Rāmodanta · Verses 41*-60*

etasminn antare gehaṃ mātulasya yudhājitaḥ
prayayau bharataḥ prītaḥ śatrughnena samanvitaḥ //

tataḥ prakṛtibhiḥ sākaṃ mantrayitvā sa bhūpatiḥ
abhiṣekāya rāmasya samārebhe mudānvitaḥ //

kaikeyī tu mahīpālaṃ mantharādūṣitāśayā
varadvayaṃ purā dattaṃ yayāce satyasaṃgaram //

vanavāsāya rāmasya rājyāptyai bharatasya ca
tasyā varadvayaṃ kṛcchram anujajñe mahīpatiḥ //

rāmaṃ tadaiva kaikeyī vanavāsāya cādiśat
anujñāpya gurūn sarvān niryayau ca vanāya saḥ //

dṛṣṭvā taṃ nirgataṃ sītā lakṣmaṇaś cānujagmatuḥ
saṃtyajya svagṛhān sarve paurāś cānuyayur drutam //

vañcayitvā tu tān paurān nidrāṇān niśi rāghavaḥ
vāhyamānaṃ sumantreṇa ratham āruhya cāgamat //

śriṅgiberapuraṃ gatvā gaṅgākūle 'tha rāghavaḥ
guhena satkṛtas tatra niśām ekām uvāsa ca //

sārathiṃ saṃnimantryāsau sītālakṣmaṇasaṃyutaḥ
guhenānītayā nāvā saṃtatāra ca jāhnavīm //

bharadvājamuniṃ prāpya taṃ natvā tena satkṛtaḥ
rāghavas tasya nirdeśāc citrakūṭe 'vasat sukham //

ayodhyāṃ tu tato gatvā sumantraḥ śokavihvalaḥ
rājñe nyavedayat sarvaṃ rāghavasya viceṣṭitam //

tad ākarṇya sumantroktaṃ rājā duḥkhavimūḍhadhīḥ
rāma rāmeti vilapan dehaṃ tyaktvā divaṃ yayau //

mantriṇas tu vasiṣṭhoktyā dehaṃ saṃrakṣya bhūpateḥ
dūtair ānāyayan kṣipraṃ bharataṃ mātulālayāt //

bharatas tu mṛtaṃ śrutvā pitaraṃ kaikayīgirā
saṃskārādi cakārāsya yathāvidhi sahānujaḥ //

amātyaiś codyamāno 'pi rajyāya bharatas tadā
vanāyaiva yayau rāmam ānetuṃ nāgaraiḥ saha //

sa gatvā citrakūṭasthaṃ rāmaṃ cīrajaṭādharam
yayāce rakṣituṃ rājyaṃ vasiṣṭhādyair dvijaiḥ saha //

caturdaśa samā nītvā punar aiṣyāmy ahaṃ purīm
ity uktvā pāduke dattvā taṃ rāmaḥ pratyayāpayat //

gṛhītvā pāduke tasmād bharato dīnamānasaḥ
nandigrāme sthitas tābhyāṃ rarakṣa ca vasuṃdharām //

rāghavas tu gires tasmād gatvātriṃ samavandata
tatpatnī tu tadā sītāṃ bhūṣaṇaiḥ svair abhūṣayat //

uṣitvā tu niśām ekām āśrame tasya rāghavaḥ
viveśa daṇḍakāraṇyaṃ sītālakṣmaṇasaṃyutaḥ //