nārāyaṇottaratāpinīyopaniṣat · Chapter 1

nārāyaṇottaratāpinīyopaniṣat
prathamaḥ khaṇḍaḥ
sa hovāca bhagavān brahmā ānandaṃ brahmaṇo vidvān saccidānandasvarūpo bhavati /
dvā suparṇā sayujā sakhāyā samānaṃ vṛkṣaṃ pariṣasvajāte /
tayoranyaḥ pippalaṃ svādvattyanaśnannanyo abhicākaśīti //
yo vedādau svaraḥ prokto vedānte ca pratiṣṭhitaḥ /
tasya prakṛtilīnasya yaḥ paraḥ sa maheśvaraḥ //
aṇoraṇīyānmahato mahīyānātmā guhāyāṃ nihito'sya jantoḥ /
tamakratuṃ paśyati vītaśoko dhātuḥ prasādānmahimānamīśam //
vāsanādvāsudevasya vāsitaṃ hi jagattrayam /
sarvabhūtanivāso'si vāsudeva namo'stu te //
bhūśca nārāyaṇaḥ / bhuvaśca nārāyaṇaḥ / suvaśca nārāyaṇaḥ / mahaśca nārāyaṇaḥ / janaśca nārāyaṇaḥ / tapaśca nārāyaṇaḥ / satyaṃ ca nārāyaṇaḥ / nārāyaṇaḥ paraṃ brahma / nārāyaṇa evedaṃ sarvam / nārāyaṇānna kiñcidasti / satya jñānamanantaṃ brahma / yo veda nihitaṃ guhāyāṃ parame vyoman / tasmādvā etasmādātmana ākāśaḥ saṃbhūtaḥ / ākāśādvāyuḥ / vāyoragniḥ / agnerāpaḥ / adbhyaḥ pṛthivī / pṛthivyā oṣadhayaḥ / oṣadhībhyo'nnam / annātpuruṣaḥ / nārāyaṇaḥ sarvapuruṣa evedaṃ parabrahma / nārāyaṇaḥ sarvabhūtāntaryāmyātmā / ātmedaṃ sarvaṃ nārāyaṇaḥ / nārāyaṇaḥ svayaṃ jyotiḥ / tasmātprakāśātmā //
nīvāraśūkavattanvī pītā bhāsvatyaṇūpamā /
tasyāḥ śikhāyā madhye paramātmā vyavasthitaḥ //
pāśabaddhaḥ smṛto jīvaḥ pāśamuktaḥ sanātanaḥ /
tuṣeṇa baddho vrīhiḥ syāttuṣābhāvena taṇḍulaḥ //
parabrahma svayaṃ cātmā sākṣānnārāyaṇaḥ smṛtaḥ /
nārāyaṇamanādiṃ ca yoganidrāparāyaṇam //
jāgratsvapnasuṣuptīṣu sarvakālavyavasthitam /
nārāyaṇaṃ mahātmānaṃ mahādhyānaparāyaṇam /
sarvavedāntasaṃlakṣyaṃ tadbrahmetyabhidhīyate //
hovāca bhagavān nārāyaṇa evedaṃ sarvaṃ pratiṣṭhitaṃ ya evaṃ veda / ityupaniṣat // ityātharvaṇarahasye nārāyaṇottaratāpinīye prathamaḥ khaṇḍaḥ
dvitīyaḥ khaṇḍaḥ
sa hovāca bhagavān brahmā nārāyaṇaḥ paravastu bhavatīti vijñāyate /
saccidānandarūpāya jñānāyāmitatejase /
parabrahmasvarūpāya nārāyaṇa namo'stu te //
nityaśuddhāya buddhāya nityāyādvaitarūpiṇe /
ānandāyātmarūpāya nārāyaṇa namo'stu te //
oṃ namo bhagavate śrīmannārāyaṇāya mahāviṣṇave amitabalaparākramāya śaṅkhacakragadādharāya lakṣmīsametāya garuḍavāhanāya daśāvatārāya sarvaduṣṭadaityadānavasaṃharaṇāya śiṣṭapratipālakāya parabrahmarūpāya mahātmane paramapuruṣāya puṇḍarīkākṣāya purāṇapuruṣāya śuddhabuddhāya saccidānandasvarūpāya mahātmane ghṛṇiḥ sūrya āditya ॐ namo nārāyaṇāya sahasrāra huṃ phaṭ svāhā //
nārāyaṇāya śāntāya śāśvatāya murāraye /
yajñeśvarāya yajñāya śaraṇyāya namo namaḥ //
sa hovāca bhagavān brahmā sarvaṃ viśvamidaṃ nārāyaṇaḥ ya evaṃ veda ityupaniṣat //
ityātharvaṇarahasye nārāyaṇottaratāpinīye dvitīyaḥ khaṇḍaḥ
tṛtīyaḥ khaṇḍaḥ
sa hovāca bhagavān brahmā nārāyaṇaḥ parabrahmeti ya evaṃ veda / nārāyaṇātmā vedaṃ sarvaṃ nirvikāraṃ nirañjanavastu pratipādyate / sa nārāyaṇo virāṭpuruṣo bhavati / devānāṃ vāsavo bhavati / indriyāṇāṃ mano bhavati / sarveṣāṃ vastūnāṃ mukhyavastu bhavati / ॐ namo nārāyaṇādanyo mantraḥ nārāyaṇādanyopāstirnāsti / nānyannārāyaṇādupāsitavyam / sarvaṃ nārāyaṇa eva bhavatīti vijñāyate / yo'dhīte nityaṃ sarvān kāmānavāpnoti / sa brahmahatyāyāḥ pūto bhavati / surāpānāt pūto bhavati / svarṇasteyāt pūto bhavati / gurutalpagamanāt pūto bhavati / agamyāgamanāt pūto bhavati / abhakṣyabhakṣāt pūto bhavati / sa upapātakamahāpātakebhyaḥ pūto bhavati / sarvavedamadhīyāno bhavati/ sarvakratuphalaṃ prāpnoti/ sarvakarmakartā bhavati/ catu:samudraparyantabhūdānaphalaṃ prāpnoti / dvijottamo bhavati / caturvargaphalaṃ prāpnoti / brahmacārī jñānavān bhavati / gṛhī putrapautramahaiśvaryavān bhavati / sanyāsī mokṣavān bhavati //
paṭhanācchravaṇādvā'pi sarvān kāmānavāpnuyāt //
nārāyaṇaprasādena vaikuṇṭhapadamaśnute //
iti sa hovāca bhagavān ya evaṃ veda / ityupaniṣat //
vedākṣarāṇi yāvanti paṭhitāni dvijottamaiḥ /
tāvanti harināmāni kīrtitāni na saṃśayaḥ //
nārāyaṇa hare kṛṣṇa vāsudeva jagadguro /
mukundācyuta deveśa mahāviṣṇo namo'stu te //
bhūtāni tattvasaṃjñāni kūṭastho'kṣarasaṃjñitaḥ /
uttamaścāpi puruṣo nārāyaṇa itīryate //
ityātharvaṇarahasye nārāyaṇottaratāpinīye tṛtīyaḥ khaṇḍaḥ /
iti nārāyaṇottaratāpinīyopaniṣat samāptā
bāharī kaḍiyām̐