Padma Purana · Chapter 6.151
mahādeva uvāca /
asmāttīrthātparaṃ tīrthaṃ iṃdragrāmamiti smṛtam /
yatra snātvā purā śakro vimukto ghorakilbiṣāt
pārvatyuvāca/
keneha karmaṇā śakraḥ prāptavānghorakilbiṣam /
vipāpmā ca kathaṃ so'bhūditi vistarato vada
mahādeva uvāca/
iṃdraḥ sureśvaraḥ pūrvaṃ namuciścāsureśvaraḥ /
aśastravadhamanyo'nya samayaṃ tau pracakratuḥ
atheṃdrastu nabhovāṇīnirdeśānnamuciṃ tadā /
jaghāna phenamādāya brahmahatyā tadā'bhavat
papraccha ca guruṃ śakraḥ pāpanirnāśakāraṇam /
bṛhaspaterathādeśātsābhrāmatyuttare taṭe
asminsthāne samāgatya sthānaṃ cakre sureśvaraḥ /
tasyeha snānamātreṇa gatapāpasya tatkṣaṇāt
pūrṇeṃdudhavalākāṃtiḥ śarīre samajāyata /
dhavaleśvaramīśānaṃ sthāpayāmāsa vṛtrahā
iṃdra nāmnā ca talliṃgaṃ viśrutaṃ pṛthivītale /
pūrṇimāsyāṃ tathā darśe saṃkrāṃtau grahaṇe tathā
śrāddhe kṛte pitṝṇāṃ tu tṛptirdvādaśavārṣikī /
dhavaleśvaramāsādya yaḥ kuryādviprabhojanam
ekasminbhojite vipre sahasraṃ bhojitaṃ bhavet /
hiraṇyabhūmivāsāṃsi dātavyāni svaśaktitaḥ
śuklā gau brāhmaṇe deyā savatsā ca payasvinī /
atrāgatya tu yo vipro rudrajāpyādikaṃ caret
tatkṛtaṃ koṭiguṇitaṃ śrīmaheśaprasādataḥ /
atra tīrthe naro yastu upavāsādikaṃ caret
sa eva sarvakāmāḍhyo bhavatyeva na saṃśayaḥ /
bilvapatraṃ samānīya yaḥ pūjayati taṃ prabhum
dharmamarthaṃ ca kāmaṃ ca labhate mānavo bhuvi /
somavāre viśeṣeṇa ye gacchaṃti narottamāḥ
teṣāṃ rogaṃ tathā doṣaṃ śamayeddhavaleśvaraḥ /
ravau vā'tha viśeṣeṇa arcanaṃ kurute yadā
teṣāṃ mahimā tu bho devi na jñātaḥ karhicinmayā /
dūrvayā cārkapuṣpairvā kalhāraiḥ kamalairdalaiḥ
pūjanaṃ kurvate ye'tra te narāḥ puṇyabhāginaḥ /
śvetārkapuṣpamānīya dhavaleśaṃ prapūjya tu
vāṃcchitaṃ labhate nityaṃ dhavaleśaprasādataḥ /
kṛte vai nīlakaṃṭhastu sarveṣāṃ śaṃkaraḥ sadā
tretāyuge sa vikhyāto haro vai bhagavānprabhuḥ /
dvāpare śarvasaṃjñastu kalau vai dhavaleśvaraḥ
atrārthe yatpurāvṛttaṃ tacchṛṇuṣva sureśvari /
naṃdirnāma purā vaiśya iṃdragrāme samāvasat
śivadhyānaparo bhūtvā śivapūjāṃ cakāra saḥ /
nityaṃ tapovanasthaṃ hi liṃgaṃ dhavalasaṃjñakam
uṣasyuṣasi cotthāya pratyahaṃ śivavallabhaḥ /
naṃdī liṃgārcanarato babhūvātiśayena hi
yathāśāstreṇa vidhinā puṣpārcanaparo'bhavat /
ekadā mṛgayālubdhaḥ kirāto bhūtahiṃsakaḥ
pāpī pāpasamācāraścaransābhramatī taṭe /
aneka śvāpadākīrṇe hanyamāno mṛgānśaraiḥ
evaṃ vicaramāṇo'sau kirāto bhūtahiṃsakaḥ /
yadṛcchayāgatastatra yatra liṃgaṃ supūjitam
dhavaleśvaravikhyātaṃ anekāścaryamaṃḍitam /
dṛṣṭaṃ supūjitaṃ liṃgaṃ nānāpuṣpaiḥ phalaistathā
evaṃ liṃgaṃ samāliṃgya gataḥ sābhramatītaṭe /
tatra pītvā payaḥ so'tha mukhaṃ gaṃḍūṣapūritam
kṛtvā caikenahastena mṛgamāṃsaṃ samudvahan /
kareṇaikena pūjārthaṃ bilvapatrāṇi vai dadhat
śīghramāgatya liṃgāṃte padā pūjāṃ samāhanat /
puṣpāṇi tāni sarvāṇi vidhūtāni itastataḥ
snāpanaṃ tasya liṃgasya kṛtaṃ gaṃḍūṣavāriṇā /
kareṇaikena pūjārthaṃ bilvapatrāṇi so'rpayat
dvitīyena kareṇaiva mṛgamāṃsaṃ samarpayat /
daṃḍapraṇāmasaṃyuktaḥ saṃkalpaṃ manasā'karot
adyaprabhṛti pūjāṃ vai kariṣyāmi prayatnataḥ /
tvaṃ me svāmī ca bhakto'haṃ adyaprabhṛti śaṃkara
evaṃ niyamavānbhūtvā kirāto gṛhamāgamat /
tathā prabhātasamaye devāyatanamāgataḥ
naṃdī dadarśa taṃ sarvaṃ kirātena ca yatkṛtam /
avyavasthaṃ ca taṃ dṛṃṣṭvā amedhyaṃ śivasannidhau
vidhūtāni ca sarvāṇi hiṃsakena durātmanā /
ciṃtāyuktobhavannaṃdī jātaṃ kiṃ citramadya me
kathitāni ca vighnāni śivapūjāratasya hi /
upasthitāni tānyeva mama bhāgyaviparyayāt
evaṃ vimṛśya suciraṃ prakṣālya śivamaṃdiram /
yathāgatena mārgeṇa naṃdī svagṛhamāgamat
tato naṃdinamālakṣya purodhā gatamānasam /
abravīdvacanaṃ taṃ tu kasmāttvaṃ gatamānasaḥ
purohitaṃ prati tadā naṃdī vacanamabravīt /
adya dṛṣṭaṃ mayā vipra amedhyaṃ śivasannidhau
kenedaṃ kāritaṃ tatra na jānāmīha kiṃcana /
tataḥ purodhā vacanaṃ naṃdinaṃ cābravīttathā
yena viskhalitaṃ tatra puṣpādīnāṃ prapūjanam /
so'pi mūḍho na saṃdehaḥ kāryākāryeṣu maṃdadhīḥ
tasmācciṃtā na kartavyā tvayā punarapi prabho /
prabhāte ca mayā sārddhaṃ gamyatāṃ tacchivālayam
nirīkṣaṇārthaṃ duṣṭasya tasya daṃḍaṃkaromyaham /
etacchrutvā tu vacanaṃ naṃdī tasya purodhasaḥ
āsthitaḥ svagṛhe naktaṃ dūyamānena cetasā /
tasyāṃ rātryāṃ vyatītāyāṃ āhūya ca purodhasam
gataḥ śivālayaṃ naṃdī samaṃtena mahātmanā /
prakṣālya pūjanaṃ kṛtvā nānāratnaparicchadam
paṃcopacārasaṃyuktaṃ kṛtvā vai brāhmaṇaiḥ saha /
evaṃ yāmadvayaṃ jātaṃ stūyamānasya naṃdinaḥ
āyāto'sau mahākālastathārūpo mahābalaḥ /
kālarūpo mahāraudro dhanuṣpāṇiḥ pratāpavān
taṃ dṛṣṭvā bhayasaṃtrasto naṃdī tatra nyalīyata /
purodhāścaiva sahasā bhayabhītastadābhavat
kirātena kṛtaṃ tatra yathāpūrvamaviskhalan /
tāṃ pūjāṃ sa padāhṛtya bilvapatraṃ samarpayat
naivedyena palenaiva kirātaḥ śivamārcayat /
daṃḍavatpatito bhūmau utthāya svagṛhaṃ gataḥ
taṃ dṛṣṭvā mahadāścaryaṃ ciṃtayāmāsa vai ciram /
purodhasā tadā naṃdī saha vyākulacetasā
tena pṛṣṭāstadā viprāḥ kathyatāṃ ca yathātatham /
saṃpradhārya tataḥ sarve militvā dharmaśāstrataḥ
ūcuḥ sarve tadā viprā naṃdinaṃ jātaśaṃkitam /
īśavighnaṃ samutpannaṃ durnivāryaṃ surairapi
tasmādānaya liṃgaṃ tvaṃ svagṛhe vaiśyasattama /
tatheti matvā'sau naṃdī śivasyotpāṭanaṃ mahat
kṛtvā svagṛhamānīya pratiṣṭhāpya yathāvidhi /
suvarṇapīṭhikāṃ kṛtvā navaraṃbhāsuśobhitām
upāhārairanekaiśca pūjayāmāsa vai tadā /
athāparedyurāyātaḥ kirātaḥ śivamaṃdiram
yāvadvilokayāmāsa liṃgamaiśaṃ na dṛṣṭavān /
maunaṃ vihāya sahasā sākrośamidamabravīt
he śaṃbho kva gato'si tvaṃ darśayātmānamadya vai /
yadi no darśanaṃ heyaṃ tyakṣyāmyadya kalevaram
he śaṃbho he jagannātha tripurāṃtaka śaṃkara /
herudra he mahādeva darśayātmānamātmanā
evaṃ sākṣepamadhurairvākyaiḥ kṣiptvā sadāśivam /
kirāto'sau kṣurikayā dhīro vai jaṭharaṃ svakam
bibhedyāśu tato bāhumāsādyoccai ruṣābravīt /
he śaṃbho darśayātmānaṃ kuto māṃ tyajya yāsyasi
iti kṣiptvā tatoṃtrāṇi māṃsamuddhṛtya sarvataḥ /
tasmingarte kareṇaiva kirātaḥ sahasākṣipat
svacchaṃ ca hṛdayaṃ kṛtvā sābhramatyāṃ nimajjatu /
tathaiva jalamānīya bilvapatraṃ tvarānvitaḥ
pūjayitvā yathānyāyaṃ daṃḍavatpatito bhuvi /
yadā dhyānasthitastatra kirātaḥ śivasannidhau
prādurbhūtastadā rudraḥ pramathaiḥ parivāritaḥ /
karpūragauro dyutimānkapardī caṃdraśekharaḥ
taṃ gṛhītvā kare rudraḥ uvāca parisāṃtvayan /
bho bho vīra mahāprājña madbhakto'si mahāmate
varaṃ vṛṇīṣva bho bhakta yatte manasi varttate /
evamuktaḥ sa rudreṇa mahākālo mudānvitaḥ
papāta daṃḍavadbhūmau bhaktyā paramayā yutaḥ /
tato rudraṃ babhāṣedaṃ na varaṃ prārthayāmyaham
ahaṃ dāso'smi te rudra tvaṃ me svāmī na saṃśayaḥ /
etatślāghyatamaṃ loke dehi janmani janmani
tvaṃ mātā ca pitā tvaṃ ca tvaṃ baṃdhuśca sakhā ca me /
tvaṃ gurustvaṃ mahāmaṃtro maṃtrairvedyo'si sarvadā
niṣkāmaṃ vākyamākarṇya kirātasya tadā bhavaḥ /
dadau pārṣadamukhyatvaṃ dvārapālatvameva ca
tadā ḍamarunādena nāditaṃ bhuvanatrayam /
bherībhāṃkāraśabdena śaṃkhānāṃ ninadena ca
tadā duṃdubhayo neduḥ paṭahāśca sahasraśaḥ /
naṃdī taṃ nādamākarṇya vismayāttvarito yayau
tapovanaṃ yatra śivaḥ sthitaḥ pramathasaṃvṛtaḥ /
kirāto hi tathā dṛṣṭo naṃdinā ca tadā bhṛśam
uvāca prasṛto vākyaṃ sa naṃdī vismayānvitaḥ /
kirātaṃ stotukāmo'sau paramena samādhinā
ihānītastvayā śaṃbhustvaṃ bhakto'si paraṃtapaḥ /
tvadbhakto'hamiha prāpto māṃ nivedaya śaṃkare
tacchrutvā vacanaṃ tasya kirātastvarayānvitaḥ /
naṃdinaṃ ca kare gṛhya śaṃkaraṃ samupāgataḥ
prahasya bhagavānrudraḥ kirātaṃ vākyamabravīt /
brūhi ko'sau tvayānīto gaṇānāmiha sannidhau
kirāta uvāca/
tvadbhakto'sau tadā deva tava pūjārato hyasau /
pratyahaṃ ratnamāṇikyapuṣpaiścauccāvacairiha
jīvitena dhanenāpi pūjito'si na saṃśayaḥ /
tasmāccānīhi bho svāminnaṃdinaṃ bhaktavatsala
mahādeva uvāca/
jānāmyahaṃ mahābhāga naṃdinaṃ vaiśyavarttanam /
tvaṃ me bhaktaḥ sakhā ceti mahākāla mahāmate
upādhirahitā ye ca ye niṣkapaṭamānasāḥ /
te priyāste ca me bhaktāste viśiṣṭā narottamāḥ /
tāvubhau svīkṛtau tena pārṣadatvena śaṃbhunā
tato vimānāni bahuni tatra samāgatānyeva mahāprabhāṇi /
kirātavaryeṇa sa vaiśyavarya uddhāritastena mahāprabheṇa
kailāsalokamāpannau vimānairvegavattaraiḥ /
sārūpyameva saṃprāpto īśvarasya mahātmanaḥ
nīrājitau girijayā putravattau gaṇāvubhau
uvācedaṃ tato devī prahasya gajagāminī /
yathā tvaṃ hi mahādeva tathā cetau na saṃśayaḥ
sārūpyeṇa ca gatyā ca hāsyabhāvaiḥ supūjitaiḥ /
devyāstadvacanaṃ śrutvā kirāto vaiśya eva ca
sadyaḥ parāṅmukhau bhūtvā śaṃkarasya ca paśyataḥ /
ūcatustvarayā yuktau gaṇau rudrasya paśyataḥ
ubhāvapyanukaṃpyau ca bhavatā hi trilocana /
tava dvāristhitau nityaṃ bhavāvaste namo namaḥ
tayorbhāvaṃ sa bhagavānviditvā prahasanbhavaḥ /
uvāca parayā bhaktyā bhavatorastu vāṃchitam
tataḥ prabhṛti dvāvetau dvārapālau babhūvatuḥ /
śivadvāri sthitau devi madhyāhne śivadarśinau
eko naṃdī mahākālo dvāvetau śivavallabhau /
ye pāpinopyadharmiṣṭhā aṃdhā mūkāśca paṃgavāḥ
kulahīnā durātmānaḥ śvapacādyā hi mānavāḥ /
yādṛśāstādṛśāścānye ārādhya dhavaleśvaram
gatāste'pi gamiṣyaṃti nātra kāryā vicarāṇā /
atra snānaṃ ca dānaṃ ca sāṃnidhyaṃ śaṃkarasya ca
sābhramatyāṃ kṛtasnānā dhavaleśvarapūjakāḥ /
te rudralokaṃ gacchaṃti nātra kāryā vicāraṇā
atra snānaṃ ca dānaṃ ca ye kurvaṃti narottamāḥ /
dharmārthakāmabhogāśca bhuktvā yāṃti harālayam
caṃdra saryoparāge ca pituḥ sāṃvatsare dine /
yatphalaṃ labhate martyastatphalaṃ prāpnuyāddhruvam
svargātkāmadughā devi nityamāyāti sarvathā /
āgatya taṃ śivaṃ devaṃ samabhyarcya yathā tathā
sā gacchati suraśreṣṭhe svargaṃ prati na saṃśayaḥ /
tena dugdhābhiyogena liṃgaṃ taddhavalīkṛtam
dhavaleśvaraṃ nāma tataḥ saṃjātaṃ bhuvi sarvadā /
jaṃtavo'tra sadā devi mriyaṃte kālanoditāḥ /
te te śivapadaṃ yāṃti yāvaccaṃdradivākarau
iti śrīpādme mahāpurāṇe paṃcapaṃcāśatsāhasryāṃ saṃhitāyāṃ uttarakhaṃḍe umāmaheśvarasaṃvāde dhavaleśvaramāhātmyaṃnāmaikapaṃcāśadadhikaśatatamo'dhyāyaḥ
Original text: padmapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0