Nāgānanda · Chapter 1
nāgānandam
prathamo 'ṅkaḥ
nāndī
dhyānavyājamupetya cintayasi kāmunmīlya cakṣuḥ kṣaṇaṃ
padhyānaṅgaśarāturaṃ janamimaṃ trātā 'pi no rakṣasi /
mithyākāruṇiko 'si nirghṛṇātarastvattaḥ kuto 'nyaḥ pumān
serṣyaṃ māravadhūbhirityabhihito bodhau jinaḥ pātu vaḥ
api ca-
kāmenākṛṣya cāpaṃ hatapaṭuhāvalgibhirmāravīrair
bhrabhaṅgotkalpajṛmbhāsmitacalitaddṛśā divyanārījanena /
siddhaiḥ prahvottamāṅgaiḥ pulakitavapuṣā vismayād vāsavena
dhyāyan bodheravāptāvacalita iti vaḥ pātu dṛṣṭo munīndraḥ
śrīharṣo nipuṇaḥ kaviḥ pariṣadapyeṣā guṇāgrāhiṇī
loke hāri ca bodhisattvacaritaṃ nāṭye ca dakṣā vayam /
vastvekaikamapīha vāñchitaphalaprāpteḥ padaṃ kiṃ puna-
rmadūbhāgyopacayādayaṃ samuditaḥ sarvo guṇānāṃ gaṇaḥ
dvijaparijanabandhuhite madbhavanataṭākahaṃsi mṛduśīle /
parapuruṣacandrakamalinyārye kāryāditastāvat
pitrorvidhātuṃ śuśrūṣāṃ tyaktvaiśvarya kramāgatam /
vanaṃ yāmyahamadyaiva yathā jīmūtavāhanaḥ
rāgasyāspadamityavaimi na hi me dhvaṃsīti na pratyayaḥ
kṛtyākṛtyavicāraṇāsu vimukhaṃ ko vā na vetti kṣitau /
evaṃ nindyamapīdamindriyavaśaṃ prītyai bhaved yauvanaṃ
bhaktyā yāti yadītthameva pitarau śuśrūṣamāṇasya me
tiṣṭhan bhāti pituḥ puro bhuvi yathā siṃhāsane kiṃ tathā?
yat saṃvāhayataḥ sukhaṃ tu caraṇau tātasya kiṃ rājake?
kiṃ bhukte bhuvanatraye dhṛtirasau bhuktojjhite yā guroḥ?
āyāsaḥ khalu rājyamujjhitagurustatrāsti kaścid guṇaḥ?
nyāyye vartmani yojitāḥ prakṛtayaḥ santaḥ sukhaṃ sthāpitā
nīto bandhujanastathātmasamatāṃ rājye ca rakṣā kṛtā /
datto dattamanorathādhikaphalaḥ kalpadrumo 'pyarthine
kiṃ karttavyamataḥ paraṃ kathaya vā yatte sthitaṃ cetasi
mādyaddiggajagaṇḍabhittikaṣaṇairbhanasravaccandanaḥ
krandatkandaragahvaro jalanidherāsphālito vīcibhiḥ /
pādālaktakaraktamauktikaśilaḥ siddhāṅganānāṃ gataiḥ
sevyo 'yaṃ malayācalaḥ kimapi me cetaḥ karotyutsukam
dakṣiṇaṃ spandate cakṣuḥ phalākāṅkṣā na me kvacit /
na ca mithyā munivacaḥ kathayiṣyati kiṃ nvidam
vāso 'rthaṃ dayayaiva nātipṛthavaḥ kṛttāstarūṇāṃ tvaco
bhagnālakṣyajaratkamaṇḍalu nabhaḥsvacchaṃ payo nairjharam /
dṛśyante truṭitojjhitāśca baṭubhiormauñjyaḥ kvacinmekhalā
nityākarṇanayā śukena ca padaṃ sāmnāmidaṃ paṭhayate
madhuramiva vadanti svāgataṃ bhṛṅgaśabdai-
rnatimiva phalanamraiḥ kurvate 'mī śirobhiḥ /
mama dadata ivārghyaṃ puṣpavṛṣṭīḥ kirantaḥ
kathamatithisaparyyāṃ śikṣitāḥ śākhino 'pi
sthānaprāptyā dadhānaṃ prakaṭitagamakāṃ mandratāravyavasthāṃ
nirhrādinyā vipañcyā militamaliruteneva tantrīsvareṇa /
ete dantāntarālasthitatṛṇakavalacchedaśabdaṃ niyamya
vyājihyāṅgāḥ kuraṅgāḥ sphuṭalalitapadaṃ gītamākarṇayanti
ulphullakalamalakesaraparāgagauradyute ! mama hi gauri !
abhivāñchitaṃ prasidhyatu bhagavati ! yuṣmatprasādena
vyaktirvyañcanadhātunā daśavidhenāpyatra labdhāmunā
vispaṣṭo drutamadhyalambitaparicchinnastridhāyaṃ layaḥ /
gopucchapramukhāḥ krameṇa yatayastistro 'pi sampāditā-
stattvaughānugatāśca vādyavidhayaḥ samyak trayo darśitāḥ
svargastrī yadi tatkṛtārthamabhavaccakṣuḥsahastra hare-
rnāgī cenna rasātalaṃ śaśabhṛtā śūnyaṃ mukhe 'syāḥ sthite /
jātirnaḥ sakalānyajātijayinī vidyādharī cediyaṃ
syātsiddhānvayajā yadi tribhuvane siddhā prasiddhāstataḥ
tanuriyaṃ taralāyatalocane ! śvasitakampitapīnaghanastani !
śramamalaṃ tapasaiva gatā punaḥ kimiti sambhramakāriṇi ! khidyate
uṣṇīṣaḥ sphuṭa eṣa mūrddhani vibhātyūrṇeyamantarbhruvo-
ścakṣustāmarasānukāri hariṇā vakṣaḥsthalaṃ sparddhate /
cakrāṅkañca yathā padadvayamidaṃ manye tathā ko 'pyayaṃ
no vidyādharacakravarttipadavīmaprāpya viśrāmyati
ekkato guruvaaṇaṃ aṇṇato daiadaṃsaṇasuhāiṃ /
gamaṇāgamaṇādhirūḍhaṃ ajja bi dolaedi me hiaaṃ
ekato guruvacanamanyato dayitadarśanasukhāni /
gamanāgamanādhirūḍhamadyāpi dolāyate me hṛdayam
anayā jaghanābhogamantharayānayā /
anyato 'pi vrajantyā me hṛdaye nihitaṃ padam
tāpāt tatkṣaṇaghṛṣṭacandanarasāpāṇḍū kapālau vahan
saṃsavaktairnijakarṇatālapavanaiḥ saṃvijyamānānanaḥ /
sampratyeṣa viśeṣasiktahṛdayā hastojjhitaiḥ śīkarai-
rgāḍhāyallakaduḥsahāmiva daśāṃ dhatte gajānāṃ patiḥ
Original text: Nāgānanda · Edition: Sansarachandra, Motilal Banarsidas: Delhi 1997. · Data entry members of the Digital Sanskrit Buddhist Canon Input Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0