Padma Purana · Chapter 2.4
sūta uvāca-
gateṣu teṣu golokaṃ vaiṣṇavaṃ tamasaḥ param /
śivaśarmā mahāprājñaḥ kaniṣṭhaṃ vākyamabravīt
brāhmaṇa uvāca-
somaśarmanmahāprājña tvaṃ piturbhaktitatparaḥ /
amṛtasya mahākuṃbhaṃ rakṣa dattaṃ mayādhunā
tīrthayātrāṃ prayāsyāmi anayā bhāryayā saha /
evamastu mahābhāga kariṣye rakṣaṇaṃ śubham
kuṃbhaṃ datvā sa medhāvī tasya haste mahātmanaḥ /
daśavarṣapramāṇaṃ tu tapastepe niraṃtaram
kuṃbhaṃ rakṣati dharmātmā divārātramataṃdritaḥ /
punaḥ sa hi samāyātaḥ śivaśarmā mahāyaśāḥ
māyāṃ kṛtvā mahāprājño bhāryayā saha taṃ sutam /
kuṣṭharogāturo bhūtvā tasya bhāryā ca tādṛśī
māṃsapiṃḍopamau jātau dvāvetau māyayā kṛtau /
saṃnidhiṃ tasya ghorasya viprasya somaśarmaṇaḥ
samāgatau hi tau dṛṣṭvā sarvato hi suduḥkhitau /
kṛpayā parayāviṣṭaḥ somaśarmā mahāyaśāḥ
tayoḥ pādaṃ namaskṛtya bhaktyā namitakaṃdharaḥ /
bhavādṛśau na paśyāmi tapasābhisamanvitam
guṇavrātaiḥ supuṇyaiśca kimidaṃ vartitaṃ tvayi /
dāsavaddevatāḥ sarvā vartaṃte sarvadā tava
ādeśaṃ prāpya vipreṃdra ākṛṣṭāstejasā tava /
tavāṃge kena pāpena gadoyaṃ vedanānvitaḥ
saṃjāto brāhmaṇaśreṣṭha tanme kathaya kāraṇam /
iyaṃ puṇyavatī mātā mahāpuṇyā pativratā
yā hi bhartṛprasādena trailokyaṃ kartumicchati /
sā kathaṃ duḥkhamāpnoti kiṃ nāsti tapasaḥ phalam
rāgadveṣau parityajya vividhenāpi karmaṇā /
yā ca śuśrūṣate kāṃtaṃ devavadguruvatsalā
sā kathaṃ duḥkhamāpnoti kuṣṭharogaṃ suduḥkhadam /
śivaśarmovāca-
mā śucastvaṃ mahābhāga bhujyate karmajaṃ phalam
nareṇa karmayuktena pāpapuṇyamayena hi /
śodhanaṃ ca kuruṣva tvamubhayo rogayuktayoḥ
śuśrūṣaṇaṃ mahābhāga yadi puṇyamihecchasi /
evamukte śubhe vākye somaśarmā mahāyaśāḥ
śuśrūṣāṃ vā kariṣyāmi yuvayoḥ puṇyayuktayoḥ /
mayā pāpena duṣṭena kṛpaṇena dvijottama
kiṃ kartavyamihādyaiva yo guruṃ na hi pūjayet /
evamābhāṣya duḥkhādvā tayorduḥkhena duḥkhitaḥ
śleṣmamūtrapurīṣaṃ ca ubhayoḥ paryaśodhayat /
pādaprakṣālanaṃ cakre aṃgasaṃvāhanaṃ tathā
snānasthānādikaṃ sopi tayorbhaktyānvitaḥ svayam /
dvāvetau hi gurū vipraḥ somaśarmā mahāyaśāḥ
tīrthaṃ nayati dharmātmā skaṃdhamāropya sattamaḥ /
dvāvetau hi svahastena snāpayitvā tu maṃgalaiḥ
sumaṃtrairvedaviccaiva snānasya vidhipūrvakam /
tarpaṇaṃ ca pitṝṇāṃ tu devatānāṃ tu pūjanam
dvābhyāmapi sa dharmātmā sa kārayati nityaśaḥ /
svayaṃ homaṃ dadātyagnau pacatyannamanuttamam
saṃjñāpayati suprītau dvāvetau ca mahāgurū /
śayyāsane ca tau vipraḥ prasvāpayati nityaśaḥ
vastrapuṣpādikaṃ sarvaṃ tābhyāṃ nityaṃ prayacchati /
tāṃbūlaṃ bahugaṃdhāḍhyamubhayorarpayetsa tu
somaśarmā mahābhāgastābhyāmapi ca pūrayet /
mūlaṃ payaḥ subhakṣyādyaṃ nityameva dadātyasau
tayostu vāṃchitaṃ nityaṃ somaśarmā mahāyaśāḥ /
anena kramayogena nityameva prasādayet
somaśarmā sudharmātmā pitarau paripūjayet /
somaśarmāṇamāhūya pitā kutsati niṣṭhuraḥ
niṃditairniṣṭhurairvākyaistāḍayenmunisannidhau /
kṛtakārye kṛte puṇye nityameva sute punaḥ
na kṛtaṃ śobhanaṃ mahyaṃ tvayaiva kulapāṃsana /
evaṃ nānāvidhairvākyairniṣṭhurairduḥkhadāyakaiḥ
atāḍayaddaṃḍaghātaiḥ śivaśarmā sadāturaḥ /
evaṃ kṛtepi dharmātmā naiva kupyati karhicit
manasā vacasā caiva karmaṇā trividhena ca /
saṃtuṣṭaḥ sarvadā sopi pitaraṃ paripūjayet
tadvatsa somaśarmā vai mātaraṃ ca dinedine /
yajjñātvā śivaśarmā ca caritaṃ svīyamīkṣate
amṛtaṃ matkṛte cāpi ānītaṃ viṣṇuśarmaṇā /
puṇyayuktaḥ sa dharmātmā pitṛbhaktiparaḥ sadā
evaṃ bahutithe kāle śatasaṃkhye gate sati /
śivaśarmā pitasyaiva bhaktiṃ dṛṣṭvā viciṃtya vai
mayā vai pūrvamityuktaṃ suputraṃ yajñasaṃjñakam /
mātṛkhaṃḍānimānputra yatra tatra kṣipasva hi
madvākyaṃ pālitaṃ tena kṛtā na mātari kṛpā /
etatsvalpataraṃ duḥkhaṃ nirjīve ghātamicchataḥ
sāhasaṃ tu kṛtaṃ tena putreṇa vedaśarmaṇā /
asyādhikamahaṃ manye yato'yaṃ calate na ca
nimeṣamātramevāpi sāhasaṃ kārayetpunaḥ /
aparaṃ satyasaṃpannaṃ prabhāvaṃ tapasaḥ punaḥ
nityaṃ samārādhanepi adhikaṃ cāsya dṛśyate /
tasmādasya parīkṣā ca samaye tapasaḥ kṛtā
bhaktibhāvāttathā satyānnaiva putraḥ praṇaśyati /
māyayā ca nijāṃge'pi kuṣṭharogo nidarśitaḥ
śleṣmamūtramalānāṃ ca ghṛṇāṃ naiva karoti ca /
vraṇānviśodhayennityaṃ svahastena mahāyaśāḥ
pādasaṃvāhanaṃ dadyācchaucaṃ caiva mahāmatiḥ /
duḥsahaṃ vacanaṃ mahyaṃ dāruṇaṃ sahate sadā
bhartsane tāḍane caiva sadābhīṣṭapravācakaḥ /
evaṃ duḥkhasamācāro mama putro mahāmatiḥ
duḥkhānāṃ sāgaraṃ manye bahukleśaistu kleśitaḥ /
apaneṣyāmyahaṃ duḥkhaṃ viṣṇoścaiva prasādataḥ
vicārya manasā vipraḥ śivaśarmā mahāmatiḥ /
punarmāyāṃ cakārātha kuṃbhādapahṛtaṃ payaḥ
paścāttaṃ ca samāhūya somaśarmāṇamabravīt /
tava haste mayā dattamamṛtaṃ vyādhināśanam
tanme śīghraṃ prayacchasva yathā pānaṃ karomyaham /
yena nīrugbhavāmyadya prasādādviṣṇuśarmaṇaḥ
evamukte tadā vākye ṛṣiṇā śivaśarmaṇā /
samutthāya tvarāyuktaḥ somaśarmā kamaṃḍalum
taṃ ca riktaṃ tato dṛṣṭvā hyamṛtena vinā kṛtam /
kasya pāpasya vai karma kena me vipriyaṃ kṛtam
iti ciṃtāparo bhūtvā somaśarmā suduḥkhitaḥ /
pituragre ca vṛttāṃtaṃ kathayiṣyāmyahaṃ yadā
tataḥ kopaṃ prayāsyeta gururme vyādhipīḍitaḥ /
suciraṃ ciṃtayitvā tu somaśarmā mahāmatiḥ
yadi me satyamastīti guruśuśrūṣaṇaṃ yadi /
tapastaptaṃ mayāpūrvaṃ nirvyalīkena cetasā
damaśaucādibhiḥ satyaṃ dharmameva prapālitam /
tadā ghaṭo'mṛtayuto bhavatveṣa na saṃśayaḥ
yāvadeva mahābhāgaściṃtayitvā vilokayet /
tāvaccāmṛtapūrṇastu punarevābhavadghaṭaḥ
taṃ dṛṣṭvā harṣasaṃyuktaḥ somaśarmā mahāyaśāḥ /
gatvā guruṃ namaskṛtya kuṃbhamādāya satvaram
gṛhāṇa tvaṃ pitaścemaṃ payaḥ kuṃbhaṃ samāgatam /
pānaṃ kuru mahābhāga gadānmukto bhavāciram
etadvākyaṃ mahāpuṇyaṃ satyadharmārthakaṃ punaḥ /
śivaśarmā sutasyāpi śrutvā ca madhurākṣaram
harṣeṇa mahatāviṣṭa idaṃ vacanamabravīt
iti śrīpadmapurāṇe bhūmikhaṃḍe śivaśarmopākhyāne caturtho'dhyāyaḥ
Original text: padmapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0