Padma Purana · Chapter 1.53
dvija uvāca-
tulādhārasya caritaṃ prabhāvamatulaṃ prabho/
vaktumarhasyaśeṣeṇa yadi mayyastyanugrahaḥ
śrībhagavānuvāca -
satyabhāvādalobhācca dadyādyo vai tvamatsarāt/
nityaṃ yajñaśataṃ tasya suniṣpannaṃ sudakṣiṇam
satyenodayate sūro vāti vātastathaiva ca/
na laṃghayetsamudrastu velāṃ kūrmo dharāṃ tathā
satyena lokāstiṣṭhaṃti sarve ca vasudhādharāḥ/
satyādbhraṣṭotha yaḥ satvopyadhovāsī bhaveddhruvam
satyavāciratothastu satyakāryarataḥ sadā/
saśarīreṇa svarlokamāgatyācyutatāṃ vrajet
satyena munayaḥ sarve māṃ ca gatvā sthiraṃ gatāḥ/
satyādyudhiṣṭhiro rājā saśarīro divaṃ gataḥ
sarvaśatrugaṇaṃ jitvā loko dharmeṇa pālitaḥ/
akarocca makhaṃ śuddhaṃ rājasūyaṃ sudurlabham
caturaśītisahasrāṇi brāhmaṇānāṃ ca nityaśaḥ/
bhojayedrukmapātreṣu rājopakaraṇeṣu ca
bhojayitvopakaraṇāṃstebhyo datvā visarjayet/
yadabhīṣṭaṃ dvijātīnāmatonyaddāpayeddhanam
adaridraṃ tato jñātvā dvijavyūhaṃ parityajet/
tathaiva snātakānāṃ tu sahasrāṇi tu ṣoḍaśa/
nityaṃ saṃbhojayedrājā satyenaiva vimatsaraḥ
atiṣṭhaṃta gṛhe pūrvaṃ ciraṃ tasya jigīṣayā/
jitaṃ tena jagatsarvaṃ prāṇānugrahakāraṇāt
satyena cāsuro rājā baliriṃdro bhaviṣyati/
pātālasthasya tasyaiva bhūyastiṣṭhāmi veśmani
niraṃtaraṃ ca tiṣṭhāmi svāṃte puṇyaikakarmaṇaḥ/
yadvā purā mayā baddho daityayonervimokṣaṇāt
talaṃ caivāmaratvaṃ hi śakratvaṃ pradadāmyaham/
hariścaṃdro nṛpassatyātsavāhanaparicchadaḥ
svaśarīreṇa śuddhena satyaloke pratiṣṭhitaḥ/
rājāno bahavaścānye ye ca siddhā maharṣayaḥ
jñānino yatayaścaiva sarve satye'cyutā'bhavan/
tasmātsatyarato loke saṃsāroddharaṇakṣamaḥ
tulādhāro mahātmā vai satyavākye pratiṣṭhitaḥ/
loke tatsadṛśo nāsti satyavākyasya kāraṇāt
aśvamedhasahasreṇa satyaṃ tu tulayā dhṛtam/
aśvamedhasahasrāddhi satyameva viśiṣyate
sarvaṃ satyādbhavetsādhyaṃ satyo hi duratikramaḥ/
satyavākyena sā dhenurbahulā svargagāminī
sarvaṃ rāṣṭraṃ samādhāya punarāvṛttidurlabhā/
tathāyaṃ sarvadā sākṣī mṛṣā nāsti kadācana
bahvarghamalpamarghaṃ ca krayavikrayaṇe sudhīḥ/
satyavākyaṃ praśastaṃ ca viśeṣātsākṣiṇo bhavet
sākṣiṇaḥ satyamuktvā ca akṣayaṃ svargamāyayuḥ/
vāvadūkaḥ sabhāṃ prāpya satyaṃ vadati vākpatiḥ
sa yāti brahmaṇo gehaṃ yajñairanyaiśca durlabham/
sabhāyāṃ yo vadetsatyamaśvamedhaphalaṃ labhet
lobhāddveṣānmṛṣoktvā ca rauravaṃ narakaṃ vrajet/
sarvasākṣī tulādhāro janānāṃ śūra eva ca
viśeṣāllobhasaṃtyāgānnāke nirjaratāṃ vrajet/
kaścicchūdro mahābhāgo na lobhe vartate kvacit
vṛttiśśākena duḥkhena tathā śiloṃchato bhṛśam/
jarjaraṃ vastrayugmaṃ ca karau pātre ca sarvadā
sadāpi lābhaviraho na parasvaṃ gṛhītavān/
tasya jijñāsayaivāhaṃ gṛhītvā vastrayugmakam
avakoṭe nadītīre sthitassaṃsthāpya sādaram/
sa dṛṣṭvā vastrayugmaṃ tanna lobhe kurate manaḥ
itarasya parijñāya tatkṣāṃtyā svagṛhaṃ yayau/
tato viciṃtayitvā tu hṛdā svalpamiti dvija
uduṃbaraṃ hemagarbhaṃ mayā tatraiva pātitam/
kiṃkare ca nadītīre vikoṇe janavarjite
tasya yātasya deśe tu dṛṣṭaṃ tena tadadbhutam/
alaṃ vidhānametattu kṛtrimaṃ copalakṣyate
grahaṇe vādhunā cāsya alobhaṃ naṣṭameva me/
asyaiva rakṣaṇe kaṣṭamahaṃkārapadaṃ tvidam
yato lobhastato lābho lābhāllobhaḥ pravartate/
lobhagrastasya puṃsaśca śāśvato nirayo bhavet
yadi no viguṇaṃ vittaṃ yadā veśmani tiṣṭhati/
tadā me dāraputrāṇāmunmādo hyupapadyate
unmādātkāmasaṃjāta vikārānmativibhramaḥ/
bhramānmohopyahaṃkāraḥ krodhalobhāvataḥ paraṃ
eṣāṃ pracurabhāvācca tapaḥ kṣayaṃ gamiṣyati/
kṣīṇe tapasi vartaṃte paṃkāścittapramohakāḥ
taiśca śṛṃkhalayogaiśca baddho naivoddhṛtiṃ vrajet/
etadvimṛśya śūdro'sau parityajya gṛhaṃ gataḥ
svasthā devā mudā tatra sādhusādhviti cābruvan/
nirgraṃthirūpamādāya tasyāṃtika gṛhaṃ tathā
gatvāhaṃ daivasaṃvādamavadaṃ bhūtavartanam/
tatobhyāsaprasaṃgācca janānāṃ ca pariplavāt
tasya yoṣā tadāgatya papraccha daivakāraṇam/
tatohamavadaṃ tasya yadvā cetogataṃ drutam
nibhṛtotha ninādasya kāraṇaṃ kathitaṃ mayā/
hṛdgataṃ patinā tedya vidhinā dattamajñavat
parityaktaṃ mahābhāge punarnāstīha te vasu/
yāvajjīvati daurvidhyaṃ tasya bhoktā na saṃśayaḥ
gaccha mātargṛhaṃ śūnyamalabdhaṃ tatprapṛcchatam/
śrutvā tadvai śivaṃ sā ca vacanaṃ patyuraṃtike
gatvā provāca durvṛttaṃ tacchrutvā vismayaṃ gataḥ/
sa viciṃtya tayā sārdhamāgatosau mamāṃtikam
nibhṛtaṃ māmuvācedaṃ kṣapaṇatvaṃ ca kīrtaya/
kṣapaṇaka uvāca-
cākṣuṣaṃ cirasaṃśuddhaṃ helayā tṛṇavatkatham
tvayā tyaktaṃ yatastāta nāsti bhāgyamakaṃṭakam/
aiśvaryamatulaṃ śauryaṃ śīryate bhāvukaṃ punaḥ
svabaṃdhūnāṃ mahadduḥkhamājanmamaraṇāṃtikam/
drakṣyase cātmanā nityaṃ mṛtānāṃ yā gatirdhruvam
tasmāttadgṛhyatāṃ tūrṇaṃ bhuṃkṣva bhogyamakaṃṭakam/
aiśvaryamatulaṃ śauryaṃ lokānāṃ vismayaṃ varam
śūdra uvāca-
na me vitte spṛhā cāsti dhanaṃ saṃsāra vāgurā/
tadvidhau patito martyo na punarmokṣakaṃ vrajet
śṛṇu vittasya yaddoṣamihaloke paratra ca/
bhayaṃ corācca jñātibhyo rājabhyastatkarādapi५०
sarve jighāṃsavo martyāḥ paśumatsyaviviṣkirāḥ/
tathā dhanavatāṃ nityaṃ kathamarthāssukhāvahāḥ
prāṇasyāṃtakaro hyarthassādhako duritasya ca/
kālādīnāṃ priyaṃ gehaṃ nidānaṃ durgateḥ param
kṣapaṇaka uvāca-
yasyārthāstasya mitrāṇi yasyārthāstasya bāṃdhavāḥ/
kulaṃ śīlaṃ ca pāṃḍityaṃ rūpaṃ bhogyaṃ yaśaḥ sukham
dhanena tu vihīnasya putradārojjhitasya ca/
kathaṃ mitraṃ kathaṃ dharmaṃ dīnānāṃ janmanaḥ kathaṃ
satvādikratukāryaṃ ca puṣkariṇyupakārakaṃ/
dānaṃ nākasya sopānaṃ niḥsvasya ca na siddhyati
vratakāryasya rakṣā ca dharmādiśravaṇaṃ bhṛśam/
pitṛyajñāditīrthaṃ ca nirvittasya na siddhyati
tathā rogapratīkāraḥ pathyamauṣadhasaṃcayaṃ/
rakṣaṇaṃ vigrahaścaiva śatrūṇāṃ vijayo dhruvam
strīṇāṃ ca janmanā vārtā vasuyogena labhyate/
bhūtabhavyapravṛttānāṃ sukṛtaṃ duṣkṛtaṃ ca yat
tasmādbahudhanaṃ yasya tasya bhogyaṃ yadṛcchayā/
svargaṃ vitaraṇādeva lapsyase hyacirāditaḥ
śūdra uvāca-
akāmācca vrataṃ sarvamakrodhāttīrthasevanam/
dayā japyasamā śuddhaṃ saṃtoṣo dhanameva ca
ahiṃsā paramā siddhiḥ śiloṃchavṛttiruttamā/
śākāhāraḥ sudhātulya upavāsaḥ paraṃtapa
saṃtoṣo me mahābhogyaṃ mahādānaṃ varāṭakam/
mātṛvatparadārāśca paradravyāṇi loṣṭhavat
paradārā bhujaṃgābhāḥ sarvayajña idaṃ mama/
tasmādenaṃ na gṛhṇāmi satyaṃ satyaṃ guṇākara
prakṣālanāddhi paṃkasya dūrādasparśanaṃ varaṃ/
ityukte tu naraśreṣṭha puṣpavarṣaṃ papāta ha
mūrdhrideśe tanau tasya sarvadeveritaṃ dvija/
devaduṃdubhayo nedurnṛtyaṃtyapsarasāṃ gaṇāḥ
jagurgaṃdharvapatayo vimānaṃ cāpataddivaḥ/
ūcurdevagaṇāstatra vimānamidamāruha
satyalokaṃ samāsādya bhuṃkṣva bhogyaṃ maheṃdravat/
saṃkhyā tenāpi varteta bhogyakālasya dhārmika
ityukteṣu ca deveṣu śūdro vacanamabravīt/
kathaṃ nirgraṃthakasyāsya jñānaṃ ceṣṭāsya bhāṣaṇam
kiṃ vā hariharau brahmā kiṃ vā śakro bṛhaspatiḥ/
kiṃ vā macchalanādeva sākṣāddharma ihāgataḥ
ityukte kṣapaṇaścāsau smito vacanamabravīt/
vijñātuṃ caiva vo dharmamahaṃ viṣṇurihāgataḥ
vimānena divaṃ gaccha sakuṭuṃbo mahāmune/
matprasādācca yuṣmākaṃ sadaiva navayauvanam
bhaviṣyati mahāprājña bhāgyānaṃtyaṃ pralapsyatha/
divyābharaṇasaṃyuktā divyavastropaśobhitāḥ
gatāste sahasā nākaṃ sarvairbaṃdhujanairvṛtāḥ/
evaṃ dvijavaraśreṣṭha lobhatyāgādyayurdivam
tulādhārastathādhīmānsatyadharma pratiṣṭhitaḥ/
ye na jānāti tadvṛttaṃ deśāṃtarasamudbhavam
tulādhārasamo nāsti suraloke pratiṣṭhitaḥ/
tasmāttvamapi bhūdeva samaṃ gatvā divaṃ vraja
ya idaṃ śṛṇuyānmartyaḥ sarvadharmapratiṣṭhitaḥ/
janmajanmārjitaṃ pāpaṃ tatkṣaṇāttasya naśyati
sakṛtpaṭhanamātreṇa sarvayajñaphalaṃ labhet/
lokānāṃ purato vipra devānāmarcyatāṃ vrajet
iti śrīpādmapurāṇe prathame sṛṣṭikhaṃḍe śūdrasyālobhākhyānaṃ nāma tripaṃcāśattamo-'dhyāyaḥ
Original text: padmapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0