nādabindūpaniṣat · Chapter 1
// nādabindūpaniṣat //
ॐ vāṅme manasi pratiṣṭhitā / mano me vāci pratiṣṭhitam / āvirāvīrma edhi / vedasya mā āṇīsthaḥ / śrutaṃ me māprahāsīḥ /
anenādhītenāhorātrānsandadhāmi / ṛtaṃ vadiṣyāmi / satyaṃ vadiṣyāmi / tanmāmavatu / tadvaktāramavatu / avatu māmavatuvaktāram //
ॐ śāntiḥ śāntiḥ śāntiḥ //
ॐ akāro dakṣiṇaḥ pakṣa ukārastūttaraḥ smṛtaḥ /
makāraṃ pucchamityāhurardhamātrā tu mastakam
pādādikaṃ guṇāstasya śarīraṃ tattvamucyate /
dharmo'sya dakṣiṇaścakṣuradharmo yo'paraḥ smṛtaḥ
bhūrlokaḥ pādayostasya bhuvarlokastu jānuni /
suvarlokaḥ kaṭīdeśe nābhideśe maharjagat
janolokastu hṛddeśe kaṇṭhe lokastapastataḥ /
bhruvorlalāṭamadhye tu satyaloko vyavasthitaḥ
sahasrārṇamatīvātra mantra eṣa pradarśitaḥ /
evametāṃ samārūḍho haṃsayogavicakṣaṇaḥ
na bhidyate karmacāraiḥ pāpakoṭiśatairapi /
āgneyī prathamā mātrā vāyavyeṣā tathāparā
bhānumaṇḍalasaṅkāśā bhavenmātrā tathottarā /
paramā cārdhamātrā yā vāruṇīṃ tāṃ vidurbudhāḥ
kālatraye'pi yatremā mātrā nūnaṃ pratiṣṭhitāḥ /
eṣa oṅkāra ākhyāto dhāraṇābhirnibodhata
ghoṣiṇī prathamā mātrā vidyunmātrā tathā'parā /
pataṅginī tṛtīyā syāccaturthī vāyuveginī
pañcamī nāmadheyā tu ṣaṣṭhī caindryabhidhīyate /
saptamī vaiṣṇavī nāma aṣṭamī śāṅkarīti ca
navamī mahatī nāma dhṛtistu daśamī matā /
ekādaśī bhavennārī brāhmī tu dvādaśī parā
prathamāyāṃ tu mātrāyāṃ yadi prāṇairviyujyate /
bharate varṣarājāsau sārvabhaumaḥ prajāyate
dvitīyāyāṃ samutkrānto bhavedyakṣo mahātmavān /
vidyādharastṛtīyāyāṃ gāndharvastu caturthikā
pañcamyāmatha mātrāyāṃ yadi prāṇairviyujyate /
uṣitaḥ saha devatvaṃ somaloke mahīyate
ṣaṣṭhyāmindrasya sāyujyaṃ saptamyāṃ vaiṣṇavaṃ padam /
aṣṭamyāṃ vrajate rudraṃ paśūnāṃ ca patiṃ tathā
navamyāṃ tu maharlokaṃ daśamyāṃ tu janaṃ vrajet /
ekādaśyāṃ tapolokaṃ dvādaśyāṃ brahma śāśvatam
tataḥ parataraṃ śuddhaṃ vyāpakaṃ nirmalaṃ śivam /
sadoditaṃ paraṃ brahma jyotiṣāmudayo yataḥ
atīndriyaṃ guṇātītaṃ mano līnaṃ yadā bhavet /
anūpamaṃ śivaṃ śāntaṃ yogayuktaṃ sadā viśet
tadyuktastanmayo jantuḥ śanairmuñcetkalevaram /
saṃsthito yogacāreṇa sarvasaṅgavivarjitaḥ
tato vilīnapāśo'sau vimalaḥ kamalāprabhuḥ /
tenaiva brahmabhāvena paramānandamaśnute
ātmānaṃ satataṃ jñātvā kālaṃ naya mahāmate /
prārabdhamakhilaṃ bhuñjannedvegaṃ kartumarhasi
utpanne tattvavijñāne prārabdhaṃ naiva muñcati /
tattvajñānodayādūrdhvaṃ prārabdhaṃ naiva vidyate
dehādīnāmasattvāttu yathā svapno vibodhataḥ /
karma janmāntarīyaṃ yatprārabdhamiti kīrtitam
tattu janmāntarābhāvātpuṃso naivāsti karhicit /
svapnadeho yathādhyastastathaivāyaṃ hi dehakaḥ
adhyastasya kuto janma janmābhāve kutaḥ sthitiḥ /
upādānaṃ prapañcasya mṛdbhāṇḍasyeva paśyati
ajñānaṃ ceti vedāntaistasminnaṣṭe kva viśvatā /
yathā rajjuṃ parityajya sarpaṃ gṛhṇāti vai bhramāt
tadvatsatyamavijñāya jagatpaśyati mūḍhadhīḥ /
rajjukhaṇḍe parijñāte sarparūpaṃ na tiṣṭhati
adhiṣṭhāne tathā jñāte prapañce śūnyatāṃ gate /
dehasyāpi prapañcatprārabdhāvasthitiḥ kṛtaḥ
ajñānajanabodhārthaṃ prārabdhamiti cocyate /
tataḥ kālavaśādeva prārabdhe tu kṣayaṃ gate
brahmapraṇavasandhānaṃ nādo jyotirmayaḥ śivaḥ /
svayamāvirbhavedātmā meghāpāyeṃ'śumāniva
siddhāsane sthito yogī mudrāṃ sandhāya vaiṣṇavīm /
śṛṇuyāddakṣiṇe karṇe nādamantargataṃ sadā
abhyasyamāno nādo'yaṃ bāhyamāvṛṇute dhvanim /
pakṣādvipakṣamakhilaṃ jitvā turyapadaṃ vrajet
śrūyate prathamābhyāse nādo nānāvidho mahān /
vardhamānastathābhyāse śrūyate sūkṣmasūkṣmataḥ
ādau jaladhijīmūtabherīnirjharasambhavaḥ /
madhye mardalaśabdābho ghaṇṭākāhalajastathā
ante tu kiṇkiṇīvaṃśavīṇābhramaraniḥsvanaḥ /
iti nānāvidhā nādāḥ śrūyante sūkṣmasūkṣmataḥ
mahati śrūyamāṇe tu mahābheryādikadhvanau /
tatra sūkṣmaṃ sūkṣmataraṃ nādameva parāmṛśet
ghanamutsṛjya vā sūkṣme sūkṣmamutsṛjya vā ghane /
ramamāṇamapi kṣiptaṃ mano nānyatra cālayet
yatra kutrāpi vā nāde lagati prathamaṃ manaḥ /
tatra tatra sthirībhūtvā tena sārdhaṃ vilīyate
vismṛtya sakalaṃ bāhyaṃ nāde dugdhāmbuvanmanaḥ /
ekībhūyātha sahasā cidākāśe vilīyate
udāsīnastato bhūtvā sadābhyāsena saṃyamī /
unmanīkārakaṃ sadyo nādamevāvadhārayet
sarvacintāṃ samutsṛjya sarvaceṣṭāvivarjitaḥ /
nādamevānusaṃdadhyānnāde cittaṃ vilīyate
makarandaṃ pibanbhṛṅgo gandhānnāpekṣate tathā /
nādāsaktaṃ sadā cittaṃ viṣayaṃ na hi kāṅkṣati
baddhaḥ sunādagandhena sadyaḥ saṃtyaktacāpalaḥ /
nādagrahaṇataścittamantaraṅgabhujaṅgamaḥ
vismṛtya viśvamekāgraḥ kutracinna hi dhāvati /
manomattagajendrasya viṣayodyānacāriṇaḥ
niyāmanasamartho'yaṃ ninādo niśitāṅkuśaḥ /
nādo'ntaraṅgasāraṅgabandhane vāgurāyate
antaraṅgasamudrasya rodhe velāyate'pi ca /
brahmapraṇavasaṃlagnanādo jyotirmayātmakaḥ
manastatra layaṃ yāti tadviṣṇoḥ paramaṃ padam /
tāvadākāśasaṅkalpo yāvacchabdaḥ pravatate
niḥśabdaṃ tatparaṃ brahma paramātmā samīryate /
nādo yāvanmanastāvannādānte'pi manonmanī
saśabdaścākṣare kṣīṇe niḥśabdaṃ paramaṃ padam /
sadā nādānusandhānātsaṃkṣīṇā vāsanā bhavet
nirañjane vilīyete manovāyū na saṃśayaḥ /
nādakoṭisahasrāṇi bindukoṭiśatāni ca
sarve tatra layaṃ yānti brahmapraṇavanādake /
sarvāvasthāvinirmuktaḥ sarvacintāvivarjitaḥ
mṛtavattiṣṭhate yogī sa mukto nātra saṃśayaḥ /
śaṅkhadundubhinādaṃ ca na śruṇoti kadācana
kāṣṭhavajjñāyate deha unmanyāvasthayā dhruvam /
na jānāti sa śītoṣṇaṃ na duḥkhaṃ na sukhaṃ tathā
na mānaṃ nāvamānaṃ ca saṃtyaktvā tu samādhinā /
avasthātrayamanveti na cittaṃ yoginaḥ sadā
jāgrannidrāvinirmuktaḥ svarūpāvasthatāmiyāt
dṛṣṭiḥ sthirā yasya vinā sadṛśyaṃ vāyuḥ sthiro yasya vinā prayatnam /
cittaṃ sthiraṃ yasya vināvalambaṃ sa brahmatārāntaranādarūpaḥ ityupaniṣat
ॐ vāṅme manasi pratiṣṭhitā / mano me vāci pratiṣṭhitam / āvirāvīrma edhi / vedasya mā āṇīsthaḥ / śrutaṃ me māprahāsīḥ /
anenādhītenāhorātrānsandadhāmi / ṛtaṃ vadiṣyāmi / satyaṃ vadiṣyāmi / tanmāmavatu / tadvaktāramavatu / avatu māmavatuvaktāram //
ॐ śāntiḥ śāntiḥ śāntiḥ //
// iti nādabindūpaniṣatsamāptā //
adhikādhyayanāya
Original text: nādabindūpaniṣat · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0