'pi tataḥ snātvā sampūjya kanakeśvarīm
tīrthaṃ tatraiva saṃsthāpya jagāmākāśamuttamam /
tatra tīrthe tu yaḥ snātvā pūjayet pitṛdevatāḥ
sarvakāmasamṛddhasya yajñasya phalamaśnute /
gandhapuṣpādibhir yastu pūjayet kanakeśvaram
tasya yogaiśvaryasiddhiryogapīṭheṣu jāyate /
mṛto yogeśvaraṃ lokaṃ jayaśabdādimaṅgalaiḥ /
sa gacchennātra sandeho yoginīgaṇasaṃyutaḥ
Original text: Revākhāṇḍa of the Vāyupurāṇa (RKV) · Edition: Śrīkṛṣṇadās, Kṣemrāj (ed.): Śrīskandamahāpurāṇam. Veṅkateśvara Steam Press, Bombay: 1910 and its reprint: Siṃha, Nāgaśaraṇa (ed.): Śrīskandamahāpurāṇam. pañcama bhāga: śrī āvantyakhaṇḍam. Nag Publishers, Delhi: 1986. · Data entry Jürgen Neuss · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0