Language

ENहिગુ
Scripture Library

Padma Purana · Chapter 7.25

7.25.1

jaiminiruvāca-
bhūya eva mahābhāga tulasyāḥ pāpanāśanam /
atitheḥ pūjanasyāpi māhātmyaṃ brūhi vistarāt

7.25.2

sūta uvāca-
tato vyāso mahātejāstulasyā dvijasattama /
māhātmyaṃ vaktumārebhe śṛṇvatāṃ pāpanāśanam

7.25.3

vyāsa uvāca-
iyaṃ sākṣānmahālakṣmīstulasī bhagavatpriyā /
tasmādimāṃ na paśyaṃti vṛkṣajñānena jaimine

7.25.4

sadaiva tulasīṃ martyo yathaiva bhuvi sevate /
tathaiva sendrā vibudhāḥ sevaṃte taṃ surālaye

7.25.5

parabrahmasvarūpeyaṃ tulasī yatra tiṣṭhati /
tatraiva kuśalaṃ sarvaṃ sudṛḍhaṃ procyate mayā

7.25.6

prāpnoti mṛtyukāle yastoyaṃ pātakavānapi /
tulasīpatragalitaṃ sa yāti harisannidhim

7.25.7

tulasīmṛttikāpuṇḍraṃ yo mṛtyusamaye vahet /
sa muktaḥ sakalaiḥ pāpaiḥ puraṃ gacchati cakriṇaḥ

7.25.8

yasya syāttulasīpatraṃ mukhe śirasi karṇayoḥ /
mṛtyukāle dvijaśreṣṭha tasya svāmī na bhāskariḥ

7.25.9

pavitranāmā sumatirbabhūva paramārthavit /
babhūva brāhmaṇī tasya bahulā nāma dhāriṇī

7.25.10

sadvaṃśaprabhavā sādhvī patisevāparāyaṇā /
anapatyapatirnāma tatraikosti dvijottamaḥ

7.25.11

sakhyaṃ tena pavitro'sau cakāra dvijasevinā /
tato'napatyapatinā kathālobhena sattamaḥ

7.25.12

upaviṣṭaḥ pavitro'sau snehādekavarāsane /
tatrāṃtare mahātejā lomaśo nāma sa dvijaḥ

7.25.13

kathayaṃtau kathāścitrāḥ samāgatya dadarśa tau /
atha taṃ lomaśaṃ vipraṃ viprāvutthāya pīṭhataḥ

7.25.14

pādyārghyācamanīyādyaiḥ pūjayāmāsatuśca tau /
suprīto lomaśastābhyāṃ nārāyaṇaparāyaṇaḥ

7.25.15

uvāsa brāhmaṇaśreṣṭha āsane kīrtayanharim /
āsanasthaṃ mahātmānaṃ lomaśaṃ taṃ kṛtāñjalim

7.25.16

pavitrānāpatyamunī bhaktyā prāhaturlomaśam /
bhagavansarvadharmajña tvatpādayugalairnṛbhiḥ

7.25.17

sadbhirgrāhyairāśramo'yaṃ pūto'bhūnnūnamāvayoḥ /
kṛtāni yāni pāpāni āvābhyāṃ mohataḥ purā

7.25.18

tāni sarvāṇi naṣṭāni tvatpādayugadarśanāt /
bhavānnārāyaṇaḥ sākṣātpūjanīyo'marairapi

7.25.19

samyakte pūjanaṃ kartuṃ kimāvāṃ mānuṣau kṣamau /
atitheryā kṛtā pūjā te'smābhirnijaśaktitaḥ

7.25.20

anayā bhava suprītaḥ kṣamasva doṣamāvayoḥ /
ityuktvā tau mahātmānau tasyāgaṃtoḥ padadvaye /
nipetaturdvijaśreṣṭha vayasyau gṛhamedhinau

7.25.21

vyāsa uvāca-
tato bhaktyā susaṃtuṣṭo lomaśo viduṣāṃvaraḥ /
yuvāṃ vinayināṃ śreṣṭhau dvijāgryau dharmatatparau

7.25.22

āpyāyito'smi sutarāṃ yuvayorvinayoktibhiḥ /
sākṣādbrahmā śivo viṣṇuratithiḥ procyate budhaiḥ

7.25.23

tasminnetāvatībhaktiryuvayorastu maṅgalam /
ārādhito'smyahaṃsamyagatithirbhūribhojanaiḥ

7.25.24

vyāsa uvāca-
tata utthāya tau viprau tatpādakamaladvaye /
bhūyo'pi taṃ namaskṛtya prāhaturlomaśaṃ munim

7.25.25

brāhmaṇāvūcatuḥ
brahmannatithipūjāyā māhātmyaṃ vaktumarhasi /
yāṃ kṛtvā prāpyate muktirduḥkhalabhyāpi mānavaiḥ

7.25.26

ko'tithiḥ procyate loke tasya pūjā ca kīdṛśī /
ātitheyo'tithiścemau labhete kāmubhau gatim

7.25.27

lomaśa uvāca-
vānaprastho brahmacārī bhikṣuścaiṣāṃ prapūjanāt /
nirucyate gṛhaṃ śreṣṭhamāśrameṣu caturṣvapi

7.25.28

caturāśramamadhyeṣu pradhānā gṛhiṇo matāḥ /
taiścātithīnāṃ kartavyā pūjā bhaktisamanvitaiḥ

7.25.29

gṛhiṇāṃ paramo dharmaḥ proktaścātithipūjanam /
āśramācārato'bhraṣṭāstataste gṛhiṇo matāḥ

7.25.30

vaṃhatyatithipūjāyāṃ dakṣatāṃ gṛhiṇo yadi /
tadā prayojanaṃ teṣāṃ kimanyaiḥ puṇyakarmabhiḥ

7.25.31

yasya na śrūyate nāma na ca gotraṃ na ca sthitiḥ /
akasmādgṛhamāgacchetso'tithiḥ procyate budhaiḥ

7.25.32

brāhmaṇāḥ kṣatriyā vāpi vaiśyā vā vṛṣalāstathā /
gṛhāgatāḥ pūjitāśca viṣṇuvattattvadarśibhiḥ

7.25.33

cāṇḍālapramukhā ye'nye hīnavarṇasamudbhavāḥ /
viṣṇuvatpūjitavyāste pādyārghyairbhūribhojanaiḥ

7.25.34

samāgateṣvatithiṣu prayāṇaṃ kurute gṛhī /
api sa tvarayā dadyātpādyārghyādīni ca dvijaḥ

7.25.35

kuryācca kuśalaṃ praśnaṃ vacanaiḥ komalākṣaraiḥ /
kārayedbhojanaṃ vāpi divyaratnairmudā gṛhī

7.25.36

sukhade mandire tasya śayanaṃ kārayedbudhaḥ /
prātarjigamiṣuṃ dṛṣṭvā tamāyāṃtaṃ vivarjayet

7.25.37

yadi karmavipākena gṛhī bhavati vittavān /
atithyenātithiḥ pūjyastadahaṃ vacmi sattamau

7.25.38

samāgateṣvatithiṣu bhaktyā dadyāttṛṇādikam /
tṛṇābhāvena vai brūyādbhūmau tiṣṭheti bhaktitaḥ

7.25.39

pādaprakṣālanārthaṃ tudadyādudakamuttamam /
ato madhurayā vācā pṛcchecca kuśalādikam

7.25.40

phalādikaṃ tato dadyādbhaktyā bhojanahetave /
tadabhāvena matimānmudā vipra prakāśayet

7.25.41

vadeccāhaṃ mahāpāpī daridra pravaro'tithe /
karttumicchāmi bhaktiṃ te daivataṃtraṃvirodhakam

7.25.42

anena vidhinā dīnaḥ satyaktvātithipūjanam /
svācārapatito nānyo yathoktaṃ phalamāpnuyāt

7.25.43

anarcito'tithiryasya gacchedvai gṛhiṇo gṛhāt /
janmakoṭyarjitaṃ puṇyaṃ tasya gacchati saṃkṣayam

7.25.44

eka evātithiryena bhaktibhāvena pūjyate /
harettasya hariḥ sadyo pātakaṃ koṭijanmajam

7.25.45

satyaṃ vacmi hitaṃ vacmi dṛḍhaṃ vacmi prayatnataḥ /
vinātithisaparyābhirgṛhiṇo nāsti vā gatiḥ

7.25.46

satyaṃ satyaṃ punaḥ satyamāgaṃtupūjayā vinā /
gatirnāstyeva nāstyeva nāstyeva gṛhidharmiṇām

7.25.47

jñātidharma iti khyāto vallabho dvāpare yuge /
babhūva sarvadharmajñastasya śrīvallabhāhvayā

7.25.48

tena sarvāṇi karmāṇi kṛtāni jñātisevinā /
saurāṣṭre vasatiṃ cakre tayā saha sabhāryayā

7.25.49

tatra durgrahasaṃcārāddvādaśābdaṃ ca vāsavaḥ /
na vavarṣāṃbu tenāsīddurbhikṣaṃ sumahaddvijau

7.25.7.25.50

tasminmahati durbhikṣe lokāstaddeśavāsinaḥ /
babhūvurduḥkhitāḥ sarve maryādāmapi tatyajuḥ ५०

7.25.51

jñānabhadro mahāyogī yuge dvāpara saṃjñake /
durbhikṣahṛtasaṃpattirbabhūvātyantaduḥkhitaḥ

7.25.52

kṣudhākulānsutāndṛṣṭvā dārāṃśca dvijasaṃmatau /
phalamūlādanārthāya jagāmotpatyakāṃ gireḥ

7.25.53

girerupatyakāprāṃte cirāyuḥ sa bubhukṣitaḥ /
kūṣmāṇḍaphalamekaṃ ca lebhe brāhmaṇasattamau

7.25.54

samādāya phalaṃ tacca harṣito'sau nijālayam /
javairjagāma viprendro jñānabhadro mahāyaśāḥ

7.25.55

etasminnantare vipra meghairnnīlapadairiva /
āvṛte gagane vṛṣṭirmahāsārairbabhūva ha

7.25.56

sa muniśca tayā vṛṣṭyā plāvitākhilavigraha /
vanādvanacaraḥ kaścicchītārtaścāyayau gṛham

7.25.57

dṛṣṭvātithiṃ tu śītārtaṃ vavaṃde śirasā tataḥ /
dadau tṛṇāsanaṃ bhaktyā tasmai pādyādikaṃ tataḥ

7.25.58

tato madhurayā vācā tenaivātithinā saha /
tasthau svasthena manasā prajñālāpaṃ prakurvatā

7.25.59

gṛhiṇyā saha gopena svāmisevā sudakṣayā /
tataḥ kūṣmāṇḍakaṃ navyaṃ pakvamatyaṃta yatnataḥ

7.25.60

saṃprāpya harṣitā sādhvī dadau bhāgaṃ vidhāya sā /
athāsau durbalo gopo dinaviṃśamupoṣaṇāt

7.25.61

ātitheyo mahābhāgaṃ dadau cātithaye mudā /
tatastadgṛhiṇī sādhvī svāmibhaktiparāyaṇā

7.25.62

dadau sā patitaṃ bhāgaṃ tasmai cātithaye mudā /
athātithestayostatra daṃpatyoḥ sumahātmanoḥ

7.25.63

abhūdbhāgadvayaṃ bhuktvā suprīto dvijasattama /
viṣṇuvatpūjitastābhyāṃ so'tithirdṛḍhabhaktitaḥ

7.25.64

viśrāmaṃ rātrau tatraiva prātaḥ snātvā ciraṃ yayau /
gataivamupavāsena dinānāmekaviṃśatiḥ

7.25.65

daṃpatī tau mahātmānau paṃcatāṃ yayatustataḥ /
tena puṇyaprabhāveṇa daṃpatī tau mahāśayau

7.25.66

prāpaturviṣṇusāyujyaṃ durllabhaṃ yogināmapi /
tayoḥ puṇyaprabhāveṇa vihitātithipūjayā

7.25.67

tasminrājye tu durbhikṣaṃ vinaṣṭamabhavattataḥ /
atyaṃtasukhinolokāḥ śokavyādhivivarjitāḥ

7.25.68

dhanadhānyādisampannā babhūvurdharmatatparāḥ /
vinaṣṭā dasyavastatra nṛpo'bhūllokapālakaḥ

7.25.69

nijācāraratālokā jaladāḥ kāmavarṣiṇaḥ /
pūrvajāḥ koṭipuruṣāstathaivāparajāstayoḥ

7.25.70

tenaiva karmaṇā muktiṃ jagmuḥ pāpavivarjitāḥ /
nirdoṣā dhanasaṃpannāḥ sarvalokaikapūjitāḥ

7.25.71

śokavyādhivihīnā ca vavṛdhe saṃtatistayoḥ /
lomaśa uvāca-
āgaṃtupūjāmāhātmyaṃ setihāsaṃ mayoditam

7.25.72

yuvayoḥ prītayorviprau kimanyacchrotumicchatha /
vyāsa uvāca-
iti bruvati vai tasmim̐llomaśe tapasāṃ dhane

7.25.73

kālagrastaḥ kṛṣṇaākhustatrottasthau bilānnijāt /
tamutthitaṃ bilātkṛṣṇamūṣakaṃ krodhavihvalaḥ

7.25.74

pavitrastatra cottasthau vadanniti muhurmuhuḥ /
ayaṃ pāpāśayo duṣṭo mūṣako niśi cāśramam

7.25.75

khanate tīkṣṇadaṃtaughairgṛhadravyaṃ ca kṛṃtati /
sarveṣāmeva varṇānāṃ kṛpā śreṣṭhā prakīrtitā

7.25.76

sā ca sarveṣu kartavyā na ca duṣṭeṣu jaṃtuṣu /
ityuktvāsau mūṣikaṃ taṃ dvijaśreṣṭha kṛtainasam

7.25.77

nārācenātitīkṣṇena prāptakālaṃ jaghāna ha /
sravacchoṇitadhārābhiḥ plāvitāṅgaḥ sa mūṣakaḥ

7.25.78

papāta bhūmau viprarṣe vyathayā hatacetanaḥ /
ākhau nipatite tasmindayālurdvijasattamaḥ

7.25.79

hāhākāraṃ tataḥ kṛtvā samuttasthau javena saḥ /
nijakarṇātsamānīya tulasīpatramuttamam

7.25.80

tasyākhorvadane śīrṣe karṇayośca pradattavān /
mātastu tulasīdevi govindahlādakāriṇi

7.25.81

asyākhoḥ kṛtapāpasya kuru tvaṃ gatimuttamām /
ityuktvā sadvijaśreṣṭha sarvalokopakārakaḥ

7.25.82

harenārāyaṇānanta ityuccairakaroddhvanim /
tulasīpatrasaṃsparśānmūṣako vītakalmaṣaḥ

7.25.83

śravaṇāddharināmnaśca mukto'bhūdbhavabaṃdhanāt /
tato dūtā mahāviṣṇoḥ sarvalakṣaṇasaṃyutāḥ

7.25.84

ājagmuḥ surathaiḥ śīghraṃ netuṃ taṃ gatakalmaṣam /
samāruhya rathaṃ divyaṃ viṣṇudūtagaṇairvṛtāḥ

7.25.85

jagāma paramaṃ sthānaṃ mūṣako dvijasattama /
yugakoṭisahasrāṇi sthitvā nārāyaṇāśrame

7.25.86

jñānamāsādya tatraiva mokṣamākhurjagāma saḥ /
vyāsa uvāca-
māhātmyaṃ tulasīdevyāḥ kathitaṃ te dvijottama

7.25.87

idānīṃ brūhi kiṃ śrotuṃ mahābhāga tvamicchasi

7.25.25

iti śrīpadmapurāṇe kriyāyogasāre paṃcaviṃśo'dhyāyaḥ

Original text: padmapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc