Language

ENहिગુ
Scripture Library

Revākhāṇḍa (revised text) · Chapter 153

153.1

|| iti śrīskānde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ pañcama āvantyakhaṇḍe revākhaṇḍe bhārgaleśvaratīrthamāhātmyavarṇanaṃ nāma dvipañcāśadadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ ||
RKV adhyāya 153
mārkaṇḍeya uvāca:
tasyaivānantaraṃ cānyadravitīrthamanuttamam /
yasya saṃdarśanādeva mucyante pātakairnarāḥ

153.2

ravitīrthe tu yaḥ snātvā naraḥ paśyati bhāskaram /
tasya yatphalamuddiṣṭaṃ svayaṃ devena tacchṛṇu

153.3

nāndho na mūko badhiraḥ kule bhavati kaścana /
kurūpaḥ kunakhī vāpi tasya janmāni ṣoḍaśa

153.4

dadrucitrakakuṣṭhāni maṇḍalāni vicarcikā /
naśyanti devabhaktasya ṣaṇmāsānnātra saṃśayaḥ

153.5

caritaṃ tasya devasya purāṇe yacchrutaṃ mayā /
na tatkathayituṃ śakyaṃ saṃkṣepeṇa nṛpottama

153.6

tatra tīrthe tu yaddānaṃ ravimuddiśya dīyate /
vidhinā pātraviprāya tasyānto nāsti karhicit

153.7

ayane viṣuve caiva candrasūryagrahe tathā /
ravitīrthe pradattānāṃ dānānāṃ phalamuttamam

153.8

saṃkrāntau yāni dānāni havyakavyāni bhārata /
apāmiva samudrasya teṣāmanto na labhyate

153.9

yena yena yadā dattaṃ yena yena yadā hutam /
tasya tasya tadā kāle savitā pratidāyakaḥ

153.10

sapta janmāni tānyeva dadātyarkaḥ punaḥ punaḥ /
śatamindukṣaye dānaṃ sahasraṃ tu dinakṣaye

153.11

saṃkrāntau śatasāhasraṃ vyatīpāte tvanantakam

153.12

yudhiṣṭhira uvāca:
ravitīrthaṃ kathaṃ tāta puṇyātpuṇyataraṃ smṛtam /
vistareṇa mamākhyāhi śravaṇau mama lampaṭau

153.13

śrīmārkaṇḍeya uvāca:
śṛṇuṣvāvahito bhūtvā hyādityeśvaramuttamam /
uttare narmadākūle sarvavyādhivināśanam

153.14

purā kṛtayugasyādau jābālirbrāhmaṇo 'bhavat /
vasiṣṭhānvayasambhūto vedaśāstrārthapāragaḥ

153.15

pativratā sādhuśīlā tasya bhāryā manasvinī /
ṛtukāle tu sā gatvā bhartāram idam abravīt

153.16

vartate ṛtukālo me bhartāraṃ tvāmupasthitā /
bhaja māṃ prītisaṃyuktaḥ putrakāmāṃ tu kāminīm

153.17

evamukto dvijaḥ prāha priye 'dyāhaṃ vratānvitaḥ /
gacchedānīṃ varārohe dāsya ṛtvantare punaḥ

153.18

punardvitīye samprāpte ṛtukāle 'pyupasthitā /
punaḥ sā chanditā tena vratastho 'dyeti bhārata

153.19

itthaṃ vā bahuśastena chanditā ca punaḥ punaḥ /
nirāśā cābhavattatra bhartāraṃ prati bhāminī

153.20

duḥkhena mahatāviṣṭā vidhāyānaśanaṃ mṛtā /
tena bhrūṇahatenaiva pāpena sahasā dvijaḥ

153.21

śīrṇaghrāṇāṅghrirabhavattapaḥ sarvaṃ nanāśa ca /
dṛṣṭvātmānaṃ sa kuṣṭhena vyāptaṃ brāhmaṇasattamaḥ

153.22

viṣādaṃ paramaṃ gatvā narmadātaṭamāśritaḥ /
apṛcchadbhāskaraṃ tīrthaṃ dvijebhyo dvijasattamaḥ

153.23

ārogyaṃ bhāskarādicchediti saṃcintya cetasi /
kutastadbhāskaraṃ tīrthaṃ bho dvijāḥ kathyatāṃ mama

153.24

tapas tapyāmyahaṃ gatvā tasmiṃstīrthe subhāvitaḥ

153.25

dvijā ūcuḥ /
revāyā uttare kūle ādityeśvaranāmataḥ /
vidyate bhāskaraṃ tīrthaṃ sarvavyādhivināśanam

153.26

tatra yāhyavicāreṇa gantuṃ cecchakyate tvayā /
evamukto dvijairvipro gantuṃ tatra pracakrame

153.27

vyādhinā paribhūtastu ghoreṇa prāṇahāriṇā /
yadā gantuṃ na śaknoti tadā tena vicintitam

153.28

sāmarthyaṃ brāhmaṇānāṃ hi vidyate bhuvanatraye /
liṅgapātaḥ kṛto viprairdevadevasya śūlinaḥ

153.29

samudraḥ śoṣito viprairvindhyaścāpi nivāritaḥ /
ahamapyatra saṃsthastu hyānayiṣyāmi bhāskaram

153.30

tapobalena mahatā hyādityeśvarasaṃjñitam /
iti niścitya manasā hyugre tapasi saṃsthitaḥ

153.31

vāyubhakṣo nirāhāro grīṣme pañcāgnimadhyagaḥ /
śiśire toyamadhyastho varṣāsvaprāvṛtākṛtiḥ

153.32

sāgre varṣaśate pūrṇe ravistuṣṭo 'bravīd idam

153.33

sūrya uvāca:
varaṃ varaya bhadraṃ te kiṃ te manasi vāñchitam /
adeyamapi dāsyāmi brūhi māṃ tvaṃ ciraṃ kṛthāḥ

153.34

kimasādhyaṃ hi te vipra idānīṃ tapasi sthitaḥ

153.35

jābāliruvāca:
yadi tuṣṭo 'si deveśa yadi deyo varo mama /
mama pratijñā deveśa hyādityeśvaradarśane

153.36

kṛtā tāṃ pārituṃ deva na śakto vyādhinā vṛtaḥ /
śuklatīrthe 'tra tiṣṭha tvam ādityeśvaramūrtidhṛk

153.37

evamukte tu deveśo bahurūpo divākaraḥ /
uttare narmadākūle kṣaṇādeva vyadṛśyata

153.38

tadāprabhṛti bhūpāla taddhi tīrthaṃ pracakṣate /
sarvapāpaharaṃ proktaṃ sarvaduḥkhavināśanam

153.39

yastu saṃvatsaraṃ pūrṇaṃ nityam ādityavāsare /
snātvā pradakṣiṇāḥ sapta dattvā paśyati bhāskaram

153.40

yatphalaṃ labhate tena tacchṛṇuṣva mayoditam /
prasuptaṃ maṇḍalānīha dadrukuṣṭhavicarcikāḥ

153.41

naśyanti satvaraṃ rājaṃstūlarāśirivānale /
dhanaputrakalatrāṇāṃ pūrayedvatsaratrayāt

153.42

yastu śrāddhapradastatra pitḥnuddiśya saṃkrame /
tṛpyanti pitarastasya pitṛdevo hi bhāskaraḥ

153.43

iti te kathitaṃ sarvamādityeśvaramuttamam /
sarvapāpaharaṃ divyaṃ sarvarogavināśanam

Original text: Revākhāṇḍa of the Vāyupurāṇa (RKV) · Edition: Śrīkṛṣṇadās, Kṣemrāj (ed.): Śrīskandamahāpurāṇam. Veṅkateśvara Steam Press, Bombay: 1910 and its reprint: Siṃha, Nāgaśaraṇa (ed.): Śrīskandamahāpurāṇam. pañcama bhāga: śrī āvantyakhaṇḍam. Nag Publishers, Delhi: 1986. · Data entry Jürgen Neuss · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc