Padma Purana · Chapter 2.81

sukarmovāca-
yatheṃdrosau mahāprājñaḥ sadā bhīto mahātmanaḥ /
yayātervikramaṃ dṛṣṭvā dānapuṇyādikaṃ bahu

menakāṃ preṣayāmāsa apsarāṃ dūtakarmaṇi /
gaccha bhadre mahābhāge mamādeśaṃ vadasva hi

kāmakanyāmito gatvā devarājavaco vada /
yenakenāpyupāyena rājānaṃ tvamihānaya

evaṃ śrutvā gatā sā ca menakā tatra preṣitā /
samācaṣṭa tu tatsarvaṃ devarājasya bhāṣitam

evamuktā gatā sā ca menakā tatpracoditā /
gatāyāṃ menakāyāṃ tu ratiputrī manasvinī

rājānaṃ dharmasaṃketaṃ pratyuvāca yaśasvinī /
rājaṃstvayāhamānītā satyavākyena vai purā

svakaraścāṃtare datto bhavanaṃ ca samāhṛtā /
yadyadvadāmyahaṃ rājaṃstattatkāryaṃ hi vai tvayā

tadevaṃ hi tvayā vīra na kṛtaṃ bhāṣitaṃ mama /
tvāmevaṃ tu parityakṣye yāsyāmi pitṛmaṃdiram

rājovāca-
yathoktaṃ hi tvayā bhadre tatte karttā na saṃśayaḥ /
asādhyaṃ tu parityajya sādhyaṃ devi vadasva me

aśrubiṃdumatyuvāca-
etadarthe mahīkāṃta bhavāniha mayā vṛtaḥ /
sarvalakṣaṇasaṃpannaḥ sarvadharmasamanvitaḥ

sarvaṃ sādhyamiti jñātvā sarvadhartārameva ca /
karttāraṃ sarvadharmāṇāṃ sraṣṭāraṃ puṇyakarmaṇām

trailokyasādhakaṃ jñātvā trailokye'pratimaṃ ca vai /
viṣṇubhaktamahaṃ jāne vaiṣṇavānāṃ mahāvaram

ityāśayā mayā bharttā bhavānaṃgīkṛtaḥ purā /
yasya viṣṇuprasādo'sti sa sarvatra parivrajet

durlabhaṃ nāsti rājeṃdra trailokye sacarācare /
sarveṣveva sulokeṣu vidyate tava suvrata

viṣṇoścaiva prasādena gagane gatiruttamā /
martyalokaṃ samāsādya tvayaiva vasudhādhipa

jarāpalitahīnāstu mṛtyuhīnā janāḥ kṛtāḥ /
gṛhadvāreṣu sarveṣu martyānāṃ ca nararṣabha

kalpadrumā anekāśca tvayaiva parikalpitāḥ /
yeṣāṃ gṛheṣu martyānāṃ munayaḥ kāmadhenavaḥ

tvayaiva preṣitā rājansthirībhūtāḥ sadā kṛtāḥ /
sukhinaḥ sarvakāmaiśca mānavāśca tvayā kṛtāḥ

gṛhaikamadhye sāhasraṃ kulīnānāṃ pradṛśyate /
evaṃ vaṃśavivṛddhiśca mānavānāṃ tvayā kṛtā

yamasyāpi virodhena iṃdrasya ca narottama /
vyādhipāpavihīnastu martyalokastvayā kṛtaḥ

svatejasāhaṃkāreṇa svargarūpaṃ tu bhūtalam /
darśitaṃ hi mahārāja tvatsamo nāsti bhūpatiḥ

naro naiva prasūto hi notpatsyati bhavādṛśaḥ /
bhavaṃtamityahaṃ jāne sarvadharmaprabhākaram

tasmānmayā kṛto bhartā vadasvaivaṃ mamāgrataḥ /
narmamuktvā nṛpeṃdra tvaṃ vada satyaṃ mamāgrataḥ

yadi te satyamastīha dharmamasti narādhipa /
devalokeṣu me nāsti gagane gatiruttamā

satyaṃ tyaktvā yadā ca tvaṃ naiva svargaṃ gamiṣyasi /
tadā kūṭaṃ tava vaco bhaviṣyati na saṃśayaḥ

pūrvaṃkṛtaṃ hi yacchreyo bhasmībhūtaṃ bhaviṣyati /
rājovāca-
satyamuktaṃ tvayā bhadre sādhyāsādhyaṃ na cāsti me

sarvaṃsādhyaṃ sulokaṃ me suprasādājjagatpate /
svargaṃ devi yato naimi tatra me kāraṇaṃ śṛṇu

āgaṃtuṃ tu na dāsyaṃti loke martye ca devatāḥ /
tato me mānavāḥ sarve prajāḥ sarvā varānane

mṛtyuyuktā bhaviṣyaṃti mayā hīnā na saṃśayaḥ /
gaṃtuṃ svargaṃ na vāñchāmi satyamuktaṃ varānane

devyuvāca-/
lokāndṛṣṭvā mahārāja āgamiṣyasi vai punaḥ /
pūrayasva mamādyatvaṃ jātāṃ śraddhāṃ mahātulām

rājovāca-/
sarvamevaṃ kariṣyāmi yattvayoktaṃ na saṃśayaḥ /
samālokya mahātejā yayātirnahuṣātmajaḥ

evamuktvā priyāṃ rājā ciṃtayāmāsa vai tadā /
aṃtarjalacaro matsyaḥ sopi jāle na badhyate

marutsamānavegopi mṛgaḥ prāpnoti baṃdhanam /
yojanānāṃ sahasrasthamāmiṣaṃ vīkṣate khagaḥ

sakaṃṭhalagnapāśaṃ ca na paśyeddaivamohitaḥ /
kālaḥ samaviṣamakṛtkālaḥ sanmānahānidaḥ

paribhāvakaraḥ kālo yatrakutrāpi tiṣṭhataḥ /
naraṃ karoti dātāraṃ yācitāraṃ ca vai punaḥ

bhūtāni sthāvarādīni divi vā yadi vā bhuvi /
sarvaṃ kalayate kālaḥ kālo hyeka idaṃ jagat

anādinidhano dhātā jagataḥ kāraṇaṃ param /
lokānkālaḥ sa pacati vṛkṣe phalamivāhitam

na maṃtrā na tapo dānaṃ na mitrāṇi na bāṃdhavāḥ /
śaknuvaṃti paritrātuṃ naraṃ kālena pīḍitam

trayaḥ kālakṛtāḥ pāśāḥ śakyaṃte nātivartitum /
vivāho janmamaraṇaṃ yadā yatra tu yena ca

yathā jaladharā vyomni bhrāmyaṃte mātariśvanā /
tathedaṃ karmayuktena kālena bhrāmyate jagat

sukarmovāca-/
kālo'yaṃ karmayuktastu yo naraiḥ samupāsitaḥ /
kālastu prerayetkarma na taṃ kālaḥ karoti saḥ

upadravā ghātadoṣāḥ sarpāśca vyādhayastataḥ /
sarve karmaniyuktāste pracaraṃti ca mānuṣe

sukhasya hetavo ye ca upāyāḥ puṇyamiśritāḥ /
te sarve karmasaṃyuktā na paśyeyuḥ śubhāśubham

karmadā yadi vā loke karmasaṃbadhi bāṃdhavāḥ /
karmāṇi codayaṃtīha puruṣaṃ sukhaduḥkhayoḥ

suvarṇaṃ rajataṃ vāpi yathā rūpaṃ viniścitam /
tathā nibadhyate jaṃtuḥ svakarmaṇi vaśānugaḥ

paṃcaitānīha sṛjyaṃte garbhasthasyaiva dehinaḥ /
āyuḥ karma ca vittaṃ ca vidyānidhanameva ca

yathā mṛtpiṃḍataḥ kartā kurute yadyadicchati /
tathā pūrvakṛtaṃ karma kartāramanugacchati

devatvamatha mānuṣyaṃ paśutvaṃ pakṣitā tathā /
tiryaktvaṃ sthāvaratvaṃ ca prāpyate ca svakarmabhiḥ

sa eva tattathā bhuṃkte nityaṃ vihitamātmanā /
ātmanā vihitaṃ duḥkhaṃ cātmanā vihitaṃ sukham

garbhaśayyāmupādāya bhuṃjate pūrvadaihikam /
saṃtyajaṃti svakaṃ karma na kvacitpuruṣā bhuvi

balena prajñayā vāpi samarthāḥ kartumanyathā /
sukṛtānyupabhuṃjaṃti duḥkhāni ca sukhāni ca

hetuṃ prāpya naro nityaṃ karmabaṃdhaistu badhyate /
yathā dhenusahasreṣu vatso viṃdati mātaram

tathā śubhāśubhaṃ karma kartāramanugacchati /
upabhogādṛte yasya nāśa eva na vidyate

prāktanaṃ baṃdhanaṃ karma konyathā kartumarhati /
suśīghramapi dhāvaṃtaṃ vidhānamanudhāvati

śete saha śayānena purā karma yathākṛtam /
upatiṣṭhati tiṣṭhaṃtaṃ gacchaṃtamanugacchati

karoti kurvataḥ karmacchāyevānu vidhīyate /
yathā chāyātapau nityaṃ susaṃbaddhau parasparam

tadvatkarma ca kartā ca susaṃbaddhau parasparam /
grahā rogā viṣāḥ sarpāḥ śākinyo rākṣasāstathā

pīḍayaṃti naraṃ paścātpīḍitaṃ pūrvakarmaṇā /
yena yatropabhoktavyaṃ sukhaṃ vā duḥkhameva vā

sa tatra baddhvā rajjvā vai balāddaivena nīyate /
daivaḥ prabhurhi bhūtānāṃ sukhaduḥkhopapādane

anyathā ciṃtyate karma jāgratā svapatāpi vā /
anyathā sa tathā prājña daiva evaṃ jighāṃsati

śastrāgni viṣa durgebhyo rakṣitavyaṃ ca rakṣati /
arakṣitaṃ bhavetsatyaṃ tadevaṃ daivarakṣitam

daivena nāśitaṃ yattu tasya rakṣā na dṛśyate /
yathā pṛthivyāṃ bījāni uptāni ca dhanāni ca

tathaivātmani karmāṇi tiṣṭhaṃti prabhavaṃti ca /
tailakṣayādyathā dīpo nirvāṇamadhigacchati

karmakṣayāttathā jaṃtuḥ śarīrānnāśamṛcchati /
karmakṣayāttathā mṛtyustattvavidbhirudāhṛtaḥ

vividhāḥ prāṇinastasya mṛtyo rogāśca hetavaḥ /
tathā mama vipākoyaṃ pūrvaṃ kṛtasya nānyathā

saṃprāpto nātra saṃdehaḥ strīrūpo'yaṃ na saṃśayaḥ /
kva me gehaṃ samāyātā nāṭakā naṭanartakāḥ

teṣāṃ saṃgaprasaṃgena jarā dehaṃ samāśritā /
sarvaṃ karmakṛtaṃ manye yanme saṃbhāvitaṃ dhruvam

tasmātkarmapradhānaṃ ca upāyāśca nirarthakāḥ /
purā vai devarājena madarthe dūtasattamaḥ

preṣito mātalirnāma na kṛtaṃ tasya tadvacaḥ /
tasya karmavipāko'yaṃ dṛśyate sāṃprataṃ mama

iti ciṃtāparo bhūtvā duḥkhena mahatānvitaḥ /
yadyasyāhi vacaḥ prītyā na karomi hi sarvathā

satyadharmāvubhāvetau yāsyatastau na saṃśayaḥ /
sadṛśaṃ ca samāyātaṃ yaddṛṣṭaṃ mama karmaṇā

bhaviṣyati na saṃdeho daivo hi duratikramaḥ /
evaṃ ciṃtāparo bhūtvā yayātiḥ pṛthivīpatiḥ

kṛṣṇaṃ kleśāpahaṃ devaṃ jagāma śaraṇaṃ harim /
dhyātvā natvā tataḥ stutvā manasā madhusūdanam

trāhi māṃ śaraṇaṃ prāptastvāmahaṃ kamalāpriya

iti śrīpadmapurāṇe bhūmikhaṃḍe venopākhyāne mātāpitṛtīrthavarṇane yayāticaritre ekāśītitamo'dhyāyaḥ