Padma Purana · Chapter 2.37
saptatriṃśo'dhyāyaḥ
ṛṣaya ūcuḥ-
evaṃ venasya caivāsītsṛṣṭireva mahātmanaḥ /
dharmācāraṃ parityajya kathaṃ pāpamatirbhavet
sūta uvāca-
jñānavijñānasaṃpannā munayastattvavedinaḥ /
śubhāśubhaṃ vadaṃtyevaṃ tanna syādiha cānyathā
tapyamānena tenāpi suśaṃkhena mahātmanā /
dattaḥ śāpaḥ kathaṃ viprā na yathāvacca jāyate
venasya pātakācāraṃ sarvameva vadāmyaham /
tasmiñchāsati dharmajñe prajāpāle mahātmani
puruṣaḥ kaścidāyātaśchadma liṃgadharastadā /
nagnarūpo mahākāyaḥ śiromuṃḍo mahāprabhaḥ
mārjanīṃ śikhipatrāṇāṃ kakṣāyāṃ sa hi dhārayan /
gṛhītaṃ pānapātraṃ tu nālikeramayaṃ kare
paṭhamāno hyasacchāstraṃ vedadharmavidūṣakam /
yatra veno mahārājastatrāyātastvarānvitaḥ
sabhāyāṃ tasya venasya praviveśa sa pāpavān /
taṃ dṛṣṭvā samanuprāptaṃ venaḥ praśnaṃ tadākarot
bhavānko hi samāyāta īdṛgrūpadharo mama /
sabhāyāṃ vartamānasya puraḥ kasmātsamāgataḥ
ko veṣaḥ kiṃ nu te nāma ko dharmaḥ karma te vada /
ko vedaste ka ācāraḥ kiṃ tapaḥ kā prabhāvanā
kiṃ jñānaṃ kaḥ prabhāvaste kiṃ satyaṃ dharmalakṣaṇam /
tattvaṃ sarvaṃ samācakṣva mamāgre satyameva ca
śrutvā venasya tadvākyaṃ pāpo vākyamudāharat /
pātaka uvāca-
karoṣyevaṃ vṛthā rājyaṃ mahāmūḍho na saṃśayaḥ
ahaṃ dharmasya sarvasvamahaṃ pūjyatamosuraiḥ /
ahaṃ jñānamahaṃ satyamahaṃ dhātā sanātanaḥ
ahaṃ dharmaṃ ahaṃ mokṣaḥ sarvadevamayo hyaham /
brahmadehātsamudbhūtaḥ satyasaṃdho'smi nānyathā
jinarūpaṃ vijānīhi satyadharmakalevaram /
māmeva hi pradhāvaṃti yogino jñānatatparāḥ
vena uvāca-
tavaiva kīdṛśaṃ karma kiṃ te darśanameva ca /
kimācāro vadasvaihi ityuktaṃ tena bhūbhujā
pātaka uvāca-
arhaṃto devatā yatra nirgraṃtho dṛśyate guruḥ /
dayā caiva paro dharmastatra mokṣaḥ pradṛśyate
darśanesminna saṃdeha ācārānpravadāmyaham /
yajanaṃ yājanaṃ nāsti vedādhyayanameva ca
nāsti saṃdhyā tapo dānaṃ svadhāsvāhāvivarjitam /
havyakavyādikaṃ nāsti naiva yajñādikā kriyā
pitṝṇāṃ tarpaṇaṃ nāsti nātithirvaiśvadevikam /
kṣapaṇasya varā pūjā arhato dhyānamuttamam
ayaṃ dharmasamācāro jainamārge pradṛśyate /
etatte sarvamākhyātaṃ nijadharmasyalakṣaṇam
vena uvāca-
vedaprokto yathā dharmo yatra yajñādikāḥ kriyāḥ /
pitṝṇāṃ tarpaṇaṃ śrāddhaṃ vaiśvadevaṃ na dṛśyate
na dānaṃ tapa evāsti kvāste dharmasya lakṣaṇam /
vada satyaṃ mamāgre tu dayādharmaṃ ca kīdṛśam
pātaka uvāca-
paṃcatattvapravṛddhoyaṃ prāṇināṃ kāya eva ca /
ātmā vāyusvarūpoyaṃ teṣāṃ nāsti prasaṃgatā
yathā jaleṣu bhūtānāmapisaṃgamavehi tat /
jāyate budbudākāraṃ tadvadbhūtasamāgamaḥ
pṛthvībhāvo rajaḥsthastu cāpastatraiva saṃsthitāḥ /
jyotistatra pradṛśyeta suvāyurvartate triṣu
ākāśamāvṛṇotpaścādbudbudatvaṃ prajāyate /
apsumadhye prabhātyeva sutejo vartulaṃ varam
kṣaṇamātraṃ pradṛśyeta kṣaṇānnaiva ca dṛśyate /
tadvadbhūtasamāyogaḥ sarvatra paridṛśyate
aṃtakāle prayātyātmā paṃca paṃcasu yāṃti te /
mohamugdhāstato martyā vartaṃte ca parasparam
śrāddhaṃ kurvaṃti mohena kṣayāhe pitṛtarpaṇam /
kvāste mṛtaḥ samaśnāti kīdṛśo'sau nṛpottama
kiṃ jñānaṃ kīdṛśaṃ kāyaṃ kena dṛṣṭaṃ vadasva naḥ /
miṣṭānnaṃ bhojayitvā ca tṛptā yāṃti ca brāhmaṇāḥ
kasya śrāddhaṃ pradīyeta sā tu śraddhā nirarthikā /
anyadevaṃ pravakṣyāmi vedānāṃ karma dāruṇam
yadātithirgṛhe yāti mahokṣaṃ pacate dvijaḥ /
ajaṃ vā rājarājeṃdra atithiṃ paribhojayet
aśvamedhamakhe aśvaṃ gomedhe vṛṣameva ca /
naramedhe naraṃ rājanvājapeye tathā hyajān
rājasūye mahārāja prāṇināṃ ghātanaṃ bahu /
puṃḍarīke gajaṃ hanyādgajamedhe'tha kuṃjaram
sautrāmaṇyāṃ paśuṃ medhyaṃ meṣameva pradṛśyate /
nānārūpeṣu sarveṣu śrūyatāṃ nṛpanaṃdana
nānājātiviśeṣāṇāṃ paśūnāṃ ghātanaṃ smṛtam /
yaccāpi dīyate dānaṃ kiṃ taddānasya lakṣaṇam
jñeyaṃ tadannamucchiṣṭaṃ kriyate bhūribhojanam /
atyaṃtadoṣahīnāṃstānhiṃsaṃti yanmahāmakhe
tatra kiṃ dṛśyate dharmaḥ kiṃ phalaṃ tatra bhūpate /
paśūnāṃ māraṇaṃ yatra nirdiṣṭaṃ vedapaṃḍitaiḥ
tasmādvinaṣṭadharmaṃ ca na puṇyaṃ mokṣadāyakam /
dayāṃ vinā hi yo dharmaḥ sa dharmo viphalāyate
jīvānāṃ pālanaṃ yatra tatra dharmo na saṃśayaḥ /
svāhākāraḥ svadhākārastapaḥ satyaṃ nṛpottama
dayāhīnaṃ cāpalaṃ syānnāsti dharmastu tatra hi /
ete vedā na vedāḥ syurdayā yatra na vidyate
dayādānaparo nityaṃ jīvameva prarakṣayet /
cāṃḍālo'pyatha śūdro vā sa vai brāhmaṇa ucyate
brāhmaṇo nirdayo yo vai paśughātaparāyaṇaḥ /
sa vai sunirdayaḥ pāpī kaṭhinaḥ krūracetanaḥ
vaṃcakaiḥ kathito vedo yo vedo jñānavarjitaḥ /
yatra jñānaṃ bhavennityaṃ tatra vedaḥ pratiṣṭhati
dayāhīneṣu vedeṣu vipreṣu ca mahāmate /
nāsti satyaṃ kriyā tatra vedavipreṣu vai tadā
vedā na vedā rājeṃdra brāhmaṇāḥ satyavarjitāḥ /
dānasyāpi phalaṃ nāsti tasmāddānaṃ na dīyate
yathā śrāddhasya vai cihnaṃ tathā dānasya lakṣaṇam /
jinasyāpi ca yaddharmaṃ bhuktimuktipradāyakam
tavāgre'haṃ pravakṣyāmi bahupuṇyapradāyakam /
ādau dayā prakartavyā śāṃtabhūtena cetasā
ārādhayeddhṛdā devaṃ jinaṃ yena carācaram /
manasā śuddhabhāvena jinamekaṃ prapūjayet
namaskāraḥ prakartavyastasya devasya nānyathā /
mātāpitrostu vai pādau kadā naiva pravaṃdayet
anyeṣāmapi kā vārtā śrūyatāṃ rājasattama /
vena uvāca-
ete viprāśca ācāryā gaṃgādyāḥ saritastathā
vadaṃti puṇyatīrthāni bahupuṇyapradāni ca /
tatkiṃ vadasva satyaṃ me yadi dharmamihecchasi
pātaka uvāca-
ākāśādvai mahārāja meghā varṣaṃti vai jalam /
bhūmau hi parvateṣvevaṃ sarvatra patite jalam
sa āplāvya tatastiṣṭheddayāṃ sarvatra bhāvayet /
nadyaḥ pāpapravāhāstu tāsu tīrthaṃ śrutaṃ katham
jalāśayā mahārāja taḍāgāḥ sāgarāstathā /
pṛthivyādhārakāścaiva girayo aśmarāśayaḥ
nāstyeteṣu ca vai tīrthaṃ jalairjaladamuttamam /
snāne yadā mahatpuṇyaṃ kasmānmatsyeṣu vai nahi
dṛṣṭā snānena vai siddhirmīnāḥ śuddhyaṃti nānyathā /
yatra jinastatra tīrthaṃ tatra dharmaḥ sanātanaḥ
tapodānādikaṃ sarvaṃ puṇyaṃ tatra pratiṣṭhitam
eko jinaḥ sarvamayo nṛpeṃdra nāstyeva dharmaṃ paramaṃ hi tīrtham /
ayaṃ tu lābhaḥ paramastu tasmāddhyyāsva nityaṃ susukho bhaviṣyasi
viniṃdya dharmaṃ sakalaṃ savedaṃ dānaṃ sapuṇyaṃ parayajñarūpam /
pāpasvabhāvairbahubodhito nṛpastvaṃgasya putro bhuvi tena pāpinā
iti śrīpadmapurāṇe paṃcapaṃcāśatsahasrasaṃhitāyāṃ bhūmikhaṃḍe venopākhyāne saptatriṃśo'dhyāyaḥ
Original text: padmapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0