Padma Purana · Chapter 6.240

śrīmahādeva uvāca-
atha varṣasahasrāṃte sarvalokamaheśvaram /
aditirjanayāmāsa vāmanaṃ viṣṇumacyutam

śrīvatsakaustubhoraskaṃ pūrṇeṃdusadṛśadyutim /
sundaraṃ puṃḍarīkākṣamatikharvatanuṃ harim

vaṭuveṣadharaṃ devaṃ sarvavedāṃgagocaram /
mekhalājinadaṇḍādi cihnairaṃkitamīśvaram

taṃ dṛṣṭvā devatāḥ sarve śatakratupurogamāḥ /
stutvā maharṣibhiḥ sārddhaṃ namaścakrurmahaujasam

tataḥ prasanno bhagavānprovāca surasattamān /
vāmana uvāca-
kiṃ kartavyaṃ mayā cādya tadbravītha surottamāḥ

śrīśaṃkara uvāca-/
tataḥ prahṛṣṭāstridaśāstamūcuḥ parameśvaram /
devā ūcuḥ /
asminkāle baleryajño varttate madhusūdana

apratyākhyānakālo'yaṃ tasya daityapateḥ prabho /
yācitvā tridivaṃ lokaṃ tannastvaṃ dātumarhasi

śaṃkara uvāca-
ityuktāstridaśaissarvairājagāma baliṃ hariḥ /
yāgadeśe samāsīnamṛṣibhissārddhamaṣṭabhiḥ

abhyāgataṃ tu taṃ dṛṣṭvā sahasotthāya daityarāṭ /
abhyāgataḥ svayaṃ viṣṇuritihāsa samanvitaḥ

pūjayāmāsa vidhinā niveśya kusumāsane /
praṇipatya namaskṛtya prāha gadgadayā girā

baliruvāca-
dhanyo'smi kṛtakṛtyosmi saphalaṃ mama jīvitam /
tvāmarccayitvā vipreṃdra kiṃ karomi tava priyam

āgato'si yadarthaṃ tvaṃ māmuddiśya dvijottamaḥ /
tatprayacchāmi te śīghraṃ brūhi vedavidāṃ vara

śaṃkara uvāca-
tataḥ prahṛṣṭamanasā tamuvāca mahīpatim /
vāmana uvāca-
śṛṇu rājeṃdra vakṣyāmi mamāgamanakāraṇam

agnikuṇḍasya pṛthivīṃ dehi daityapate mama /
mama trivikramapadāṃ nānyadicchāmi mānada

sarveṣāmeva dānānāṃ bhūmidānamanuttamam /
yo dadāti mahīṃ rājā viprāyākiṃcanāya vai

aṃguṣṭhamātrāmapi vā sa bhavetpṛthivīpatiḥ /
na bhūmidānasadṛśaṃ pavitramiha vidyate

bhūmiṃ yaḥ pratigṛhṇāti bhūmiṃ yaśca prayacchati /
ubhau tau puṇyakarmmāṇau nidhane svargagāminau

tasmādbhūmiṃ mahārāja prayaccha tripadīṃ mama /
etadalpāṃ mahīṃ dātuṃ mā viśaṃka mahīpate /
jagattrayapradānaṃ tannāma bhūpa bhaviṣyati

śaṃkara uvāca-
tataḥ prahṛṣṭavadanastathetyāha mahīpatiḥ /
tasmai mahīpradānaṃ tu kartuṃ mene vidhānataḥ

taṃ dṛṣṭvā daityarājānaṃ tadā tasya purohitaḥ /
uśanā hyabravīdvākyaṃ mā rājandīyatāṃ mahīm

śukra uvāca-
eṣa viṣṇuḥ pareśo'tha devaiḥ saṃprārthito nṛpa /
vaṃcayitvā mahīṃ sarvāṃ tvattaḥ prāptumihāgataḥ

tasmānmahī na dātavyā tasmai rājanmahātmane /
anyamarthaṃ prayacchasva vacanānmama bhūpate

śrīśaṃkara uvāca-
tataḥ prahasya rājāsau taṃ guruṃ prāha dhairyyataḥ /
baliruvāca-
prītaye vāsudevasya sarvaṃ puṇyaṃ kṛtaṃ mayā

adya dhanyosmyahaṃ viṣṇuḥ svayamevāgato yadi /
tasya pradeyamevādya jīvitaṃ ca mahatsukham

tasmādasmai prayacchāmi trilokīmapi mā ciram /
śrīśaṃkara uvāca-
ityuktvā bhūpatistasya pādau prakṣālya bhaktitaḥ

vāṃcchitāṃ pradadau bhūmiṃ vāripūrvaṃ vidhānataḥ /
pariṇīya namaskṛtya datvā vai dakṣiṇāṃ vasu

provāca taṃ punarvipraṃ prahṛṣṭenāṃtarātmanā /
baliruvāca-
dhanyosmi kṛtakṛtyosmi tava datvā mahīṃ dvija

yatheṣṭā tava vipreṃdra tadgṛhāṇa mahīmimām /
śrīśaṃkara uvāca-
tamuvāca nṛpaṃ viṣṇū rājaṃstava samīpataḥ

māpayāmi padenādya pṛthivīṃ tava paśyataḥ /
ityuktvā kharvarūpaṃ tadvihāya parameśvaraḥ

trivikramavapurbhūtvā jagrāha pṛthivīmimām /
paṃcāśatkoṭivistīrṇa sasamudra mahīdharām

sasāgarāṃ ca sadvīpāṃ sadevāsuramānuṣām /
pādenaikena vapuṣo vyakrāṃta madhusūdanaḥ

uvāca daityarājeṃdra kiṃ karomīti śāśvataḥ /
tadvai trivikramaṃ rūpamīśvarasya mahaujasam

hitārthamapi devānāmṛṣīṇāṃ ca mahātmanām /
na dṛṣṭamapi śakyaṃ syādbrahmaṇaḥ śaṃkarasya ca

tatpadaṃ pṛthivīṃ sarvāmākramya girije śubhe /
atiriktaṃ samabhavacchatayojanamāyatam

divyacakṣurdadau tasmai daityarājñe sanātanaḥ /
tasmai saṃdarśayāmāsa svakaṃ rūpaṃ janārdanam

tadviśvarūpaṃ devasya dṛṣṭvā daityeśvaro bali /
praharṣamatulaṃ lebhe sānaṃdāśru pariplutaḥ

dṛṣṭvā devaṃ namaskṛtya stutvā stutibhireva ca /
prāha gadgadayā vācā prahṛṣṭenāṃtarātmanā

baliruvāca-
dhanyosmi kṛtakṛtyosmi tvāṃ dṛṣṭvā parameśvaram /
lokatrayaṃ tvamevaitadgṛhāṇa parameśvara

śrīśaṃkara uvāca-
atha sarveśvaro viṣṇurdvitīyaṃ padamavyayam /
ūrdhvaṃ prasārayāmāsa brahmalokāṃtamacyutaḥ

sanakṣatragrahopetaṃ sarvadevasamāvṛtam /
padena paripūrṇo'bhūdacyutasya śubhānane

tataḥ pitāmaho brahmacakrapadmādicihnitam /
pādaṃ taddevadevasya harṣasaṃkulacetasā

dhanyosmīti vadanbrahmā gṛhītvā svakamaṃḍalum /
bhaktyā prakṣālayāmāsa tatrasaṃsthita vāriṇā

akṣayyamabhavattoyaṃ tasya viṣṇoḥ prabhāvataḥ /
tattīrthaṃ meruśikhare papāta vimalaṃ jalam

jagataḥ pāvanārthaṃ vai caturdikṣu pravāhitam /
sitā cālakanandā ca cakṣurbhadrā yathākramam

tataścālakanandā ca merordakṣiṇataḥ smṛtā /
tridhā nāmnā tripathagā trisrotā lokapāvanī

svarge maṃdākinī proktā tvadho bhogavatī tathā /
madhye vegavatī gaṃgā pāvanārthaṃ nṛṇāṃ śivā

tāṃ dṛṣṭvā merumadhye tu prasravaṃtīṃ śubhānane /
ātmanaḥ pāvanārthāya śirasāhamadhārayam

divyaṃ varṣasahasraṃ tu dhṛtvā gaṃgājalaṃ śubham /
śivatvamagamaṃ devi sarvalokeṣu pūjitaḥ

yo vahecchirasā gaṃgātoyaṃ viṣṇupadodbhavam /
prāśayedvā jagatpūjyo bhaviṣyati na saṃśayaḥ

gaṃgāgaṃgeti yo brūyādyojanānāṃ śatairapi /
mucyate sarvapāpebhyo viṣṇulokaṃ sa gacchati

tato bhagīratho rājā gautamaśca mahātapāḥ /
tapasā pūjayitvā māṃ gaṃgārthaṃ samayācata

sarvalokahitārthāya tāṃ gaṃgāṃ vaiṣṇavīṃ śivām /
tayorahaṃ tāmadadāṃ prītyā devi saridvarām

gautamena samānītā gautamī tena kīrttitā /
bhāgīrathīti vikhyātā tena rājñā vṛtā yataḥ

prasaṃgātte samākhyātaṃ gaṃgājanmātyanuttamam /
tato nārāyaṇaḥ śrīmānbaliṃ daityapatiṃ prabhuḥ

rasātalaṃ śubhaṃ lokaṃ pradadau bhaktavatsalaḥ /
sarveṣāṃ dānavānāṃ tu nāgānāṃ yādasāmapi

rājānaṃ tu baliṃ cakre yāvadābhūtasaṃplavam /
pratigṛhya balerlokānbaṭuveṣeṇa daityahā

maheṃdrāya dadau prītyā kāśyapo viṣṇuravyayaḥ /
tato devāḥ sagaṃdharvā ṛṣayaśca mahaujasaḥ

tuṣṭuvuḥ stutibhirddivyaiḥ pūjayāmāsuracyutam /
saṃkṣipya tanmahadrūpaṃ teṣāṃ saṃdarśanāya vai

saṃpūjyamānāstridaśairaṃtarddhānaṃ yayau hariḥ /
itthaṃ surakṣitaḥ śakro viṣṇunā prabhaviṣṇunā

trailokyaṃ mahadaiśvaryyamavāpa tridiveśvaraḥ /
etatte sarvamākhyātaṃ vāmanaṃ vaibhavaṃ śubham /
śeṣaṃ yadvaibhavaṃ devi tadvakṣyāmi yathākramāt

iti śrīpādmemahāpurāṇe paṃcapaṃcāśatsāhasryāṃ saṃhitāyāmuttarakhaṃḍe umāmaheśvarasaṃvāde vāmanaprādurbhāvonāma catvāriṃśadadhikadviśatatamo'dhyāyaḥ