Narada Smriti · Verses v15-16

deśajātikulādīnām ākrośanyaṅgasaṃhitam /
yad vacaḥ pratikūlārthaṃ vākpāruṣyaṃ tad ucyate //

niṣṭhurāślīlatīvratvāt tad api trividhaṃ smṛtam /
gauravānukramād asya daṇḍo 'py atra kramād guruḥ //

sākṣepaṃ niṣṭhuraṃ jñeyam aślīlaṃ nyaṅgasaṃyutam /
pātanīyair upakrośais tīvram āhur manīṣiṇaḥ //

paragātreṣv abhidroho hastapādāyudhādibhiḥ /
bhasmādibhiś copaghāto daṇḍapāruṣyam ucyate //

tasyāpi dṛṣṭaṃ traividhyaṃ mṛdumadhyottamaṃ kramāt /
avagūraṇaniḥsaṅga pātanakṣatadarśanaiḥ //

hīnamadhyottamānāṃ tu dravyāṇām samatikramāt /
trīṇy eva sāhasāny āhus tatra kaṇṭakaśodhanam //

vidhiḥ pañcavidhas tūkta etayor ubhayor api /
viśuddhir daṇḍabhāktvaṃ ca tatra saṃbadhyate yathā //

pāruṣye sati saṃrambhād utpanne kṣubdhayor dvayoḥ /
sa manyate yaḥ kṣamate daṇḍabhāg yo 'tivartate //

pāruṣyadoṣāvṛtayor yugapat saṃpravṛttayoḥ /
viśeṣaś cen na dṛśyeta vinayaḥ syāt samas tayoḥ //

pūrvam ākṣārayed yas tu niyataṃ syāt sa doṣabhāk /
paścād yaḥ so 'py asatkārī pūrve tu vinayo guruḥ //

dvayor āpannayos tulyam anubadhnāti yaḥ punaḥ /
sa tayor daṇḍam āpnoti pūrvo vā yadi vetaraḥ //

śvapākapaṇḍacaṇḍāla vyaṅgeṣu vadhavṛttiṣu /
hastipavrātyadāreṣu gurvācāryāṅganāsu ca //

maryādātikrame sadyo ghāta evānuśāsanam /
na ca taddaṇḍapāruṣye doṣam āhur manīṣiṇaḥ //

yam eva hy ativarterann ete santaṃ janaṃ nṛṣu /
sa eva vinayaṃ kuryān na tadvinayabhāṅ nṛpaḥ //

malā hy ete manuṣyeṣu dhanam eṣāṃ malātmakam /
api tān ghātayed rājā nārthadaṇḍena daṇḍayet //

śataṃ brāhmaṇam ākruśya kṣatriyo daṇḍam arhati /
vaiśyo 'dhyardhaṃ śataṃ dve vā śūdras tu vadham arhati //

vipraḥ pañcāśataṃ daṇḍyaḥ kṣatriyasyābhiśaṃsane /
vaiśye syād ardhapañcāśac chūdre dvādaśako damaḥ //

samavarṇadvijātīnāṃ dvādaśaiva vyatikrame /
vādeṣv avacanīyeṣu tad eva dviguṇaṃ bhavet //

kāṇam apy athavā khañjam anyaṃ vāpi tathāvidham /
tathyenāpi bruvan dāpyo rājñā kārṣāpaṇāvaram //

na kilbiṣeṇāpavadec chāstrataḥ kṛtapāvanam /
na rājñā dhṛtadaṇḍaṃ ca daṇḍabhāk tadvyatikramāt //

loke 'smin dvāv avaktavyāv adaṇḍyau ca prakīrtitau /
brāhmaṇaś caiva rājā ca tau hīdaṃ bibhṛto jagat //

patitaṃ patitety uktvā cauraṃ caureti vā punaḥ /
vacanāt tulyadoṣaḥ syān mithyā dvir doṣatāṃ vrajet //

nāmajātigrahaṃ teṣām abhidroheṇa kurvataḥ /
nikheyo 'yomayaḥ śaṅkuḥ śūdrasyāṣṭādaśāṅgulaḥ //

dharmāpadeśaṃ darpeṇa dvijānām asya kurvataḥ /
taptam āsecayet tailaṃ vaktre śrotre ca pārthivaḥ //

yenāṅgenāvaro varṇo brāhmaṇasyāparādhnuyāt /
tad aṅgaṃ tasya chettavyam evaṃ śuddhim avāpnuyāt //

sahāsanam abhiprepsur utkṛṣṭasyāvakṛṣṭajaḥ /
kaṭyāṃ kṛṭāṅko nirvāsyaḥ sphigdeśaṃ vāsya kartayet //

avaniṣṭhīvato darpād dvāv oṣṭhau chedayen nṛpaḥ /
avamūtrayataḥ śiśnam avaśardhayato gudam //

keśeṣu gṛhṇato hastau chedayed avicārayan /
pādayor nāsikāyāṃ ca grīvāyāṃ vṛṣaṇeṣu ca //

upakruśya tu rājānaṃ vartmani sve vyavasthitam /
jihvāchedād bhavec chuddhiḥ sarvasvaharaṇena vā //

rājani prahared yas tu kṛtāgasy api durmatiḥ /
śūle tam agnau vipaced brahmahatyāśatādhikam //

putrāparādhe na pitā na śvavāñ śuni daṇḍabhāk /
na markaṭe ca tatsvāmī tair eva prahito na cet //