Language

ENहिગુ
Scripture Library

Ramayana · Chapter 2.023

2.023.001

abhivādya tu kausalyāṃ rāmaḥ saṃprasthito vanam
kṛtasvastyayano mātrā dharmiṣṭhe vartmani sthitaḥ

2.023.002

virājayan rājasuto rājamārgaṃ narair vṛtam
hṛdayāny āmamantheva janasya guṇavattayā

2.023.003

vaidehī cāpi tat sarvaṃ na śuśrāva tapasvinī
tad eva hṛdi tasyāś ca yauvarājyābhiṣecanam

2.023.004

devakāryaṃ sma sā kṛtvā kṛtajñā hṛṣṭacetanā
abhijñā rājadharmāṇāṃ rājaputraṃ pratīkṣate

2.023.005

praviveśātha rāmas tu svaveśma suvibhūṣitam
prahṛṣṭajanasaṃpūrṇaṃ hriyā kiṃ cid avāṅmukhaḥ

2.023.006

atha sītā samutpatya vepamānā ca taṃ patim
apaśyac chokasaṃtaptaṃ cintāvyākulilendriyam

2.023.007

vivarṇavadanaṃ dṛṣṭvā taṃ prasvinnam amarṣaṇam
āha duḥkhābhisaṃtaptā kim idānīm idaṃ prabho

2.023.008

adya bārhaspataḥ śrīmān yuktaḥ puṣyo na rāghava
procyate brāhmaṇaiḥ prājñaiḥ kena tvam asi durmanāḥ

2.023.009

na te śataśalākena jalaphenanibhena ca
āvṛtaṃ vadanaṃ valgu chatreṇābhivirājate

2.023.010

vyajanābhyāṃ ca mukhyābhyāṃ śatapatranibhekṣaṇam
candrahaṃsaprakāśābhyāṃ vījyate na tavānanam

2.023.011

vāgmino bandinaś cāpi prahṛṣṭās tvaṃ nararṣabha
stuvanto nādya dṛśyante maṅgalaiḥ sūtamāgadhāḥ

2.023.012

na te kṣaudraṃ ca dadhi ca brāhmaṇā vedapāragāḥ
mūrdhni mūrdhāvasiktasya dadhati sma vidhānataḥ

2.023.013

na tvāṃ prakṛtayaḥ sarvā śreṇīmukhyāś ca bhūṣitāḥ
anuvrajitum icchanti paurajāpapadās tathā

2.023.014

caturbhir vegasaṃpannair hayaiḥ kāñcanabhūṣaṇaiḥ
mukhyaḥ puṣyaratho yuktaḥ kiṃ na gacchati te 'grataḥ

2.023.015

na hastī cāgrataḥ śrīmāṃs tava lakṣaṇapūjitaḥ
prayāṇe lakṣyate vīra kṛṣṇameghagiri prabhaḥ

2.023.016

na ca kāñcanacitraṃ te paśyāmi priyadarśana
bhadrāsanaṃ puraskṛtya yāntaṃ vīrapuraḥsaram

2.023.017

abhiṣeko yadā sajjaḥ kim idānīm idaṃ tava
apūrvo mukhavarṇaś ca na praharṣaś ca lakṣyate

2.023.018

itīva vilapantīṃ tāṃ provāca raghunandanaḥ
sīte tatrabhavāṃs tāta pravrājayati māṃ vanam

2.023.019

kule mahati saṃbhūte dharmajñe dharmacāriṇi
śṛṇu jānaki yenedaṃ krameṇābhyāgataṃ mama

2.023.020

rājñā satyapratijñena pitrā daśarathena me
kaikeyyai prītamanasā purā dattau mahāvarau

2.023.021

tayādya mama sajje 'sminn abhiṣeke nṛpodyate
pracoditaḥ sa samayo dharmeṇa pratinirjitaḥ

2.023.022

caturdaśa hi varṣāṇi vastavyaṃ daṇḍake mayā
pitrā me bharataś cāpi yauvarājye niyojitaḥ
so 'haṃ tvām āgato draṣṭuṃ prasthito vijanaṃ vanam

2.023.023

bharatasya samīpe te nāhaṃ kathyaḥ kadā cana
ṛddhiyuktā hi puruṣā na sahante parastavam
tasmān na te guṇāḥ kathyā bharatasyāgrato mama

2.023.024

nāpi tvaṃ tena bhartavyā viśeṣeṇa kadā cana
anukūlatayā śakyaṃ samīpe tasya vartitum

2.023.025

ahaṃ cāpi pratijñāṃ tāṃ guroḥ samanupālayan
vanam adyaiva yāsyāmi sthirā bhava manasvini

2.023.026

yāte ca mayi kalyāṇi vanaṃ muniniṣevitam
vratopavāsaratayā bhavitavyaṃ tvayānaghe

2.023.027

kālyam utthāya devānāṃ kṛtvā pūjāṃ yathāvidhi
vanditavyo daśarathaḥ pitā mama nareśvaraḥ

2.023.028

mātā ca mama kausalyā vṛddhā saṃtāpakarśitā
dharmam evāgrataḥ kṛtvā tvattaḥ saṃmānam arhati

2.023.029

vanditavyāś ca te nityaṃ yāḥ śeṣā mama mātaraḥ
snehapraṇayasaṃbhogaiḥ samā hi mama mātaraḥ

2.023.030

bhrātṛputrasamau cāpi draṣṭavyau ca viśeṣataḥ
tvayā lakṣmaṇaśatrughnau prāṇaiḥ priyatarau mama

2.023.031

vipriyaṃ na ca kartavyaṃ bharatasya kadā cana
sa hi rājā prabhuś caiva deśasya ca kulasya ca

2.023.032

ārādhitā hi śīlena prayatnaiś copasevitāḥ
rājānaḥ saṃprasīdanti prakupyanti viparyaye

2.023.033

aurasān api putrān hi tyajanty ahitakāriṇaḥ
samarthān saṃpragṛhṇanti janān api narādhipāḥ

2.023.034

ahaṃ gamiṣyāmi mahāvanaṃ priye tvayā hi vastavyam ihaiva bhāmini
yathā vyalīkaṃ kuruṣe na kasya cit tathā tvayā kāryam idaṃ vaco mama

Original text: Rāmāyaṇa · Edition: John Smith's Rāmāyaṇa-Page (last comparison: 2020-04-16) · Data entry Muneo Tokunaga · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc