rāmarahasyopaniṣat · Chapter 1
rāmarahasyopaniṣat
kaivalyaśrīsvarūpeṇa rājamānaṃ maho'vyayam /
pratiyogivinirmuktaṃ śrīrāmapadamāśraye //
ॐ bhadraṃ karṇebhiḥ śruṇuyāma devāḥ / bhadraṃ paśyemākṣabhiryajatrāḥ /
sthirairaṅgaistuṣṭuvāsastanūbhiḥ / vyaśema devahitaṃ yadāyuḥ //
svasti na indro vṛddhaśravāḥ / svasti naḥ pūṣā viśvavedāḥ /
svasti nastārkṣyo ariṣṭanemiḥ / svasti no bṛhaspatirdadhātu //
ॐ śāntiḥ śāntiḥ śāntiḥ //
ॐ rahasyaṃ ramatapataṃ vāsudevaṃ ca mudgalam /
śāṇḍilyaṃ paiṅgalaṃ bhikṣuṃ mahacchārīrakaṃ śikhā
sanakādyā yogivaryā anye ca ṛṣayastathā /
prahlādādyā viṣṇubhaktā hanūmantamathābruvan
vāyuputra mahābāho kiṃtattvaṃ brahmavādinām /
purāṇeṣvaṣṭādaśasu smṛtiṣvaṣṭādaśasvapi
caturvedeṣu śāstreṣu vidyāsvādhyātmike'pi ca /
sarveṣu viṣṇvabhidhāneṣu vighnasūryeśaśaktiṣu /
eteṣu madhye kiṃ tattvaṃ kathaya tvaṃ mahābala
hanūmānhovāca //
bho yogīndrāścaiva ṛṣayo viṣṇubhaktāstathaiva ca /
śruṇudhvaṃ māmakīṃ vācaṃ bhavabandhavināśinīm
eteṣu caiva sarveṣu tattvaṃ ca brahma tārakam /
rāma eva paraṃ brahma tattvaṃ śrīrāmo brahma tārakam
vāyuptreṇoktāste yogīndrā ṛṣayo viṣṇubhaktā
hanūmantaṃ papracchuḥ rāmasyāṅgāni no brūhīti /
hanūmānhovāca / vāyuputraṃ vighneśaṃ vāṇīṃ durgāṃ
kṣetrapālakaṃ sūryaṃ candraṃ nārāyaṇaṃ nārasiṃhaṃ
vāyudevaṃ vārāhaṃ tatsarvāntsamātrāntsītaṃ lakṣmaṇaṃ
śatrughnaṃ bharataṃ vibhīṣaṇaṃ sugrīvamaṅgadaṃ
jāmbavantaṃ praṇavametāni rāmasyāṅgāni jānīthāḥ /
tānyaṅgāni vinā rāmo vighnakaro bhavati /
punarvāyuputreṇoktāste hanūmantaṃ papracchuḥ /
āñjaneya mahābala viprāṇāṃ gṛhasthānāṃ praṇavādhikāraḥ
kathaṃ syāditi / sa hovāca śrīrāma evovāceti / yeṣāmeva
ṣaḍakṣarādhikāro vartate teṣāṃ praṇavādhikāraḥ syānnānyeṣām /
kevalamakārokāramakārārdhamātrāsahitaṃ praṇavamūhya
yo rāmamantraṃ japati tasya śubhakaro'haṃ syām / tasya
praṇavasthākārasyokārasya makarāsyārdhamātrāyāśca
ṛṣiśchando devatā tattadvarṇāvarṇāvasthānaṃ
svaravedāgniguṇānuccāryānvahaṃ praṇavamantraddviguṇaṃ
japtvā paścādrāmamantraṃ yo japet sa rāmo bhavatīti
rāmeṇoktāstasmādrāmāṅgaṃ praṇavaḥ kathita iti //
vibhīṣaṇa uvāca //
siṃhāsane samāsīnaṃ rāmaṃ paulastyasūdanam /
praṇamya daṇḍavadbhūmau paulastyo vākyamabravīt / / ७//
raghunātha mahābāho kevalaṃ kathitaṃ tvayā /
aṅgānāṃ sulabhaṃ caiva kathanīyaṃ ca saulabham
śrīrāma uvāca / atha pañca daṇḍakāni pitṛghno
mātṛghno brahmaghno guruhananaḥ koṭiyatighno'nekakṛtapāpo
yo mama ṣaṇṇavatikoṭināmāni japati sa tebhyaḥ pāpebhyaḥ
pramucyate / svayameva saccidānandasvarūpo bhavenna kim /
punaruvāca vibhīṣaṇaḥ / tatrāpya śakto'yaṃ kiṃ karoti /
sa hovācemam / kaikaseya puraścaraṇavidhāvaśakto
yo mama mahopaniṣadaṃ mama gītāṃ mannāmasahasraṃ
madviśvarūpaṃ mamāṣṭottaraśataṃ rāmaśatābhidhānaṃ
nāradoktastavarājaṃ hanūmatproktaṃ mantrarājātmakastavaṃ
sītāstavaṃ ca rāmaṣaḍakṣarītyādibhirmantrairyo māṃ
nityaṃ stauti tatsadṛśo bhavenna kiṃ bhavenna kim //
iti prathamo'dhyāyaḥ
sanakādyā munayo hanūmantaṃ papracchuḥ /
āñjaneya mahābala tārakabrahmaṇo rāmacandrasya
mantragrāmaṃ no brūhīti /
hanūmānhovāca /
vahnisthaṃ śayanaṃ viṣṇorardhacandravibhūṣitam /
ekākṣaro manuḥ prokto mantrarājaḥ suradrumaḥ
brahmā muniḥ syādgāyatraṃ chando rāmasya devatā /
dīrghārdhenduyujāṅgāni kuryādvahnyātmano manoḥ
bījaśaktyādi bījena iṣṭārthe viniyojayet /
sarayūtīramandāravedikāpañkajāsane
śyāmaṃ virāsanāsīnaṃ jñānamudropaśobhitam /
vāmorunyastataddhastaṃ sītālakṣmaṇasaṃyutam
avekṣamāṇamātmānamātmanyamitatejasam /
śuddhasphaṭikasaṃkāśaṃ kevalaṃ mokṣakāṅkṣayā
cintayanparamātmānaṃ bhānulakṣaṃ japenmanum /
vahnirnārāyaṇo nāḍyo jāṭharaḥ kevalo'pi ca
dvyakṣaro mantrarājo'yaṃ sarvābhīṣṭapradastataḥ /
ekākṣaroktamṛṣyādi syādādyena ṣaḍaṅgakam
tāramāyāramānaṅgavāksvabījaiśca ṣaḍvidhaḥ ,
tryakṣaro mantrarājaḥ syātsarvābhīṣṭaphalapradaḥ
dvyakṣaraścandrabhadrānto dvividhaścaturakṣaraḥ /
ṛṣyādi pūrvavajjñeyametayośca vicakṣaṇaiḥ
sapratiṣṭhau ramau vāyau hṛtpañcārṇo manurmataḥ /
viśvāmitraṛṣiḥ proktaḥ paṅktiśchando'sya devatā
rāmabhadro bījaśaktiḥ prathamārṇamiti kramāt /
bhrūmadhye hṛdi nābhyūrvoḥ pādayorvinyasenmanum
ṣaḍaṅgaṃ pūrvavadvidyānmantrārṇairmanunāstrakam /
madhye vanaṃ kalpatarormūle puṣpalatāsane
lakṣmaṇena praguṇitamakṣṇaḥ koṇena sāyakam /
avekṣamāṇaṃ jānakyā kṛtavyajanamīśvaram
jaṭābhāralasacchīrṣaṃ śyāmaṃ munigaṇāvṛtam /
lakṣmaṇena dhṛtacchatramathavā puṣpakopari
daśāasyamathanaṃ śāntaṃ sasugrīvavibhīṣaṇam /
evaṃ labdhvā jayārthī tu varṇalakṣaṃ japenmanum
svakāmaśaktivāglakṣmīstavādyāḥ pañcavarṇakāḥ /
ṣaḍakṣaraḥ ṣaḍvidhaḥ syāccaturvargaphalapradaḥ
pañcāśanmātṛkāmantravarṇapratyekapūrvakam /
lakṣmīvāṅmanmathādiśca tārādiḥ syādanekadhā
śrīmāyāmanmathaikaika bījādyantargato manuḥ /
caturvarṇaḥ sa eva syātṣaḍvarṇo vāñchitapradaḥ
svāhānto huṃphaḍanto vā natyanto vā bhavedayam /
aṣṭāviṃśatyuttaraśatabhedaḥ ṣaḍvarṇa īritaḥ
brahmā saṃmohanaḥ śaktirdakṣiṇāmūrtireva ca /
agastyaśca śivaḥ proktā munayo'kramādime
chando gāyatrasaṃjñaṃ ca śrīrāmaścaiva devatā /
athavā kāmabījāderviśvāmitro munirmanoḥ
chando devyādigāyatrī rāmabhadro'sya devatā /
bījaśaktī yathāpūrvaṃ ṣaḍvarṇānvinyasetkramāt
brahmarandhre bhruvormadhye hṛnnābhyūruṣu pādayoḥ /
bījaiḥ ṣaḍdīrghayuktairvā mantrārṇaivā ṣaḍaṅgakam
kālābhodharakāntikāntamaniśaṃ vīrāsanādhyāsitaṃ
mudrāṃ jñānamayīṃ dadhānamaparaṃ hastāṃbujaṃ jānuni /
sītāṃ pārśvagatāṃ saroruhakarāṃ vidyunnibhāṃ rāghavaṃ
paśyantaṃ mukuṭāṅgadādivividhākalpojjvalāṅgaṃ bhaje
śrīrāmaścandrabhadrānto ṅento natiyuto dvidhā /
saptākṣaro mantrarājaḥ sarvakāmaphalapradaḥ
tārādisahitaḥ so'pi dvividho'ṣṭākṣaro mataḥ /
tāraṃ rāmaścaturthyataḥ kroḍāstraṃ vahnitalpagā
aṣṭārṇo'yaṃ paro mantro ṛṣyādiḥ syātṣaḍarṇavat /
punaraṣṭākṣarasyātha rāma eva ṛṣiḥ smṛtaḥ
gāyatraṃ chanda ityasya devatā rāma eva ca /
tāraṃ śrībījayugmaṃ ca bījaśaktyādayo matāḥ
ṣaḍaṅgaṃ ca tataḥ kuryānmantrārṇaireva buddhimān /
tāraṃ śrībījayugmaṃ ca rāmāya nama uccaret
glauṃmoṃ bījaṃ vadenmāyāṃ hṛdrāmāya punaśca tām /
śivomārāmamantro'yaṃ vasvarṇastu vasupradaḥ
ṛṣiḥ sadāśivaḥ prokto gāyatraṃ chanda ucyate /
śivomārāmacandro'tra devatā parikīrtitaḥ
dīrghayā māyayāṅgāni tārapañcārṇayuktayā /
rāmaṃ trinetraṃ somārdhadhāriṇaṃ śūlinaṃ param /
bhasmoddhūlitasarvāṅgaṃ kapardinamupāsmahe
rāmābhirāmāṃ saundaryasīmāṃ somāvataṃsikām /
pāśāṅkuśadhanurbāṇadharāṃ dhyāyettrilocanām
dhyāyannevaṃ varṇalakṣaṃ japatarpaṇatatparaḥ /
bilvapatraiḥ phalaiḥ puṣpaistilājyaiḥ paṅkajairhunet
svayamāyānti nidhayaḥ siddhayaśca surepsitāḥ /
punaraṣṭākṣarasyātha brahmagāyatra rāghavāḥ
ṛṣyādayastu vijñeyāḥ śrībījaṃ mama śaktikam /
tatprītyai viniyogaśca mantrārṇairaṅgakalpanā
keyūrāṅgadakaṅkaṇairmaṇigatairvidyotamānaṃ sadā
rāmaṃ pārvaṇacandrakoṭisadṛśacchatreṇa vai rājitam /
hemastambhasahasraṣoḍaśayute madhye mahāmaṇḍape
deveśaṃ bharatādibhiḥ parivṛtaṃ rāmaṃ bhaje śyāmalam
kiṃ mantrairbahubhirvinaśvaraphalairāyāsasādhyairvṛtā
kiṃcillobhavitānamātraviphalaiḥ saṃsāraduḥkhāvahaiḥ /
ekaḥ sannapi sarvamantraphalado lobhādidoṣojjhitaḥ
śrīrāmaḥ śaraṇaṃ mameti satataṃ mantro'yamaṣṭākṣaraḥ
evamaṣṭākṣaraḥ samyak saptadhā parikīrtitaḥ /
rāmasaptākṣaro mantra ādyante tārasaṃyutaḥ
navārṇo mantrarājaḥ syāccheṣaṃ ṣaḍvarṇavannyaset /
jānakīvallabhaṃ ṅentaṃ vahnerjāyāhumādikam
daśākṣaro'yaṃ mantraḥ syātsarvābhīṣṭaphalapradaḥ /
daśākṣarasya mantrasya vasiṣṭho'sya ṛṣirvirāṭ
chando'sya devatā rāmaḥ sītāpāṇiparigrahaḥ /
ādyo bījaṃ dviṭhaḥ śaktiḥ kāmenāṅgakriyā matā
śirolalāṭabhrūmadhye tālukarṇeṣu hṛdyapi /
nābhūrujānupādeṣu daśārṇānvinyasenmanoḥ
ayodhyānagare ratnacitre sauvarṇamaṇḍape /
mandārapuṣpairābaddhavitāne toraṇāñcite
siṃhāsane samāsīnaṃ puṣpakopari rāghavam /
rakṣobhirharibhirdevairdivyayānagataiḥ śubhaiḥ
saṃstūyamānaṃ munibhiḥ prahvaiśca parisevitam /
sītālaṅkṛtavāmāṅgaṃ lakṣmaṇenopasevitam
śyāmaṃ prasannavadanaṃ sarvābharaṇabhūṣitam /
dhyāyannevaṃ japenmantraṃ varṇalakṣamananyadhīḥ
rāmaṃ ṅentaṃ dhanuṣpāṇaye'ntaḥ syādvahnisundarī /
daśākṣaro'yaṃ mantraḥ syānmunirbrahmā virāṭ smṛtaḥ
chandastu devatā prokto rāmo rākṣasamardanaḥ /
śeṣaṃ tu pūrvavatkuryāccāpabāṇadharaṃ smaret
tāramāyāramānaṅgavāksvabījaiśca ṣaḍvidhaḥ /
daśārṇo mantrarājaḥ syādrudravarṇātmako manuḥ
śeṣaṃ ṣaḍarṇavajjñeyaṃ nyāsadhyānādikaṃ budhaiḥ /
dvādaśākṣaramantrasya śrīrāma ṛṣirucyate
jagatī chanda ityuktaṃ śrīrāmo devatā mataḥ /
praṇavo bījamityuktaḥ klīṃ śaktirhrīṃ ca kīlakam
mantreṇāṅgāni vinyasya śiṣṭaṃ pūrvavadācaret /
tāraṃ māyāṃ samuccārya bharatāgraja ityapi
rāmaṃ klīṃ vahnijāyāntaṃ mantroyaṃ dvādaśākṣaraḥ /
ॐ hṛdbhagavate rāmacandrabhadrau ca ṅeyutau
arkārṇo dvividho'pyasya ṛṣidhyānādipūrvavat /
chandastu jagatī caiva mantrārṇairaṅgakalpanā
śrīrāmeti padaṃ coktvā jayarāma tataḥ param /
jayadvayaṃ vadetprājño rāmeti manurājakaḥ
trayodaśārṇa ṛṣyādi pūrvavatsarvakāmadaḥ /
padadvayadvirāvṛtteraṅgaṃ dhyānaṃ daśārṇavat
tārādisahitaḥ so'pi sa caturdaśavarṇakaḥ /
trayodaśārṇamuccārya paścādrāmeti yojayet
sa vai pañcadaśārṇastu japatāṃ kalpabhūruhaḥ /
namaśca sītāpataye rāmāyeti hanadvayam
tatastu kavacāstrāntaḥ ṣoḍaśākṣara īritaḥ /
tasyāgastyaṛṣiśchando bṛhatī devatā ca saḥ
rāṃ bījaṃ śaktirastraṃ ca kīlakaṃ humitīritam /
dvipañcatricaturvarṇaiḥ sarvairaṅgaṃ nyasetkramāt
tārādisahitaḥ so'pi mantraḥ saptadaśākṣaraḥ /
tāraṃ namo bhagavate rāṃ ṅentaṃ mahā tataḥ
puruṣāya padaṃ paścāddhṛdanto'ṣṭadaśākṣaraḥ /
viśvāmitro muniśchando gāyatraṃ devatā ca saḥ
kāmādisahitaḥ so'pi mantra ekonaviṃśakaḥ /
tāraṃ nāmo bhagavate rāmāyeti padaṃ vadet
sarvaśabdaṃ samuccārya saubhāgyaṃ dehi me vadet /
vahnijāyāṃ tathoccārya mantro viṃśārṇako mataḥ
tāraṃ namo bhagavate rāmāya sakalaṃ vadet /
āpannivāraṇāyeti vahnijāyāṃ tato vadet
ekaviṃśārṇako mantraḥ sarvābhīṣṭaphalapradaḥ /
tāraṃ ramā svabījaṃ ca tato dāśarathāya ca
tataḥ sītāvallabhāya sarvābhīṣṭapadaṃ vadet /
tato dāya hṛdanto'yaṃ mantro dvāviṃśadakṣaraḥ
tāraṃ namo bhagavate vīrarāmāya saṃvadet /
kala śatrūn hana dvandvaṃ vahnijāyāṃ tato vadet
trayoviṃśākṣaromantraḥ sarvaśatrunibarhaṇaḥ /
viśvāmitro muniḥ prokto gāyatrīchanda ucyate
devatā vīrarāmo'sau bījādyāḥ pūrvavanmatāḥ /
mūlamantravibhāgena nyāsānkṛtvā vicakṣaṇaḥ
śaraṃ dhanuṣi sandhāya tiṣṭhantaṃ rāvaṇonmukham /
vajrapāṇiṃ rathārūḍhaṃ rāmaṃ dhyātvā japenmanum
tāraṃ namo bhagavate śrīrāmāya padaṃ vadet /
tārakabrahmaṇe coktvā māṃ tāraya padaṃ vadet
namastārātmako mantraścaturviṃśatimantrakaḥ /
bījādikaṃ yathā pūrvaṃ sarvaṃ kuryātṣaḍarṇavat
kāmastāro natiścaiva tato bhagavatepadam /
rāmacandrāya coccārya sakaleti padaṃ vadet
janavaśyakarāyeti svāhā kāmātmako manuḥ /
sarvavaśyakaro mantraḥ pañcaviṃśativarṇakaḥ
ādau tāreṇa saṃyukto mantraḥ ṣaḍviṃśadakṣaraḥ /
ante'pi tārasaṃyuktaḥ saptaviṃśativarṇakaḥ
tāraṃ namo bhagavate rakṣoghnaviśadāya ca /
sarvavighnāntsamuccārya nivāraya padadvayam
svāhānto mantrarājo'yamaṣṭāviṃśativarṇakaḥ /
ante tāreṇa saṃyukta ekonatriṃśadakṣaraḥ
ādau svabījasaṃyuktastriṃśadvarṇātmako manuḥ /
ante'pi tena saṃyukta ekatriṃśātmakaḥ smṛtaḥ
rāmabhadra maheśvāsa raghuvīra nṛpottama /
bho daśāsyāntakāsmākaṃ śriyaṃ dāpaya dehi me
ānuṣṭubha ṛṣī rāmaśchando'nuṣṭupsa devatā /
rāṃ bījamasya yaṃ śaktiriṣṭārthe viniyojayet
pādaṃ hṛdi ca vinyasya pādaṃ śirasi vinyaset /
śikhāyāṃ pañcabhirnyasya trivarṇaiḥ kavacaṃ nyaset
netrayoḥ pañcavarṇaiśca dāpayetyastramucyate /
cāpabāṇadharaṃ śyāmaṃ sasugrīvabibhīṣaṇam
hatvā rāvaṇamāyāntaṃ kṛtatrailokyarakṣaṇam /
rāmacandraṃ hṛdi dhyātvā daśalakṣaṃ japenmanum
vadeddāśarathāyeti vidmaheti padaṃ tataḥ /
sītāpadaṃ samuddhṛtya vallabhāya tato vadet
dhīmahīti vadettanno rāmaścāpi pracodayāt
tārādireṣā gāyatrī muktimeva prayacchati
māyādirapi vaiduṣṭyaṃ rāmādiśca śriyaḥpadam /
madanenāpi saṃyuktaḥ sa mohayati medinīm
pañca trīṇi ṣaḍarṇaiśca trīṇi catvāri varṇakaiḥ /
catvāri ca caturvarṇairaṅganyāsaṃ prakalpayet
bījadhyānādikaṃ sarvaṃ kuryātṣaḍvarṇavatkramāt /
tāraṃ namo bhagavate caturthyā raghunandanam
rakṣoghnaviśadaṃ tadvanmadhureti vadettataḥ /
prasannavadanaṃ ṅentaṃ vadedamitatejase
balarāmau caturthyantau viṣṇuṃ ṅentaṃ natistataḥ /
prokto mālāmanuḥ saptacatvāriṃśadbhirakṣaraiḥ
ṛṣiśchando devatādi brahmānuṣṭubharāghavāḥ /
saptartusaptadaśa ṣaḍrudrasaṃkhyaiḥ ṣaḍaṅgakam
dhyānaṃ daśākṣaraṃ proktaṃ lakṣamekaṃ japenmanum /
śriyaṃ sītāṃ caturthyantāṃ svāhānto'yaṃ ṣaḍakṣaraḥ
janako'sya ṛṣiśchando gāyatrī devatā manoḥ /
sītā bhagavatī proktā śrīṃ bījaṃ natiśaktikam
kīlaṃ sītā caturthyantamiṣṭārthe viniyojayet /
dīrghasvarayutādyena ṣaḍaṅgāni prakalpayet
svarṇābhāmambujakarāṃ rāmālokanatatparām /
dhyāyetṣaṭkoṇamadhyastharāmāṅkopari śobhitām
lakāraṃ tu samuddhṛtya lakṣmaṇāya namontakaḥ /
agastyaṛṣirasyātha gāyatraṃ chanda ucyate
lakṣmaṇo devatā prokto laṃ bījaṃ śaktirasya hi /
namastu viniyogo hi puruṣārtha catuṣṭaye
dīrghabhājā svabījena ṣaḍaṅgāni prakalpayet /
dvibhujaṃ svarṇaruciratanuṃ padmanibhekṣaṇam
dhanurbāṇadharaṃ devaṃ rāmārādhanatatparam /
bhakāraṃ tu samuddhṛtya bharatāya namontakaḥ
agastyaṛṣirasyātha śeṣaṃ pūrvavadācaret /
bharataṃ śyāmalaṃ śāntaṃ rāmasevāparāyaṇam
dhanurbāṇadharaṃ vīraṃ kaikeyītanayaṃ bhaje /
śaṃ bījaṃ tu samuddhṛtya śatrughnāya namontakaḥ /
ṛṣyādayo yathāpūrvaṃ viniyogo'rinigrahe
dvibhujaṃ svarṇavarṇābhaṃ rāmasevāparāyaṇam /
lavaṇāsurahantāraṃ sumitrātanayaṃ bhaje
hṛṃ hanumāṃścaturthyantaṃ hṛdanto mantrarājakaḥ /
rāmacandra ṛṣiḥ prokto yojayetpūrvavatkramāt
dvibhujaṃ svarṇavarṇābhaṃ rāmasevāparāyaṇam /
mauñjīkaupīnasahitaṃ māṃ dhyāyedrāmasevakam // iti
iti ramarahasyopaniṣadi dvitīyo'dhyāyaḥ
sanakādyā munayo hanūmantaṃ papracchuḥ /
āñjaneya mahābala pūrvoktamantrāṇāṃ
pūjāpīṭhamanubrūhīti / hanumān hovāca /
ādau ṣaṭkoṇam / tanmadhye rāmabījaṃ saśrīkam /
tadadhobhāge dvitīyāntaṃ sādhyam / bījordhvabhāge
ṣaṣṭhyantaṃ sādhakam / pārśve dṛṣṭibīje tatparito
jīvaprāṇaśaktivaśyabījāni / tatsarvaṃ sanmukhonmukhābhyāṃ
praṇavābhyāṃ veṣṭanam / agnīśāsuravāyavyapuraḥpṛṣṭheṣu
ṣaṭkoṇeṣu dīrghabhāñji / hṛdayādimantrāḥ krameṇa /
rāṃ rīṃ rūṃ raiṃ rauṃ raḥ iti dīrghabhāji tadyuktahṛdayādyastrāntam /
ṣaṭkoṇapārśve ramāmāyābīje / koṇāgre vārāhaṃ humiti /
tadbījāntarāle kāmabījam / parito vāgbhavam / tato vṛttatrayaṃ
sāṣṭapatram / teṣu daleṣu svarānaṣṭavargānpratidalaṃ
mālāmanuvarṇaṣaṭkam / ante pañcākṣaram /
taddalakapoleṣvaṣṭavarṇān / punaraṣṭadalapadmam /
teṣu daleṣu nārāyaṇāṣṭākṣaro mantraḥ / taddalakapoleṣu
śrībījam / tato vṛttam / tato dvādaśadalam / teṣu daleṣu
vāsudevadvādaśākṣaro mantraḥ / taddalakapoleṣvādikṣāntān /
tato vṛttam / tataḥ ṣoḍaśadalam / teṣu daleṣu huṃ phaṭ
natisahitarāmadvādaśākṣaram / taddalakapoleṣu māyābījam /
sarvatra pratikapolaṃ dvirāvṛttyā hraṃ sraṃ bhraṃ braṃ bhramaṃ śruṃ
jram / tato vṛttam / tato dvātriṃśaddalapadmam / teṣu daleṣu
nṛsiṃhamantrarājānuṣṭubhamanraḥ / taddalakapoleśvaṣṭava
svekādaśarudradvādaśādityamantrāḥ praṇavādinamontā
ścaturthyantāḥ krameṇa / tadbahirvaṣaṭkāraṃ paritaḥ / tato
rekhātrayayuktaṃ bhūpuram / dvādaśadikṣu rāśyādibhūṣitam /
aṣṭanāgairadhiṣṭhitam / caturdikṣu nārasiṃhabījam /
vidikṣu vārāhabījam / etatsarvātmakaṃ yantraṃ sarvakāmapradaṃ
mokṣapradaṃ ca / ekākṣarādinavākṣarāntānāmetadyantraṃ
bhavati / taddaśāvaraṇātmakaṃ bhavati / ṣaṭkoṇamadhye
sāṅgaṃ rāghavaṃ yajet / ṣaṭkoṇeṣvaṅgaiḥ
prathamā vṛtiḥ / aṣṭadalamūle ātmādyāvaraṇam /
tadagre vāsudevādyāvaraṇam / dvitīyāṣṭadalamūle
ghṛṣṭādyāvaraṇam / tadagre hanūmadādyāvaraṇam /
dvādaśadaleṣu vasiṣṭhādyāvaraṇam / ṣoḍaśadaleśu
nīlādyāvaraṇam / dvātriṃśaddaleṣu dhruvādyāvaraṇam /
bhūpurāntarindrādyāvaraṇam / tadbahirvajrādyāvaraṇam /
evamabhyarcya manuṃ japet //
atha daśākṣarādidvātriṃśadakṣarāntānāṃ mantrāṇāṃ
pūjāpīṭhamucyate / ādau ṣaṭkoṇam / tanmadhye svabījam /
tanmadhye sādhyanāmāni / evaṃ kāmabījaveṣṭanam / taṃ
śiṣṭena navārṇena veṣṭanam / ṣaṭkoṇeṣu
ṣaḍaṅgānyagnīśāsuravāyavyapūrvapṛṣṭheṣu /
tatkapoleṣu śrīmāye / koṇāgre krodham / tato vṛttam /
tato'ṣṭadalam / teṣu daleṣu ṣaṭsaṃkhyayā
mālāmanuvarṇān / taddalakapoleṣu ṣoḍaśa svarāḥ /
tato vṛttam / tatparita ādikṣāntam / tadbahirbhūpuram
sāṣṭaśūlāgram / dikṣu vidikṣu nārasiṃhavārāhe /
etanmahāyantram / ādhāraśaktyādivaiṣṇavapīṭham /
aṅgaiḥ prathamā vṛtiḥ / madhye rāmam / vāmabhāge
sītām / tatpurataḥ śārṅgaṃ śaraṃ ca / aṣṭadalamūle
hanumadādidvitīyāvaraṇam / ghṛṣṭyāditṛtīyāvaraṇam /
indrādibhiścaturthī / vajrādibhiḥ pañcamī / etadyantrārādhana
pūrvakaṃ daśākṣarādimantraṃ japet / //
iti rāmarahasyopaniṣadi tṛtīyo'dhyāyaḥ
sanakādyā munayo hanūmantaṃ papracchuḥ /
śrīrāmamantrāṇāṃ puraścaraṇavidhimanubrūhīti /
hanūmānhovāca /
nityaṃ triṣavaṇasnāyī payomūlaphalādibhuk /
athavā pāyasāhāro haviṣyānnāda eva vā
ṣaḍsaiśca parityaktaḥ svāśramoktavidhiṃ caran /
vanitādiṣu vākkarmamanobhirniḥspṛhaḥ śuciḥ
bhūmiśāyī brahmacārī niṣkāmo gurubhaktimān /
snānapūjājapadhyānahomatarpaṇatatparaḥ
gurūpadiṣṭamārgeṇa dhyāyanrāmamananyadhīḥ /
sūryendugurudīpādigobrāhmaṇasamīpataḥ
śrīrāmasannidhau maunī mantrārthamanucintayan /
vyāghracarmāsane sthitvā svastikādyāsanakramāt
tulasīpārijātaśrīvṛkṣamūlādikasthale /
padmākṣatulasīkāṣṭharudrākṣakṛtamālayā
mātṛkāmālayā mantrī manasaiva manuṃ japet /
abhyarcya vaiṣṇave pīṭhe japedakṣaralakṣakam
tarpayettaddaśāṃśena pāyasāttaddaśāṃśataḥ /
juhuyādgoghṛtenaiva bhojayettaddaśāṃśataḥ
tataḥ puṣpāñjaliṃ mūlamantreṇa vidhivaccaret /
tataḥ siddhamanurbhūtvā jīvanmukto bhavenmuniḥ
aṇimādirbhajatyenaṃ yūnaṃ varavadhūriva /
aihikeṣu ca kāryeṣu mahāpatsu ca sarvadā
naiva yojyo rāmamantraḥ kevalaṃ mokṣasādhakaḥ /
aihike samanuprāpte māṃ smaredrāmasevakam
yo rāmaṃ saṃsmarennityaṃ bhaktyā manuparāyaṇaḥ /
tasyāhamiṣṭasaṃsiddhyai dīkṣito'smi munīśvarāḥ
vāñchitārthaṃ pradāsyāmi bhaktānāṃ rāghavasya tu /
sarvathā jāgarūko'smi rāmakāryadhurandharaḥ
iti rāmarahasyopaniṣadi caturtho'dhyāyaḥ
sanakādyā munayo hanūmantaṃ papracchuḥ /
śrīrāmamantrārthamanubrūhīti / hanūmānhovāca /
sarveṣu rāmamantreṣu mantrarājaḥ ṣaḍakṣaraḥ /
ekadhāya dvidhā tredhā caturdhā pañcadhā tathā
ṣaṭsaptadhāṣṭadhā caiva bahudhāyaṃ vyavasthitaḥ /
ṣaḍakṣarasya māhātmyaṃ śivo jānāti tattvataḥ
śrīrāmamantrarājasya samyagartho'yamucyate /
nārāyaṇāṣṭākṣare ca śivapañcākṣare tathā /
sārthakārṇadvayaṃ rāmo ramante yatra yoginaḥ /
rakāro vahnivacanaḥ prakāśaḥ paryavasyati
saccidānandarūpo'sya paramātmārtha ucyate /
vyañjanaṃ niṣkalaṃ brahma prāṇo māyeti ca svaraḥ
vyañjanaiḥ svarasaṃyogaṃ viddhi tatprāṇayojanam /
repho jyotirmaye tasmātkṛtamākarayojanam
makāro'bhyudayārthatvātsa māyeti ca kīrtyate /
so'yaṃ bījaṃ svakaṃ yasmātsamāyaṃ brahma cocyate
sabinduḥ so'pi puruṣaḥ śivasūryendurūpavān /
jyotistasya śikhā rūpaṃ nādaḥ saprakṛtirmataḥ
prakṛtiḥ puruṣaścobhau samāyādbrahmaṇaḥ smṛtau /
bindunādātmakaṃ bījaṃ vahnisomakalātmakam
agnīṣomātmakaṃ rūpaṃ rāmabīje pratiṣṭhitam /
yathaiva vaṭabījasthaḥ prākṛtaśca mahādrumaḥ
tathaiva rāmabījasthaṃ jagadetaccarācaram /
bījoktamubhayārthatvaṃ rāmanāmani dṛśyate
bījaṃ māyāvinirmuktaṃ paraṃ brahmeti kīrtyate /
muktidaṃ sādhakānāṃ ca makāro muktido mataḥ
mārūpatvādato rāmo bhuktimuktiphalapradaḥ /
ādyo ra tatpadārthaḥ syānmakarastvaṃpadārthavān
tayoḥ saṃyojanamasītyarthe tattvavido viduḥ /
namastvamartho vijñeyo rāmastatpadamucyate
asītyarthe caturthī syādevaṃ mantreṣu yojayet /
tattvamasyādivākyaṃ tu kevalaṃ muktidaṃ yataḥ
bhuktimuktipradaṃ caitattasmādapyatiricyate /
manuṣveteṣu sarveṣāmadhikāro'sti dehinām
mumukṣūṇāṃ viraktānāṃ tathā cāśramavāsinām /
praṇavatvātsadā dhyeyo yatīnāṃ ca viśeṣataḥ /
rāmamantrārthavijñānī jīvanmukto na saṃśayaḥ
ya imāmupaniṣadamadhīte so'gnipūto bhavati /
sa vāyupūto bhavati / surāpānātpūto bhavati /
svarṇasteyātpūto bhavati / brahmahatyāpūto bhavati /
sa rāmamantrāṇāṃ kṛtapuraścaraṇo rāmacandro bhavati /
tadetadṛcābhyuktam /
sadā rāmo'hamasmīti tattvataḥ pravadanti ye /
na te saṃsāriṇo nūnaṃ rāma eva na saṃśayaḥ //
ॐ yā'yodhyā sā sarvabaikuṇṭhānāmeva mūlādhārā prakṛteḥ parā tatsad brahmamayī virajottarā divyaratnakośāḍhyā tasyā nityameva śrīsītārāmayorvihārasthalamasti//
' ॐ satyamityupaniṣat //
ॐ bhadraṃ karṇebhiḥ śruṇuyāma devā bhadraṃ paśyemākṣabhiryajatrāḥ /
sthirairaṅgaistuṣṭuvāsastanūbhirvyaśema devahitaṃ yadāyuḥ //
ॐ śāntiḥ śāntiḥ śāntiḥ //
iti śrīramarahasyopaniṣatsamāptā //
adhikādhyayanāya
Original text: rāmarahasyopaniṣat · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0