Padma Purana · Chapter 7.12
vyāsa uvāca-
phālgune brāhmaṇaśreṣṭha śrīkṛṣṇaṃ suravaṃditam /
pūjayedbhaktibhāvena pratyahaṃ vaiṣṇavo janaḥ
phālgune snāpayedyastu sarpiṣā devakīsutam /
phalaṃ tasya pravakṣyāmi yataḥ samyaṅinaśāmaya
sarvayajñaphalaṃ prāpya sarvadānaphalaṃ tathā /
aṃte yāti hareḥ sthānaṃ sarvapāpavivarjitaḥ
yugakoṭisahasrāṇi bhukttvā bhogaṃ harergṛhe /
tatraiva mokṣamāpnoti saṃprāpya jñānamuttamam
yastu yacchati kṛṣṇāya śiśire gopamūrtaye /
tilānāṃ modakaṃ divyaṃ sa gaccheddharimaṃdiram
yo dugdhalaḍḍukāndadyātkeśavāya mahātmane /
sa pibedamṛtaṃ svarge manvaṃtaraśatāvadhi
haraye lalitaṃ khaṃḍaṃ yastu yacchati jaimine /
tasya viṣṇuḥ prasannātmā chinatti bhavabaṃdhanam
vicitraṃ phalitaṃ divyaṃ dadyādbhagavate dvija /
aṃte śakrapuraṃ gatvā sa bhavetsuravaṃditaḥ
nirmalāṃ śarkarāṃ yacchedyastu kṛṣṇāya bhaktimān /
sa kiṃ na labhate vipra vāsudevaprasādataḥ
supakvaṃ phālgune māsi madhuraṃ badarīphalam /
yastu yacchati kṛṣṇāya phalaṃ tasya niśāmaya
iha bhuṅkte sukhaṃ sarvaṃ putrapautrasamanvitaḥ /
aṃte harergṛhaṃ yāti rathamāruhya śobhanam
na dadyādguḍasaṃyuktaṃ haraye badarīphalam /
ajñānādbrāhmaṇaśreṣṭha dadyāccennārakībhavet
phālgune māsi yo dadyāddharaye dāḍimīphalam /
supakvaṃ tatphalaṃ vipra vadato me niśāmaya
tatra yāvaṃti bījāni tiṣṭhaṃti dāḍimīphale /
tāvanmanvaṃtaraṃ viṣṇorgṛhe tiṣṭhati bhāgyavān
phālgune māsi yo dadyāddharaye guḍapiṣṭakam /
sa vijñeyo dvijaśreṣṭha vājimedhasahasrakṛt
caitre māsi dvijaśreṣṭha madhunā madhusūdanam /
snāpayellabhate martyastadviṣṇoḥ paramaṃ padam
madhunā snāpayedyastu nārāyaṇamanāmayam /
na carcā kriyate tasya kadācidravisūnunā
caitre kiṃśukapuṣpeṇa yo'rcayetkamalāpatim /
tannāma citraguptena paṃjikāyāṃ na likhyate
caitrake jagatāmīśaṃ kṛṣṇaṃ tilakapuṣpakaiḥ /
pūjato nāsti vai janma punarasminmahītale
kṛṣṇavaṃjulapuṣpeṇa sarvadevaśiromaṇim /
pūjayanmanujo vipra labhate nāpadaṃ kvacit
vāsaṃtībhiḥ sugaṃdhībhirvasaṃte yastu pūjayet /
bhagavaṃtaṃ prasannātmā sa devairapi pūjyate
tathā kisalayairdivyairakhaṇḍairyo'rcayeddharim /
taṃ vaṃdate samutthāya svayaṃ pīṭhāsanopi ca
dhātrīpatrairnavairyastu komalairharimarcayet /
acireṇaiva labhate sakalaṃ vāṃchitaṃ janaḥ
śāṃḍilyā khaṃḍapatraiśca dhattūraiścārkapuṣpakaiḥ /
yo'rcayedviṣṇumīśaṃ ca sa saṃsārābdhipāragaḥ
yo dadyādviṣṇave vipra kadalīphalamuttamam /
śakrādyāstridaśāḥ sarve vaṃdaṃte tamaharniśam
yo dadyāccaitrake māsi bhaktyā gopālarūpiṇe /
godhūmapiṣṭakaṃ vipra sarvapāpaiḥ pramucyate
āyāte mādhave māsi pavitre mādhava priye /
āmiṣaṃ maithunaṃ tailaṃ viṣṇubhaktaḥ parityajet
prāptaḥ samācaretsnānaṃ mādhave māsi vaiṣṇavaḥ /
parityajetparānnaṃ ca na kuryācca dvibhojanam
prabhāte pūjayedviṣṇuṃpū rvoktavidhinā dvija /
vaiśākhe snāpayedviṣṇuṃ puṣpavāsitavāriṇā
snāpayecchītatoyeṣu saṃdhyāparyaṃtamacyutam /
trisaṃdhyaṃ pūjayedbhaktyā naivedyairvividhaiḥ prabhum
vaiśākhe damanasragbhirlakṣmīpatiralaṃkṛtaḥ /
na kiṃ dadāti viprarṣe prasannaḥ parameśvaraḥ
vaiśākhe māsi yo dadyādyavānnaṃ cakrapāṇaye /
tasya puṇyāni saṃkhyātuṃ kaḥ samartho'sti paṃḍitaḥ
yatkiṃcinmādhave māsi mādhavaprītihetave /
dīyate mādhavāyaiva tatsarvamakṣayaṃ bhavet
yadanyatsukṛtaṃ karma kriyate māsi mādhave /
mādhavaprītaye vipra kṣayastasya na vidyate
vaiśākhe māsi yaḥ kuryātprapāṃ mādhavatuṣṭaye /
dinedine'śvamedhasya phalamāpnoti mānavaḥ
vaiśākho durllabho māsaḥ sarvakarmaphalapradaḥ /
pūjitavyo haristatra hitvā karmaśatānyapi
ekāhamapi yaḥ pūjāṃ vaiśākhe kurute hareḥ /
ṣaḍvarṣaṃ hariṃ pūjitvā yatphalaṃ labhate sa tat
vaiśākhe māsi yo nityaṃ viṣṇumaśvattharūpiṇam /
caturvargaphalaprāptihetave vaiṣṇavo janaḥ
gaṇḍūṣamātrato yena kuryādyo'śvatthasevanam /
so'pi yāti paraṃ sthānaṃ vimuktaḥ koṭipātakaiḥ
aśvatthamūlaṃ viprarṣe yo badhnāti śilādibhiḥ /
aśvattharūpī bhagavānkiṃ kiṃ tasmai na yacchati
aśvatthadrumamālokya praṇāmaṃ kurute yadi /
so'pi yāti paraṃ sthānamāyurvṛddhirna saṃśayaḥ
yadaśvatthatale vipra dharmakarma karoti yaḥ /
nyūnātiriktatā na syāttasminkarmaṇi jaimine
tatra tīrthāni sarvāṇi tristrotādīni jaimine /
yatrāśvatthatarustiṣṭhedekopi śākhināṃ varaḥ
aśvatthaṃ pūjayedyastu sa eva viṣṇupūjakaḥ /
aśvatthamūrtirbhagavānsvayameva yato dvija
avajñānāddvijaśreṣṭha yo'śvatthaṃ haṃti mūḍhadhīḥ /
saṃsāre nāsti tatkarma yatkṛtvā sa ca śuddhyati
aśvattho vṛkṣarājo'yaṃ harimūrtiḥ prakīrtitaḥ /
tasmādaśvatthahaṃtṝṇāṃ trātā ko'pi na vidyate
aśvatthaṃ paśyato vipra spṛśataḥ paratastathā /
dehasthaṃ pātakaṃ sarvaṃ haretpraṇamato hariḥ
vilokyāśvatthahaṃtāraṃ yaḥ śakto na nivārayet/
tannetrayugmaṃ baḍiśairyamenotpāṭyate svayam
aśvatthacchedanaṃ mūḍho mā kurviti vadenna yaḥ /
tasya jihvāṃ churikayā svayaṃ kṛṃtati pretarāṭ
aśvatthaśākhāmekāṃ yaḥ svalpāmapi nihaṃti vai /
sa koṭibrahmahatyānāṃ phalamāpnoti mānavaḥ ५०
yatpāpaṃ brahmahatyāyāṃ gurustrīgamanena ca /
surāpāne tathāsteye nyāsāpaharaṇe'pi ca
yatpāpaṃ bhrūṇahatyāyāṃ gohatyāyāṃ dvijottama /
strīhatyāyāṃ ca yatpāpaṃ parastrīgamane tathā
śaraṇāgata hatyāyāṃ hatyāyāṃ suhṛdastathā /
viśvāsavākyākathane patihiṃsāvidhau ca yat
yatpāpaṃ paraniṃdāyāṃ harivāsarabhojane /
aśvatthacchedanāddhoraṃ tatpāpaṃ prāpyate janaiḥ
viṣṇumūrtterjano mohādaśvatthasya nihaṃti yaḥ /
tattulyaḥ pātakī ko'pi na śrutaḥ kṣitimaṃḍale
vadāmyaśvatthamāhātmyaṃ sarvapāpavināśanam /
setihāsaṃ dvijaśreṣṭha śṛṇu vatsa samāhitaḥ
pūrvaṃ dhanaṃjayo nāma brāhmaṇo haribhaktikṛt /
āsīttretāyuge vipra sarvaprāṇihite rataḥ
jñātipūjārato nityaṃ dīpadāne rataḥ sadā /
satyavādī jitakrodho hiṃsādaṃbhavivarjitaḥ
mumukṣuḥ sa dvijaśreṣṭha sarvadā parameśvaram /
pūjayāmāsa parayā bhaktyā nārāyaṇaṃ prabhum
tasya bhaktiṃ tato jñātvā mahatīṃ sudṛḍhāṃ prabhuḥ /
jahāra sakalaṃ vittaṃ hetumātreṇa kenacit
tathāpi sa dvijaśreṣṭhaḥ keśavasya mahātmanaḥ /
pūjāmanudine cakre bhaktyā paramayā sudhīḥ
duḥkhenopārjitaṃ vittaṃ vinaṣṭaṃ sakalaṃ dvija /
dṛṣṭvāpi tena vipreṇa duḥkhenāciṃtyacetasā
bhakṣaṇe varjanaṃ cakre sa vipraḥ paramārthavit /
mahāviṣṇusaparyāyāṃ dṛḍhaṃ baddhvā mano nijam
bhūyo'pi tasya viprasya bhaktiṃ jñātvā janārdanaḥ /
cakāra baṃdhuvicchedaṃ sudṛḍhaḥ śamadastataḥ
bāṃdhavāstasya viprasya viṣṇumāyāvimohitāḥ /
hiṃsāmārebhire kartuṃ sarvadaiva dvijottama
tato vipro hi nirvṛtto nirbaṃdhaiḥ puruṣottamam /
pūjayāmāsa satataṃ prītaḥ pracurabhaktitaḥ
parikalpya ca bhūdevo dhanaṃ keśavapūjane /
mādhavaṃ ca jagannāthaṃ sabaṃdhuśucamatyajat
bhūya eva mahāviṣṇuḥ kautukī tasya jaimine /
jahāra sānukaṃpo'pi putrānapi dine dine
tathāpi sa dvijaśreṣṭhaḥ keśavaṃ kleśanāśanam /
pūrvadviguṇayā bhaktyā nityaṃ viṣṇumapūjayat
tasya patnī tato vipra duḥkhaśokātiduḥkhitā /
pitṛgehaṃ gatā viṣṇormāyayā parimohitā
athaikākī sa bhūdevo viṣṇubhaktiparāyaṇaḥ /
vipadaṃ ciṃtayāmāsa na kadāpi sucetasā
ekadā sa dvijaśreṣṭha viṣṇubhaktimatāṃ varaḥ /
skaṃdhe paraśumādāya kāṣṭhārthaṃ vipine yayau
vanātkāṣṭhaṃ samādāya nityameva ca sa dvijaḥ /
himāgame vastrahīnaḥ kurute śītavāraṇam
kadācidvipinaṃ gaṃtuṃ nāśaknoddvijasattamaḥ /
jaghāna prāṃgaṇasthasya śākhāmaśvatthaśākhinaḥ
atrāṃtare mahāviṣṇustasmādaśvattha pādapāt /
niścakrāma suraśreṣṭho vyathāvyathitamānasaḥ
dadarśa viṣṇuṃ purataḥ sa vipraścaturbhujaṃ padmadalāyatākṣam /
pītāṃbaraṃ kuḍalinaṃ sukeśaṃ dadhānamabjādi nijāyudhāni
parisravadvistararaktadhārā saṃdhyāsu śoṇīkṛtanavyamegham /
vibhāvasuṃ caiva sukhaṃ pareśaṃ saṃdṛśyate devagaṇairadṛśyam /
harṣāśrudhārā rucirākṣiyugmastuṣṭāva vipro mṛdulairvacobhiḥ
brāhmaṇa uvāca-
hare murāre jagadekanātha goviṃda dāmodara mādhaveti /
lakṣmīpate keśavakeśiśatro nārāyaṇānaṃta vibho prasīda
tavāvatāraṃ kimahaṃ bravīmi tvayā vinā nāsti bhuvīha ko'pi /
kiṃ vā guṇavyāptasamastalokaṃ kiṃ vā dayāṃ mitraparaikatulyām
datvā svīyāṃ kasyacidīśa viṣṇo bhaktiṃ harasya cyutadehasaṃsthām /
śriyaṃ samādāya mudaṃ pradāsye bhaktiḥ pradattāmahataḥ sudhanyā
manye mahātmānamanaṃtamūrtte pāpātmanāṃ śreṣṭhamivāniśaṃ yat /
tadarthamevāṃghriyugaṃ tvadīyaṃ na pātakī paśyati daivaciṃtyam
yadyapyahaṃ duḥkhavatāṃ variṣṭho manye tathāpīndramivādya viṣṇo /
ātmānamātmā jagatāṃ bhavaṃtaṃ sākṣātsamīkṣeyata īkṣaṇābhyām
pūjāṃ tavālpāmapi vedmi nāhaṃ dravyaṃ kadāpi na dadāmi tubhyam /
tathāpi cāgre mama mūrtimāṃstvaṃ dṛṣṭosi me keśava eka pūjyaḥ
dattastvayāyaṃ mamabhakti vṛkṣo dhamārthakāmatraya eva so'yam /
tvaddarśanāṃbho mayavṛṣṭisiktaḥ prabho'dyakaivalyaphalaṃ dadhāra
mūrdhā madīyo'khilalokamūrdhnāṃ śreṣṭho bhavetkeśavaviśvamūrteḥ /
tvatpādapāthojayugemano me saṃyāti vai saṃpratidevadeva
vyāsauvāca-
itthaṃ stutvā jagannāthaṃ nārāyaṇamanāmayam /
kṛtāṃjalipunaḥprāha bhaktyā tamiti sa dvijaḥ
brāhmaṇa uvāca-
devadeva jagannātha lokānugrahakāraka /
kaśāpraharaṇairetadgātraṃ te rudhirokṣitam
sarveṣāmeva daityānāṃ yudhi vaṃśāstvayā hatāḥ /
tvāṃ haṃtuṃ kaḥ kṣamaḥ pṛthvyāṃ prabho'dbhutamidaṃ mahat
bhagavānuvāca-
vatsa satyamidaṃ proktaṃ tvayā nāstyatra saṃśayaḥ /
dānavo rākṣaso vāpi māṃ haṃtuṃ ko'pi na kṣamaḥ
aśvatthamūtirevāhaṃ kuṭhāreṇa hatastvayā /
ato'jani śarīre me raktapāto'dhunā dvija
vyāsa uvāca-
tasyavākyamidaṃ śrutvā sa vipro bhayavihvalaḥ /
niniṃda svayamātmānamātmanā bahudhā dvijaḥ
dhigastu tatvato bhāgyaṃ sarvapātakināṃ varam /
trailokyādhipaterdātā hṛdaye mahatīṃ vyathām
sarvapāpaharo viṣṇuḥ samayā vyādhitaḥ kṛtaḥ /
etatpāpaṃ mayā pāraṃ kartuṃ naikena śakyate
yasmiṃstuṣṭe pāpino'pi bhavaṃti suravaṃditāḥ /
maddattayā sa vyathayā vyathito hā hato'smyaham
prasādayaṃti yaṃ devā brahmādyā atibhaktitaḥ /
aho mayā pāpavatā tasya dattā hṛdi vyathā
kiṃ tapobhirjapaiḥ kiṃ vā kiṃ gṛhairjīvanaiśca me /
dharmārthakāmamokṣāṇāṃ dātaiko'yaṃ vyathāturaḥ
ityuktvā sa dvijaśreṣṭha tameva paraśuṃ nije /
dātuṃ kaṃṭhe manaścakre viṣṇuprīṇanahetave
tasyabhaktiṃ dṛḍhāṃ jñātvā dayāluḥ kamalāpatiḥ /
taddhastāttatparaṃ ninye javena bhaktavatsalaḥ
śrībhagavānuvāca-
kathaṃ tvameva kuruṣe vatsa karmātidāruṇam /
ātmahatyākṛtāṃ puṃsāṃ tuṣṭosmi na kadāpyaham
tava bhaktyātituṣṭo'smi bhītiṃ mā kurusattama /
varaṃ varaya viprendra yatte manasi vartate १००
brāhmaṇa uvāca-
mayā vyathāpradatteyaṃ mahatī parameśvara /
mā tiṣṭhatu śarīre te yāce varamimaṃ prabho
śrībhagavānuvāca-
ajñānādbhavatā vatsa karmedaṃ vihitaṃ dvija /
ato'parādho netavyo mahānapi na te yathā
nityaṃ tavānupālyo'smi bhaktaśreṣṭho yato bhavān /
bhavadīyānahaṃ manye doṣānvatsa dinedine
tathāpi mamabhaktiste vavṛdhe mahatī sadā /
tasmādvatsa tavānṛṇyaṃ gaṃtumicchāmi saṃprati
vihāya sakalāṃ bhītiṃ vaṃra vṛṇu mamāgrataḥ /
brāhmaṇa uvāca-
tvayi sarvasuraśreṣṭha mama janmanijanmani
tiṣṭhatāṃ sudṛḍhā bhaktirhare kimaparairvaraiḥ /
vyāsa uvāca-
śrutvā vākyamidaṃ tasya keśavapraṇayoditam
nijakaṇṭhasthitāṃ mālāṃ prītastasmai dadau tataḥ /
samāliṅgya tato vipraṃ pitā putramiva prabhuḥ
caturbhirbāhubhirdīrghairuvāca mṛdulaṃ vacaḥ /
śrībhagavānuvāca-
madbhakto'si yadā vipra tathā te matprasādataḥ
acireṇaiva sakalaṃ bhadraṃ vipra bhaviṣyati /
aśvattharūpaṃ māṃ nityaṃ kriyāyogena sattama
samārādhaya sarvaṃ te sādhayiṣyāmi vāṃchitam /
ityuktvā taṃ dvijaśreṣṭhaṃ bhūyo'pyāliṅgya keśavaḥ
abhavatsahasādṛśyastatraiva karuṇālayaḥ /
viṣṇoḥ kaṃṭhasrajaṃ prāpya sa vipro vaiṣṇavottamaḥ
kṛtakṛtyamivātmānaṃ matvā tasthau nijegṛhe /
tataḥ kubero viprarṣe tasya viprasya sadmani
svayaṃ vavarṣa vittāni bahūni keśavājñayā /
prāsādo racitastasya śilpinā viśvakarmaṇā
nārāyaṇājñayā tatra vaijayaṃta ivottamaḥ /
dāsadāsīsamāyukto nānāvastuvibhūṣitaḥ
gajāśvakoṭisaṃkīrṇaṃ vibabhau tasya mandiram /
babhuvuḥ saṃgatāstasya naṣṭā api ca bāṃdhavāḥ
kṛtāvajñā ca tatpatnī svayaṃ tadgṛhamāyayau /
mṛtaputrāpi tatpatnī keśavasyānukaṃpayā
sthiraprajābhavadvipra svāmibhaktiparāyaṇā /
ciraṃ bhuktvākhilānbhogānputrapautrasamanvitaḥ
āyuṣoṃ'te yayau mokṣaṃ sadāro viprasattamaḥ /
vyāsa uvāca-
sākṣādeva svayaṃ viṣṇuraśvattho vṛkṣasattamaḥ
tadbhaktiṃ kurvatāṃ puṃsāṃ vidyate nāśubhaṃ kvacit /
aśvatthaṃ sevate yastu viṣṇuṃ dhyātvā narottama
tasya prasanno bhagavāndadāti paramaṃ padam
iti śrīpadmapurāṇe kriyāyogasāre aśvatthamāhātmye dvādaśo'dhyāyaḥ
Original text: padmapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0