Revākhāṇḍa (revised text) · Chapter 13

|| iti śrīskānde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ pañcama āvantyakhaṇḍe revākhaṇḍe śrīnarmadāmāhātmye narmadāstotrakathanaṃ nāma dvādaśo 'dhyāyaḥ ||
RKV adhyāya 13
śrīmārkaṇḍeya uvāca:
evaṃ bhagavatī puṇyā stutā sā munipuṃgavaiḥ /
cintayāmāsa sarveṣāṃ dāsyāmi varamuttamam

tataḥ prasuptāṃstāñjñātvā rātrau devī jagāma ha /
ekaikasya ṛṣeḥ svapne darśanaṃ cāruhāsinī

tato 'rdharātre samprāpta utthitā jalamadhyataḥ /
vimalāmbarasaṃvītā divyamālāvibhūṣitā

ghṛtātapatrā suśroṇī padmarāgavibhūṣitā /
jagāda mā bhair iti tān ekaikaṃ tu pṛthakpṛthak

vasadhvaṃ mama pārśve tu bhayaṃ tyaktvā kṣudhādijam

evamuktvā tadā devī svapnānte tānmahāmunīn /
jagāmādarśanaṃ paścātpraviśya jalam ātmikam

tataḥ prabhāte munayo mitha ūcurmudanvitāḥ /
tathā dṛṣṭā mayā dṛṣṭā svapne devī sudarśanā

abhayaṃ dattamasmākaṃ siddhiścāpyacireṇa tu /
praśastaṃ darśanaṃ tasyā narmadāyā na saṃśayaḥ

athānyadivase rājanmatsyānāṃ rūpam uttamam /
paśyanti saparīvārāḥ svakīyāśramasannidhau

tāndṛṣṭvā vismayāviṣṭā matsyāṃstatra maharṣayaḥ /
pūjayāmāsuravyagrā havyakavyena devatāḥ

tānmatsyasaṅghānsamprāpya mahādevyāḥ prasādataḥ /
saputradārabhṛtyāste vartayanti pṛthakpṛthak

dine dine tathāpyevamāśrameṣu dvijātayaḥ /
matsyānāṃ sañcayaṃ dṛṣṭvā vismitāścābhavaṃstadā

mṛtāṃstāṃstu supuṣṭāṅgān pāṭhīnāṃśca viśeṣataḥ /
dvāre dvāre cāśramāṇāṃ tāpasānāṃ yudhiṣṭhira

hṛṣṭapuṣṭāstadā sarve narmadātīravāsinaḥ /
ṛṣayaste bhayaṃ sarve tatyajuḥ kṣuttṛṣodbhavam

te japantastapantaśca tiṣṭhanti bharatarṣabha /
arcayanti pitḥndevānnarmadātaṭamāśritāḥ

tairjapadbhistapadbhiśca satataṃ dvijasattamaiḥ /
bhrājate sā saricchreṣṭhā tārābhir dyaur grahairiva

tatra tairbahulaiḥ śubhrair brāhmaṇair vedaparāgaiḥ /
narmadā dharmadā pūrvaṃ saṃvibhaktā yathākramam

ṛṣibhir daśakoṭibhir narmadātīravāsibhiḥ /
vibhakteyaṃ vibhaktāṅgī narmadā śarmadā nṛṇām

yajñopavītaiśca śubhair akṣasūtraiśca bhārata /
kūladvaye mahāpuṇyā narmadodadhigāminī

pṛthagāyatanaiḥ śubhrairliṅgairvālukamṛnmayaiḥ /
bhrājate yā saricchreṣṭhā nakṣatrairiva śarvarī

evaṃ ta ṛṣayaḥ sarve tarpayantaḥ surānpitḥn /
nyavasannarmadātīre yāvadābhūtasamplavam

kiṃcidgate tatastasminghore varṣaśatādhike /
ardharātre tadā kanyā jalāduttīrya bhārata

vidyutpuṃjasamābhāsā vyālayajñopavītinī /
triśūlāgrakarā saumyā tānuvāca ṛṣīṃstadā

āgacchadhvaṃ munigaṇā viśadhvaṃ māmayonijām /
sametāḥ putradāraiśca tataḥ siddhimavāpsyatha

yasya yasya hi yā vāñchā tasya tāṃ tāṃ dadāmyaham /
viṣṇuṃ brahmāṇamīśānamanyaṃ vā suramuttamam

tatra sarvānnayiṣyāmi prasannā varadā hyaham /
prāṇāyāmaparā bhūtvā māṃ viśadhvaṃ samāhitāḥ

saha putraiśca dāraiśca tyaktvāśramapadāni ca /
kālakṣepo na kartavyaḥ pralayo 'yamupasthitaḥ

saṃhāraḥ sarvabhūtānāṃ kalpadāhaḥ sudāruṇaḥ /
ekāham abhavaṃ pūrvaṃ mahāghore janakṣaye

śeṣā nadyaḥ samudrāśca sarva eva kṣayaṃgatāḥ /
varadānān maheśasya tenāhaṃ na kṣayaṃ gatā

amṛtaḥ śāśvato devaḥ sthāṇurīśaḥ sanātanaḥ /
sa pūjitaḥ prārthito vā kiṃ na dadyād dvijottamāḥ

evamuktvā ṛṣīvrevā praviveśa jalaṃ tataḥ /
karāttaśūlā sā devī vyālayajñopavītinī

tataste tadvacaḥ śrutvā vismayāpannamānasāḥ /
abhivandya ca māṃ sarve kṣāmayantaḥ punaḥ punaḥ

kṣamyatāṃ no yaduktaṃ hi vasatāṃ tava saṃśraye /
gṛhāṃstyaktvā mahābhāgāḥ saśiṣyāḥ sahabāndhavāḥ

japtvā caikākṣaraṃ brahma hṛdi dhyātvā maheśvaram /
snātvā ca mantrapūtābhiratha cādbhir jitavratāḥ

viviśurnarmadātoyaṃ sapakṣā iva parvatāḥ /
dyotayanto diśaḥ sarvāḥ kuśahastāḥ sahāgrayaḥ

gateṣu teṣu rājendra ahamekaḥ sthitastadā /
amareśaṃ samāsādya pūjayannarmadāṃ nadīm

anubhūtāḥ saptakalpā māyūrādyā mayā nṛpa /
prasādād vedhasaḥ sarve revayā saha bhārata

janmato'dya dinaṃ yāvanna jāne 'syāḥ purāsthitim

iyaṃ hi śāṃkarī śaktiḥ kalā śambhorilāhvayā /
narmadā duritadhvaṃsakāriṇī bhavatāriṇī

yadāhamapi nābhūvaṃ purākalpeṣu pāṇḍava /
caturdaśasu kalpeṣu teṣviyaṃ sukhasaṃsthitā

caturdaśa purā kalpā na mṛtā yeṣu narmadā /
tānahaṃ sampravakṣyāmi devī prāha yathā mama

kāpilaṃ prathamaṃ viddhi prājāpatyaṃ dvitīyakam /
brāhmaṃ saumyaṃ ca sāvitraṃ bārhaspatyaṃ prabhāsakam

māhendram agnikalpaṃ ca jayantaṃ mārutaṃ tathā /
vaiṣṇavaṃ bahurūpaṃ ca jyautiṣaṃ ca caturdaśam

ete kalpā mayā khyātā na mṛtā yeṣu narmadā /
māyūraṃ pañcadaśamaṃ kaurmaṃ caivātra ṣoḍaśam

bakaṃ mātsyaṃ ca pādmaṃ ca vaṭakalpaṃ ca bhārata /
ekaviṃśatimaṃ caitaṃ vārāhaṃ sāṃpratīnakam

ime sapta mayā sākaṃ revayā pariśīlitāḥ /
ekaviṃśatikalpāstu narmadāyāḥ śivāṅgataḥ

saṃjātāyā nṛpaśreṣṭha mayā dṛṣṭā hyanekaśaḥ /
kathitā nṛpatiśreṣṭha bhūyaḥ kiṃ kathayāmi te