Language

ENहिગુ
Scripture Library

nādabindūpaniṣat · Chapter 1

1

// nādabindūpaniṣat //
ॐ vāṅme manasi pratiṣṭhitā / mano me vāci pratiṣṭhitam / āvirāvīrma edhi / vedasya mā āṇīsthaḥ / śrutaṃ me māprahāsīḥ /
anenādhītenāhorātrānsandadhāmi / ṛtaṃ vadiṣyāmi / satyaṃ vadiṣyāmi / tanmāmavatu / tadvaktāramavatu / avatu māmavatuvaktāram //
ॐ śāntiḥ śāntiḥ śāntiḥ //
ॐ akāro dakṣiṇaḥ pakṣa ukārastūttaraḥ smṛtaḥ /
makāraṃ pucchamityāhurardhamātrā tu mastakam

2

pādādikaṃ guṇāstasya śarīraṃ tattvamucyate /
dharmo'sya dakṣiṇaścakṣuradharmo yo'paraḥ smṛtaḥ

3

bhūrlokaḥ pādayostasya bhuvarlokastu jānuni /
suvarlokaḥ kaṭīdeśe nābhideśe maharjagat

4

janolokastu hṛddeśe kaṇṭhe lokastapastataḥ /
bhruvorlalāṭamadhye tu satyaloko vyavasthitaḥ

5

sahasrārṇamatīvātra mantra eṣa pradarśitaḥ /
evametāṃ samārūḍho haṃsayogavicakṣaṇaḥ

6

na bhidyate karmacāraiḥ pāpakoṭiśatairapi /
āgneyī prathamā mātrā vāyavyeṣā tathāparā

7

bhānumaṇḍalasaṅkāśā bhavenmātrā tathottarā /
paramā cārdhamātrā yā vāruṇīṃ tāṃ vidurbudhāḥ

8

kālatraye'pi yatremā mātrā nūnaṃ pratiṣṭhitāḥ /
eṣa oṅkāra ākhyāto dhāraṇābhirnibodhata

9

ghoṣiṇī prathamā mātrā vidyunmātrā tathā'parā /
pataṅginī tṛtīyā syāccaturthī vāyuveginī

10

pañcamī nāmadheyā tu ṣaṣṭhī caindryabhidhīyate /
saptamī vaiṣṇavī nāma aṣṭamī śāṅkarīti ca

11

navamī mahatī nāma dhṛtistu daśamī matā /
ekādaśī bhavennārī brāhmī tu dvādaśī parā

12

prathamāyāṃ tu mātrāyāṃ yadi prāṇairviyujyate /
bharate varṣarājāsau sārvabhaumaḥ prajāyate

13

dvitīyāyāṃ samutkrānto bhavedyakṣo mahātmavān /
vidyādharastṛtīyāyāṃ gāndharvastu caturthikā

14

pañcamyāmatha mātrāyāṃ yadi prāṇairviyujyate /
uṣitaḥ saha devatvaṃ somaloke mahīyate

15

ṣaṣṭhyāmindrasya sāyujyaṃ saptamyāṃ vaiṣṇavaṃ padam /
aṣṭamyāṃ vrajate rudraṃ paśūnāṃ ca patiṃ tathā

16

navamyāṃ tu maharlokaṃ daśamyāṃ tu janaṃ vrajet /
ekādaśyāṃ tapolokaṃ dvādaśyāṃ brahma śāśvatam

17

tataḥ parataraṃ śuddhaṃ vyāpakaṃ nirmalaṃ śivam /
sadoditaṃ paraṃ brahma jyotiṣāmudayo yataḥ

18

atīndriyaṃ guṇātītaṃ mano līnaṃ yadā bhavet /
anūpamaṃ śivaṃ śāntaṃ yogayuktaṃ sadā viśet

19

tadyuktastanmayo jantuḥ śanairmuñcetkalevaram /
saṃsthito yogacāreṇa sarvasaṅgavivarjitaḥ

20

tato vilīnapāśo'sau vimalaḥ kamalāprabhuḥ /
tenaiva brahmabhāvena paramānandamaśnute

21

ātmānaṃ satataṃ jñātvā kālaṃ naya mahāmate /
prārabdhamakhilaṃ bhuñjannedvegaṃ kartumarhasi

22

utpanne tattvavijñāne prārabdhaṃ naiva muñcati /
tattvajñānodayādūrdhvaṃ prārabdhaṃ naiva vidyate

23

dehādīnāmasattvāttu yathā svapno vibodhataḥ /
karma janmāntarīyaṃ yatprārabdhamiti kīrtitam

24

tattu janmāntarābhāvātpuṃso naivāsti karhicit /
svapnadeho yathādhyastastathaivāyaṃ hi dehakaḥ

25

adhyastasya kuto janma janmābhāve kutaḥ sthitiḥ /
upādānaṃ prapañcasya mṛdbhāṇḍasyeva paśyati

26

ajñānaṃ ceti vedāntaistasminnaṣṭe kva viśvatā /
yathā rajjuṃ parityajya sarpaṃ gṛhṇāti vai bhramāt

27

tadvatsatyamavijñāya jagatpaśyati mūḍhadhīḥ /
rajjukhaṇḍe parijñāte sarparūpaṃ na tiṣṭhati

28

adhiṣṭhāne tathā jñāte prapañce śūnyatāṃ gate /
dehasyāpi prapañcatprārabdhāvasthitiḥ kṛtaḥ

29

ajñānajanabodhārthaṃ prārabdhamiti cocyate /
tataḥ kālavaśādeva prārabdhe tu kṣayaṃ gate

30

brahmapraṇavasandhānaṃ nādo jyotirmayaḥ śivaḥ /
svayamāvirbhavedātmā meghāpāyeṃ'śumāniva

31

siddhāsane sthito yogī mudrāṃ sandhāya vaiṣṇavīm /
śṛṇuyāddakṣiṇe karṇe nādamantargataṃ sadā

32

abhyasyamāno nādo'yaṃ bāhyamāvṛṇute dhvanim /
pakṣādvipakṣamakhilaṃ jitvā turyapadaṃ vrajet

33

śrūyate prathamābhyāse nādo nānāvidho mahān /
vardhamānastathābhyāse śrūyate sūkṣmasūkṣmataḥ

34

ādau jaladhijīmūtabherīnirjharasambhavaḥ /
madhye mardalaśabdābho ghaṇṭākāhalajastathā

35

ante tu kiṇkiṇīvaṃśavīṇābhramaraniḥsvanaḥ /
iti nānāvidhā nādāḥ śrūyante sūkṣmasūkṣmataḥ

36

mahati śrūyamāṇe tu mahābheryādikadhvanau /
tatra sūkṣmaṃ sūkṣmataraṃ nādameva parāmṛśet

37

ghanamutsṛjya vā sūkṣme sūkṣmamutsṛjya vā ghane /
ramamāṇamapi kṣiptaṃ mano nānyatra cālayet

38

yatra kutrāpi vā nāde lagati prathamaṃ manaḥ /
tatra tatra sthirībhūtvā tena sārdhaṃ vilīyate

39

vismṛtya sakalaṃ bāhyaṃ nāde dugdhāmbuvanmanaḥ /
ekībhūyātha sahasā cidākāśe vilīyate

40

udāsīnastato bhūtvā sadābhyāsena saṃyamī /
unmanīkārakaṃ sadyo nādamevāvadhārayet

41

sarvacintāṃ samutsṛjya sarvaceṣṭāvivarjitaḥ /
nādamevānusaṃdadhyānnāde cittaṃ vilīyate

42

makarandaṃ pibanbhṛṅgo gandhānnāpekṣate tathā /
nādāsaktaṃ sadā cittaṃ viṣayaṃ na hi kāṅkṣati

43

baddhaḥ sunādagandhena sadyaḥ saṃtyaktacāpalaḥ /
nādagrahaṇataścittamantaraṅgabhujaṅgamaḥ

44

vismṛtya viśvamekāgraḥ kutracinna hi dhāvati /
manomattagajendrasya viṣayodyānacāriṇaḥ

45

niyāmanasamartho'yaṃ ninādo niśitāṅkuśaḥ /
nādo'ntaraṅgasāraṅgabandhane vāgurāyate

46

antaraṅgasamudrasya rodhe velāyate'pi ca /
brahmapraṇavasaṃlagnanādo jyotirmayātmakaḥ

47

manastatra layaṃ yāti tadviṣṇoḥ paramaṃ padam /
tāvadākāśasaṅkalpo yāvacchabdaḥ pravatate

48

niḥśabdaṃ tatparaṃ brahma paramātmā samīryate /
nādo yāvanmanastāvannādānte'pi manonmanī

49

saśabdaścākṣare kṣīṇe niḥśabdaṃ paramaṃ padam /
sadā nādānusandhānātsaṃkṣīṇā vāsanā bhavet

50

nirañjane vilīyete manovāyū na saṃśayaḥ /
nādakoṭisahasrāṇi bindukoṭiśatāni ca

51

sarve tatra layaṃ yānti brahmapraṇavanādake /
sarvāvasthāvinirmuktaḥ sarvacintāvivarjitaḥ

52

mṛtavattiṣṭhate yogī sa mukto nātra saṃśayaḥ /
śaṅkhadundubhinādaṃ ca na śruṇoti kadācana

53

kāṣṭhavajjñāyate deha unmanyāvasthayā dhruvam /
na jānāti sa śītoṣṇaṃ na duḥkhaṃ na sukhaṃ tathā

54

na mānaṃ nāvamānaṃ ca saṃtyaktvā tu samādhinā /
avasthātrayamanveti na cittaṃ yoginaḥ sadā

55

jāgrannidrāvinirmuktaḥ svarūpāvasthatāmiyāt

56

dṛṣṭiḥ sthirā yasya vinā sadṛśyaṃ vāyuḥ sthiro yasya vinā prayatnam /
cittaṃ sthiraṃ yasya vināvalambaṃ sa brahmatārāntaranādarūpaḥ ityupaniṣat

ॐ vāṅme manasi pratiṣṭhitā / mano me vāci pratiṣṭhitam / āvirāvīrma edhi / vedasya mā āṇīsthaḥ / śrutaṃ me māprahāsīḥ /
anenādhītenāhorātrānsandadhāmi / ṛtaṃ vadiṣyāmi / satyaṃ vadiṣyāmi / tanmāmavatu / tadvaktāramavatu / avatu māmavatuvaktāram //
ॐ śāntiḥ śāntiḥ śāntiḥ //
// iti nādabindūpaniṣatsamāptā //
adhikādhyayanāya

Original text: nādabindūpaniṣat · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc