Language

ENहिગુ
Scripture Library

Padma Purana · Chapter 1.53

1.53.1

dvija uvāca-
tulādhārasya caritaṃ prabhāvamatulaṃ prabho/
vaktumarhasyaśeṣeṇa yadi mayyastyanugrahaḥ

1.53.2

śrībhagavānuvāca -
satyabhāvādalobhācca dadyādyo vai tvamatsarāt/
nityaṃ yajñaśataṃ tasya suniṣpannaṃ sudakṣiṇam

1.53.3

satyenodayate sūro vāti vātastathaiva ca/
na laṃghayetsamudrastu velāṃ kūrmo dharāṃ tathā

1.53.4

satyena lokāstiṣṭhaṃti sarve ca vasudhādharāḥ/
satyādbhraṣṭotha yaḥ satvopyadhovāsī bhaveddhruvam

1.53.5

satyavāciratothastu satyakāryarataḥ sadā/
saśarīreṇa svarlokamāgatyācyutatāṃ vrajet

1.53.6

satyena munayaḥ sarve māṃ ca gatvā sthiraṃ gatāḥ/
satyādyudhiṣṭhiro rājā saśarīro divaṃ gataḥ

1.53.7

sarvaśatrugaṇaṃ jitvā loko dharmeṇa pālitaḥ/
akarocca makhaṃ śuddhaṃ rājasūyaṃ sudurlabham

1.53.8

caturaśītisahasrāṇi brāhmaṇānāṃ ca nityaśaḥ/
bhojayedrukmapātreṣu rājopakaraṇeṣu ca

1.53.9

bhojayitvopakaraṇāṃstebhyo datvā visarjayet/
yadabhīṣṭaṃ dvijātīnāmatonyaddāpayeddhanam

1.53.10

adaridraṃ tato jñātvā dvijavyūhaṃ parityajet/
tathaiva snātakānāṃ tu sahasrāṇi tu ṣoḍaśa/
nityaṃ saṃbhojayedrājā satyenaiva vimatsaraḥ

1.53.11

atiṣṭhaṃta gṛhe pūrvaṃ ciraṃ tasya jigīṣayā/
jitaṃ tena jagatsarvaṃ prāṇānugrahakāraṇāt

1.53.12

satyena cāsuro rājā baliriṃdro bhaviṣyati/
pātālasthasya tasyaiva bhūyastiṣṭhāmi veśmani

1.53.13

niraṃtaraṃ ca tiṣṭhāmi svāṃte puṇyaikakarmaṇaḥ/
yadvā purā mayā baddho daityayonervimokṣaṇāt

1.53.14

talaṃ caivāmaratvaṃ hi śakratvaṃ pradadāmyaham/
hariścaṃdro nṛpassatyātsavāhanaparicchadaḥ

1.53.15

svaśarīreṇa śuddhena satyaloke pratiṣṭhitaḥ/
rājāno bahavaścānye ye ca siddhā maharṣayaḥ

1.53.16

jñānino yatayaścaiva sarve satye'cyutā'bhavan/
tasmātsatyarato loke saṃsāroddharaṇakṣamaḥ

1.53.17

tulādhāro mahātmā vai satyavākye pratiṣṭhitaḥ/
loke tatsadṛśo nāsti satyavākyasya kāraṇāt

1.53.18

aśvamedhasahasreṇa satyaṃ tu tulayā dhṛtam/
aśvamedhasahasrāddhi satyameva viśiṣyate

1.53.19

sarvaṃ satyādbhavetsādhyaṃ satyo hi duratikramaḥ/
satyavākyena sā dhenurbahulā svargagāminī

1.53.20

sarvaṃ rāṣṭraṃ samādhāya punarāvṛttidurlabhā/
tathāyaṃ sarvadā sākṣī mṛṣā nāsti kadācana

1.53.21

bahvarghamalpamarghaṃ ca krayavikrayaṇe sudhīḥ/
satyavākyaṃ praśastaṃ ca viśeṣātsākṣiṇo bhavet

1.53.22

sākṣiṇaḥ satyamuktvā ca akṣayaṃ svargamāyayuḥ/
vāvadūkaḥ sabhāṃ prāpya satyaṃ vadati vākpatiḥ

1.53.23

sa yāti brahmaṇo gehaṃ yajñairanyaiśca durlabham/
sabhāyāṃ yo vadetsatyamaśvamedhaphalaṃ labhet

1.53.24

lobhāddveṣānmṛṣoktvā ca rauravaṃ narakaṃ vrajet/
sarvasākṣī tulādhāro janānāṃ śūra eva ca

1.53.25

viśeṣāllobhasaṃtyāgānnāke nirjaratāṃ vrajet/
kaścicchūdro mahābhāgo na lobhe vartate kvacit

1.53.26

vṛttiśśākena duḥkhena tathā śiloṃchato bhṛśam/
jarjaraṃ vastrayugmaṃ ca karau pātre ca sarvadā

1.53.27

sadāpi lābhaviraho na parasvaṃ gṛhītavān/
tasya jijñāsayaivāhaṃ gṛhītvā vastrayugmakam

1.53.28

avakoṭe nadītīre sthitassaṃsthāpya sādaram/
sa dṛṣṭvā vastrayugmaṃ tanna lobhe kurate manaḥ

1.53.29

itarasya parijñāya tatkṣāṃtyā svagṛhaṃ yayau/
tato viciṃtayitvā tu hṛdā svalpamiti dvija

1.53.30

uduṃbaraṃ hemagarbhaṃ mayā tatraiva pātitam/
kiṃkare ca nadītīre vikoṇe janavarjite

1.53.31

tasya yātasya deśe tu dṛṣṭaṃ tena tadadbhutam/
alaṃ vidhānametattu kṛtrimaṃ copalakṣyate

1.53.32

grahaṇe vādhunā cāsya alobhaṃ naṣṭameva me/
asyaiva rakṣaṇe kaṣṭamahaṃkārapadaṃ tvidam

1.53.33

yato lobhastato lābho lābhāllobhaḥ pravartate/
lobhagrastasya puṃsaśca śāśvato nirayo bhavet

1.53.34

yadi no viguṇaṃ vittaṃ yadā veśmani tiṣṭhati/
tadā me dāraputrāṇāmunmādo hyupapadyate

1.53.35

unmādātkāmasaṃjāta vikārānmativibhramaḥ/
bhramānmohopyahaṃkāraḥ krodhalobhāvataḥ paraṃ

1.53.36

eṣāṃ pracurabhāvācca tapaḥ kṣayaṃ gamiṣyati/
kṣīṇe tapasi vartaṃte paṃkāścittapramohakāḥ

1.53.37

taiśca śṛṃkhalayogaiśca baddho naivoddhṛtiṃ vrajet/
etadvimṛśya śūdro'sau parityajya gṛhaṃ gataḥ

1.53.38

svasthā devā mudā tatra sādhusādhviti cābruvan/
nirgraṃthirūpamādāya tasyāṃtika gṛhaṃ tathā

1.53.39

gatvāhaṃ daivasaṃvādamavadaṃ bhūtavartanam/
tatobhyāsaprasaṃgācca janānāṃ ca pariplavāt

1.53.40

tasya yoṣā tadāgatya papraccha daivakāraṇam/
tatohamavadaṃ tasya yadvā cetogataṃ drutam

1.53.41

nibhṛtotha ninādasya kāraṇaṃ kathitaṃ mayā/
hṛdgataṃ patinā tedya vidhinā dattamajñavat

1.53.42

parityaktaṃ mahābhāge punarnāstīha te vasu/
yāvajjīvati daurvidhyaṃ tasya bhoktā na saṃśayaḥ

1.53.43

gaccha mātargṛhaṃ śūnyamalabdhaṃ tatprapṛcchatam/
śrutvā tadvai śivaṃ sā ca vacanaṃ patyuraṃtike

1.53.44

gatvā provāca durvṛttaṃ tacchrutvā vismayaṃ gataḥ/
sa viciṃtya tayā sārdhamāgatosau mamāṃtikam

1.53.45

nibhṛtaṃ māmuvācedaṃ kṣapaṇatvaṃ ca kīrtaya/
kṣapaṇaka uvāca-
cākṣuṣaṃ cirasaṃśuddhaṃ helayā tṛṇavatkatham

1.53.46

tvayā tyaktaṃ yatastāta nāsti bhāgyamakaṃṭakam/
aiśvaryamatulaṃ śauryaṃ śīryate bhāvukaṃ punaḥ

1.53.47

svabaṃdhūnāṃ mahadduḥkhamājanmamaraṇāṃtikam/
drakṣyase cātmanā nityaṃ mṛtānāṃ yā gatirdhruvam

1.53.48

tasmāttadgṛhyatāṃ tūrṇaṃ bhuṃkṣva bhogyamakaṃṭakam/
aiśvaryamatulaṃ śauryaṃ lokānāṃ vismayaṃ varam

1.53.49

śūdra uvāca-
na me vitte spṛhā cāsti dhanaṃ saṃsāra vāgurā/
tadvidhau patito martyo na punarmokṣakaṃ vrajet

1.53.1.53.50

śṛṇu vittasya yaddoṣamihaloke paratra ca/
bhayaṃ corācca jñātibhyo rājabhyastatkarādapi५०

1.53.51

sarve jighāṃsavo martyāḥ paśumatsyaviviṣkirāḥ/
tathā dhanavatāṃ nityaṃ kathamarthāssukhāvahāḥ

1.53.52

prāṇasyāṃtakaro hyarthassādhako duritasya ca/
kālādīnāṃ priyaṃ gehaṃ nidānaṃ durgateḥ param

1.53.53

kṣapaṇaka uvāca-
yasyārthāstasya mitrāṇi yasyārthāstasya bāṃdhavāḥ/
kulaṃ śīlaṃ ca pāṃḍityaṃ rūpaṃ bhogyaṃ yaśaḥ sukham

1.53.54

dhanena tu vihīnasya putradārojjhitasya ca/
kathaṃ mitraṃ kathaṃ dharmaṃ dīnānāṃ janmanaḥ kathaṃ

1.53.55

satvādikratukāryaṃ ca puṣkariṇyupakārakaṃ/
dānaṃ nākasya sopānaṃ niḥsvasya ca na siddhyati

1.53.56

vratakāryasya rakṣā ca dharmādiśravaṇaṃ bhṛśam/
pitṛyajñāditīrthaṃ ca nirvittasya na siddhyati

1.53.57

tathā rogapratīkāraḥ pathyamauṣadhasaṃcayaṃ/
rakṣaṇaṃ vigrahaścaiva śatrūṇāṃ vijayo dhruvam

1.53.58

strīṇāṃ ca janmanā vārtā vasuyogena labhyate/
bhūtabhavyapravṛttānāṃ sukṛtaṃ duṣkṛtaṃ ca yat

1.53.59

tasmādbahudhanaṃ yasya tasya bhogyaṃ yadṛcchayā/
svargaṃ vitaraṇādeva lapsyase hyacirāditaḥ

1.53.60

śūdra uvāca-
akāmācca vrataṃ sarvamakrodhāttīrthasevanam/
dayā japyasamā śuddhaṃ saṃtoṣo dhanameva ca

1.53.61

ahiṃsā paramā siddhiḥ śiloṃchavṛttiruttamā/
śākāhāraḥ sudhātulya upavāsaḥ paraṃtapa

1.53.62

saṃtoṣo me mahābhogyaṃ mahādānaṃ varāṭakam/
mātṛvatparadārāśca paradravyāṇi loṣṭhavat

1.53.63

paradārā bhujaṃgābhāḥ sarvayajña idaṃ mama/
tasmādenaṃ na gṛhṇāmi satyaṃ satyaṃ guṇākara

1.53.64

prakṣālanāddhi paṃkasya dūrādasparśanaṃ varaṃ/
ityukte tu naraśreṣṭha puṣpavarṣaṃ papāta ha

1.53.65

mūrdhrideśe tanau tasya sarvadeveritaṃ dvija/
devaduṃdubhayo nedurnṛtyaṃtyapsarasāṃ gaṇāḥ

1.53.66

jagurgaṃdharvapatayo vimānaṃ cāpataddivaḥ/
ūcurdevagaṇāstatra vimānamidamāruha

1.53.67

satyalokaṃ samāsādya bhuṃkṣva bhogyaṃ maheṃdravat/
saṃkhyā tenāpi varteta bhogyakālasya dhārmika

1.53.68

ityukteṣu ca deveṣu śūdro vacanamabravīt/
kathaṃ nirgraṃthakasyāsya jñānaṃ ceṣṭāsya bhāṣaṇam

1.53.69

kiṃ vā hariharau brahmā kiṃ vā śakro bṛhaspatiḥ/
kiṃ vā macchalanādeva sākṣāddharma ihāgataḥ

1.53.70

ityukte kṣapaṇaścāsau smito vacanamabravīt/
vijñātuṃ caiva vo dharmamahaṃ viṣṇurihāgataḥ

1.53.71

vimānena divaṃ gaccha sakuṭuṃbo mahāmune/
matprasādācca yuṣmākaṃ sadaiva navayauvanam

1.53.72

bhaviṣyati mahāprājña bhāgyānaṃtyaṃ pralapsyatha/
divyābharaṇasaṃyuktā divyavastropaśobhitāḥ

1.53.73

gatāste sahasā nākaṃ sarvairbaṃdhujanairvṛtāḥ/
evaṃ dvijavaraśreṣṭha lobhatyāgādyayurdivam

1.53.74

tulādhārastathādhīmānsatyadharma pratiṣṭhitaḥ/
ye na jānāti tadvṛttaṃ deśāṃtarasamudbhavam

1.53.75

tulādhārasamo nāsti suraloke pratiṣṭhitaḥ/
tasmāttvamapi bhūdeva samaṃ gatvā divaṃ vraja

1.53.76

ya idaṃ śṛṇuyānmartyaḥ sarvadharmapratiṣṭhitaḥ/
janmajanmārjitaṃ pāpaṃ tatkṣaṇāttasya naśyati

1.53.77

sakṛtpaṭhanamātreṇa sarvayajñaphalaṃ labhet/
lokānāṃ purato vipra devānāmarcyatāṃ vrajet

1.53.53

iti śrīpādmapurāṇe prathame sṛṣṭikhaṃḍe śūdrasyālobhākhyānaṃ nāma tripaṃcāśattamo-'dhyāyaḥ

Original text: padmapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc