mohacūḍottaram · Chapter 1

----
MUKTABODHA INDOLOGICAL RESEARCH INSTITUTE
Use of this material (e-texts) is covered by Creative Commons license BY-NC

Catalog number: M

Uniform title: mohacūḍottara
Main title: mohacūḍottara
Manuscript : NGMCP 5-1977 Reel A 182/

Description:
Notes:
Data entered by the staff of Muktabodha under the direction of Mark S. G. Dyczkowski.
Revision date: February 11,

Internet publisher : Muktabodha Indological Research InstituteInternet Publisher Muktabodha Indological Research Institute
Publication year :

Publication city :
Publication country : United States
----
p. १a)
oṃ namaḥ śivāya //
skandaṃ brahmavidaṃ śāntaṃ sarvajñapadasaṃsthitam /
praṇipatya hariḥ prāha jānubhyāmavanau sthitaḥ //
śakra uvāca //
tvatprasādāt parijñātam mohacūḍaṃ mayā prabho /
tatrāsūci tvayā liṅgaṃ prāsādāśca samāsataḥ //
samāsena yataḥ proktantasmānnaivāvadhāritam /
mohacūrottaraṃ śāstrantadarthaṃ vaktumarhasi //
iti tasya giraṃ śrutvā jagāda himajāsutaḥ /
liṅgādikaṃ pravakṣyāmi śṛṇu tasmācchatakrato //
devāsuranarā yakṣā munayo vītamatsarāḥ /
liṅgārādhanataḥ siddhāgatā muktiñca sāśvatīm //
bhuktimuktipariprāptikāraṇaṃ vacanantataḥ /
śrutvāṃ tadvivijijñāsuḥ sādhako vaktumudyataḥ //
kiṃ svarūpaṃ bhavelliṅgaṃ vidhibhedāśca liṅgakāḥ /
ācāryavanayāgañca dārupāṣāṇalakṣaṇaṃ //
liṅgalakṣaṇamapyantaṃ pratimālakṣaṇantathā /
piṇḍikālakṣaṇaṃ brūhi dharitrīlakṣaṇaṃ prabho //
parigraho yathā tasyā vāstulakṣaṇapūjane /
śilānyāsaṃ pīṭhabandhaṃ prāsādānāñca lakṣaṇam //
maṇḍapānapi me brūhi snāna dravyaṃ samāsataḥ /
vedīpramāṇamunmānaṃ kuṇḍalakṣaṇa saṃyutam //
etat sarvaṃ samācakṣva prasādādamvikātmaja /
yanna pṛṣṭam mayā nātha buddhihīnāntarātmanā //
tatsarvaṃ mama gāṅgeya prasādād vaktumarhasi /
śrīskanda uvāca //
akṣmamṛllohamuddāruratnadravyādi sambhavam /
vidhinā hṛtpratiṣṭhaṃ syālliṅgaṃ bhuktivimuktidam //
tat siddhyarthaṃ vrajed vidvān deśikaḥ śilpibhiḥ saha /
p. १b)
bhūdharaṃ vipinañcaiva puṇyakṣetramathāpi vā //
cīrṇavidyāvrato mantrī jñānavān susamāhitaḥ /
bhasmaniṣṭho yatiḥ khyātastad vinā bhautiko varaḥ //
sutithau vāranakṣatresu lagne karaṇānvite /
astraṃ saṃsmṛtya medhāvī vanayātrāṃ samārabhet //
śilāṃ śubhāṃ samāsādya tasyāḥ saumye yajecchivam /
hutāśanaṃ tato vidvān hared bhūtabaliṃ bahiḥ //
asinā prokṣya pāṣāṇaṃ varmaṇā veṣṭhya pūjayet /
tenaiva prokṣayet tatra śilpinaṃ sukulodbhavam //
sahāyānapi saṃprokṣya kuṭhāraṃ ṭaṅkamudgarān /
pūjayedastra rājena svapenmedhyāsanastataḥ //
bhuktimuktiprasiddhyarthaṃ pūrva va * sirā guruḥ /
dhyātvā maheśvaraṃ devaṃ svapnamantrañjapan budhaḥ //
svapnamantraṃ pravakṣyāmi sāmpratante śacīpate /
vāgviśuddhaṃ mahāvījaṃ netramaṇḍalabheditam //
sītayaṃ bhedayet paścā * * * * purandara /
chedanenāhataṃ kuryād bhūtavījaṃ sureśvara //
brahmapūrvāhataṃ vījanniścalantadanantaram /
vṛkodarayutaṃ bhadraṃ vījaṃ tārādhipantataḥ //
śuddhaṃ payodharaṃ paścājjyosnāntasṛṣṭiyojitam /
abhinnaṃ bhīṣaṇaṃ sādho yakārañchedanīhatam //
svāhāntaḥ praṇavādiśca proktaḥ svapnādhipo manuḥ /
susvapnaṃ kathayediṣṭe duḥsvapneḥ śāntimācaret //
prātaḥ saṃpūjya deveśaṃ śilāmākoṭayet tridhāḥ /
rudrāśād brahmaṇo vāpi bhogamokṣābhikāṃkṣayā //
śilāṃ rathe samāropya siddhayātrāmupakramet /
p. २a)
anenaiva vidhānena gṛhṇīyāt tat saṃbhavam //
adhunā kārayelliṅgaṃ vyaktāvyaktobhayātmakam /
jyeṣṭhādi kramabhedena karturvittānusārataḥ //
niskalaṃ sakalañcaiva tṛtīyaṃ sakalākalam /
liṅgavyūhaṃ samākhyātañcittavyūhāt purandara //
ucchṛsantaṃ parantatvanna ca kenāpi khaṇḍitam /
talliṅgaṃ sakalaṃ proktaṃ nādarūpaṃ hṛdaṃ vraje //
caitanyaṃ cittayā yuktaṃ cittenaiva sahaikataḥ /
bodharūpaṃ yadā yāti tadā liṅgaṃ parāparam //
bodharūpaṃ yadā śānte nistaraṅge vilīyate /
tadā liṅgaṃ paraṃ proktaṃ mokṣadantadudāhṛtam //
etadābhyantaraṃ liṅgaṃ vāhyamanyat pracakṣate /
vyaktisthāna tayā bhākte tacchandaḥ saṃpravartate //
śilāmṛddārulohotthaṃ tuṣṭhigraharasānalaiḥ /
jyeṣṭhajyeṣṭhaṃ karairliṅgaṃ caturdravyavibhedataḥ //
tat tṛtīyāṃśa santyāgān madhyamasyottamaṃ bhavet /
kanyasāgryaṃ dalādasya tridhā liṅgamudāhṛtam //
bhidyante svasvarāmāṃsairnavaliṅgaṃ yathā bhavet /
jyeṣṭhādikanyasāntāni liṅgāni kathitāni te //
nāgabhakte ca liṅgārddhe rasavāṇakṛtairbhavet /
ā * * * ? sura jyeṣṭhaviṣkambhaḥ sarvataḥ same //
santribhāgairbhaved dakṣairbrahmāṃśaścaturasrakaḥ /
tat karṇārddhe tarasyāgānmaṅgalāstraṃ śatakrato //
munitrayeṇa madhyaṃ syāndhrāsastu karasaṃkhyayā /
ṣoḍaśāstramathaivaṃ syāt samaṃ paścāt pravarttayet //
liṅgamuktaṃ śirastasya vakṣe sāmānyato hare /
puṇḍarīkaṃ viśālañca śrīvatsaṃ śatrumardakam //
p. २b)
trapuṣaṃ kukkuyaṇḍañca khaṇḍacandraṃ śacīpate /
iti saptaśiraḥ proktaṃ vartanāmadhunā śṛṇu //
arcāṣṭāṃśe yugairbhakte puṇḍarīkaṃ tanukṣayāt /
karṇakṣayād viśālañca śrīvatsaṅguṇasaṃkṣayāt //
koṇakṣayād vijānīyāccaturthaṃ śatrumardakaṃ /
rasabhakte kṣapādāṃśasāṃtanān trapuṣākṛti //
śrutyaṃśasya parityāgāt kukkuṭāṇḍam bhavecchiraḥ /
guṇabhakteṃśasantyāgād vālenduḥ syāt parisphuṭam //
vyaktāvyaktantathā kuryādekatriścaturāsyakam /
śaktibhakte ca rudrāṅge vahnibhāgādadhaḥ śiraḥ //
lalāṭannāsikā vaktraṃ civukādi purandara /
kalpanīyaṃ hare samyak liṅgaviṣkambhavāhyataḥ //
liṅgadairghyavikārāṃśaṃ liṅgavistaravāhyataḥ /
caturāsye caturdikṣu nirgamāya pradāpayet //
bhāgān prakalpya kurvīta rūpakaṃ vyaktaliṅgavat /
uparibhāgañca liṅgābhaṃ mūlaviṣkaṃbhavistṛtam //
bhāgābhyāṃ mukuṭaṃ kuryājjaṭābandhānvitaṃ śubham /
guṇāsya kārayed vidvān bhavāṃśe rasabhājite //
bhāgakhaṇḍabhujaskandhau ṛtvaṅgulaviniḥsṛtau /
grīvāsyād rāmabhāgo nā * *? māt tadūrdhvataḥ //
pādāt pādāt prakartavyaṃ mukuṭaṃ pūrvalakṣaṇam /
liṅgadairghyārddhamutyaṃśe liṅgavyāsavahiṣkṛteḥ //
karṇanāsākapolāghaṃ tatra sarvam prakalpayet /
athaikavaktraike liṅge bhavāṃśe tu bhavājite //
adhobhāgaṃ dvidhā kuryāt punararddhamadhaḥ sthitam /
p. ३a)
skandhau grīvāṃ ca bhāgābhyāṃ madhye sārddha punaryugaiḥ //
bhāgaikaikena vaktrādi mastakāntaṃ vivartayet /
tadūrdhve tu guṇairbhakte dvābhyāṃ mauliṃ prakalpayet //
bhāgenaiva tu liṅgābhaṃ vaktranirgatirucyate /
liṅgadairghyārkabhāgena nirgamaḥ śubhakārakaḥ //
vyaktāvyaktaṃ samuddiṣṭamubhayārthaprasādhakam /
gaṅgādisarito yātā purā pakṣenna samudbhavā //
tayā tu ghaṭayelliṅgaṃ yathā vakṣyāmi lakṣaṇam /
mṛtsnāṃ * * * * kṛtvā triphalācūrṇasaṃyutām //
kunadītālasindūrarasagandhakayojitām /
suvarṇagairikayutāṃ kiñcid guggulumiśritām //
mardayet supariśrāvyapadenānuvicakṣaṇaḥ /
śaṇamāṣātasīvilvasaurāṣṭrīrasamiśritām //
kaṣāyodakasaṃklinnāṃ saptarātramathoṣitām /
sugandhi gandhamiśreṇa tathā sarjarasena ca //
mardayet sarvato yena sa kaṣāyena yatnataḥ /
tato liṅgaṃ prakurvīta yathoktalakṣaṇaṃ śubham //
pakvāpakvaṃ surādhyakṣa yathā manasi vāñchitam /
marakataṃ padmarāgaṃ ca vajravaidūryamauktikam //
candrapriyaṃ puṣparāgaṃ mahānīlādiṭiṭṭibham /
bhinnābhinna guṇāstveṣāṃ sphāṭikaṃ sarvakāmadam //
saritsalilasaṃkāśaṃ svacchaṃ snigdhaṃ prabhānvitam /
tuṣārakaṇikāhīnaṃ sarvadoṣavivarjitam //
sphāṭikaṃ liṅgamāsādya kena siddhāḥ śatakrato /
vāṇe lauhe svayaṃ vyakte daive ca ṛṣikalpite //
p. ३b)
asuraiḥ sthāpite liṅge lakṣaṇaṃ na puroditam /
mānonmānayutaṃ liṅgaṃ maṇḍalādividūṣitam //

pratikūlaṃ vijānīyāt sarveṣāmapi prāṇinām /
śilāyāsthe dāna yatnāt takṣaṇe gharṣaṇe pi ca //
niṣpannāvapi jñātavyaṃ garbhamaṇḍalakādikam /
māñjiṣṭhe kapile rakte sālūrākhukṛkālakāḥ //
kṛṣṇāsiguḍakarṇeṣu sarpa āpastathopalaḥ /
kapotabhasmacitreṣu godhikāsikatālinaḥ //
pītabhṛṅgābhake godhāviṣañcaiva vinirdiśet /
nīle ca maṇḍale śyāme gonāse mānuṣantathā //
cāṣābha pakṣiṇaṃ vidhācchyāma cāṣanṛpakṣiṇam /
dvike dvike dvirūpañca yadrūpantat tadādiśet //
vāhyato lakṣaṇābhāve lepaṃ yuñjita bhrāntitaḥ /
saurāṣṭrī vālakāsvaghna ṛddhivṛddhī dvijantathā //
āranālena piṣṭvainamupalaṃ lepayenniśi /
ārdratā simikākledo vāṣpotthānamanukramāt //
dvijaṃ mahītaṃ tathā mīnaṃ kṛṣṇaṃ jñātvānu tān tyajet /
ato doṣavinirmukte pṛṣṭeśāṇādibhirvudhāḥ //
dhautadehe tato liṅge cihnaṃ lakṣaṃ śubhāśubham /
hayebhavṛṣa śaṃkhābjasvastikacchatrabhūdharaiḥ //
mṛgāridhvajabhṛṅgāramudgarā * śācāmaraiḥ /
kūrmormīmatsaśrīvatsacakranetrapavitrakaiḥ //
siddhimebhirvijānīyānnirvāṇantadanantaram /
vyāghramārjārabhallūkakabandhakākakaṅkakaiḥ //
saṃdaṃsarpāsagṛdhroṣṭra ulūkavakapecakaiḥ /
ebhiḥ sarvairyutaṃ liṅgaṃ varṇaiścāgneyamārutaiḥ //
p. ४a)
yajamānaprajārājñāṃ duḥkhamṛtyupradaṃ bhavet /
avyaktamukhaliṅgāni samāsāt kathitāni te //
sāmprataṃ kathyate vyaktanniḥsandigdhaṃ śacīpate /
iti mohacūrottare avyaktamukhaliṅgaprakhyāne prathamaḥ paṭalaḥ //
pratimālakṣaṇaṃ vakṣe māne dvārakarātmake /
tiryagbhaktaguṇairdvāre dvābhyāmarcottamottamam //
pīṭhaṃ bhāgena kartavyaṃ madhyotkṛṣṭannigadyate /
nandavad bhājite dairghye tyaktā bhāgaṃ punastridhā //
bhāgābhyāṃ pratimā kāryā bhāgaṃ pīṭhāya kalpayet /
siddhibhakte punardvāri tanubhāgaṃ parityajet //
vibhajya guṇavaccheṣaṃ dvābhyāṃ jīvaprakalpanā /
aṃśaikena bhavet pīṭhaṃ pratyekād vā dvayandvayam //
jyeṣṭhādibhedataḥ śakradvārmānāt pratimānava /
karamekaṃ sabhārabhya yāvat syādaṅkagocaram //
liṅgavanmānametāsāṃ saṃkhyā tadvat purandara /
āyāmārddharasairbhakte ṣaṣṭhāṃśasya navāṃśake //
aṅgulaṃ svakamuddiṣṭantenāṅgopāṅgavartanā /
nava tālāḥ surā jñeyā brahmaviṣṇumaheśvarāḥ //
tālaikādaśabhiḥ kāryā bhūtavetālarākṣasāḥ /
kiṅkarāḥ saptatālāśca pañca tālāśca vāmanāḥ //
paṅgukubjau ca bhūtāṃśaiḥ kuṣmāṇḍā yugatālikaḥ /
rucitaṃ rūpakāyāmaṃ vibhajya navabhāgikam //
rūpakaṃ vartayet tatra yasya devasya yad bhavet /
vikārāṅgulamutsedho mukuṭe pākaśāsana //
āsyaṃ tālasamaṃ proktaṃ grīvā vedāṅgulā tataḥ /
grīvādhastād vijānīyād hṛdayaṃ nābhimaṇḍalam //
p. ४b)
jaṭharaṃ tālatālena jyeṣṭhāyāḥ kāraṇaṃ vinā /
dairghyāt kāmakalā १३ ūrūjānū pālīkṛtāṅgule //
jaṅghe rudrakale kārye gulphe vedāṅgule tataḥ /
maṅgaladigaṅgulājñeyā pratimā tu parāharaḥ //
ūrddhvamānaṃ samākhyātaṃ tiryaṅmānādikaṃ śṛṇu /
bhāga trayañca vadane vaktrañcivuka saṃyutam //
nāsā vaṃśa lalāṭaṃ * * * * syātsa tāṅgulam /
siddhyaṅgulaṃ lalāṭañca tiryak syāt pākaśāsana //
lalāṭādhoṅgulā śakte subhuvau sārddhalocane /
mūledviyavavistīrṇe pādahīne tataḥ kramāt //
prānteyavārddha vistāre vaktre vai kārmukā kṛtī /
mātrā śyāme śubhe kārye locane tryaṃśatārake //
mīnodaranibhe tāre bhūtāṃśe jyotiṣī śubhe /
aṅgule pṛthunī madhye śeṣaṃ jñātvā prayojayet //
yathā himavataṃ rūpantathā dṛṣṭinniyojayet /
agre samucchritā nāsā aṅgulyābhyāṃ śacīpate //
pārśve yavādhikāsādho mūle tāraka vicyute /
niṣpāvadalavad vāhye puṭau tārakavistṛtau //
dvyarddhayavadalau kāryau nāsā randhre caturyave /
apāṅge dvikale khyāte śrutī vaktra samāsake //
yavādhikerddha vistīrṇe vartīyugma yave mate /
śaṣkulyaudviyave kārye kakunī tu caturyave //
khala patraṃ kalāmāna māyāmarddhi na vistṛtam /
tudūkāvaṅgulaṃ dīrghau pārśvau bhūṣānurodhataḥ //
karṇāntaraṃ samuddiṣṭaṅgrahagolakamānakam /
lalāṭāntāttuduyāvattadvindyāt paṅkti golakam //
p. ५a)
dalaṃ sārddhayavaṃ karṇe trinālā veṣṭitaṃ śiraḥ /
hanū daśāṅgulau karṇāt sandhānaṃ golakantayoḥ //
mukhantu dvidalaṃ dairghyādvistṛtaṃ sārddhamaṅgulam /
avistṛtaṃ samuddiṣṭaṃ vistṛtantvana lāṅgulam //
kalārddhamadhare mā * * * * * paraṃ viduḥ /
tasyādhoṅgula vadgartāgojītatrārddhamaṅgulam //
ūrddhvagojītunā sādho dviyavādalavistṛtaḥ /
sṛkkiṇau dṛṣṭi sūtreṇa kavirau puṭasūtragau //
madhyavaktro * * sādhū civukāścaiva sūtragāḥ /
grīvāvasvaṅgulā kāryā veṣṭanenārka golikā //
skandhau trigolakau kāryau vikārāṅgula veṣṭanau /
vāhū bhūyā vada * * vupa vāhū purandara //
vasu rūpāṅgulāyāmau granthiṃ vindyāt kalārddhataḥ /
tadvatkara pravāhośca dairghyānyunyaṅgulantalam //
tiryakkāṇāṅgulaṃ madhyat tadvat sūnā yavaṃ vinā /
tarjanyanāmiketābhyāṃ kalārddho nāca kanyasā //
dairghya tastat samāṅguṣṭho desinyāstryaṅgulo hyadhaḥ /
mūle vahni kalo jñeyaḥ sasyandreṇa paricyutaḥ //
vāhante ca tathā śakra kintu rāma yavositaḥ /
akṣāṅgulādi koṇānto viṣkambhastriguṇā vṛtiḥ //
māṃsalaucakarau śreṣṭhā vaṅgulyedvartulāhare /
sāra netra sarairhīnaṃ madhyā yā golakaṃ yavaiḥ //
dairghyaṃ svaparvaṇo nyāsāṃ paṅkti māṃsa paricyute /
caturthāṃśaṃ vinā kanyā prānte yarvārddha jānakhāḥ //
mūle ca tryaṅgulo madhyā madhye caiva yavohritāḥ /
guṇa yavohritaḥ prānte svāyāmādanyataḥ punaḥ //
kande granthau tathā madhye rasabhūtakṛtāṅgulaḥ /
p. ५b)
parvaṇaḥ sayavāṅguṣṭhe cyutaścyutatarāgrataḥ //
kaṇṭhakūpa sa * * * * * ? kaurasa golakau /
antarañca tadeva syāt tayoḥ pakṣau ṣaḍaṅgulau //
maṇḍalaṃ dviyavaṃ proktaṃ madhyasthaṃ yavamānakam /
vyāsaścaiva samastasya viparyaya yavirbhavet //
* ? kau tu samuddiṣṭau nābhimānamathocyate /
nābhiḥ syād dakṣiṇāvartā gaṃbhīrā tu caturyavaiḥ //
vistṛtaikāṅgule naiva veṣṭanantriguṇaṃ hare /
adhunāsaṃpravakṣyāmi nābhi deśādi vistaram //
vistṛtinnābhi deśe tu kuryādvṛtyaṅgulairbudhaḥ /
duḥkhā२१ṅgulaistato dhastāt kaṭideśe jināṅgulaiḥ //
mehanaṃ dvikalañcādho vṛṣaṇau netramānakau /
viṣkaṃbhaḥ kalayā mūle sa tryaṃśā vikalāpuraḥ //
veṣṭanantriguṇaṃ sarvaṃ hastapādādikaṃ vinā /
ṣaṇmātravistṛtā brūhū jñātvā hāsantatontataḥ //
trikalā jānukandesyājjaṃghākande tathaiva ca /
tadranthau golakādhikya matsyā pādāṅgulena tu //
triguṇā prāvṛtiḥ khyātā pūrvavataśatakrato /
pādau mantraṅgulau kāryau pārṣṇīṃ kṛtyaṅgulau tataḥ //
pādo nastryaṅguloṅguṣṭo vahīnā pradeśinī /
pādapādavihīnāḥ syuraṅgulyonyāṃ śatakrato //
kande bhūtāṅgulo nābho madhye tu vikalācyutaḥ /
sārddhaviparyayāṅguṣṭhe cyutaścyutataraḥ kramāt //
rāmāṅgulastu deśinyāḥ kaṇṭhābhyāse karā * * /
vā vyasta grato'nyāso māya ८ bhoga paricyutam //
mūla nimnaṃ na svaṅkuryāt kiñcidagre samunnatam /
punnārī lakṣaṇaṃ proktaṃ lesānnamuci sūdana //
p. ६a)
adhunāsaṃpravakṣyāmi yathāmānaṃ bhavestriyaḥ /
nāryaṣṭa tālikā tanvī netra śroṇīstanādhikā //

bhruvau yavādhikā nāsā yavahīnā samucchrayāt /
dasrāṅgula * * * rghyataccyutaṃ vistareṇa tu //
tena hīnau subhāvaṅgau syātāṃ nabhrau mano ramau /
grīvāmaṣṭa yavairhīnāṃ tiryakkṛtvaurddhato nyaset //
evamakṣāṅgulairdairghya vistṛtā karaṇāṅgulaiḥ /
dvandva golakamādāya pravāhubhyāṃ śatakrato //
ūrū jānuka piṇḍīṣu dadyādarddhārddhamaṅgulam /
uccaistve pādayordadyāt pādau samatalau punaḥ //
caturaṅgulamādāya vāhvāyāmādvivarddhitau /
pīnau vṛttau sphicau kāryā vaṅgulī mānamucyate //
nāgāṃśaṃ svasvamādāya vistāreṇorddhato nyaset /
* kūrmonnatañcaiva bhagaṃ kuryāt sa lakṣaṇam //
tanmadhyatastvadho bhāge randhraṃ syāt kuñjaroṣṭhavat /
pratimai tanmānataḥ kāryā karaṇa sthānakānvitā //
* * * pradādhanyāsyādatonyāna śobhanā /
hīnādhikaṃ bhavellakṣya yatra yadyuktamācaret //
yuktādavāpyate yasmāt pāralauhikikaṃ phalam /
sampat karīdārumayī mṛṇmayī sukhadā sadā //
puṣṭipradā hemamayī dhanyāratnamayī matā /
varṇa kramācchubhāśailī kṣemyātāṃ bhramayī tathā //
jayadārājatī sādhoraitīratikarī nṛṇām /
saubhāgyānnādya paśudā kāṃsyapittalasaṃbhavā //
valadāsī sa jātāsyānna kāryā loha saṃbhavā /
kṣudbhayaṃ dīrghajaṭharā dhanahāniḥ kṛśodarī //
rogaṅkaroti hīnāṅgī dirghāṅgī ca nṛpādbhayam /
p. ६b)
bhartāraṃ dakṣiṇanatā hanti vāmanatāstriyam //
karoti sa kṣatā mṛtyuṃ sa garbhā rugbhayaṃ nṛpa /
ūrdhva dṛṣṭistathā vyādhirmadho dṛṣṭirjanakṣayam //
nimnonnatoṣṭhī kalahaṃ mukharogaṃ mahāmukhī /
netrahīnā tu vaikalyamavaktrāvaktraśoṇitam //
vadhiratvamakarṇā tu hīnāṅgā ca yaśaḥ kṣayam /
hīnāsyā śilpinaṃ hanti raudrāṅgī svāminantathā //
hīna pādakarā nityaṃ vālānāñca vināśanī /
hīnajaṃghā ca jāpāghnī jānu hīnāri varddhanī //
satrāsākṣi bhayaṅkuryāt sa rekhā sarpasaṃbhavam /
kaṭihīnā paśuṃ hanti nṛpaṃ hanti mahābhujā //
sa vindukā sadonmādaṃ kurute nātra saṃśayaḥ /
puruhūta samākhyātā doṣāstvete samāsataḥ //
mūrtibheda mato vakṣe yānāstrādi vibhedataḥ /
sa deśānaḥ sarojastho digvāhu sthiti locanaḥ //
pañcavaktro himābhaśca hārakuṇḍalamaṇḍitaḥ /
khaṭvāṅgamutpalannāgamabhayaṃ vījapūrakam //
āyudhaṃgama hastasya dakṣiṇet vadhunā śṛṇu /
varadaṃ śaktiśūlañca sūtraṃ ḍamarūkantathā //
sa deśānaḥ samākhyāto hyarddha nārīśvaraṃ śṛṇu /
arddhanārīśvaraḥ kāryo hyarddhārddha kṛti lakṣitaḥ //
arddhamindu jaṭābhāramarddhasatilakālakam /
kuṇḍalaṃ dakṣiṇe karṇe vāmesyā vāli kādikam //
grīvāvyālārddha hārāṅgīstanamekañca vāmataḥ /
kapālandakṣiṇe haste vāme caivotpalannyaset //
arddhanārīśvaraḥ khyāta umeśaḥ kathyate dhunā /
umeśāvupaviṣṭhāṅgau puṃstrī rūpau śataktato //
p. ७a)
soragendra jaṭābhāra dharastryakṣo haraḥ param /
grīvā sābhararagā kāryā karārgai kuṇḍala maṇḍitau //
dvibhujaḥ sopavītāṅga arddhavīrāsana sthitaḥ /
vāmorusaṃsthitā gaurīmukhāloka na tatparā //
vāma vāhūpa gūḍhāṅgī lalāṭatilakojvalā /
kartavyaḥ keśa vinyāsaḥ subandhaḥ kusumāvilaḥ //
karṇau sābharaṇau kāryau pādau nūpura maṇḍitau /
darśayed dakṣiṇandevyā deva skandhe bhujaṃ hare //
vāme ca darpaṇandadyāt kaṭyāṃ sūtraṃ samekhalam /
devahastaṃ punardakṣandevī civuke niveśayet //
sunāsikā suvadanāsu netrīsu payodharā /
suvāhu latikā bhadrā keyūra kaṭakāṅkitā //
umeśvara samākhyāto hara nārāyaṇaṃ śṛṇu /
haranārāyaṇaṃ rūpañjaṭā keśārddha mastakam //
lalāṭe cārddha nayanaṃ mudrā kuṇḍala maṇḍitam /
caturbhujaḥ samākhyāto haranārāyaṇastava //
kapālakhaḍgakhaṭvāṅga cakraṃ syādvāmadakṣayoḥ /
vṛṣaṃ tārkṣyo tathā bhavyā śrīrdakṣiṇottarasthitā //
haranārāyaṇaḥ khyāto nṛtyeśaṃ kathyate dhunā /
nṛtya rudraṃ prakurvīta candrārddha kṛta mastakam //
vaiśākha sthānakandharannāga yajñopavītinam /
saumyānanaṃ jaṭājūṭa dhāriṇaṃ vyāla mekhalam //
pīnavakṣorujaghanaṃ sarvalakṣaṇasaṃyutam /
dvipi carmadharaṃ sādho vṛṣārūḍhaṃ smitānanam //
subhavyaṃ ṣoḍaśa bhujaṃ kuryād vā dvibhujaṃ śubham /
veṇūvīṇā mṛdaṅgādi vādyasaṃghopaśobhitam //
vāmaṃ prasārita bhujaṃ dvitīyamabhayapradam /
p. ७b)
akṣasūtreṣu daṇḍāsi śūlaśakti varaṅkaraiḥ //
kapālapāśakhaṭvāṅga kheṭacarmāṅkuśānvitam /
ekañcāpadharaṃ tadvatsusāritamathottaram //
bhavyā brahmāhariskando nandī kālādayaścaye /
vīkṣyamāṇāḥ śivaṃ nṛtyaṃ bhṛṅgī kāryogrataḥ sthitaḥ //
mālākhaḍgabhṛto ye tu siddhā yakṣādayastathā /
bāhyasthācca prakartavyā nṛtyeśaḥ kathitastava //
tridhā viṣṇuṃ pravakṣyāmi vāsudevaṃ dvivāhukaṃ /
procyate lakṣaṇantasya samāse naiva suvrata //
sunāsasu kapolañca sa ratna mukuṭojvalam /
lalāṭa tilakopetaṃ śyāmaṃ pītāmbaraṃ hare //
gadā khaḍgāmvujaṃ dakṣe syāt turyaḥ śāntidaḥ karaḥ /
śaṅkha cakra dhanuḥ kheṭa vāme cāṣṭa bhuje harau //
śaṅkha cakraṃ pradātavyaṃ vāmahaste caturbhuje /
dakṣiṇe tu kare padmaṃ gadā trailokya tarjanī //
dvibhuje śaṅkha bhṛdvāme dakṣiṇaḥ śāntidaḥ karaḥ /
viṣṇureya samākhyāto brahmāṇamadhunā śṛṇu //
pitāmahaścaturvaktro lambakūrcaścaturbhujaḥ /
āpiṅgala jaṭābandha haṃsastho paṃkajāsanaḥ //
dakṣiṇe ca bhuje tasya daṇḍaḥ syādakṣasūtrakam /
kamaṇḍaluṃ kare vāme varhirājyādikantathā //
sāvitrī dakṣiṇe kāryā vāme caiva sarasvatī /
iti brahmāsamākhyātaḥ kathyate te divākaraḥ //
ekacakro rataḥ saptaturagoruṇa sārathiḥ /
tatrastho bhāskaro devo maṇi kuṇḍalamaṇḍitaḥ //
trapūṣāṅghri suraktāṅgaḥ sarvāṅga kavacā vṛtaḥ /
sukeśo vā kirīṭī vā trinetro vā dvinetrakaḥ //
sa patra nālapadmau ca karābhyāṃ skandhayorvahan /
p. ८a)
pārśve pratīhāra yutaḥ strībhiragne vibhūṣitaḥ //
sākṣasūtraṃ sitaṃ somaṃ surūpaṃ sa kamaṇḍalum /
raktākṣaṃ raktavarṇañca kujaṃ śaktyakṣamālinam //
budhañcāpadharaṃ pītaṃ rūpāḍhyaṃ śānta locanam /
vṛddhākāraṅguruṅgauraṃ sākṣasūtra kamaṇḍalum //
dakṣaikākṣaṃ sitaṃ śukraṃ kuṇḍikā japamālinam /
bhānuputramadho dṛṣṭiṃ vakra pādaṃ subhīṣaṇam //
krūraṃ mahābhujañcaiva khiṅkhirī japamālinam /
rāhuṃ vyāttānanaṃ ghoraṃ kṛṣṇamarddhāṅga bhūṣaṇam //
arddhacandradharaṃ sādho kathitaṃ rāhurūpakam /
tribhoga bhūṣitaṃ dhūmrannara nāgārddha rūpiṇam //
khaḍgakheṭadharaṃ ketuṃ kuryādvātha kṛtāñjalim /
heramvo vāmanākāro hasti vaktratvadantabhṛt //
mahodaro mahākāyaḥ sālaṅkāraścaturbhujaḥ /
sarpayajñopavītī ca tryakṣaḥ khaṇḍendu śekharaḥ //
purandarāṅgula vistāraṃ dairghyādbhūyāṅgulaṃ bhavet /
tasyāsyaṃ vasuvistīrṇaṅgrivā syāttryaṅgulocchrayā //
rasarāmāṅgulaṃ śuṇḍaṃ mūlantasyadigaṅgulam /
ante kṛtāṅgulaṃ yāvanmadhye sūtrānuyā tataḥ //
sa randhrādvyaṅgulā nābhirvyāsānmāsāṅgulau tataḥ /
ādau samunnatau vānte kuṃbho niviḍamastakaḥ //
nandanandāṅgulau kuṃbhau tanmadhye sūtramānataḥ /
dantakośo bhavet tasya ghrāṇaṃ sārddhāṅgulaṃvilam //
karṇau dṛganta vistīrṇau vāhulye nāṅgulau matau /
sarvāvayavasampūrṇa sarvaśobhāsamanvitaḥ //
gaṇādhipaḥ samākhyātaḥ śarajanmānigadyate /
rasavaktraḥ śiśurveśaḥ syāt keśavā १२ kṣastathā bhujaḥ //
p. ८b)
śaktighaṇṭā patākābja pāśa kukkuṭadaṇḍakān /
varābhayaṃ dhanurvāṇaṃ paraśuṃ tatkare nyaset //
caturbhujaṃ dvivāhumvā kārayecchikhivāhanam /

tryakṣo jaṭānvito nandī śruti vāhuryuvā smṛtaḥ //
śūlasūtradharaḥ kāryo varābhayasamanvitaḥ /
muṇḍamālī viśālākṣyaḥ śruti vāhurmahodaraḥ //
trinetraḥ pītakṛṣṇāṅgo vakraśmaśruśiroruhaḥ /
muṇḍakhaḍgau nyased dakṣe vāme kheṭa triśūlakam //
mahākālaḥ samākhyātaḥ śṛṇvaparṇāṃ purandara /
kanyārūpātva parṇā ca bhūtā tapa parigrahā //
caturvāhustaponiṣṭhā dhyāyamānā maheśvaram /
daṇḍaṅkuṇḍī nyased vāme dakṣe sūtra varantathā //
tapo gaurī samākhyātā vacmi durgānta vā dhunā /
kuryād durgāṃ prasannāsyāṃ digbhujāṃ sāralocanām //
sukeśa pāśa vinyāsāṃ pīnonnatapayodharām /
sarvalakṣaṇasampannāṃ sarvābharaṇabhūṣitām //
sa nūpura padākrānta talastha mahiṣāsurām /
tacchīrṣaccedanotpannāṃ sa khaḍganara bhedinīm //
śūlacchedocchaladrakta dhārokṣita dharātalām /
triśūlamāśugaṃ khaḍgaṃ śaktiñcakraṃ śatakrato //
ṭaṅkapāśāṅkuśaṃ kheṭamānatajyandhanustathā /
savyāsavye kare devyā nyased etat sadā yudham //
iti durgā sahasrākṣa kathyate te sarasvatī /
śubhapadma sthitā śubhrā śubhrabhūṣaṇabhūṣitā //
suprastākṣa karamāstā vīṇābhṛtsyāt sarasvatī /
anye ye vahavo bhedā mūrtīnāntu śatakrato //
samyaktā na yojayejjñātvā sthānamānādi bhedataḥ /
p. ९a)
samāsena samuddiṣṭaṃ pratimā lakṣaṇaṃ mayā //
punaḥ saṃkṣepato vakṣye piṇḍikāyāśca vartanām /
iti mohacūrottare vyaktaliṅga prakhyāne dvitīyaḥ paṭalaḥ //
yayāvyā mohitaṃ sarvaṃ jagatsthāvarajaṅgaman /
śaktikriyā hvayāśakra piṇḍikā saiva kīrtitā //
jñātvā tasmāt paraṃ pīṭhaṃ dehasthaṃ susamāhitaḥ /
aparaṃ vartaye saścānnāmamānādi bhedataḥ //
vidhinā sthāpitaṃ liṅgaṃ piṇḍikā rahitaṃ yadā /
tadā pūjānna gṛhṇāti sānnidhyannaiva gacchati //
tasmāt pīṭhaṃ prakartavyaṃ yatnamāsthāya suvrata /
yena sarvaphalāvāptirjāyate sādhakasya tu //
sthūlatāṃ piṇḍikāyāśca tyāgamaṣṭāmra kasya tu /
ātmabhūtāgaveśañca jñātvā pīṭhaṃ prakalpayet //
vyaktāvyakte ca suvyakte avyakte pāṃkaśāsana /
yathā teṣāṃ bhavet pīṭhaṃ tathā te kathyate dhunā //
liṅgadairghyeṇa vistīrṇaṃ haribhāgānta mucchritam /
avyakte mukhaliṅge ca pīṭhamānamudāhṛtam //
svāyāmena bhavet pīṭhantadarddhādvismṛtaṃ matam /
ucchritiḥ pūrvamākhyātā suvyakte pīṭha kalpanā //
pīṭha vyāsa caturthāṃśa praṇālaṃ vāhyanirgatam /
mūle tanmāna vistīrṇaṃ kuryādagre tadarddhataḥ //
vistarasya tribhāgena toya mārga prakalpayet /
kuśasvabhrānvitā kāryā piṇḍikā lakṣaṇānvitā //
piṇḍikāpārddha vāhulyaṃ kuśadairghyaṃ purandara /
kuśa vāhulyarūpeṇa pīṭhe svabhraṃ prakalpayet //
mohacūrottare śāstre piṇḍikā vasusaṃkhyayā /
tāsānnāmāni kathyante sāṃpratante śacīpate //
p. ९b)
prathamā kamalā tatra dvitīyā ca payodharā /
tṛtīyā ca bhaved vāpī caturthī vajrasaṃjñitā //
candrākhyā pañcamīkhyātā ṣaṣṭhī caivāmṛtā bhavet /
samvartā saptamī śakra nandikākhyā tu cāṣṭamī //
liṅgadairghyasya sūryāṃśaṃ mekhalārthaṃ prakalpayet /
liṅgāśrayaśca sūryāṃśaṃ śeṣaṃ paścād vivartayet //
bhūtendu bhājite kṣetre pādapadmantathāmvujam /
karṇikā kaṇṭhadeśañca vartayet susamāhitaḥ //
rūpavedakare candre rāma bhāgairyathā kramam /
candradvandvābdairjalaje tulye pūrvā pare hite //
jayā siddhā surā daityā munayo vītamatsarāḥ /
eṣāṃ padmeti vikhyātā mahāsiddhi nidhānabhūḥ //
bhūpāṃśe * ya koṇāgni kṣmāgni bhāgairyathā kramam /
yojagatkumbhavedyaḥ syāt kaṇṭho rūpāṃśaveśataḥ //
śruti paṭṭīpayodhātryā vāpyāścaiva purandara /
purandara * * dāsā vāpī jñeyā tadā yatā //
bhānubhakte ca pīṭhārddhe kṣmāgni dvikṣānti yugmakaiḥ /
pādorjagatī ghaṭo vedī grīvāsyādekaveśataḥ //
ekenottara vedī ca bhāgābhyāṃ paṭṭike nṛpa /
vajrāmevaṃ vijānīyāt putrarājya pradāyinī //
nāgāṃśabhājitotsedhe rūpamātrābda netrakaiḥ /
aṅghrijaṅghā tathā dhāraḥ kaṇṭhaścaivorddha paṭṭike //
śāntipuṣṭi pradādhanyā sarvasiddhi pradāyinī /
eṣā candrakalā sāmriścyutāpaścāmṛtā matā //
ṣaḍbhāgabhājite kṣetre jaṅghā kumbhorddha paṭṭikā /
kaṇṭhopakaṇṭha paṭṭaḥ syāt saṃvartā piṇḍikā hare //
aṣṭāṃ १६ śabhājitocchrāye yakṣau turaga bhājitau /
p. १०a)
pādamārabhyagrīvāntamekaikaṃ hrāsayet padam //
grīvā dvābhyāntathā jaṅghā praveśo muni saṃkhyayā /
nirgamo ṛtubhāgena yathā pīṭhānumānataḥ //
sarvasiddhipradā bhadrā sarveṣāṃ sarvadāhitā /
nandāvartāṅkitā bhadrā nandāvarteti viśrutā //
iti piṇḍīsamākhyātā vakṣye brahmaśilāntava /
brahmabhāgasamābhadrā kāryā brahmaśilā śubhā //
digaṅgulairyathā vyāsādadhikā jyeṣṭhajyeṣṭhake /
ekaikāṅgulamanyeṣāṃ hrāsayet kramato hare //
tanmānāmekhalā kāryā khātaṃ mekhala yā samam /
gaṃbhīrantatsamuddiṣṭaṃ vyāsaṃ vacmi tavādhunā //
brahmavyāsena vistīrṇamadhikaṃ ṣaḍyavaṃ vahiḥ /
yavārddhārddhantu cānyeṣāṃ hrāsayet kramataḥ punaḥ //
adhikaṃ vistareṇaiva kanyasedviyavaṃ bhavet /
sūtreṇa saṃmitaṃ kṛtvā vartayet sutalaṃ samam //
khāta madhye tu patnena ratnādhārāṇi cotkiret /
digvidikṣu tato madhye vṛttavat parikalpayet //
yathā brahmaśilā kāryā brahmabhāgādhikā hare /
tathā kūrma śilāṅkuryāt kintu brahmaśilādhikām //
iti brahmaśilā caiva praṇālamadhunocyate /
sa praṇālaṃ bhavet pīṭhaṃ lauhaṃ śailañca ratnajam //
pārthivaṃ dārujaṃ proktaṃ praṇāla rahitaṃ hitam /
rudrabhāgasamāyāmaḥ prānte tadarddhavistaraḥ //
kaṇṭhādūrddha sadāśreṣṭhaḥ svatribhāgāmbunirgamaḥ /
kaṇṭhorddha karma sampannaḥ praṇālaṃ sukhado yataḥ //
tato nyūnādhikaḥ puṃsāṃ duḥkhadaḥ syācchata krato /
śrutyasāṣṭāmrakaṃ pīṭhe brahmācyuta vibhāgataḥ //
p. १०b)
liṅgasthaulya pramāṇena randhraṃ syāt kaśilākhavat /
vasvasañcottame liṅge dṛśyaṃ bhūta yavaṃ bhavet //
yavārddhārddhantu cānyeṣāṃ hrāsayet kramatastataḥ /
samāsena samuddiṣṭaṃ pīṭhaṃ brahmaśilādikam //
suradhāmāni kathyante bhūparīkṣādi pūrvakam /
iti mohacūrottare pīṭha brahmaśilādi prakhyāne tṛtīyaḥ paṭalaḥ //
ataḥ paraṃ pravakṣyāmi bhūmeścaiva parigraham /
śalyoddhārādikaṃ sarvaṃ valikarma gṛhādikam //
saraḥ sunalinīcchannaṃ nirastaraviraśmiṣu /
haṃsakākṣika kalhāra vīthī vimalavīciṣu //
haṃsakāraṇḍa vā krauñca cakra vā kavirājiṣu /
paryanta pūritacchāyā viśrānta jalavīciṣu //
puṇyakṣetrādi śaileṣu nirharopānta (?) bhūmiṣu /
nadītīre taḍāge vā vāpī puṣkariṇī taṭe //
catvare dīrghikādyāsu śṛṅgāṭe ca catuṣpathe /
ramante devatā nityaṃ vaneṣū pavaneṣu ca //
grāmakheṭapurādau tu svāmitvaṃ yatra vidyate /
ādau parīkṣya bhūbhāgaṃ varṇināṃ śubhamicchatām //
sitāvipre nṛpe raktā pītā vaiśyo sitetarā /
dīpakhāta jale nādau varṇānāṃ lakṣayecchubham //
pūrvaplavā nṛpasyoktā vaiśye syād dakṣiṇaplavā /
udak plavādvijātīnāṃ śūdrāṇāṃ paścima plavā //
pūrvottare śato nimnā sarvasādhāraṇā mahī /
uptavījā tu sañjātā tṛtīye hyuttamā mahī //
pañcame madhyamā proktā saptame vādhamāsmṛtā /
yāmye na godhanaṃ cāpye saumye sasyaṃ harerjalam //
p. ११a)
nāti mṛddīna kaṭhinā sukhasparśā samāghanā /

snigdhā gurvī dṛkā śuddhā sugandhā doṣavarjitā //
svāṃdūdakāna sphuṭitā surūpāti manoharā /
sa garbhā soṣarāchidrā sa satvā ca sa śoṇitā //
pūti gandhādibhirduṣṭā jñātvā samyak tyajen mahīm /
evaṃ parīkṣya bhūbhāgaṅgā hyodoṣavivarjitaḥ //
sadvāratithilagnendu yutehni japamaṅgalaiḥ /
evaṃ parigrahecchakra śivakumbha bhrameṇa tu //
sumāṃsutakṣitāṃ kṛtvā sīmāśuddhi puraḥsarām /
tataḥ prasārayet sūtramācāryaḥ śilpibhirvṛtaḥ //
udīcīṃ dhruvavedhena prācīmvā dhruvatārayā /
puṣpapauṣṇamaghāvedhādatha saṃkvādi sādhanaiḥ //
evaṃ pūrvā paraṃ jñātvā madhyeṃ kaṃ pārśvayorviyat /
matimān tulya sūtreṇa yathā syād dakṣiṇottaram //
tatopyarddhaṃ samādāya vidikkoṇeṣu lāñchayet /
caturasrantataḥ kṛtvā navadhā vibhajet punaḥ //
vāyavyā nalarakṣeśa gato vaṃśau śacīpate /
rajvaṣṭakantu kartavyaṃ ṣaṭpadantripadaṃ hare //
tataḥ sragvali dhūpādyaiḥ pūjayed vāstu gānsurān /
tanmadhye pūjayet pṛthvīṃ dhārikāṃ śakti rūpiṇīm //
vāstuṃ saṃpūjayet paścād brahmāṇañca śacīpate /
randhrādhipaṃ vijānīyān marīcyāghārasādhipāḥ //
dvipadā āpavat sādyā jñeyāścāṣṭau surādhipa /
dvātriṃśad devatā bāhye harādyāḥ padikā sthitāḥ //
brahmādiditiparyantāścatvāriṃśacca pañca ca /
vāstvaṅge devatānāñca saṃkhyā hyeṣā purandara //
vahirīśādi ca rakādyāḥ skandāyāḥ pūrvataḥ sthitāḥ /
ityaṣṭau devatā vāhye evaṃ vāstu naraḥ sthitaḥ //
p. ११b)
randrādyā lokapāḥ pūjyā ye cānye tat samāśritā /
bhūta vargāśca ye tatra sragdhūpavalibhirvaraiḥ //
sarva marmamayo vāstustasyāt pīḍānna kārayet /
cālayitvā yavaṃ vārddhaṃ kiñcit pūrvottarannayet //
vastau pracālite śakramarmaughaścalito bhavet /
evaṃ yat kriyate dhāmasurāṇāṃ vāstu pūrvakam //
tadiṣṭa siddhaye jñeyamanyathā tu viparyayaḥ /
śākunoktyā janoktyā vā prāṇīnāṃ sūtra laṃghane //
kaṇḍūpa nādi vijñānairjñātvā śalyaṃ samuddharet /
kaivalya jñāna sampanno jyotiḥ śāstra vidhānavit //
adhyātma jñāna kuśalaḥ śalyoddhāre labhed yaśaḥ /
jalāntaṃ karkarāntaṃ vā khanedvāroparodhataḥ //
karāpūraistu pāṣāṇairmṛttikāṣṭāṅgulāntaraiḥ /
tāvadā pūrayet khātaṃ yāvat pādonamāgatam //
bhūtalaṃ susamaṅkṛtvā sūtrayitvā yathā purā /
śilānyāsaṃ prakurvīta tāsāṃ saṃkṣepa lakṣaṇam //
caturasrā hastamātrāḥ pañcavasva''gulocchritāḥ /
paṅkajāṃkāghaṭāḥ pañcaratna madhyādi pūritāḥ //
pañcagavya kaṣāyādi dhautāḥ suddhāḥ suveṣṭitāḥ /
nandā bhadrā jayā riktā pūrṇākhyābhiḥ supūjitāḥ //
dharādi tatva vinyastā buddhyanta padagarbhitāḥ /
tatrātma tatvaṃ mātrāntaṃ vidyā tatvaṃ manottaram //
garvabuddhī tṛtīye tu tatastatvādhipābhyaset /
sa lokape śive yaṣṭe dūtāgnau saṃvibhājite //
tarpiteṣu ca mantreṣu samastā dhvani śodhite /
nyaste tatra śilāvrāte kuṃbhanyāsa puraḥsare //
p. १२a)
padmaṃ vātha mahāpadmaṃ śaṅkhaṃ marakatantathā /
samudraṃ pañcamanteṣu nāmamantrairviśodhanam //
pūjayitvā purā vāstuṃ madhye śaktiṃ niveśayet /
tasyopari samudrākhyaṃ pūrṇāntasyorddhato nyaset //
vahnyādau vinyasecchaktiṃ padmādīnānniveśanam /
sthāpitavyāḥ sunandādyābhittigarbhe suniścitāḥ //
ucchreyeṇottamaṃ pīṭhaṃ prāsādārddhena kīrtitam /
madhyamaṃ pādahīnantu uttamārddhena kanyasam //
evamācinuyātpīṭhaṃ sulepasandhivarjitam /
garbhabhityādi vinyāsaṃ tadūrdhvantu śacīpate //
koṇahastaṃ samārabhya koṇavṛddhyā purandara /
ṛturāmāntaparyantāḥ prāsādāgrahasaṃkhyayā //
kharūpādbhuta vṛddhyā vā khabhūtāntāna daiva tu /
nāgabhakte yugaiḥ pīṭhaṃ garbhaḥ kāryo divākaraiḥ //
bhittayo vasuvedaiśca jaṃghābhitti samocchritā /
śikharandviguṇaṅkāryaṃ śukāghrāśikharārddhagā //
pṛthutvaṃ garbhavat kāryaṃ tṛtīyāṃśena nirgamam /
pīṭhaṃ vā liṅgamānena pīṭhārddhena paribhramaḥ //
pīṭhavacca smṛtaṃ dvāraṃ dvidhoccaṃ bhittayoparāḥ /
śukāghrā pūrvavajjñeyā jaṃghā śikharaṃ śatakrato //
caturasre caturbhakte vedagarbhārddha pīṭhake /
liṅgaṃ pīṭhasamaṃ dvāraṃ bhittayaśca tathā vidhāḥ //
garbhavannāsikā tatra pīṭhakoṇāntaroṅgatā /
samaṇḍape sarāṃśena vedagarbhārddha nirgatā //
randhrabhakte padaṃ pīṭhaṃ garbhobhityantaraṃ punaḥ /
padikā ca vahirbhittiḥ śukāghre ca padodgate //
p. १२b)
hemādi ratnaliṅgānāmukto paṅguptihetutaḥ /
āsādi vāṇavṛddheṣu hastarāśau dvidhā kṛte //
liṅgavat pīṭhamarddhena saikenāvaraṇatrayam /
dvyadhikena vahirbhittiḥ śukāghrādi puroditam //
vedayugmāditaḥ kṛtvā koṇahastavivṛddhitaḥ /
rasarāmānta paryantaḥ prāsādānāmanukramāt //
liṅgadairghya samaṃpīṭhaṃ tatribhāgā vṛti trayam /
vahirbhittiśca pīṭhārddhaṅkararāśau karāhate //
dhāmatulyantu randhrāntaṃ bhityantaṅgarbhamānakam /
brahmasūtra śukāghrādvādhāmakoṇācca sūtrayet //
dvādaśaite srāndhārāṇānturyāstāḥ syuḥ purandara /
prāsāda śatasaṃsthānā bhuktaye muktaye hitāḥ //
iti saṃkṣepa saṃsiddhaṃ lakṣaṇaṃ sarvadhāmasu /
viśeṣa vyaktayeśakra pṛthag bhūtannigadyate //
ṣoḍaśārkāṣṭamaṃ bhāgaṃ vahiḥ kṛtvā purandara /
jyeṣṭhādīnāṅkrameṇaiva mervādau rūpasiddhaye //
merūstatpūrvaviṣkambho himayugbhadrako gajaḥ /
vimāno harihaṃsau ca śrīvatsotha khagādhipaḥ //
vaḍamīturya vasvastro vikārāstro gṛhādhipaḥ /
vṛttaścendra kalāsaṃkhyā svādhārāśca purandra //
bhadrastu pañcadhā jñeyo jñeyo vṛttaścaturvidhaḥ /
śrīvatsopi tathā jñeyastrividho mandirādhipaḥ //
vibhajya lakṣaṇaṃ spaṣṭaṃ mervādaute nigadyate /
sūryendu bhājite kṣetre tiryag veda vibhājite //
catuṣkoṇe rasan tyaktā tat piṇḍī syād viparyaye /
saṃveśa nirgamaṃ śakra śeṣaṃ jñātvā vivartayet //
p. १३a)
tuṣṭiṃ vāṇānalairveśaścaṇḍīvāraguṇairgatiḥ /
caturthe yatra bhaṅgāghaṃ kuryānmadhya rathoṅgatim //
sūryadigrasabhāgaistu śeṣamevaṃ vivartayet /
caturdvāraścaturghrāṇaśṛṅgaṣoḍaśanāsikaḥ //
vālavedānaladvidvibhūmikāghāṭa pañcakaḥ /
kāmārkeśadigaṣṭhādhi yūti śṛṅgaṃ tatoṣṭakam //
vedikorddhe sahaikena sapādantu śataṃ bhavet /
vedī nitambayormadhyaṃ khākāśa dvaya bhājitam //
tatrādyā bhūmikā kāryā viṃśadbhāgaistadarddhataḥ /
bhāgaika hrāsato nyāsāmucchrayaḥ kramaśo hare //
bhūṣaṇairbhūṣitā kāryāḥ ṣoḍaśaiva tu bhūmayaḥ /
śukāghrārddhaṃ caturdikṣu surūpā syurmṛgārayaḥ //
vedikopari karṇeṣu vedīvyāsa tribhāgataḥ /
mṛgārayo vidhātavyāḥ keśarālaṅkṛtā hare //
daṃṣṭrā vikaṭaghorāsyā mastakanyasta pucchakāḥ /
sarvāvayavasaṃpūrṇāḥ sarvaśobhāsamanvitāḥ //
vedikorddhaṃ caturdikṣu catvāro nararūpiṇaḥ /
dikpālairapsarogāt vidyātadgrahakinnaraiḥ //
mātṛbhirgaṇavidyeśairbhūṣayennavabhūmayaḥ /
garbhoṣmaṇā mañjarīṇāṃ prāyaḥ pātabhayaṃ bhavet //
dve dve randhre tataḥ kuryād bhūmau bhūmau jalāntare /
surūpaḥ kathito merūrmandaraṃ śṛṇu sāmpratam //
vedavasubhājite kṣetre tiryag brahmānanaiḥ kṛtaiḥ /
karṇaṃ gatyānalatyāgāt koṇa piṇḍīguṇāṃśakaiḥ //
saṃveśānairgamau kāryau ṛtu koṇa karairhare /
p. १३b)
madhyoṅgamaḥ prakartavyo bhūbhupavana vibhākaraiḥ //
anena vidhinā sarva vartanaṃ sarvavāhuṣu /

bhuvaścaturdaśaivātra yuktāḥ koṇeṣvayā śrayaiḥ //
caturā ghāṭakaiḥ sopi bhūtavedāgni locanaiḥ /
vedī nitambayormadhyamekaṣaṣṭyuttaraṃ śatam //
prathamāṣṭā daśairbhūmi ratnāstvekaika mardanāt /
dvārāṇyasyāpi catvāri catasraḥ śukanāsikāḥ //
prathamāyāṃ trayoviṃśadevaviṃśa dvitīyake /
ūnaviṃśattṛrtīye tu caturthe daśasapta ca //
ekaṃ prādhānikaṃ śṛṅgaṃ śukāghrāsu ca ṣoḍaśa /
mandiraṃ vartayedevaṃ saptānavati śṛṅgakam //
pūrvokta bhūṣaṇairyuktaḥ surūpoyaṃ surādhipa /
ṣaṭtriṃśa bhajite kṣetre tiryag veda vibhājite //
madhyadeśe bhavedasya bhāgairaṣṭabhirudgatiḥ /
ādau tiryaktrayaṃ madhyādekaṃ cāntastrayantathā //
luptvā vinirgatirvedairyāvatkoṇamavāpnuyāt /
brahmāsyaistu tataḥ koṇaḥ kailāsamiti vartayet //
caturdvārañcaturnāsaṃ caturmaṇḍapa śobhitam /
vedīnitaṃvayormadhye ṛtu dvandvendu bhājite //
bhūpāṃśaiḥ prathamā bhūmiḥ śeṣāstvekaika vicyute /
caturā ghāṭakaḥpi catustribhṛdvibhūmayaḥ //
vasvinduḥ prathamā ghāṭe dvitīye caiva ṣoḍaśa /
caturdaśa tṛtīye tu caturthe dvādaśaiva tu //
śukanāsāsu śṛṅgāṇi ṣoḍaśaikantu maulikam /
prāsādoyaṃ priyaḥ śaṃbhoḥ saptasaptati śṛṅgakaḥ //
caturasrī kṛte kṣetre vasu locana bhājite /
karṇagatyāguṇatyāgāt koṇapiṇḍī guṇāṃśakaiḥ //
netrāṃśe na ratho jñeyo guṇāṃśairaparastataḥ /
p. १४a)
darśanāṃśarathaḥ śakra syādevaṃ śeṣa vāhuṣu //
bhadra eṣa samprakhyātaḥ karturiṣṭha vibhūtidaḥ /
śikharākulaḥ sa evoktaḥ sarvaḥ sarvārthasiddhidaḥ //
kṣudrabhadrasvarairbhakte pārśvayorlocanacyuteḥ /
trimadhyo nalaḥ yuktastu hitoyaṃ nalinastadā /
śrīvatsa śikharovāyaṃ nandanaḥ kartṛbhūtikṛt /
yugāste bhūtabhāgena karṇāddhe bhramavartanāt //
vṛtto natapṛṣṭogre dvyasrastuṃgāprakogajaḥ /
vedāste rūpa yugmāṃśeradho madhye viparyaye //
veśaścatubhiraśenastaṃbho yugmaistu koṇagaḥ /
evamanyaṃ ca catvāra āghāṭā eka mānanam //
vedarāmadvirūpaistu āghāṭāścaturo matāḥ /
śukāghraikenduśālāyāṃ nādyeśasya viveśanam //
bhūtāhna bhājite śikhare prathamābhūḥ purandaraiḥ /
ūrdhvamekaikasaṃhrāsād bhavanti daśabhūmayaḥ //
tribhānyā saptadaśataḥ pañcaśacchikharānvitaḥ /
vimānoyaṃ vimānībhiryukto vai mānavarddhanaḥ //
caturasrī kṛte kṣetre padandatvā tu pṛṣṭhataḥ /
vṛttavad bhrāmayed agre dvi koṇo vṛttagarbhakaḥ //
tato jaṃghā pradeśe syān nirgataḥ kiñcid ūrdhvataḥ /
keśarālaṅkṛtaḥ siṃho munimūrddhādi bhūmikaḥ //
priyo bhaven nṛsiṃhasya siṃhākārogra nāsikaḥ /
ibhakuṃbha karṇayormadhye prasakta haribhūṣaṇaḥ //
vedāste turyadhā bhakte pārśvayorjagatī yute /
garbhāścaiva caturbhāgaistrayo vṛttastu madhyagaḥ //
syācchukāghrāyuto haṃso vimānasyaiva jaṃghayā /
p. १४b)
bhadrasyaiva nitamvosya śrīvatsa syaiva mañjarī //
haṃsaśobhita śṛṅgāgro haṃsaḥ keśava bhūmikaḥ /
hitaścatulya dharmābhyāṃ saṅgataṃ pārśvayordvayoḥ //
brahmābja pīṭhago madhye harīśau vāma dakṣiṇe /
atha madhye haraḥ kāryastadā dakṣe pitāmahaḥ //
vipadrūpāṃsite dvābhyāṃ koṇo madhyarathastribhiḥ /
sārddhatoya rathaḥ śakra khurādyairbhūṣaṇairyutaḥ //
śṛṅgāṇyasya tu catvāri bhuvaḥ pañcarathāstathāḥ /
vibhūtaye satāṃ khyātaḥ śrīvatso varddhamānakaḥ //
caturasre sūrya saṃchinne tribhiḥ syān madhyago rathaḥ /
bhāgārddhe nāntarantyaktvā dvābhyāmuparathaṃ viduḥ //
tadarddha nirgato dvābhyāṃ koṇaḥ sampūrṇaśālake /
kṣarakuṃbhādi saṃyuktamapsarogaṇaśobhitam //
jaṃghā madhye tu valayākhyā paṭṭikābhiḥ subhūṣitā /
andhārikā dvayo petā laṃghorddhaṃ syādvaraṇḍikā //
paṭṭikābhirvasantaistu kaṇṭhehārāvalī yutām /
bhūṣaṇaiścandraśālāghaiḥ śṛṅgaireṣa subhūṣitaḥ //
yena siddhāsurāśakra yatra siddhaḥ svayaṃ śaśī /
lābhabhāgātsite kṣetre khaṇḍaśālepyayaṃ vidhiḥ //
sārddhe noparathaḥ śakra vipakṣe yo vināśakaḥ /
bhuktaye muktaye śastaḥ śrīvatsoyantṛtīyakaḥ //
vikārabhījite kṣetre caturbhirmadhyago rathaḥ /
sārddhe bhāgāntarantyaktā tathoparaya sthitiḥ //
bhāgārddha nirgatistasya tribhiḥ koṇaṃ purandara /
śālavadbhūṣaṇairyukto viśeṣālloka nāyakaiḥ //
rūdraiḥ krīḍā vinodāghairgaṇairyakṣaiḥ suraistathā /
p. १५a)
divya bhūtyai hitaḥ kartuḥ śrīvatso nandivarddhanaḥ //
turyabhāgī kṛte kṣetre ko'tulyāścaturdiśam /
dhāmavistara pādena niṣkāsāḥ sarva eva te //
ṣaḍasro madhyagarbhosya staṃbhādi racanā vahiḥ /
sa sarpa kaṭikaṇṭhosya sa kuṭādaśa bhūmayaḥ //
viṣṇurmadhye śivo dakṣe vāmatastu pitāmahaḥ /
pucche lakṣmīḥ pratiṣṭhāpyā garuḍoyaṃ hari priyaḥ //
peṣṭakastuṅga nāsaśca pakṣāgrasthā hi sūdanaḥ /
nāgāṃśa ṣoḍaśa tyāgān māsasaṃ varddhitā patiḥ //
yugadānātpuraḥ siddhaḥ śukāghro vaḍabhī hare /
vyaktaliṅge svayaṃ yojyaścaṇḍikādau viśeṣataḥ //
vistārād dviguṇot sedhaḥ phāṃsādi kṛta saṃvṛtiḥ /
pārśve siṃhadvayopeto madhye kalaśa yuto varaḥ //
vedāsraḥ sa tathaivoktaḥ surādi bhūṣaṇānvitaḥ /
śikhāyāḥ saṃvṛttiḥ paṭṭairnirvikāraḥ śivaḥ priyaḥ //
caturasrī kṛte kṣetre karṇārddhāṣṭāṃśa vicyute /
tatpramāṇe ca vedāsre dikṣu karṇamiti kṣipet //
pātiteṣu ca sūtreṣu dikṣvaṣṭāsroṣṭabhūtidaḥ /
madhyabhāge karaṃ kṛtvā asṭabhyāṃ madhyato hvayet //
tanmānaṃ vāhyataḥ kṛtvā dviguṇādvyaptṛlaṃghanāt /
sopi bhūti prado jñeyo bhūṣaṇādyaḥ purandara //
caturasraścaturbhadraḥ sāndhāraśca tribhūmikaḥ /
dārūjo gṛharājoyaṃ gṛhākāraḥ praśasyate //
gṛharājasamaḥ kintu vinā bhadraiḥ punaḥ punaḥ /
paṭṭaśālānvitopyarddha gṛharājaḥ prakīrtitaḥ //
ekabhūmirdvibhūmirvā paṭṭaśālā vivarjitaḥ /
sarvadevālayaṃ śakra mārtaṇḍasya viśeṣataḥ //
karṇārddhāṣṭāṃśasantyāgāt paribhramaṇavartitaḥ /
p. १५b)
vṛttaḥ kuṃbhaḥ subhūṣāḍhyaḥ khyātaḥ kuṃbhaḥ surādhipa //
agre śukāghupā yukto vṛṣonte caturasrakaḥ /
sa eva vāhyato vṛttaḥ paṭṭakaiḥ suvibhūṣitaḥ //
gvāvṛkṣo vṛtta evasyānna bhaved bhavaṃ vināvṛṣaḥ /
etad devālayaṃ proktaṃ mukhyataste surādhipa //
anyonya miśra bhedaistu phalaṃ miśrantu yajvanām /
mervādi laghusaṃsthānāḥ prasādācchandanāmakāḥ //
caturhastādadhaḥ śakra prāsādāścāti kṣudrakā /
navadhā bhājitaṃ kṛtvā pīṭhaṃ bhāga samaṃ bhavet //
dvibhāgaṃ garbhavistāraṃ bhittayaśca purandara /
caturhastādivasvantā bhūtabhāgavibhājitāḥ //
pīṭhaṃ bhāgasamaṅgarbhantathā bhittiḥ śacīpate /
ucchritirbhitti hīnānāṃ sa jaṃghā dviguṇā matā //
vartanāṃ śikharāṇāñca kathayāmi tavādhunā /
jaṃghorddha dviguṇocchāye pṛthutve daśadhā kṛte //
ucchrayasya caturthāṃśe caturddhā bhājite sati /
indu kaṇṭhopamaiḥ sāraḥ pade kuṃbha samunnatiḥ //
ṣaḍbhirvedī tribhiḥ kaṇṭhaḥ śeṣaiḥ śikharasaṃvṛtiḥ /
tiryagūrddhañca bhūtāṃśaistyājya bhāge kṛte sati //
bhāgabhāgānupātena bahutve ca tathā bhavet /
tiryak caturguṇaṃ sūtraṃ kṛtvā vā vartayeddhare //
sāndhārikāśrayāṇāntu mervādīnāṃ yathākramam /
andhārikā vihīnānāṃ maṇḍapānvitalakṣaṇam //
dhāmagarbhañca tatkarṇabhukanāsā garbha karṇataḥ /
sūtraṅgṛhītvā'bja yoniḥ śukāghrā dhāmakoṇataḥ //
prāsādasyārddha vistārastadagre maṇḍapaḥ śubhaḥ /
śikharantriguṇaṃ yeṣāṃ pādonaṃ sārddhaṃ dṛgguṇam //
sa pādaṃ dviguṇaṃ vātha jaṃghā teṣāṃ tribhāgikā /

p. १६a)
tadūrdhvaṃ turyadhā bhājya śamāṃśaṃ turagāṃsitam //
tribhirvedī tadūrdhvantu kaṇṭho dvābhyāṃ śiroṃśataḥ /
pādo na vṛttavat kuṃbhaḥ śeṣaṃ pūrvavadā caret //
kaṇṭhādūrdhvaṃ caturdikṣu dhvajādhārāṇi kārayet /
caturṇāmeva daṇḍānāṃ sthitiḥ syād vedikopariḥ //
sarveṣāṃ maṇḍapānāntu nāsikānta śikhocchritiḥ /
phāṃsaiḥ saṃvaraṇaṅkāryamantaḥ kroḍe karoṭakaiḥ //
ṣaḍbhiḥ staṃbhaiḥ sa rūcakādyaiḥ kuṃbhādyaisturyadhāsanaiḥ /
caturbhirnandikādyaiśca śirobhiste virājitāḥ //
staṃbhasaṃkhyā samāyuktāḥ pṛthuktyaṃjñāṃ bhajantite /
catuḥṣaṣṭisamārabhya staṃbha dvitayavarjitāḥ //
śrīvatsādi sa sūtrāntāḥ saptaviṃśati maṇḍapāḥ /
idānīṃ dvāra nirdeśaḥ samāsātte nigadyate //
vikārāṃśmaṃ vinā tulyaṃ vasvaṃ śodhika vistaram /
dviguṇañca samucchedhaṃ jyeṣṭhādau liṅgamānataḥ //
karṇasūtre rasairbhakte catubhirvāsamucchritiḥ /
kṣudradhāmnā mayaṃ nyāyo draṣṭavyaḥ pākaśāsana //
khavedaikaṃ samārabhya khamunyanta manu kramāt /
viyadindūcyute dvāraṃ bhūta ṣaṭkairgrahāntikam //
aṅgulairvyakta liṅgānāṃ tadarddhaṃ vistareṇa tu /
tatpādena smṛte śākhe tayoḥ sthaulyantadarddhatāḥ //
dvipādandehaliścārddhādunnatā vasu hānitaḥ /
ūrdhvasthāśca surāṃ dhyakṣa suvibhaktāḥ susaṃcitāḥ //
pratiśākhāstribhāgena nyūnā kāryāḥ parasparam /
śaśirāmaśarairaścairnāgāntāḥ syuryathā kramam //
p. १६b)
turyāṃśena pratīhārau nandī kālaśca śākhayoḥ /
saridvayaṃ bhāra vāhau mālāvidhau ca kinnarau //
gaurgiri hasti yugmaśca tataśca śeṣa vāsukī /
śākhādhikyepyayaṃ nyāso nyūne nāgādibhiścyutiḥ //
itonyat yatra valyādi yathā śobhaṃ vibhūṣayet /
gaṇaṃ lakṣmī yakṣa kanyā viṣṇvīśau grahagāyakāḥ //
nṛtyeśo mātaraścaiva kramādūrdhvaṃ vyavasthitāḥ /
dvārāgre arddhacandrañca śaṃkhayugmādi bhūṣitam //
prāsādāya yutaṅkāryanna nyūnannādhikaṃ hitam /
yajamānānu kūle tu deśikaḥ su samāhitaḥ //
toṣito yajamānena dvārāropaṇa mārabhet /
dvārāṅgāni kaṣāyādi śuddhānyācchādya vāsasā //
nyastā tu dhārikāṃ śaktiṃ śāktāṃ mūrtintataḥ punaḥ /
tritatvandevatā yuktaṃ śivaṃ sāṅgañca vinyaset //
agnau santarpya saṃśodhya prokṣyasaṃspṛśya rodhayet /
susaṅgodhye pratīhārāñchivājñā padavodhitān //
dvāra pramāṇakaṃ vāstuṃ pūjayitvā pratarpayet /
yanmukantu bhaveddvāraṃ tarpayet tad diśāpatim //
ratnanyāsaṃ tataḥ śaktiṃ jñātvā lagnanniveśayet /
purāmadhyaṃ suvijñāya kiñciduttarato yathā //
kṛtvā ca mantravinyāsamachidramava dhārayet /
dvāravattoraṇānāñca pratiṣṭhā syāt purandara //
vittaśāṭhyādasau kartā sthāpakādīṃśca tarpayet /
prāsādaṃ ghaṭayecchakra yāvadvedyantamāgatam //
śukanāsā samāptau tu vedyadho bhūmikāntare /
kṛtvo varakantatra suguptañca suśobhanam //
p. १७a)
rūkmaraupyārkajaṃ vāpi ratnādi pañcakānvitam /
pāradaṃ vinyaset tatra gandhasragvastrabhūṣitam //
prakṛti rūpaṃ ghaṭaṃ dhyātvā madhye padmaṃ vicintayet /
darpaṇādau kṛta snānaṃ prokṣayet sa pidhānakam //
nyastvā tu dhārikāṃ śaktiṃ ṣaḍucchañcāsanantataḥ /
śakti mūrti samāyuktantatra kumbhanniveśayet //
tanmadhye vinyased bhūya aiśvarīṃ śakti madhyayām /
caitanyantu samāhūya vinyaset samarasena tu //
śakti saṃpuṭa madhyasthaṃ haṃsaṃ vindu svarūpiṇam /
dīpyamānaṃ svatejobhiḥ sandhāryāṇucidaṃśakāt //
sthiradhīḥ samaraso bhūtvā śivājñā pada bodhitam /
svasaṃvityā samādāya pūrakeṇa nyased ghaṭe //
tatkarmānu grahātmatvamadhikāramalānvitam /
puruṣārtha parijñānamupāde yakṣamaṃ padam //
śivenādhiṣṭhitaṃ kṛtvā sarvavighna bhayaṅkaram /
tritatvaṃ devatā yuktannyastvā śodhya nirūdhya ca //
prāsādasthiti paryantaṃ kartuḥ karmānupūrakam /
jvalanvai dṛśyate vighnaiḥ prāsādaścāti duḥsaha //
tato bhūta valiṃ datvā tṛptā bhavatha sarvadā /
vācayitvā matantaistu tṛptāste sarvadā vayam //
evaṃ kṛte sa rāṣṭrasya rājñaḥ kartuḥ samīhitam /
phalamutpadyate śīghramārambhaḥ śreyase sadā //
vidhāya vedikā bandhaṃ kaṇṭhasārādikañca yat /
mervādi cchandakāḥ proktāḥ suvibhaktāḥ pṛthak pṛthak //
khurakuṃbhādi vinyāsaṃ teṣu leśānnigadyate /
p. १७b)
ucchrayannavadhā bhājyaṃ bhāge kuṃbhādi kalpanā //
jaṃghabhāgadvaye noktāvaraṃḍādyantadūrdhvataḥ /
sārddhaliṅgañca nirvṛttantatordhva śikharaṃ yathā //
rathānuratha koṇādi khurakuṃbhādi bhūṣitam /
prāsāde kārayed etān pradhānāṅgamapīḍayan //
pīḍite tu pradhānāṅge mahāndoṣaḥ prajāyate /
rājñaḥ kartuḥ prajānāntu duḥkhaṃ prāṇāntikaṃ bhavet //
racanā kṣetrādvahistasyād pādāyaṃ vicakṣaṇaḥ /
hastasaṃkhyāṅgulaṃ śakra na nyūnannādhikaṃ kvacit //
nyūnādhikepi doṣaḥ syād ityāha bhagavāñchivaḥ /
rūparāmairbhajedāghamūrdhvaṃ tiryagrasairbhavet //
bhāgaveśātsaraiḥ pādo vedaiḥ kuṃbhastathā nalaiḥ /
veśād bhāgocchritaḥ kāryo vasantaḥ sorddha paṭṭikaḥ //
valayākhyā yutaḥ kalaśastadūrddhve vasunoṅgataḥ /
praveśavad viniṣkrānto vṛttākāronuyā tataḥ /
kuṃbha kalaśa yormadhye chedo bhāga viparyayaiḥ /
tadūrdhve tu vasantākhyo yathāpūrvamudāhṛtaḥ //
ūrdhvaṅkaṇṭhika yā yukto vasanto nirgamāt punaḥ /
tadūrdhve vedabhāgaistu paṭṭikā caturasrikā //
kalaśa paṭṭikayocchedo veda tulyo yathā bhavet /
bhāgaika veśatocchrāyo vasantastripraveśataḥ //
ūrdhvapaṭṭika yā yuktaḥ paṭṭikorddhvantu kaṇṭhikā /
bhāga nyūnādhikorddhantu vasantaḥ syād yathā purā //
veda bhāgaistathā paṭṭistasyorddhamāya saṃvṛtiḥ /
jaṃghā madhye tu niṣkāsaṃ tulyā yaddviguṇonnata //
p. १८a)
daśadhā bhājitañcorddhaṃ tiryak pañca vibhājitam /
bhāgabhāga praveśena nirgamānmekhalā trayam //
caturbhiḥ paṭṭikā madhye tadūrdhvaṃ mekhalā trayam /
valayākhyātha madhye tu tadūrdhvaṃ syādadho yathā //
jaṃghorddhamāya niṣkāśaṃ datvā kāryaṃ varaṇḍakam /
vikāra bhājitocchrāyaṃ tiryag vedavibhājitam //
bhāgaika veśataḥ kārya paṭṭikā dvitayantataḥ /
paṭṭikaikā yutaṃ vātha vasantantatra kārayet //
tribhistu kuṃbhakocchrāyaṃ praviṣṭantad dvayena tu /
vasantaika yutaścorddhve vedaiḥ kaṇṭhasamudgamaḥ //
paṭṭikā dvitayaṃ bhāgaṃ nirgamāt kuṃbhakaṃ punaḥ /
tribhiḥ vā samucchritaṅkṛtvā śeṣaśobhā yathā bhavet //
kaṇṭhe tu kalaśākāro vasantaḥ syādadhordhvayo /
paṭṭikā bhūṣitautau tu śeṣaṃ syācchikharānugam //
candramālādibhiḥ kūṭairbhūṣaṇaistu vibhūṣayet /
evantu chandakāḥ sarve bhūṣaṇaiḥ suvibhūṣitā //
kandavedhyā virodhena śāntiḥ śreyaskarā nṛṇām /
vasu vedāṃsite dhāmni sārīsāraka bhūṣaṇam //
siddhyai muktyai samastāstu madhyaṃ lakṣānurodhataḥ /
adhastāt paṭṭike vṛtte sārordhvaṃ vṛtta paṭṭikā //
tasyordhvaṃ kurparī kāryāstadūrdhvaṃ kalaśaṃ viduḥ /
triśūlantu tadūrdhvaṃ syāt tayorlakṣaṇamucyate //
ṣaḍbhānu bhājite kṣetre kalaśaṃ vartayeddhare /
liṅgāyāma samāyāme tadarddhena tu vistare //
aṅgahīnāṃśatocchre dhārasāṃśaistu pravistṛtā /
pādapaṭṭī samuddiṣṭā bhāge nollāsa nirmitiḥ //
ucchrayo vistarastasya vedabhāgena suvrata /
p. १८b)
tatpaṭṭīpāda bhāgoccā yathā śobhā pravistṛtā //

kuṃbhikā tasya rāmāṃśairbhāgārddhena samucchritā /
kūrparaṃ vāma dakṣañca sārddhavahyaṃ śatocchritam //
sūtra bhrameṇa kartavyantataḥ skandhaṃ vivartanam /
kūrparānta dvibhāgānte savyaskandho bhramād bhavet //
apasavyo bhrameṇaiva dvibhāgānte śatakrato /
unnatā vistṛtā grīvāsārakarṇāṃśikā tataḥ //
brahmānanaiḥ kapolaḥ syādarddhabhāgasamucchritaḥ /
arddhe naiva samullāsaḥ padmaṃ netrāṃśakocchritam //
andhālairbhūṣayet kuṃbhaṃ guṇabhāgāvalaṃvitaiḥ /
aśoka pallavaiścitrairyadvā cūta samudbhavaiḥ //
kuṃbhāsyaṃ śobhayedetairyathā śobhā valaṃvibhiḥ /
lakṣānurodhataḥ kāryaṃ rūpaṃ nyūnādhikaṃ hare //
kalaśa lakṣaṇaṃ khyātaṃ triśūlaṃ vacmi sāmpratam /
dvandvānalāṅgulaṃ jyeṣṭhe veda yugmaistu madhyame //
rasa candraiḥ kaniṣṭheḥ syāt triśūlaṃ surasattama /
sa tāragolakatyāgādadhodaḥ syād dvayandvayam //
koṇāsre tuṣṭi tuṣṭyaṃśe madhyaśūlaṃ grahāṃśakaiḥ /
yakṣāṃśa vistṛtirmadhye tīkṣṇāgra manupātataḥ //
mūle bhāgapravistīrṇaṃ yadvā śobhānurūpataḥ /
mātrāṃśa vistṛtandīrghaṃ rasāṃśaiḥ sūtrabhramaṇāt //
madhye hastaṃ vyavasthāpya vṛttākāraṃ suśobhanam /
vahirmadhye karandhṛtvā madhye saptāṃśasaṃsthitam //
bhrāmayed dakṣa hastena pārśvayoḥ śūlasiddhaye /
adho rekhā dvayaṃ kāryamarddhacandro pumaṃ hare //
sārddhapakṣāṃśa sūtreṇa vistṛtirbhāgasaṃmitā /
śṛṅgayorvāhya rekhinyau vāhyavṛttena vinyaset //
p. १९a)
mdhyasthe caiva rekhe dve madhya vṛttena yojayet /
adhobhāga dvayaṃ kiñcid vibhāgāntarasaṃsthitam //
arddhacandravidhānena bhrāmayet syād yathā gatiḥ /
gaṇḍikā bhūṣitaṃ mūle kuśanturyāsrakantvadhaḥ //
śeṣarekhā vināśena triśūlaṃ parikīrtitam /
pārśvayorddhāmasūtreṇa vinyaset kalaśopari //
agre pṛṣṭhe ca yat sūtraṃ madhyaśūlena saṅgatam /
jagatī vandhakaṃ vakṣe dikṣu devālayaiḥ saha //
prāsādārddhena sā kāryā pādonā vātha tatsamā /
maṇḍapāgre ca tat tulyā caturasrā suśobhanā //
prāsādārddhena tadvāhye dikṣvaṣṭau devatā laye /
tadarddhaṃ vāhyatastyaktā bhittirvandhantu kārayet //
prāsādabhittivatkāryañjagatyā bhitti vandhanaṃ /
prāsāda samasaṃsthānākhurādi bhūṣaṇānvitā //
ūrddhvaṃ varaṇḍikā yuktā yathā vā tuṣṭi mā vahet /
ajaṃ nandīṃ mahākālaṃ prāci vā vajrapāṇinam //
arddhanārīśvaraṃ sūryamāgneyayāṃ vā hutāśanam /
mātṛcakraṅgaṇeśamvā kṛtāntandakṣiṇe sthitam //
aśvinau snāyu (bhṛṅgī)sannaddhaṃ nir-ṛtyannair-ṛte
nyaset /
mṛtyughnaṃ yoginaṃ devaṃ vāruṇe varuṇannyaset //
ṣaṇmukhaṃ viśvakarmāṇaṃ vāyavyāmeṇagaṃ nyaset /
kuberaṃ lokapairyuktaṃ saumye devīmumāṃ nyaset //
cakriṇaṃ caṇḍanāmānamīśānaṃ vā svagocare /
prāsādābhimukhāḥ sarve madhyasūtra vivarjitāḥ //
maṭhaścāntaka digbhāge liṅgināṃ sthitaye hitaḥ /
p. १९b)
yataste dakṣiṇāsāyāṃ vaseyuḥ śivabhāvitāḥ //
prāsādavistaraṃ sūtrantanmānañjagatī vahiḥ /
prākāraṅkārayet tyaktā tataścāśramiṇāṅgṛham //
maṭhāgre tatsamantyaktā siṃhoyaṃ dakṣiṇe sthitam /
vṛṣoya paścime jñeyaṃ dhvajeyaṃ pūrvataḥ sthitam //
vipulaṃ vā prakartavyaṃ karturicchāvasena tu /
caturasre śarairbhakte madhyantyaktā vilopayet //
gṛhāṇāṃ svecchayā nyāsaḥ saumye syād vaśanirgamaḥ /
ekabhaumaṃ dvibhaumaṃ vā tribhaumaṃ vā yathāsukham //
dīrghaśālā vṛtaṃ vāhye prāciyāgālayānvitam /
pākādi gṛha vinyāsaṃ yathāyogaṃ niveśayet //
pūrvoktamantarañcārddhantasyāpyarddhaṃ yathāyatham /
maṭhikaikā trayaṅkāryaṃ paṭṭaśālā catuṣkikā //
bhūmayaḥ pūrvamuddiṣṭhā vittābhāve kuṭī matā /
samasūtraṃ su saṃsthānaṃ vāstu pūjāpuraḥsaram //
liṅgināñca gṛhaṅkāryammahāpuṇya jigīṣayā /
etadeva mahāpuṇyaṅkathayāmi tavākhilam //
saṃsthāpya sthāvaraṃ liṅgamprāsāde yad bhavet phalam /
tatphalaṃ labhate vidvān maṭhe saṃsthāpya jaṅgamam //
purādau nūtanārambhe ucchannevā purātane /
ādau saṃpūjayed vāstuṃ khaviyadindu bhājite //
carakyādyāḥ śarāvasthāḥ skandādyā vedasaṅgatāḥ /
ditīśāvantarikṣārci eṇa pitṛrūjānilaḥ //
padārddhārddha bhujaḥ śeṣāḥ padāvasthāḥ purandara /
tadvadā pādapastvaṣṭau marīcādyā rasādhipāḥ //
p. २०a)
svayambhūrvedasaṃsthastu pūjā homādi pūrvavat /
ādiliṅgairguṇāñjñātvā bhruvo yatra guṇotkaṭam //
sthānaṃ bhūbhṛnnivāsāya trividhantadbhutyapekṣayā /
viyadrasagrahairekaṃ viyannāgayamendubhiḥ //
khaviyadrasarūpaistu tṛtīyaṃ kṣetra lakṣaṇam /
caturasraṃ smṛtaṃ kṣetraṃ rājñāmāyatanasya tu //
durgādau sanniveśe tu pādabhāgāya taṃ smṛtam /
kanyasaṃ madhyamañjyeṣṭhannṛpā vāsaṃ vibhūtitaḥ //
sādhayitvā purā tatra sūtrantārādi sādhanaiḥ /
digvidikṣu samaṅkṛtvā jñātvā vai mandirāpatim //
prāsādavad yajed vāstuṃ śilānyāsantu kārayet /
pīṭhocchritiṃ tridhā jñātvā jyeṣṭhamadhya kanīyasīm //
brahmasthāne gṛhaṅkuryānnāgadikkaramānakam /
bhūtayugmaistato vāhye prākāraṃ parikalpayet //
diśābhiścāntarantyaktā khaviyattanubbirgṛham /
dakṣiṇe yamarānnastanedanāgairjaleśagam //
uttaraṃ rasa gotraistu pāda saṃvarddhitāni tu /
pṛthak prākāra guptāni śeṣāṇyarddhārddhato bhajet //
dhvajaṃ dhūmaṃ tathā siṃhaṃ śvāvṛṣokhara kuñjarau /
dhvāṃkṣañcaiva yathā nyāyaṃ pūrvādāvāyasaṃsthitiḥ //
pūrvavadantarantyaktā vedāsraṃ kārayed vahiḥ /
mūla gṛhasya pādena navadhā bhājayet punaḥ //
īśādau kathyate nyāsaḥ saṃkṣiptante prarandara /
śānti cihnālayandharmastvakāndhāna vastrakam //
p. २०b)
yugme pākañca pātrāṇāṃ bhojanārthopayoginām /
vitathe mantriṇāṃ sthāna mantra mārgopadeśinām //
śastramantaḥ puraṅgāt kastūrī sauca veśma ca /
tāṃ mūlaṃ saṅgrahaḥ strīṇāṃ pācakānstrī niyāmakān //
bhojyaṃ senāpatirmantrī vaidya gandhopajīvinām /
maṇipuṣpādi saṃsthānaṃ mukhye dūta gṛhantataḥ //
rājahastyādi saṃsthānaṃ kṣīrārthaṃ kāṣṭhikaṅgṛham /
utsāra kālayaṃ cānte ityevaṃ bhūbhujāṅgṛham //
mahārājādhirājasya jñeyametacchacīpate /
vihāya vāhyage hāni sthitirmadhya yathā grahaiḥ //
sāmānyasya nṛpasyaivaṃ kanyasasya viparyayaiḥ /
nyūnaṃ vāpyadhikaṅkāryaṃ jñātvā bhūti valāvalam //
hastyaśvādi kṛte śeṣaṃ subhṛtyānāṃ yathā sukham /
prākāraṃ kārayed vāhye śikhāhālādi bhūṣitam //
pratolī turya saṃyuktaṃ vedāmrādyaiḥ sumaṇḍapaiḥ /
aṣṭhahastocchritaṃ kāryam pṛthutvaṃ sudṛḍhaṃ yathā //
vahirvahisthitānāntu madhyasthānāṃ ruciryathā /
yākṣaṃ jalādhipaṃśākraṃ tridvāraṃ vāhayet sadā //
dakṣadvāraṃ sadāpihitaṃ saṅgrāmeṇa vinā hare /
vahiḥ khāti kapāyuktantadvahiḥ śastribhirbhaṭaiḥ //
saptaprākāra yuktaṃ vā mahārājādhi mandiram /
dvāre dvāre niyoktavyāḥ kāṣṭhikāḥ śaskiṇo bhaṭāḥ //
dṛḍhaṃ parīkṣitaṃ dvāraṃ vāhyato viśataḥ kramāt /
antarvāso na kasyāsti yāvannā vedayennṛpaḥ //
p. २१a)
rājñatva viditāstatra na viśanti kadācana /
evaṃ nityanuraktasya kalyāṇaṃ nṛpateḥ sadā //
dvāre dvāre caturdikṣu haṭṭaḥ kāryaḥ suśobhanaḥ /
pūrva haṭṭasya madhye tu āyataḥ saumyayāmyayoḥ //
nagarī niṣkāśa paryantaṃ haṭṭamārgaḥ suśobhanaḥ /
evaṃ dakṣe tathā varuṇe saumye mārga catuṣṭayam //

udak pūrvādi viprādī nyathā sthānaṃ niveśayet /
kharāsamāditaḥ kṛtvā koṇakoṇakaracyutam //
aṣṭādaśāvasānañca dairghyād gṛha catuṣṭayam /
caturṇāmapi varṇānāṃ jñātvā hāniṃ prakalpayet /
pūrvāmukhañjapaṃ śakraṃ pūṣā * *? rva dakṣiṇam /
sugrīvaṃ puṣpadantañca pracetaḥ paścimāmukham //
mukhyaṃ somañca bhallāṭaṃ dvāradairghyeṇa kārayet /
tadvāhye rakṣasārthantu bhṛtyavargānniveśayet //
prajāpālaḥ smṛto rājā tasmānnyāyayantu rakṣaṇam /
varṇānāmanupūrveṇa dharmaṃ deśāpayennṛpaḥ //
śruti smṛti purāṇāni āgamā dharma deśakāḥ /
etairyo vartate rājā sa rājyaṃ bhuñjate ciram //
purāṇaṃ vādhyate vedai rāgamaiśca taduktayaḥ /
sāmānyañca viśeṣañca śaivaṃ vaiśeṣikaṃ va ca //
vādhyavādhaka bhāvena novikalpaṃ vicakṣaṇaiḥ /
yadyathāvasthitaṃ vastu sarvajñastattadā vradet //
āgamānāṃ vahutve tu yatra vākya dvayaṃ bhavet /
kiṃ pramāṇantadā grāhyaṃ pramāṇaṃ śāṅkaraṃ vacaḥ //
granthād granthāntaraṃ ṭīkā sāpekṣa nirapekṣayoḥ /
p. २१b)
samādhanantapoḥ kāryamarthāpatyādi sādhanaiḥ //
evaṃ jñātvā surādhyakṣa nirvṛti paramāmvuja /
evaṃ dharmānvite rājñi svarāṣṭre sarvadā śivam //
nṛpālayādvahirdikṣurhaṭṭānāṃ pārśvayordvayoḥ /
pṛthaklīmā paricitāt prasādāt kārayen nṛpaḥ //
devatādhiṣṭhite sthāne dharmavṛddhirnṛpe yataḥ /
sanmukhā vimukhāḥ kāryāḥ karturicchāvasena tu //
viśeṣavimukhānāntu rūpakasanmukhaṃ rathe /
tadrūpaṃ bhūṣaṇopetaṃ tadveṣāyudhadhāriṇam //
varadābhayapāṇiñca nyasedevaṃ samāhitaḥ /
tulyamevaṃ dvayordṛṣṭaṃ rūpakaṃ sanmukhaṃ yataḥ //
evaṃ kṛte mahāśāntirnṛperāṣṭre tu sarvadā /
tairevāntaritoścānye prasādāt tadvahiḥ sthitāḥ //
sanmukhā vimukhāḥ kāryāḥ karturicchā vasena tu /
sastairantaritāste tu nate doṣāvahāhare //
devatā rūpakairyuktā guṇotkarṣaṃ vahantite /
tebhyo yenye vahirbhūtāstatrāpyevaṃ vyavasthitiḥ //
nagarādvahiścaturdikṣu lakṣmī yakṣādhipau nyaset /
vibhūtiñcintyamānau tu nṛpasya tannivāsinām //
nagarābhimukhau kāryau varadā bhayapāṇinau /
niyamastatkṛte dṛṣṭo na sarvatra purandara //
pūrvādau sarvato dikṣusvasthāne ye surālayāḥ /
sanmukhā vimukhāḥ kāryāḥ karturicchāvasena tu //
pūrvavallakṣaṇairyuktāḥ śānti śreyaskarā nṛṇām /
p. २२a)
evaṃ devālayairyukte yatphalantannigadyate //
dharma vṛddhirbhavennityaṃ kalyāṇaṃ sarvaprāṇiṣu /
rāja ca vartate nityaṃ sāmātyovalavāhanaiḥ //
nopasargabhayantasya prātirājyo na durgatiḥ /
dharmavṛddhirbhavet kartuḥ putrapautrānvayaiḥ saha //
evaṃ sarvatra vijñeyaṃ purādau devatā layāt /
asmādi kalpitānāntu liṅgānāṃ nṛsvarūpiṇām //
mānuṣaiḥ sthāpitānāntu nānyeṣāṃ pākaśāsana /
nāyaṃ vidhiḥ svayaṃ vayakte na vāṇe suranāyaka //
sanmukhau vimukhau kāryau sarvānugrahako yataḥ /
svocchavāṇe sadā devaḥ sannidhaḥ svecchayā śivaḥ //
prāṇināmanukampārthanna tayorniyamaḥ kvacit /
prāsāde dvāra vinyāse pīṭhe caiva tu maṇḍape //
jagatī pāda vinyāse pratiṣṭhāsu na vidyate /
mahadbhiḥ sthāpitānāntu liṅgānāṃ ghaṭitātmanām //
vidhiḥ pūrvoditastatra prāsādādau na kutracit /
bhūparīkṣāṃ samārabhya prāsādāntampṛthakpṛthak //
niḥsandigdhaṃ su saṃvedyaṃ sphuṭārthaṃ yat kramāgatam /
kathitante surādhyakṣa liṅgādau sthāpanaṃ śṛṇu //
iti mohacūrottare prāsādaprakhyāne caturthaḥ paṭalaḥ //
skanda uvāca //
kartuścaivānukūlena nakṣatrādau śubhe dine /
pratiṣṭhā śuklapakṣe tu śreṣṭhā codaggate ravau //
brāhmyaṃ śaivaṃ jalādhyakṣamāpyaṃ viśvādhi daivatam /
p. २२b)
nāgaṃ sauraṃ hariṃ mitraṃ somaṃ śakraṃ sadāgatim //
tvaṣṭādhi daivataṃ pauṣṇaṃ vasavañca śubhāni tu /
pratiṣṭhā sarvadevānāmetaiḥ kāryā śatakrato //
guruḥ śukro budhaścandro grahāḥ saumyāḥ prakīrtitāḥ /
dravyamāyuḥ prajāpuṣṭiṃ vāñchā prāpti karāstvime //
na nyūnānādhikā kanyā jalādhāraṃ śivodvaham /
koṇalagnaṃ sadāśreṣṭhaṃ pratiṣṭhāyāṃ śivāgame //
chāgaṃ yugmaṅkulīrañca hariṃ kīṭantathaiva ca /
ṛtu rūpānalāgaiśca svarūpaiḥ śobhanaḥ śaśī //
maitraṃ paramamaitrañca saṃpatkṣemañca śāśvatam /
vavañca vālavañcaiva laulavantai tilantathā //
tārākaraṇaṃ śubhaṃ śakra sarvadeva niveśane /
yugmābhūtārasānāgā diśā rudrā divākarāḥ //
kāmāpūrṇā surādhyakṣa tithayastu susammatāḥ /
bhaumamandau triṣaṣṭhasthau candrādityau tathā punaḥ //
daśamau tu muniścandrau dvisaptāhūḥ śarairguruḥ /
yugmaturya rasāṣṭaistu daśasthaḥ śobhano budhaḥ //
rasasapta daśārkastha śukrastyājyaḥ prayatnataḥ /
utpātañcaiva kāṇañca mṛtyuyogaṃ vivarjayet //
kṣetra ṛkṣe grahāḥ sarve yamaghaṇṭeti niścitāḥ /
yasmāt te sarvakāryaghnā pratiṣṭhāyāṃ na yojayet //
kṣīṇacandrastathāditya kujārkistairyuto budhaḥ /
p. २३a)
pāpāḥ pāpāṃśayā yasmāt sarvakārye vivarjayet //
rajanīṃ prāpya sarveṣāṃ prabhāvo na yathā divā /
ānandāmṛta siddhaistu yogairnaimittikaiḥ śubhāḥ //
praśastā sarvakāryaṃṣu pratiṣṭhāyāṃ viśeṣataḥ /
māgha phālguna vaiśākhe āṣāḍhe vā śubhe dine //
kendrasthe ca gurau śukre na lagne doṣadā grahāḥ /
naṣṭa candre tathā śukre gurāvastavanaṅgate //
pratiṣṭhādau śubhāraṃbhaṃ dūrayātrāṃ na kārayet /
saubhāgyaḥ śobhanā yuṣmān siddhaḥ sāddhyaḥ śivaḥ śubhaḥ //
vṛddhiḥ prītirdhṛtiḥ siddhirdhruvaḥ śuklaśca śobhanāḥ /
yajamānasyānukūlena prāsādāgre tu kārayet //
uttamaṃ veda yugmaistu vasvekena tu madhyamam /
yugmendu kanyasandhāma jñātvānyatra prayojayet //
caturasraṃ samaṅkṛtvā vāstu miṣṭvā yathā purā /
khātvāśalyoddhṛtiṃ kṛtvā pūrayitvā dṛḍhaṃ yathā //
tribhāga vedikā yuktaṃ koṇastaṃbha virājitam /
vāhyepyeva vidhaṃ staṃbhairyajña vṛkṣa samudbhavaiḥ //
daśāṣṭa ṣaṭkarocchedhairjyeṣṭhādīnāṃ krameṇa tu /
pradeśo vā yadā nāsti adho vā sudṛḍhaṃ yathā //
yatrā bhāvastu vṛkṣāṇāntatra yadrucitaṅkuru /
uccā sūryāṅgulā vedī tatorddhāṅgula vicyutiḥ //
jyeṣṭhajyeṣṭhyāsuraśreṣṭha jñātvānyatra prayojayet /
vindu vedāṅgulaṃ kuṇḍaṃ dṛktyāgāt tu yathākramam //
jyeṣṭhādikanyasāntāntāṃ vedī pādādvahiḥ kṛtam /
veda yugmāsitaṅkṛtvā aṅgulaṃ bhāgasaṃmitam //
२३b)
tāvad bhiraṅgulairhastaṃ kuṇḍānāṃ parikalpayet /
hastamātraṃ khanet tiryag ūrdhvaṃ mekhalayā saha //
vahiḥ khātāṅgulaṃ kaṇṭhaḥ sarvakuṇḍeṣvayaṃ vidhiḥ /
mekhalā tritayaṃ kāryaṃ koṇarāmayamāṅgulaiḥ //
dairghyāt sūryāṅgulānābhistryaṃśo nā vistareṇa tu /
ekāṅgulocchritā sā tu pratiṣṭhābhyantare tathā //
kuṃbha dvaya samāyuktā aśvatthadalavadyathā /
aṅuṣṭha mekhalā yuktā madhye tvājya dhṛtiryathā //
dakṣasthā pūrvayāmye tu jalasthā paścimottare /
dikṣu vedāsra vṛttāni pañcamantvīśagocare //
tasya nābhirjale dakṣe yadiṣṭantatkariṣyati /
kuṇḍāni pañca ekaṃ vā kartavyaṃ pūrvataḥ sthitam //
caturmukhaḥ prakartavyaḥ snānākhyastasya cottare /
īśe prācyathavā kāryo vedikādvitayānvitaḥ //
nyagrodhodumvarośvattha plakṣāstoraṇa mūrtayaḥ /
sūryāṅgulādhikairnāgairaṣṭabhirmunibhiḥ karaiḥ //
saptahastādadho yattu hastahasta paricyuteḥ /

toraṇadvitayaṃ khyātantadūrdhvaṃ toraṇa dvayam //
antarālaṃ tridhābhājya ekatvena navaiva tu /
sarveṣāntoraṇānāntu pañcamāṃśaṃ praveśayet //
vistareṇocchrayantulyaṃ vāhulyena ṣaḍaṅgulam /
pañcahastāditaḥ kṛtvā varddhayedaṅgulāṅgulam //
ucchrayaṃ pañcadhābhājya śūlaṃ pakṣāṃśa nirgatiḥ /
śākhayoraṅgulaiścūlā vasubhiścāṅgulantataḥ //
pūrvavṛkṣodbhavāstaṃbhā yājñikā vā abhāvataḥ /
p. २४a)
dviguṇaṃ brahmaṇo bhāgāt kṣīravṛkṣasamudbhavam //
padmāṅkañcatuścaraṇaṃ rasaikāṅgulamucchritam /
upaskarakuṭīkāryā vāruṇyāṃ maṇḍayārddhaka //
sruk sruvau lakṣaṇo petau yajñavṛkṣasamudbhavau /
udumvarapalāśāmrarudrāśvatthamadhūkataḥ //
rasarāmāṅgulā kāryā dordaṇḍe nātha vā samā /
aṣṭāṅgulā smṛtā vedī kaṇṭhoṅguṣṭhaḥ phalaṃ svaraiḥ //
uttamāmadhyamā kanyā ekaikāṅgula hānitaḥ /
madhye vṛttantu saṃbhrāmya tyaktaikaṃ paṭṭikāṅgulam //
tatsamañcādha vāhulyaṃ samastañcaturaṅgulam /
pārśvayoraṅgulaṃ sthāpya kuṃbhākāramadho yathā //
agre tribhāga vistāramājyarandhra kaniṣṭhayā /
gaṇḍikādvyaṅgulā dīrghādaṇḍādekāṅgulādhikā //
ṣaḍaṅgula parīṇāhaṃ śeṣaṃ daṇḍasya dīrghatā /
vṛttavatkalaśopetā tadaṅgohāstikaḥ sruvaḥ //
pṛṣṭhe kuṃbha dvayopetaḥ paṅke gopadavadyathā /
dvyaṅgulaṃ puskarantasya daṇḍamekāṅgulaṃ viduḥ //
gaṇḍikādviyavā tasya daṇḍāgre kalaśodgatiḥ /
vāhumātrāṃkuśaiḥ snigdhaiḥ kharāmadalavartitāḥ //
viṣṭarāstu prakartavyā mūlāgre darbhagranthayaḥ /
tatsamā yajña vṛkṣotthā paridhayaḥ sulakṣaṇāḥ //
prākṣeda mātrāḥ samidhaḥ sphuṭitā doṣavarjitāḥ /
arkodbhavāpalāśotthā khadirāṅgāpāmārgajā //
aśvattho dumvarodbhūtāḥ śamīdūrvā samudbhavāḥ /
kuśotthā grahaśāntyarthantadabhāvāttilairyavaiḥ //
p. २४b)
indhanāni catuṣkāni praśastānyagni karmaṇi /
sauvarṇaṃ rājatantāmraṃ kukṣimatkamvukandharam //
tadvaccakarkarī jñeyā surūpā cārūdarśanā /
abhāvānmṛdbhavaṃ sarvaṃ kṛṣṇāvartādi varjitam //
kalaśāgaḍḍukāpyevaṃ kuṃbhāścaivopayoginaḥ /
lohitāḥ sasarāvāśca dīpavṛkṣādi mallikāḥ //
naivedyarandhanārthantu nānāpāka samuccayam /
akhilaṃ yāgasaṃbhāraṃ yāgabhūmau samāharet //
pañcahastā dhvajāṃ kāryā vaipulyena dvihastikāḥ /
saptahastā patākāstu viṃśatyaṅgula vistṛtāḥ //
pañcahastā dhvajānāntu pañcamāṃśa praveśitāḥ /
daśahastā patākānāṃ daṇḍāḥ pañcāṃśa veśitāḥ //
sindūrā karvurā dhūmrā dhūsarā meghasannibhāḥ /
haritā pāṇḍuvarṇā ca śubhrāḥ pūrvāditaḥ kramāt //
evaṃ varṇādhvajāḥ kāryāḥ patākāpākaśāsana /
madhye śvetātha vā pītā darpaṇādyupaśobhitā //
maṇḍapāntaṃ vitānaṃ syādatha vā vedikopari /
vastrairullocayet staṃbhāntathā toraṇa mūrtayaḥ //
śāntaḥ śiśira paryanya viśokāpyāyakā mṛtān /
dhanaśrī śauca stambhādho dvau dvau ratna yutau nyaset //
cūtapallavaśobhāḍhyānpratyekaṃ kaṇṭha vāsasān /
kadalī staṃbha vinyāsaiḥ sragdāma cūta pallavaiḥ //
śobhayitvā vahiḥ paścāttataścābhyantaraṃ viśet /
vedikopari caiśānyāṃ sarvadhānyāsane sthitam //
p. २५a)
vastrayugmāvṛtaṃ kaṇṭhe cūtapallavaśobhitam /
sa ratnaṃ śiva kumbhañca bhūṣayantaṃ makhālayam //
karkarī tatsakhī vāme bhūṣitānāla paścimā /
dharmādyāḥ koṇasaṃsthāstu ratnavastravibhūṣitāḥ //
indrādi kalaśopyevaṃ tathā śānti ghaṭānapi /
evaṃ nidrā ghaṭo dṛṣṭo brahmalakṣmī harerghaṭāḥ //
sragvastraveṣṭitaṃ kuṇḍaṃ sruksruvau tatsamīpagau /
upaskara kuṭī madhye sthāpayed yajñasādhanam //
tāmramayī carusthālī sa pidhānā sa caṭṭukā /
lohayantrikayā yuktā carusthālaṃ tathāvidham //
sa nālantāmrapātrañca ghaṇṭādhūpaka ucchrakam /
khabhūtapalasaṃkhyantu tasyārddhaḥ syāt tatorddhvataḥ //
jyeṣṭhādi kanyasāntānāntridhā syādarghapātrakam /
hemadravyādi nirvṛttam bhavādanurūpataḥ //
yantrikā ca tathā jñeyā prati kuṇḍergha pātrakam /
tathā tilājya pātrāṇi gandhākhyaṃ syāt tathāvidham //
pañcagavyasya pātrāṇi pañcaiva parikalpayet /
tathābhyaṅgasya pātrañca lakṣaṇārthaṃ madhūdvaham //
rāmayugmaikamāsaistu śalākā jyeṣṭhataḥ kramāt /
tūlikā dvitayaṃ kāryaṃ sopadhānaṃ paṭāvṛtam //
śayayārthaṃ smṛtaḥ paṭṭaḥ paṭṭāścaivopaveśane /
gṛhārthantu carūsthālī pūrvalakṣaṇalakṣitā //
p. २५b)
ghaṭītāmrī tathā pātraṃ bhojanārthaṃ prakalpayet /
mārjanīkaṇḍanīpeṣī gṛhopaskararaṇāni ca //
karaṇḍāḍa ullikā vyajanaṃ kaṇḍālādyantathaiva ca /
aparyuṣita puṣpāṇi bilvapatrādi patrikām //
dhūpārthaṃ guggulaṃ sājyaṃ candanaṃ bhojya santatiḥ /
homārthantilayavausarpiryathā yogaṃ samāharet //
dravyāṇāmapya lābhe tu yathā lābhamupāharet /
liṅgādi śodhanārthantu snānadravyaṃ nigadyate //
gaṅgātīramṛdo grāhyāḥ kulādrau tīrthasaṅgatā /
padmakhaṇḍe ca valmīkena dīnāṃ saṅgamepi ca //
uddhṛtā dantināndantairvṛṣaiḥ sānandadarpitaiḥ /
nyagrodhodumvarośvattha jamvāmra tvak suśobhanā //
murāmāṃsīvacā kuṣṭaṃ śailajaṃ rajanīyakam /
saṭīcampakamustañca sarvauṣadhigaṇaḥ smṛtaḥ //
uśīrañcandanaṃ lodhraṃ tagaraṃ phalinī jalā /
lakṣaṇāgirikarṇī ca kṣīriṇī vṛhati śikhā //
brahmadaṇḍī nāgakarṇī sahadevā punarnavā /
kumārī droṇapuṣpī ca śaṃkhinī kharamañjarī //
śivāgnau saṃskṛtaṃ bhasma vastreṇāntaritaṃsitam /
gomūtraṅgomayaṃ kṣīrandadhiśarpiḥ pṛthak pṛthak //
pañcāmṛtantathā bhūtaṃ phalāni vividhāni ca /
ratnādi pañcakañcaiva susaṃpūrṇaṃ pṛthak pṛthak //
haimaṅkūrmantathā padmampāradaṃtvomatandulāḥ /
ityevamādi saṃbhāraṅkumbhādyaṃyanna coditam //
sarvaṃ susambhṛtaṃ kṛtvā jñāpayed deśikottamaḥ /
p. २६a)
vṛṇuyād deśikaṃ pūrvaṃ vastrahemādi bhūṣaṇaiḥ //
tathānumūrtipānsarvānastu jāpi samanvitān /
ṛtvijānvedaniṣṭhāṃśca bodhayitvā ca śilpinaḥ //
śraddhāviṣṭaḥ śuciḥ kartā natvā vijñāpayedidam /
tvat prasādācca he nātha liṅgasaṃsthāpanaṃ mama //
huṅkāromītyanujñāya nityanirvartito guruḥ /
āvaśyakantataḥ śaucamindriyāṇāñca śodhanam //
malasnānaṃ vidhisnānaṃ sa sandhyambhasmaguṇṭhanam /
yatino gṛhiṇaḥ pūrvasandhyādau samatā dvayoḥ //
sandhyāyā lakṣaṇaṃ śakra prasaṅgena nigadyate /
ādyā śaktiḥ purānityā yāsā kāraṇadharmiṇī //
sā sandhyā paramārthena bodhenāva gatātmanaḥ /
dhyānaniṣṭhā pratiṣṭhānāṃ puṃsāṃ lakṣānurodhataḥ //
mṛṇālasūtrasaṅkāśā paścāt sthūlatarā'bhavat /
pūrvakālādi bhedena bhinnavarṇāḥ pṛthak pṛthak //
raktāśuklā tathā śyāmā caturthī rūpavicyutā /
śyāmavarṇātha vā sandhyā paścimāsurasattama //
lakṣamātradharāḥ sarvālakṣaṇaistā vivarjitāḥ /
satvaṃ rajastamaścaiva trayāṇāntu guṇatrayam //
nirguṇā ca nirākārā tvantimā paramārthataḥ /
hṛdaye ca tathā vindau brahmarandhre nirāspade //
catasṛṇāṃ samuddiṣṭandhyānasthānaṃ śatakrato /
jñānināṅkathitaṅkiñcid yogināṃ kathyate hare //
ante sūryasya candrasya dve sandhye prāṇayoginām /
p. २६b)
parayogena kathitātvanyathā mama śūlinā //
śuddha bodha padāvasthā ātmano yā śacīpate /
sandhyāntāmaparāṃ viddhi śūnyarūpāṃ parāṃ punaḥ //
yathākāla krameṇaiva sandhyāṃ dhyātvā svabhāvataḥ /
mantraiḥ śivātmakaiḥ paścāt kuryāt tīrthaṃ subhāvitaḥ //
mārjanaṃ saṃhitā mantraiḥ kṛtvā dakṣakare sthitam /

bodharūpantu tattoyamiḍāyā karṣayet tataḥ //
kuṃbhakasthastadātiṣṭed yāvannodgacchate raviḥ /
piṅgayāravivāhiṇyā kārayedaghamarṣaṇam //
śivamantraṃ mṛṇanmantri svāhāntamudakāñjalim /
datvā śivāya gāyatrīñjapet paścāt subhāvitaḥ //
japtvā nivedya devāya tarpaṇaṅkārayet tataḥ /
mantrā devāśca ṛṣaye manuṣyāḥ kuṇapāstathā //
pitaro mātaraścaiva mantrairvai jāti yojitaiḥ /
etān santarpya medhāvī medhāvī ācamet pākaśāsana //
ādityaṃ pūjayitvā tu paścād gacchen makhālayam /
abhyarcya toraṇā nādau dvārādhyakṣān yathākramam //
ārogyaṃ śānti bhūtiñca valaṃ saumyāditaḥ kramāt /
dhanaśrī śauca śāntādi yugmayugmanniveśayet //
devīścaiva tu caṇḍīśaṃ nandinaṃ kālameva ca /
bhṛṅgīśañca gaṇādhyakṣaṃ durmukhaṃ skandameva ca //
p. २७a)
gandhaiḥ puṣpaiśca saṃpūjya śivājñāṃ saṃvidhāya ca /
yajñasya rakṣakatvena sthātavyamāṃ hitādaraiḥ //
vajrādīni patākāsu kumudādyaṃ dhvajeṣu ca /
sphurato vinyased vidvān sarvavighna bhayaṅkarān //
pidhāya sarvadvārāṇi paścād dvāreṇasaṃviśet /
dvāradeśe tataḥ sthitvā smarannastraṃ subhāsvaram //
vilokyayāga saṃbhāraṃ bhūmau pādāhatiṃ tridhā /
vidyutpuñjanibhaṃ puṣpantanmadhye hetinākṣipet //
tat tejaḥ pūritandhāma nirastā vighnasaṃhatiḥ /
duḥsahaṃ paramaṃ hyetadaho vismayamā gatāḥ //
tarjayat saṃviśenmadhyaṃ gaṇānvai vighnarūpiṇaḥ /
hetinā vinyaset puṣpañjvalantandvārarakṣakam //
pradakṣiṇa krameṇaivamupa viśedvedikopari /
dakṣa hastantato vā mantayoḥ pṛṣṭhañca hetinā //
saṃśodhya vinyasecchaktimsudhārūpaṃ śivena tu /
mūrtiṃ śivantadaṅgāni kaniṣṭhādyā suyojayet //
paramī kṛtintayoḥ kṛtvā dharmaguptintataḥ punaḥ /
śodhayed bhūtasaṅghātandhāraṇābhiśca pañcabhiḥ //
udyānaiḥ pañcabhiḥ pūrvantatonyatraika vicyutiḥ /
śūnyaṃ śūnye tu vinyasya na kiñcidapi cintayet //
amṛtañcintayet paścāllabdhvānandaguṇodayaḥ /
tataśca śāktāṃ mūrti śaktāṃ vīkṣaṃ svake nyaset //
vaktre vaktraṃ hṛdighoraṃ guhyaṃ vāmamadhastvajam /
p. २७b)
tataḥ śivaṃ ṣaḍaṅgañca yathā sthānanniveśayet //
paratvañca mahāmudrāṃ pādādārabhya vinyaset /
evaṃ kṛtvā purāśakra antaryāgamathārabhet //
taḍitpuñjanibhandhyātvā jvalad dvīpaśikhā kṛtim /
tuṣāradānarūpaṃ vā śuddha sphaṭika rūpi vā //
eṣāmekatamandhyatvā yasmiṃllakṣye vrajenmanaḥ /
puṣpabhāvaḥ kṣamācārghaṃ dīpamamalātmakaṃ viduḥ /
adhyavasāyātmikā buddhiḥ puṃsilakṣasya vedane /
evaṃ vilepanaṃ śakra yenāṇuḥ syādalepakaḥ //
agniḥ prāṇāmataḥ pātraṃ garvo dhūpaśikhā kulaḥ /
bhāvitastatvābhāvena yadā lakṣaṃ vrajet pumān //
svasamvittau śivatvena tadā gavīyate kila /
dhūpa eṣa samākhyāto naivedyaṃ viṣayāḥ smṛtāḥ //
āsanaṃ prakṛtirjñeyā pūjakaḥ puruṣaḥ smṛtaḥ /
nāda samanā samāyogāt svabhāvaṃ vrajate yadā //
tadā japaḥ samuddiṣṭo yenāṇuḥ syācchivaḥ svayam /
nābhāvevantu sampūjya prāṇāgnau teja sānnidhau //
paramāmṛtarūpeṇa viṣayāñjuhuyāt samāhitaḥ /
homa eṣa samākhyāto hutvā kevalatāṃ vrajet //
nistaraṅge pare tattve vyāpake bhāvavarjite /
tallayatvaṅgata ātmā dhyānametat prakīrtitam //
prākāraścaiva digbandhastarjanaṃ khātikā tathā /
śaktijālañca vijñeyaṃ pañcamantatsuduḥsaham //
astrābhi mantritāṃ karakīṃ tejo rūpāṃ suduḥsahām /
p. २८a)
tadamvu prokṣitaṃ sarvaṃ dravyajātamadoṣakṛt //
prakṣyālya cārghapātrantu pūrayeddhyānamāśritaḥ /
nyastvā śaktiṃ śivaṃ sāṅgaṃ paratvaṃ mudrayā kṛtam //
viśoddhya dravyasaṃbhāramātmapūjāṃ prakalpayet /
savyahaste śivañceṣṭvā tattvanyāsapuraḥsaram //
tejorūpaṃ nyaseddhyātvā samaste niṣkalaṃ śivam /
liṅgādi veśane patyuḥ sāmarthyaṃ madvaśaṃ yataḥ //
bhāvayitvā dhiyā sarvaṃ yajñāraṃbhaṃ samārabhet /
ṛturāmadalanirvṛttaṃ jñānāsintāla sammitam //
saptābhi mantritaṃ kṛtvā vāma kakṣe niveśitam /
pañcagavyantataḥ kuryād vikarādabhi mantrya ca //
iṣṭvā vāstuṃ vikīryātha nānāśastra svarūpiṇaḥ /
lājā candana siddhārtha bhasma puṣpa kuśākṣatān //
sugandhairgandhapuṣpādyaiḥ pūjayet kalaśaṃvaram /
sāsanena sadehena śivena samadhiṣṭhitam //
evamastrālukaṃ ceṣṭvā lokapānpūjayet kramāt /
śivayāgaḥ samārabdhastvadbhaktānāṃ śivājñayā //
rakṣaṇīyontarāyebhyo lokapāḥ susamāhitaiḥ /
ityājñāṃ śrāvayet kuṃbhān bhrāmayedagratostrakam //
pradakṣiṇa krameṇātha sthāpayet kalaśāluke /
datvā sthirāsanaṃ pūrvaṃ vinyaset kalaśāluke //
datvā sthirāsanaṃ pūrvaṃ vinyaset tadanantaram /
dhārikādi krameṇaiva yāvat syād vimalāsanam //
prāptiṃ vyaptiñca sāmarthyaṃ mantrāṇāṃ pariṇati kramam /
p. २८b)
yat svarūpañca vinyāsaṃ yena tatkāryasādhanam //
evaṃ jñātvā pṛthak sarvantato mantranniyojayet /
āsanaṅkāraṇāntantu mūrtiḥ śakti svarūpiṇī //
śodhyādhyānannyaset paścāt sṛṣṭimārga krameṇa tu /
icchāśakti mayīṃ mūrtiṃ kalpayecchāṃ bhavasya tu //
āvāhayet tato devaṃ sūryāgni candrayogataḥ /
sannidhānannirodhañca kṛtvā vedāvaguṇṭhanam //
amṛtīkaraṇaṃ yojyamarcāntārghañca candanam /
snānaṃ prakalpya * * * saṃpūjya dhūpayet tataḥ //
aṅgānyāhūya saṃskṛtya pūjayitvā vidhānataḥ /
dhūpadīpādinaivedyamupacārānnivedayet //
toyaṃ pavitra dānañca paramīkaraṇantataḥ /
yathoktantu japaṅkṛtvā varddhanyāmakhilantvidam //
praṇipatya punaśceṣṭā tato vijñāpayedidam /
tvanmukhokta vidhānena rakṣitoyaṃ mayāmakha //
idānīmantarāyebhyaḥ saṃkāno tvat prasādataḥ /
tasmāt prabodhani striṃ śaṃgṛhāṇājñāṃ pradehi me //
liṅgādi sādhanaṃ deva śodhya bodhyatvamāgatam /
mamājñayā kuruṣvevaṃ liṅgādau śodhyasannidhiḥ //
uktaṃ śivena saṃbhāvya tataḥ kuṇḍāntikaṃ vrajet /
nirīkṣya prokṣya saṃbhāvya abhyukṣya ca yathākramam //
khātvāvikīrya tatpūrya samīkṛtyābhiṣecayet /
nirūḍhya mārjanaṃ kṛtvā lepanaṃ kuṇḍa kalpanā //
paridhānaṃ trisūtreṇa rekhā turyaścatuṣpatham /
p. २९a)
sarva mantreṇavasveka saṃskāraṃ kuṇḍakarmaṇi //
varmaṇā tvakṣapāṭantu vistaraṃ catvare hṛdā /
vāgīśau pūjayet tatra vṛṣasyantau suyauvanau //
tāmre nālayute vahniṃ vīkṣaṇādyairviśodhayet /
bhāgaṃ palāśināṃ tyaktā tadaikatvaṃ yathā tridhā //
tadvījaṃ vinyaset tatra ṣaḍaṅge nābhi mantrayet /
gṛhītvā bhrāmayitvā tu īśa vīja svarūpiṇam //
garbhanāḍyāṃ kṣipecchakterdatvā toyantayostataḥ /
garbhādhānamaje naiva puṃstvevāmaṃ niyojayet //
sīmante bahurūpantu vaktramvai jātakarmaṇi /
arghodakena saṃprokṣya sadidhyāḥ pañcahomayet //
pūrvādau viṣṭaranyāsaṃ brahmādīṃllokapānyajet /
sruksruvau vīkṣya saṃprokṣya śaktiṃ śaṃbhuñca vinyaset //
śuddhājyena mukhāghāraṃ sandhānamekatāntataḥ /
nāmnī tvīśañca sandhāya pitarā viṣṭvā visarjayet //
vibhajya pañcadhā paścād yathā kuṇḍe niyojayet /
dhūpādyarthaṃ pṛthak tyaktā vahniṃ saṃpūjya tarpayet //
taddhṛdayāmbuje paścāllabdhvānujño yajecchivam /
samūrtiñcāsanannyastvā śodhyā dhyānañca vinyaset //
śivaṃ sāṅgaṃ tataḥ tveṣṭvā nāḍī sandhāna pūrvakam /

mantrasantarpaṇaṃ kṛtvā pūrṇāṃ datvā nivedya ca //
deśakāla nimittākṣyai durnimitta praśāntaye /
śataṃśatantu hotavyaṃ pūrṇācchinnaṃ śata krato //
p. २९b)
adhivāsa lagnayormadhyaṃ jñātvā kṛtyaṃ samārabhet /
atyāraṃbhamanāraṃbhaṃ tathāraṃbhaṃ na kārayet //
vaktraṃ varmayutaṃ prāci dakṣe ghoraṃ śikhāyutam /
sadyo hṛdā yutaṃ paścāt saumye vāmaṃ śiro yutam //
śivaṃ sarvaistu sāmānyaṃ sandhānaṃ mantra tarpaṇam /
mūrtipānāmidaṅkarma sarvakṛddeśikottamaḥ //
datvā pūrṇāhutiṃ paścācchivaṃ vijñāpya deśikaḥ /
nirasya vighnasaṃghātaṃ gatvā liṅgāntikantataḥ //
bhadrapīṭhe tu saṃsthāpya kṛtvā cihnaṃ sucihnitam /
mṛdbhirgomaya gomūtraiḥ snāpayedastra vāriṇā //
vastrayugmā vṛtaṃ kṛtvā svasti vācya pracālayet /
tataḥ sa yajamānastu śraddhā viṣṭaḥ samāhitaḥ //
agrataḥ pṛṣṭhato gacchanmucyate sarvapātakaiḥ /
pradakṣiṇa krameṇaiva puraprāsāda maṇḍape //
japa śabdaiḥ samānīya veśayet snāna maṇḍapam /
nirīkṣya prokṣya santāḍya kuśairullikhya maṇḍapam //
akṣatai svastikaṃ vedyāṃ bhadrapīṭhaṃ nyaset tataḥ /
praṇave nāsanandatvā tato liṅganniveśayet //
nirīkṣya prokṣya santāḍya śodhya mṛdgomayādibhiḥ /
dvitīya vedikāyāntu āsanantūlikopari //
tasyopari nyaselliṅgaṃ saghṛtaṃ pāyasaṃ punaḥ /
śirodeśe vyavasthāpya tato lakṣaṇāmālikhet //
lakṣaṇena vinirmuktaṃ yato liṅgamalakṣaṇam /
deśadeśādhipānāntu sarvadāsyādbhayaṅkaram //
p. ३०a)
tasmāt prayatnamāsthāya kuryālliṅgaṃ sa lakṣaṇam /
yena sarvaphalāvāptirjāyate sādhakasya tu //
norddhaṃ bhāga dvayāt kāryaṃ lakṣaṇaṃ bhūtimicchatām /
ṛtvekabhājitāyāme rūpe rāmatanūcyute //
lakṣarekhāṅgulā jyeṣṭhe tāraikāṃśacyutenyataḥ /
bhāgadvayādadhaḥ pakṣa rekhāsyādvasubhājite //
bhramādbhāgadvayorddhantu pṛṣṭhataḥ saṅgamaṃ tayoḥ /
ūrdhvantu kuṇḍalākāraṃ dveṣṭhaṣṭhe granthyadhaḥ sthite //
yathā liṅgaśiraḥ proktantathā lakṣa śirohitam /
sarvasiddhipradaṃ dhanyaṃ sarvavighnabhayaṅkaram //
sarvasādhāraṇaṃ śakralakṣaṇaṃ śubhalakṣaṇam /
anucchritena hastena gururhemaśalākayā //
ālikhellakṣaṇaṃ vidvāñchilpīśastreṇa cotkiret /
japanmṛtyujitaṃ mantraṃ pūrayenmadhusarpiṣā //
rocanāṃ dadhidūrvāñca datvā kṛtvā vadhāraṇam /
āropya bhadrapīṭhe tu śodhya mṛdgomayādibhiḥ //
astratoyena saṃsnāpya mantranyāsantu kārayet /
iṣṭvāsādhyāṇunā siddhyairmantrairvā brahmavācakaiḥ //
saṃśodhya dravya saṃghātaṃ snānamantraiḥ puroditaiḥ /
mṛdbhirgomaya gomūtrairbhasmanā salilāntaraiḥ //
pañcagavya kaṣāyaiśca tataḥ pañcāmṛtena tu /
hemasasyaphalaiḥ snānaṃ ratnau ṣadhyantataḥ punaḥ //
sarvauṣadhi yutañcānte sarvamaṅgalasādhanam /
kṣārādyairaṣṭabhiḥ snāpyamārjayenmṛduvāsasā //
p. ३०b)
vilipya candanādyaistu varma japte tu vā sasī /
paridhāpya tato vidvān bhūṣayet kusumādibhiḥ //
deśikaṃ dakṣayitvā tu toṣayitvā ca śilpinam /
suyantritantato liṅgaṃ rathe kṛtvā subhāvitaḥ //
japaśabdādi nirghoṣairvedadhvani vimiśritaiḥ /
japanpāśupataṃ mantraṃ deśikaḥ susamāhitaḥ //
rathayātrāntataḥ kṛtvā ānayenmaṇḍapāgrataḥ /
bhadrapīṭhantu saṃsthāpya tatra liṅganniveśayet //
sthiro bhavabhavetyuktā svapañcābhyantaraṃ viśet /
vīkṣaṇādibhiḥ saṃśodhya kuśairullikhya vedikām //
akṣataiḥ svastikaṃ kṛtvā tatra paṭṭaṃ sa tūlikam /
sopadhāna paṭacchannaṃ nyastvānantāsanaṃ nyaset //
arghyaṃ datvā tu devasya maṇḍapaṃ saṃpraveśayet /
vinyasya tūlikorddhantu nyasen mantrānyathā kramam //
piṇḍikāyāstvidaṃ karma mantraiḥ śāktaistu tadbhavet /
lakṣaṇantu bhagākāraṃ snānāghaṃ liṅga ca yathā //
evaṃ brahmaśilāyāntu kūrmākhyāyā mayaṃ vidhiḥ /
ānīya maṇḍapāntastu yathā sthānanniveśayet //
pādadeśe guruḥ sthitā mūrtyādi nyāsamārabhet /
jñātvā samyakparaṃ bhāvamaparaṃ lakṣaṇānvitam //
yojānāti paraṃ bhāvaṃ tasya lakṣaṃ caturvidham /
caturgocarasaṃsthānaṃ yatsvarūpaṃ kriyākramam //
sa evārādhakastasya sthāpakastu na cāparaḥ /
śivācchaivaṃ śikhaṃ śaktervindorjyotiradhastataḥ //
p. ३१a)
nādātsāvitra saṃjñañca ebhyaḥ śāstra samuccayam /
svabhāvāvasthitaṃ śaivaṃ śikhaṃ saṃvittilakṣaṇam //
prakāśasthaṃ smṛtañjyotiḥ spaṣṭavijñāna lakṣaṇam /
sāvitrannādasaṃsthānaṃ dhvaniḥ saṃvittilakṣaṇam //
śikhākulāsthitiḥ sākekuśe sāvitri saṃjñakāt /
caturṇāṃ saṃsthitiḥ krauñce caturvarṇa vyavasthayā //
śivākhyācchālmalī dvīpe puskare jyoti saṃjñakān /
prajānugraha hetvarthamevaṃ kula catuṣṭayam //
dīkṣādyavasthitau śakra saptadvīpe tviyaṃ sthitiḥ /
lakṣalakṣaṇayorbheda vijñānanturyagocare //
samyajjñātvā tridhāvasthaṃ tato yajanamārabhet /
ādhāraṃ lakṣaṇaṃ viddhi ādheyaṃ lakṣarūpiṇam //
lakṣaṇaṃ vedanā rahitaṃ dvividhaṃ lakṣaṃ sa vedanam /
samanañconmanaṃ viddhi caturlakṣeṣviyaṃ sthitiḥ //
svarūpaṃ yasya yo vetti tallayaṃ yāti sa dhruvam /
caturṇāmapi sāmānyaṃ sa deśe yajanaṃ viduḥ //
lakṣaṃ sadā śivākāraṃ liṅgamūrtau niyojayet /
kramo yamādi sargasya jñātvānyatra prayojayet //
icchāśaktimayīṃ mūrti kalpayet kāraṇasya tu /
kalānyāsaṃ purā kṛtvā tatva nyāsaṃ sadaivatam //
tatvānāṃ pañcakaṃ tadvattritatvaṃ sādhi daivatam /
mūrti vaktrāṇi vinyasya aṅgabhaṅgā nyaset punaḥ //
āvāhayet tato devaṃ śivaṃ parama kāraṇam /
p. ३१b)
aṅganyāsaṃ yathā sthānaṃ kṛtvā devaṃ nyaset punaḥ //
upacārantataḥ kṛtvā bhūṣayed bhūṣaṇaistataḥ /
sugandhaiḥ kusumairiṣṭvā sa ghṛtaṅguggulandahet //
lehya coṣyādi bhakṣyāṇi naivedyāni nivedayet /
bhuktānpratisarāndatvā pratibhāga pradarśakān //
mudrāṃ vadhvā namaskṛtya vastreṇācchādayet tataḥ /
chatrādyupaskaraṃ sarvantasmin kāle nivedayet //
nidrā kalaśaṃ śiro deśe śive naiva niveśayet /
abhyaṅgaṃ pādadeśe tu tataḥ śodhanamārabhet //
piṇḍikāni kaṭaṅgatvā śaktimantranniveśayet /
śivavidyātmatatvantu icchā jñānakriyānvitam //
śakti bhāvaṃ paraṅkṛtvā naivedyāni nivedayet /
evambrahmaśilāyāntu kūrmākhyāyāṃ mayaṃ vidhiḥ //
ādhārādheya bhāvena tayorbhedampṛthak pṛthak /
śivaṃ sampūjya vijñāpya tatvaśuddhiṃ sabhārabhet //
bhūtānāṃ validānārthamādiśed deśikottamam /
tattvopasthāpanaṅkṛtvā yāyāt kuṇḍāntikaṅguruḥ //
iṣṭvā śivaṃ viśeṣeṇa pratiṣṭhā homamācaret /
śataṃ sahasramarddhamvā hutvā mūrtidharaiḥ saha //
datvā pūrṇāhutiṃ paścālliṅgaṃ śānti ghaṭāmbhasā /
samprokṣya saṃspṛśeddharbhairhoma saṃkhyaṃ japedaṇum //
tatva sandhintataḥ kṛtvā tatvopasthāpanam bhavet /
tathā homastathā sparśaḥ punarhomastathā japaḥ //
evantriṣvapi saṃpādya vidhiṃ bhāgeṣvanu kramāt /
p. ३२a)
śivādyavaniparyantamadhvānaṃ sandhayet tataḥ //
vyāpakantanmayandhyātvā homayenmūrtipaiḥ saha /
pūrṇāhutintato datvā śivāya vinivedayet //
evaṃ pīṭha saṃśuddhimumāmantreṇa kārayet /
brahmakūrmaśilāyāntu tataśchidrannirasya ca //
śānti homantato hutvā ghṛtena madhunā saha /
prāyaścitte samutpanne pratyekaṃ rūpiṇā śatam //
hutvā pūrṇavacchinnaṃ śivāya vinivedayet /

śivaṃ sampūjya vijñāpya nicchidramava dhārayet //
prāsādanturutogacchejjapannastraṃ samūrtipaḥ /
mahāsrateja sā dagdhaṃ sarvavighnasamuccayam //
prāsādaṃ prokṣayeddhyātvā śastrarūpeṇa vāriṇā /
brahmasthāne tathāśvabhraṃ kūrma brahmaśilocchrayam //
praveśaṃ brahmabhāgasya jñātvāśvabhraṃ prakalpayet /
vasvaṃśaṃ pādabhāgañca tribhāgaṃ vā dvayantathā //
arddhaṃ samastakaṃ vāpi brahmabhāgampraveśayet /
pṛthak phala vibhedena jñātvā śvabhraṃ prakalpayet //
iṣṭvā vāstu gatān devān pūrvavat padayogataḥ /
madhyaṃ sucihnitaṃ kṛtvā nyaset kūrmaśilāntataḥ //
tasyopari nyaset kūrmmaṃ haimaṃ dvārasya sanmukham /
ṛtumātrendu saṃbhakte dvāravyāse śatakrato //
madhyādekaṃ vahistyaktā tena madhyaṃ vivarjayet /
pūrvottareṇa tanmadhye śilāmadhyaṃ niveśayet //
p. ३२b)
madhyaṃ suniścitaṅkṛtvā śaktimantraṃ smared guruḥ /
kaśilān niveśayen madhye dhārikāśakti rūpiṇīm //
ādyāśaktistvamīśasya sarvadā dhārarūpiṇī /
tadājñayā tvayā tasmāt sthātavyamiha sarvadā //
parāvasthāntataḥ kṛtvā ratnādi nyāsamācaret /
vajraṃ sūryopalaṃ nīlamatinīlañca mauktikam //
padmarāgañca vaidūryaṃ śaktiṃ prākāśikāṃ smaret /
rukmārka lohavaṅgañca candrāraṃ kāṃkṣapannagam //
madhye samastakānyeva śaktiṃ śārīrikāṃ smaret /
haritālaṃ śilāṃtorīṃ hari sūtāgni gairikām //
valiṃvasā gaganaṃ caiva smṛti śaktyātmakāṃ nyaset /
candanantacca raktāhvamaguruñcāñjana mūlakam //
uśīrañcakriṇīṃ devīṃ lakṣyaśaktimanusmaran /
godhūmayava sa tilānmudgavīvāraśyāmakān //
sarṣapānyājñikāndhānyān tṛptiśaktiṃ smarannyaset /
etaiḥ sarvaiḥ samāyuktaṃ madhye padmanniveśayet //
guggulaṃ pāyasaṃ vātha randhrāṇāṃ lepane hitam /
eteṣāmapya lābhe tu yathā sthānanniveśayet //
vajrantālaṃ suvarṇañca sahadevāṃ yavaiḥ saha /
abhāvāt padmarāgantu kāñcanaṃ vāthapāradam //
randhraṃ sulepitaṅkṛtvā samyagbrahmaśilātalam /
śivā sanannyaset tatra śvabhre brahmaśilātmake //
prāpti vyāptī ca sāmarthyaṃ sarvaṃ jñātvā pṛthak pṛthak /
kandāntaṃ pārthivantatvannālaṃ māyānta gocaram //
p. ३३a)
tadūrdhvañca raṇācchadane padmamīśāvadhiṣṭhitam /
atordhvaṅkarṇikājñeyā vāmādyaiḥ śaktibhirvṛtā //
śaktiṃ śivā sanandhyātvā sūryakoṭi samaprabham /
prīṇayantañjagatsarvaṃ vyāpayantaṃ śivāsanam //
gandhadhūpādibhiḥ pūjya datvā kuṇḍāntikaṃ vrajet /
śivaṃ sampūjya vijñāpya mantrānsantarpya deśikaḥ //
sandhānaṃ pūrṇayā sahitaṅkṛtvā vijñāpayecchivam /
labdhvānujñastato gacchet prāsādaṃ mantra vigrahaḥ //
dakṣiṇasyāṃ diśi sthitvā nyasen mantrān yathākramam /
sarvaśakti mayandhyātvā āsanantvā sanādhipam //
nirodhya pūjayitvā ca śanaiḥ pūjāṃ samuddharet /
śodhayitvā tu tacchūbhraṃ candanādi vilepitam //
rakṣitantatpaṭacchannaṅkṛtvā yāgālayaṃ vrajet /
śivaṃ saṃpūjya vijñāpya mūrtipaiḥ śilpibhiḥ saha //
pūrvasaṅketitairdhīraiḥ sahāyairvalavattaraiḥ /
śubhe lagne hṛdotthāpya liṅgamarghyaṃ pracālayet //
tadagrato gururyāyāddhyānā viṣṭaḥ śivaṃ smaran /
svadiksthāmūrtipāḥ sarve svamantrāhita cetasā //
kartā ca svajanaiḥ sārddhañchuddhāviṣṭaḥ spṛśañchivam /
vedagīta svarairdivyairmāṅgalyaiśca mahotsavaiḥ //
kṣipanratnādikaṅkartā prāsāda dvāramānayet /
dvāradeśe tu viśrāmya kiñcid dvārasya sanmukham //
vinādvāreṇa deveśaṃ tanmārgeṇa praveśayet /
p. ३३b)
dvārārddhena śikhāśūnye śikhe śānti puraḥ smaran //
praviṣṭabhadra * * * * * * * * * *
? /
* * * * * * * * * * *
* * * ? //
* * ? tvā tu devasya prokṣya brahmaśilātalam /
tadūrdhvaṃ yantritandhāryaṃ sulagnaṃ yāvadā gatam //
cihnamadhyaṃ suvijñāya liṅga madhyaṃ suniścitam /
śaktiśaktimatordhyātvā abhedaṃ dharmadharmiṇoḥ //
svabhāvasthaṃ smaranmantrantyaktaiśvaryalaya sthitam /
sṛṣṭyā sadeśa saṃsthānaṃ samyag liṅganniveśayet //
rukmaraupyarkināgādikaṃ vibhiḥ sudṛḍhaṃ yathā /
mantranyāsantataḥ kṛtvā śivamāvāhayet sudhīḥ //
kṛtvā cāṅgādi vinyāsaṃ pūjayecchivamādarāt /
mantranyāse kṛte śakra śilāmadhyānna cālayet //
pramādāccālite deve rāṣṭrabhaṅgaḥ prajāyate /
tataḥ sañcinuyātpīṭhañchilā śvabhrasamaṃ yathā //
vālukāpuritaṃ liptantasyārddhe piṇḍikānnyaset /
dik cihnaiścihnitaṅkṛtvā devīmudvodhayet kriyām //
ānīyapūrvavat sarvaṃ mantraṃ śaktyantikaṃ smaran /
sulagne lamvanaiḥ praguṇāṃ sṛṣṭimārgeṇa vinyaset //
śaktimūrtermaheśasya pṛthak śakti samarpaṇam /
sāmpratantu tayoryogastattvamānanda lakṣaṇam //
dikcihnaiḥ saṃsthitāṅkṛtvā sandhilepaṃ samācaret /
śaṅkhacūrṇaṃ malaṃ lauhaṃ tathā sarvarasaṃ payaḥ //
p. ३४a)
papitvā lepayet tena mantranyāsaṃ yathā purā /
muṣṭiṃ vaddhvā tato vidvāñchivaśakti svarūpiṇīm //
piṇḍikāyāṃ nyaselliṅgamaṅguṣṭhena spṛśet tataḥ /
umāmaheśamantrābhyāṃ sandhānaṃ muktikāṅkṣiṇām //
śivomāmantrayogena sandhānaṃ bhūtimicchitām /
śāntikuṃbhāṃbha sā snāpya tathā pañcāmṛtairapi //
vilipya kuṅkumādyaistu mantranyāsantu kārayet /
āsanasthānyathā sthānaṃ mūrtyādīṃlliṅgavigrahe //
pratyekaṃ vinyasen mantrī dhyānayuktasamāhitaḥ /
liṅge niveśayed vodhaṃ kriyāhvāṃ pīṭharūpiṇīm //
paratvantu tayordhyātvā bhinnābhinna svarūpayoḥ /
vyakti rūpantayordhyātvā snānaṃ vividhamācaret //
vilipya pūrvavat tābhyāṃ kṛtvā pūjāṃ pṛthak pṛthak /
japaṅkṛtvā tayordatvā praṇipatya kṣamāpayet //
nyūnātiriktaśāntyarthaṃ rūpiṇā homamācaret /
vijñāpayet tato devaṃ lokānugraha hetutaḥ //
sūryācandramasau yāvat sthiti loke pravartate /
tāvattātkālaṃ mahādeva liṅgesmin varado bhava //
labdhvānujñāṃ vibhorliṅge dhyāyantīśannirodhayet /
nirodhyaivaṃ namaskṛtvā punarvijñāpayedidam //
jñānato jñānato vāpi yaccoktanna kṛtaṃ mayā /
tatsarvaṃ pūrṇamevāstu tvatprasādānmaheśvara //
yajamānasya yannāma yojayed īśvareṇa tu /
p. ३४b)
tataḥ sa yajamānastu pūjayed deśikottamam //
vittaśāṭhyādasau kartā grāmādyaṃ sannivedayet /
mūrtipebhyostra jāpibhyo viprebhyo gaṇakāya ca //
sūtradhārāya śilpebhyo dakṣiṇā syāt sa saṃbhramā /
mahotsavaṃ mahānandaṅkuryād dinacatuṣṭayam //
prāyaścittaṃ dvitīyehni śāntiścaiva tṛtīyake /
deśikādyāścaturthehni kuryuścāturthikāhnikam //
susthālyāntu viśuddhāyāṃ brahmāṅgaiḥ sādhayeccarum /
saṃpātābhihutaṅkṛtvā pratikuṇḍaṃ yathākramam //
agrannivedya devāya tarpayeccaruṇā śivam /
sthirādyā hutayaḥ sapta pradadyādvana saṃkhyayā //
pūrṇāndatvā śivaṃ jñāpya kṛtvā śāntiṃ pravācanam /
lokapāla valiṃ datvā kṣetrarakṣāṃ pravācayet //
anyeṣāmapi devānāñcaturthehni caturthikā /
tataḥ saṃpūjayed devaṃ snānādi vidhi vistaraiḥ //
vihāyaliṅgavinyāsaṃ nyastāṇuṃ saṃvisarjayet /
śaktibhāvo visargaḥ syād vyaktirāvāhanaṃ hare //
śivakuṃbhavidhānena kṛtvā kubha dvayaṃ guruḥ /
ekena snāpayed devaṃ pūjayitvā yathā purā //

kartāramapareṇaiva tataḥ kuryāt phalārpaṇam /
tatastu sthāpako dṛṣṭho yajamānena pūjitaḥ //
pratiṣṭhāyāḥ phalaṃ kartturyathā dadyāt taducyate /
mūlamantraṃ samuccārya yāvacchaktyanta gocaram //
p. ३५a)
kāraṇatyāgayogena labdhvānandastu deśikaḥ /
tejo rūpanidhiṃ dhyātvā puṇyarāśiṃ svarekare //
vidyātattva pracāreṇa kare kartuḥ samarpayet /
tatphalaṃ bhuktimuktyākhyaṃ liṅgārādhana tastridhā //
liṅge saṃsthāpite mokṣo bhūtayaśca nirantarāḥ /
tato vijñāpya deveśaṃ yajeccaṇḍeśvaraṃ guruḥ //
caṇḍamantraiḥ samāvāhya tārādyaiḥ phaṭkṛtāntakaiḥ /
snānaṃ pūjā japo homo naivedyādi yathā purā //
kṛṣṇavarṇañcaturvaktraṃ tryakṣaṃ caṇḍā hi bhūṣaṇam /
śūlaṭaṅkakaraṃ bhīmaṃ kamaṇḍalvakṣamālinam //
etad rūpaṃ sadādhyātuḥ sarvavighnavināśanam /
ādhāraśakti kamale mūrtivaktrāṅgasaṃyutam //
svasthāne prāṇamārgeṇa kṛtvātmasthaṃ niveśayet /
brūyādenaṃ śivaṃ dravyaṃ rakṣaṃstiṣṭhañchivāntike //
sampūjyagandhapuṣpādyairliṅgasthantannirudhya ca /
pṛthak pīṭhañcalaṃ liṅgaṃ pūrvavatsanniveśayet //
kintu ratnādi vinyāsaṃ pīṭhagarbhe sa śaktikam /
ekapīṭhantvabhedena ratnādyaṃ cetasā nyaset //
pūrvavacca smṛtaṅkarma kintu caṇḍeśvaraṃ vinā /
vāṇakṣetrodbhavaṃ vāṇaṃ sarvaprāsādapīṭhagam //
pīṭhasya saṃskṛtantatra svayaṃ vyaktepyayaṃ vidhiḥ /
sa mantraṃ sthāpayedrauhaṃ sarvaprāsādapīṭhagam //
vāṇavacca vidhiḥ khyāta ṛṣirdevādi kalpite /
p. ३५b)
pratiṣṭhā vyaktaliṅgānāṃ kriyāśakti puraḥsarā //
ratnāḍhyaṃ piṇḍikā garte vidhiścaṇḍeśvaraṃ vinā /
sarveṣāmeva devānāṃ snānādyaṃ pūrvavadyathā //
svamantraiḥ sthāpanaṃ kāryaṃ jñātvā vyāptiṃ pṛthak pṛthak /
darpaṇe vihitaṃ snānaṃ leyacitrāgameṣu ca //
pratiṣṭhā pūrvavat kāryā pīṭhādyaṃ śaktikalpitam /
pūjā teṣāmadhaḥ kāryā dhūpamātranna duṣyati //
pratiṣṭhā cūlakādīnāṃ pūrvokta liṅgavadyathā /
na tatra lakṣaṇoddhārañcaturthī caṇḍakalpanā //
praveśo brahmaṇorddhena śaktiratnādi pūrvakam /
mūrtivaktrāṅga vinyāsaḥ sadeśākāra rūpadhṛk //
kumbhe pyevaṃ triśūle tu triśaktiṃ vyāpinaṃ śivam /
niṣpannaṃ śikharaṃ dṛṣṭvā dhvajaśūnyanna dhārayet //
dhvajaśūnyantu prāsādaṃ samāśritya vināyakāḥ /
janayanti bhayaṃ ghoraṃ tasmāt kāryo mahādhvajaḥ //
prāsāda dairghyadīrghastu dvihasto vistareṇa tu /
jaghānto vātha kartavyo yathā lābhamathāpi vā //
athavā pradakṣiṇī kṛtya yathā liṅgantu veṣṭhyate /
śikharatryaṃśato jyeṣṭhe madhyame pādavarjite //
kanyase cottamorddhena samagranthistu vaiṇavaḥ /
muktaye viṣamaḥ śasto dṛḍhaḥ saddārūjothavā //
samāhṛtya dvayaṃ kāryaṃ snānādyañca yathā purā /
mūrtyādi tatva vinyāsastathā kintvastra sannidhiḥ //
p. ३६a)
pūjā homa japasparśantathā kāryaṃ makhādhipa /
prāsādo vāhyaliṅgantu jagatī piṇḍikāhare //
tatpratiṣṭhā prakartavyā yathā pūrvamudāhṛtā /
daṇḍādhāre nyasecchakti ratnādyaṃ pañcakantathā //
dhvaja yuktannyased daṇḍamastrālaṅkṛtavigraham /
sūryakoṭisahasrābhaṃ jvalantamati bhīṣaṇam //
surāsura praduṣṭānāṃ duḥprekṣyaṃ darpanāśakam /
mahāpātakino ye tu tepi dṛṣṭvā dhvajocchrayam //
tatkṣaṇādeva niṣpāyāḥ kinnakartuḥ kuladvayam /
liṅgādi paramāṇūnāṃ saṃkhyāyāvacchivālaye //
tāvat kalpa sahasrāṇi vaset kartā ca tatpure /
dhvajocchraye kṛte śakra bhavet koṭiguṇaṃ phalam //
mandirepi prakartavyaṃ pratiṣṭhādyaṃ dhvajocchrayam /
anuṣaṅgāt pravakṣyāmi mandirepi dhvajocchrayam //
jñātvā mandiramādau tu daṇḍamānañca kārayet /
ekabhaumaṃ dvibhaumamvā tribhaumaṃ mandiraṃ hare //
kanyasaṃ madhyamaṃ jyeṣṭhaṃ teṣāṃ daṇḍamiti śṛṇu /
gāyatrī tuṣṭi bhuvanaiḥ karairdaṇḍantu kārayet //
anyathā vā prakartavyā gṛhadaṇḍamiti śubhā /
veśma vyāsa tribhāgasthantatpādonaṃ dvitīyakam //
tṛtīyamarddhabhāgena daṇḍamānamudāhṛtam /
dhvajānvitaṃ samādāya prokṣyāstreṇa paṭāvṛtam //
śivatatva vibhāgena tritatvantatva yā nyaset /
astraṃ nyastvā tato viddhānsannideho mamācaret //
p. ३६b)
mandire ca yathā nyāsastaṃ vakṣyehaṃ śatakrato /
mandire vinyaset tattvaṃ śaktiṃ vinyasya dhārikām //
ātmatatvamadhobhāge brahmāṇḍo vadhi vinyaset /
vidhātattvannyasenmadhye buddhitatva padānugam //
ūrdhvaṃ vai śivatattvaṃ syācchuddha vidyāvasānikam /
kāraṇa tritayaṃ nyastvā śivaṃ sāṅgañca vinyaset //
tattvopasthāpanaṃ śuddhiḥ prokṣaṇa sparśanaṃ japaḥ /
sānnidhyaṃ rodhanaṃ pūjā sandhānaṃ pratitattvataḥ //
evaṃ sarvatra vidhivadvidhānaṃ pūrṇatāṃ vrajet /
śubhalagnaṃ samāsādya vinyased dhvajamādarāt //
mandiraṃ snapayet paścāt phalādyaiḥ śubhavastubhiḥ /
kāṣṭhikā tṛṇanirvṛtte gṛhe nyāsastu kathyate //
kaṃvīṣu pṛthivītattvaṃ tṛṇeṣvāpyaṃ niyojayet /
teja sambandhatoddeśe daṇḍakeṣu ca vāyavam //
sthūṇāsu vyomatattvantu śivaṃ sāṅgañca vinyaset /
jīrṇepi saṃskṛte puṇyaṃ kartuḥ syānmaulikaṃ yataḥ //
tato jīrṇaṃ samuddhṛtya guṇavad vinyaset sudhīḥ /
mahābhayakarannityamatyantaṃ krūrarūpadhṛk //
doṣaṃ karoti vahudhā rāṣṭre rājani sarvadā /
duṣṭaliṅge sthite rāṣṭre prajāmārīnirantaram //
rājā ca duḥkhaśokārtaḥ kṣīyate valavāhanaiḥ /
ātmaśūnyaṃ yathā dehaṃ saṃpraviśyeharākṣasāḥ //
bhayamutpādayantyāśu dustaraṃ maraṇāntikam /
tathaiva devatāḥ śūnyaṃ dṛṣṭvāliṅgaṃ guṇojjhitam //
p. ३७a)
yajatāñca samāśritya janayanti mahadbhayam /
hīnañjīrṇaṅkṛśaṃ dagdhaṃ sthūlaṃ mānādhikaṃ hare //
lakṣmaśūnyañca garbhāḍhyaṃ saṃpuṭaṃ sphuṭitantathā /
bhagnañca sa kṣatañcaiva tathā vajrahataṃ punaḥ //
evamādīni cānyāni liṅgāni parivarjayet /
jīrṇādyaiḥ procitairetaistyājyārcā piṇḍikādikam //
calitañcālitaṃ liṅgaṃ patitaṃ pātitaṃ hare /
madhyasthaṃ viṣamaṃ nimnaṃ diṅmūḍhamati cocchritam //
sthāpanīyāni tatraiva yadyetānye vraṇāni ca /
parityakta śilāyogaṃ nirvraṇañcalalakṣaṇam //
saṃsaktāmuddharedvevīṃ tatraiva sthāpanāya ca /
jīrṇādyaṃ pūjitaṃ hanti nihanti tadapūjitam //
tasmāt taduddharelliṅgaṃ śāstravidvidhi pūrvakam /
vidhiṃ vinoddhṛtaṃ liṅgamaśāstrajñaistu deśikaiḥ //
rāṣṭraṃ rāṣṭrādhi pañcaiva drutamucchādayeddhare /
uddhṛtaṃ vidhinā liṅgaṃ deśikaiḥ samayacyutaiḥ //
tena doṣa vipākena gajavājikṣayo bhavet /
dakṣe maṇḍapastvīśe vā āpyadvāraika toraṇaḥ //
atrāpi dvārapūjādi sthaṇḍile tu śivārcanam /
mantra santarpaṇaṃ kṛtvā dīpanādi yathā purā //
śivaṃ tu liṅgino bhojyā viṣṇvādau dvijasattamāḥ /
bhūtādibhyo valiṃ datvā śivamadhyeṣya śāntikam //
kṣīrājya madhudūrvābhiḥ samidbhirvā vidhāya ca /
p. ३७b)
gatvā liṅgāntikaṃ mantrī tadā snāpya prapūjayet //
oṃ vyāpakeśvarā yeti namonto mūlavācakaḥ /
oṃ vyāpaka hṛdayāya nābhyantaṃ hṛdayaṃ smṛtam //
evaṃ śiro jvālinī varmanetrāstrāṇi krameṇa tu /
ebhistārāsane liṅgaṃ sthaṇḍilantu prapūjayet //
tatastatrāśritaṃ sattvaṃ śrāvayedastra muccaret /
satvaḥ kopī hayaḥ kaścilliṅgamāśritya tiṣṭhati //
liṅgantyaktā sa yatreṣṭaṃ tatra yā tu śivājñayā /

evamuktā mahāstreṇa datvā cārghyaṃ visarjayet //
tataḥ pāśupatāstreṇa pratibhāge svaśaktitaḥ /
hutvāhare tatobhyukṣya śānti kumbhasya vāriṇā //
tato darbheṇa saṃspṛśya japtvāstraṃ homasaṃkhyayā /
arghaṃparāṅmukhaṃ datvā visṛjet tattva tattvapān //
dṛk kriye pīṭhamantrāśca bhāgatrayamanūnapi /
śivaṃ sāṅgaṃ trikhaṇḍādhva patīnatha samāyutān //
caṇḍanāthaṃ khanitreṇa haimenāstrāṇunākhanet /
vaddhvākāñcana pāśena vālarajvā ca yatnataḥ //
skandha sthitayā vṛṣayorliṅga pīṭha śilāmapi /
dvayamekaṃ samastaṃ vā yatnādeṣāṃ samuddharet //
śivamaṃtraṃ gṛṇaṃllokaiḥ prakṣipet tajjale guruḥ /
bhūyaḥ puṣṭyarthakaṃ hutvā dikpatīnāṃ pratarpaṇe //
prāsāda vāstu śuddhyarthaṃ hotavyañca śataṃ śatam /
mahāpāśupataṃ śakra prāsādarakṣṇe nyaset //
yāvannaivā paraṃ liṅgaṃ sthāpayed vidhinā punaḥ /
pūrvamānānvitaṃ liṅgantadrūpaṃ saṃskṛtantathā //
p. ३८a)
svasthāne sanniveśyāpi vidhinā pūjayet tataḥ /
asurairmunibhirdevaistattvavidbhiḥ pratiṣṭhitam //
bhagnamvāpyatha jīrṇamvā vidhināpi na cālayet /
vidhimetam prakurvīta jīrṇadhāma samuddhṛtau //
nistriṃśe vinyasen mantrān darpaṇe vā sunirmale /
aparantvārabhet paścāt pūrvarūpaṃ yathā bhavet //
samāpte mantrasaṃyogaḥ pratiṣṭhā pūrvavat smṛtā /
vāhyaṃ caiveṣṭakaṃ kāryamaiṣṭakatvau palaṃ hare //
hīnadhāmottamairdravyaiḥ kuryādvātanmayaṃ śubham /
yo yathā saṃsthito vāsturdīrgho vā samavistaraḥ //
tasmiṃstu kalpayed bhittiṃ hānirvṛddhiṃ vivarjayet /
hānau satyāṃ bhavenmṛtyurvṛddhau dravya kṣayo bhavet //
tasmāt sarvaprayatnena hāniṃ vṛddhiṃ na kārayet /
dakṣiṇāṃ vastra hemādyairdatvā santoṣa yadgurum //
kṣamastveti vadedvākyaṃ śivaṃ sopi vadet tataḥ /
iti kriyā samopetaṃ liṅgamantri sa sādhakaḥ //
labhatebhi matāṃ siddhiṃ mokṣaṃ mokṣaparāyaṇaḥ /
patrapatre yathātoyaṃ vātoddhṛtaṃ sucañcalam //
tadvatsu cañcalaṃ śakra prāṇināṃ hatajīvitam /
asthiraṃ yauvanaṃ śakra dravyamasthirameva ca //
asthiraṃ putrapautrāghaṃ rambhāsārasamopamam /
tasmāt putrakalatrāṇi sudṛnmitradhanāni ca //
vihāya mohajālāni kuryālliṅga parigraham /
kāliñjare mahīndre vā sahye vāma layepi vā //
p. ३८b)
gaṅgā taṭe samudre vā śrīśaile saritāṃ taṭe /
patra puṣpa phalopete mṛtkuśopacite śubhe //
māheśvara janākrānte sarvadoṣa vivarjite /
sutithau ca sunakṣatre suyoge karaṇānvite //
sampūjya devadeveśaṃ kuryālliṅga parigraham /
sthāpitaṃ ṛṣibhiḥ pūrvaṃ sarvalakṣaṇasaṃyutam //
āśraye siddhidaṃ liṅgaṃ svayamvā parikalpitam /
kīlitaṃ varjayedvidvān skanda viṣṇvindra mātṛbhiḥ //
uparyu pariliṅgañca varjayet sādhakaḥ sadā /
pūrvāsyaṃ paścimāsyantu śreṣṭhaṃ liṅga dvayaṃ hare //
yāmyaṃ kauvera cakrantu na siddhā viṣyate budhaiḥ /
parigṛhyekṣitaṃ liṅgaṃ yathāśāstraṃ śatakrato //
pūjayet satataṃ mantrī jñātvā dehamaśāśvatam /
pūjāhoma paro nityaṃ dhvajadhyāna parāyaṇaḥ //
sarva kāryeṣu kuśalaḥ sādhakaḥ syājjitendriyaḥ /
kṣetrānte rakṣaṇaṃ pūjā valiṃ dānañca kārayet //
rakṣā gṛhepi kartavyā yathā kṣetre purandara /
parvakāleṣu sarveṣu nimitteṣvakhileṣu ca //
pūjāṃ viśeṣataḥ kuryājjapādyaṃ dviguṇañcaret /
śivapūjāpavitrañca kartavyaṃ sarvadā hare //
pavitreṇa vinā pūjā tāmasī parikīrtitā /
rājasī ca bhavedindra paramīkaraṇādvinā //
tasmāt pūjā pavitrañca paramīkaraṇantathā /
kartavyaṃ satataṃ sadbhiḥ saṃsāra bhayabhīrūbhiḥ //
patrikābhiḥ prasūnairvā kuśairvā parikalpayet /
pavitraṃ pratyahaṃśabhormahāpuṇyajigīṣayā //
p. ३९a)
iti nityakriyākhyātā śṛṇu naimittikī punaḥ /
āṣāḍhasyasitāviśvā śrāvaṇasya sitāsitā //
saptamyotha trayodaśyastatra gandha pavitrakam /
trayodaśyāṃ prakartavyaṃ pavitraṃ gandhasaṃjñitam //
pavitramatha bhūtāyāmāṣāḍhaṃ niyamaḥ smṛtaḥ /
dīkṣādi sthāpanañcaiva pavitrādi śatakrato //
adhimāsena kurvīta yadīcchecchubhamātmanaḥ /
darśadvayaṃ bhaved yatra ravisaṃkrānti varjitam //
adhimāsaḥ sa vijñeyo viṣṇuḥ svapitikarkaṭe /
tulyamāsedhi māse vā kartavyantu pavitrakam //
supte caiva hṛṣīikeśe doṣabhāgaṃ yathā bhavet? /
kanyayā kartitaṃ sūtraṃ kartitantvātmanāpi vā //
granthikeśa vinirmuktaṃ sarvadoṣa vivarjitam /
kṛtvā navaguṇaṃ śakra kṣālayed vidhinā tataḥ //
kuryāt tatkandukākāramantaḥ sūtraṃ prayatnataḥ /
aṅgavindvindumārabhya yāvannāgayamāvadhi //
jyeṣṭhādi kanya sa prāntena valiṅge mayā tava /
daśahrāsānmayākhyātā sūtrasaṃkhyā purandara //
ghaṭitānāṃ vidhiḥ khyāto nānyeṣāntu kadācana /
sthaṇḍile cala liṅge ca vāṇaliṅge svayambhuvi //
rauhādau niyamo nāsti yathā pūrvamudāhṛtaḥ /
aṣṭottaraśatādūrddhanna kartavyaṃ kadācana //
sarveṣāṃ niyamaḥ śakra ityājñā pārameśvarī /
aṣṭottara śataiḥ kuryāt sthaṇḍilādau pavitrakam //
tasyārddhena tadarddhena yathā lābhena vā hare /
darbhamuñjādibhiścaiva sūtrā bhāvāt pavitrakam //
p. ३९b)
kartavyaṃ sveśvarairlokaiḥ prāyaścittamatonyathā /
kartavyaṃ valayākāraṃ pavitratritayaṃ hare //
samāntarāḥ prakartavyāḥ pratyekaṃ samagranthayaḥ /
piṇḍikāspṛkprakartavyaṃ gaṅgākhyantadudāhṛtam //
tatrāpi kathyate saṃkhyā granthīnānte nirākulam /
vinduvāṇaṃ samārabhya yāvat syānnāga candrakam //
yugahrāsān samākhyātā granthayaḥ surasattama /
jyeṣṭhādi kanyase prānte pavitre sārvadaivike //
granthisaṃkhyāsamuddiṣṭā kramāt teṣu nirākulā /
sārvadaivika saṃyuktantrayaṃ śambhoḥ pavitrakam //
ādityānalacaṇḍānāṃ sampattau syāccatuṣṭayam /
ekaikaṃ dvārapālānāmekañciavātma mūrtaye //
vāhyāntarvali devānāmekaikaṃ parikalpayet /
ekaikaṃ lokapālānāmekaṃ pīṭhe niveśayet //
vaddhvā sarvapavitrāṇi rañjayet tadanantaram /
granthisthāne tataḥ śakra pavitraṃ maṇḍayet sudhīḥ //
kuṅkumenendu yuktena candanenāruṇena ca /
maṇḍayed gomṛdāsūtraṃ rajanyāṃ śilayāthavā //
dhātunā maṇḍayed vātha sarvā bhāvāt surādhipa /
pārthivaṃ dāruvañcaiva pātravrātañca vaṃśajam //
vihāyasruksruvau śakra tyajet sarvaṃ purātanam /
sarvot pādita saṃbhāraḥ kṛtasnāna vidhikriyaḥ //
sandhyāṃ naimittikīṃ smṛtvā kuryāt karma taducyate /
yāgadhāmādikaṃ sarvaṃ kumbhāntaṃ yadvyavasthitam //
p. ४०a)
trivṛtsūtreṇa tatsarvaṃ veṣṭayet kavacāṇunā /
sūryaṃ saṃpūjya vijñāpya dvārapālānyajet tataḥ //
kṛtvā parigrahaṃ bhūmeḥ pūrvavat pūjayecchivam /
agniṃ sañjanayet kuṇḍe kuṇḍasaṃskārapūrvakam //
āvāhayet tato devaṃ pūjayet tarpayet tataḥ /
pūrṇāṃ datvā kriyācchidrannirasya tadanantaram //
aindrāntu vinyaset kāṣṭhaṃ suśuddhaṃ bhasmadakṣiṇe /
mṛttikāṃ vinyasecchakra pātrasthāmāpya gocare //
sajalāñca nyaseddhātrīṃ kauveryā suranāyaka /
varmaṇā śikhayā caiva hṛdā ca śirasā hare //
gaṅgodakannyasedaiśe mūlamantramanusmaran /
mantrairetairnamontaiśca ḍhaukayecchiva sannidhau //
puṣpairañjalimāpūrya pratyekaṃ kṣīramudrayā /
svāhā yutena mūlena sutṛptimbhāvayecchive //
puṭaṃ nivedya pūtātmā kuryāt sūtrasya saṃsthitiḥ /

tāmrapātrādi saṃsthāni nikaṭīkṛtyakuṇḍataḥ //
tattva dṛṣṭyā samālokya prokṣyayecchiva vāriṇā /
mantritaḥ saṃhitā mantraiśchannaṃ pātrāntareṇa tu //
saṃpātābhihutaṃ kuryācchivaṃ varṣātmakaṃ smaran /
ghṛtapūrṇaṃ śruvaṃ kṛtvā svetyagnau bhāgamākṣipet //
hetiṃ yuñjyāt pavitreṣu saṃpātaḥ kathito hare /
mūlena hṛdaye naiva śirasā śikhayā tathā //
kavacenāstra mantreṇa ekaikāmāhutiṃ kṣipet /
p. ४०b)
evaṃ saṃśodhya dātavyaṃ pavitraṃ gandhasaṃjñakam //
sarvauṣadhi samālabdhaṃ mānonmāna vivarjitam /
sāmānyaṃ sarvadevānāmekagranthi śatakrato //
āditya dvārapālādīntato gaṇapatiṃ gurum /
arcayitvā pavitreṇa śivamāmantrayet sudhīḥ //
gandha pavitramādāya puṣpagandhopaśobhitam /
āmantritosi deveśa sarvacchidramacchidratām //
tvatprasādāt samabhye tu paṭhitvā mantramuccaran /
brahmādi kāraṇatyāgāllayāntaṃ susamāhitaḥ //
samāropya vavitrantu patipatyakṣamāpayet /
vahnāvapi samāropya pavitraṃ saṃpuṭet tataḥ //
astraṃ varmahṛdaṃ pātre nyastvā datvā pavitrakam /
mantrayet saṃhitāmantrairhṛdaṃ varmāstrakaṃ punaḥ //
nyastvā saṃveṣṭyasūtreṇa hṛdābhyarcya samarpayet /
kriyā samarpaṇaṃ kṛtvā kṣapedrātriṃ śivāgrataḥ //
japadhyāna paro bhūtvā stutigītaparopi vā /
prātaḥkāle samutpanne kṛtvā cāvaśyakādikam //
snātvā sandhyāmupāsyaiva pavitramāhared vibhoḥ /
tato visarjayed devamaṣṭapuṣpā purārcitam //
athāhnika dvayaṃ kṛtvā kuryānnaimittikaṃ hare /
sūryādīnāṃ tato datvā mantraiḥ svaiḥ svairyathoditaiḥ //
ātmānampūjayecchakra pavitreṇa gaṇaṃ gurum /
viśeṣasnapanopetaṃ vistaraṃ pūjayecchivam //
viśeṣā tarpayedvahniṃ datvā pūrṇāhutintataḥ /
gandhapuṣpasamopetaṃ dūrvākṣatasamanvitam //
p. ४१a)
pavitramādāya devaṃ tato vijñāpayedidam /
sarvadeha sthito devaḥ sarvajñaḥ sarvago vibhuḥ //
hīnādhikaṃ vibho karma tvayā dṛṣṭammayā kṛtam /
tadanena pavitreṇa saṃpūrṇan tvat prasādataḥ //
evaṃ vijñāpya deveśaṃ pavitramadhiropayet /
pavitrāropaṇe śakra prayogamadhunā śṛṇu //
śivamantraṃ samuccāryamāyāntat susamāhitaḥ /
ātmatattvādhipāya śivāya tadadhiropayet //
bhūyo mantraṃ samuccārya sa deśāntaṃ śatakrato /
vidyātatvādhipāya śivāya tadadhi ropayet //
punarmantraṃ samuccārya śaktyantaṃ pākaśāsana /
śivatatvādhipāya śivāya tadadhi ropayet //
paścānmantraṃ samuccārya layāntaṃ suprasannadhīḥ /
sarvatattvādhipāya śivāya tadadhi ropayet //
āropayet pavitrāṇi jāti yuktāni sarvadā /
adhunā jātiṃ pravakṣyāmi pavitrāropaṇāyate //
prāṇāntāmṛta saṃviṣṭamālikhed vījamādarāt /
brahmavargadvitīyena mūrddhnibhinnaṃ yathā bhavet //
aṃvaraṃ yojayet paścād dvitīya svarabheditam /
jātirekhā samākhyātā pavitrāropaṇāyate //
ityāropya pavitrāṇi arghapañcasubhūrddhasu /
yojayet sarvadā vidvān sarvakāmārtha siddhaye //
sthirabuddhiṃ prakurvīta paramīkaraṇantataḥ /
paścāt kuryājjapaṃ vidvān yathā pūrvamudāhṛtam //
p. ४१b)
japaṃ kṛtvā mahāvāho saṃpuṭī kṛtyapūrvavat /
nivedayet prayogeṇa yathā vakṣyāmi lakṣaṇam //
ātmatattvamadhaḥ kṛtvā śivatattvañca kārayet /
vidyātattva prabhāveṇa yadā niṣkala gocaram //
śivāya ca padañcānyat svāhāntaṃ samudīrayet /
japaṃ nivedaye devaṃ sarvakarmakaraṃ varam //
ātmatattvaṃ vijānīyāt pūrakaṃ suranāyaka /
kumbhakaṃ śivatattvañca vidyākhyaṃ recakaṃ hare //
vahnāvapi samāropya pavitraṃ pūrvavad yathā /
valinā sa pavitreṇa rudrādīn pūjayet tataḥ //
stutvā praṇamya niyamaṃ pratijñāṃ śrāvayet tataḥ /
caturmāsaṃ dvimāsamvā māsaikaṃ pakṣameva vā //
daśāhaṃ saptarātramvā pañcāhamvā dina trayam /
dinadvayamathaikamvā pratijñāṃ kārayet sudhīḥ //
vittaśāṭhyaṃ vinā vidvān guruṃ sampūjayedatha /
bhojayelliṅginaḥ paścād dadyād vastraṃ sadakṣiṇam //
dīnānāthādikān sarvān tad dine bhojayeddhare /
rātrau mahotsavaḥ kāryaḥ śivāgre gītanartanaiḥ //
prabhāte tu samutpanne pavitraṃ pūrvavaddhare /
avatārya dhārayed yatnāt tato devaṃ visarjayet //
nityakarmottaraṃ śakra caṇḍanāthaṃ prapūjayet /
pūrvavan mantravinyāsaṃ gandhadhūpasragādibhiḥ //
samāropya pavitrantu tanmantreṇaiva deśikaḥ /
śivasya puṣpadhūpādi nirmālyaṃ sa pavitrakam //
p. ४२a)
arpayeccaṇḍanāthasya kṣamasveti vadet tataḥ /
pratyahampūjayedyastu na sa pāpaiḥ pralipyate //
hīnamvāpyadhikamvāpi yanmayā mohataḥ kṛtam /
sarvantadastu sampūrṇaṃ caṇḍanāthatavājñayā //
nirmālyamapanīyātha bhūmiṃ saṃśodhya yatnataḥ /
nadyāṃ nada hradādau ca nirmālyaṃ prakṣipet tataḥ //
nadī saraḥ samudreṣu andhakūpanadī hrade /
pañcasthāne ṣvaduṣṭaṃ syāt sarvatrānyatra duṣyati //
na gantavyaṃ sahasrākṣa pavitre tvavisarjite /
visarjite tu gantavyaṃ svecchamvai yatra rocayet //
prāyaścittampravakṣyāmi sāmpratantu śacīpate /
doṣavyapohanārthāya dharmasya sthitaye punaḥ //
mohādajñānato vāpi aprasupte janārdane /
pavitraṃ kārayed yastu sa pāpī pāpamohitaḥ //
pañcadinamanāhāro japtvā pañcāyutaṃ hare /
śuddhimevaṃ samabhyeti nānyathā tu kadācana //
bhādrādūrddhaṃ na kurvīta siddhānte doṣabhāg bhavet /
lakṣadvayamaghoreṇa japtvā caiva viśuddhyati //
daivādajñānato vāpi nāṣāḍhādi traye kṛtam /
tatrāpyevaṃ vinirdeśyaṃ prāyaścittaṃ purandara //
suśāstre vartanannityaṃ samayācāra pālanam /
suparīkṣya prakartavyaṃ niṣiddhācāra varjanam //
yathāśrutaṃ yathā dṛṣṭannivaddhaṃ gurubhiryathā /
svasiddhāntā virodhena tadvilaṃghya vilaṅghanam //
sakṛtsandhyā vilope tu ajātasya śatanjapet /
trikālalopāttriguṇaṃ sopavāsaṃ sa kāmataḥ //
p. ४२b)
ekakālārcane lupte sahasraṃ dakṣiṇañjapet /
ekakālaṃ dvikālamvā trikālaṃ sārddharātrikam //
upavāsa samopetaṃ karmalope kṛte sati /
devārthe caiva gurvarthe kālalopena doṣabhāk //
śāstranindā gurornindā liṅgādīnāṃ yatra vartate /
tasmāt sthānād vrajed dūraṃ sadyojātaṃ śatañjapet //
mahāpātakasaṃyuktā ye cānye pāpakarmiṇaḥ /
patitāścābhi śaptāśca te tu varjyāḥ prayatnataḥ //
ajñānāt saṅgatiṃ kṛtvā dakṣiṇasyā yutañjapet /
na laṅghayed gurośchāyāṃ na śivasya na liṅginām //
triśataṃ rūpiṇā japtvā gokanyā sa dvije śatam /
sahasrālluṭhite liṅge vartite dviguṇācchuciḥ //
ayutaṃ tricaturluṭhite cyute śvabhre daśāyutān /
gaḍḍūkādyabhighāte ca dvyayutālladyūtaddalāt //
stutyādau śleṣma saṃsparśe dakṣiṇasyā yuta trayāt /
iṣṭaliṅge hṛtenaṣṭe vahnilīḍhe pramādataḥ //
japtvā lakṣamaghoreṇa tadrūpasthāpanācchuciḥ /
sādhāre patite liṅge tāle tāle yutañjapet //
nirādhāre tu dviguṇaṃ kalpyaṃ nyūnādhikantataḥ /
akṣasūtrāparādhe tu uktapādañcared budhaḥ //
avisarjita pātre tu bhaṅge vātha vivartite /
śatadvayāt sahasrānte tadarddhāt kramataḥ śuciḥ //
dviguṇaṃ sthaṇḍile prāhuḥ prāyaścittammakhādhipa /
nirvāṇe sa śive vahnau trirātra samupoṣitaḥ //
p. ४३a)
ayutaṃ rūpiṇāṃ japtvā śuddhimicchantya saṃśayaḥ /
rakṣitepi hi nirvāṇe ahorātramupoṣitaḥ //

sahasraṃ vahurūpeṇa japtvā śuddhyati sādhakaḥ /
pūrvāhṇaṃ caiva madhyāhnaṃ samāpya sthitaye tanau //
carenmādhukarīṃ bhikṣāṃ bhukti mukti samīhakaḥ /
bhikṣāṃ yācayitvā tu kiñcit sthitvānyato vrajet //
anivartitaṃ bhramed bhikṣāṃ jñātvā vṛttañca varṇinām /
sthitiṃ buddhāśramaṅgacchecchuci sthāne nidhāya ca //
mṛdbhiḥ saṃśodhya caraṇau karau kṣālyā camettataḥ /
bhasmasnānantataḥ kṛtvā mantrakāyodya kṛt smaran //
astraṃ dīptoktayā plāvya prokṣyatāṃ trirvibhajya ca /
śivāya guruve datvā bhuñjīta vidhipūrvakam //
ācāntaḥ pūrvavat snātaḥ smṛtvānatvā śivaṃ gurūm /
ayācitaiḥ sthitiṃ kuryāt svadhanairvā kramāgataiḥ //
svajāti dīkṣitaiḥ spṛṣṭaḥ snātvā camya śatañjapet /
tasmin na dīkṣite spṛṣṭe snātvā camya śatadvayam //
samīpa dīkṣite spṛṣṭe snātvā camya śatadvayam /
tasmin na dīkṣite spṛṣṭe sopa vāso japo mataḥ //
evaṃ buddhvā prakartavyamitaraiḥ pādavarjitam /
puruṣāghora vāmājā jātīśā brāhmaṇāditaḥ //
trirātramantyaja sparśādaṃ ghorasyā yutācchuciḥ /
sa kṛcchraṃ tryayutaṃ śakracaṇḍāla sparśane diśet //
jñātvā nyatra prakartavyaṃ prāyaścittaṃ surādhipa /
annāghraṃ madirā spṛṣṭaṃ yadi bhuṅktetva kāmataḥ //
viṇmūtra retasā duṣṭaṃ līḍhaṃ vā kākakukkuraiḥ /
p. ४३b)
kapi grāha śivādakṣairviḍvarāhaiśca dūṣitam //
śūdrāducchiṣṭasaṃpṛktaṃ pṛṣṭaṃ vā tvanta jātibhiḥ /
kṛtvā snānannirāhāraḥ pañcagavyaṃ samācaret //
pratisandhyaṃ sahasrantu japedaghoraṃ samāhitaḥ /
tridinannaktabhojī syāt triḥsnāyī dhyāna tatparaḥ //
devamiṣṭvā caturthehni sahasraṃ homayet tataḥ /
upavāsastathā naktaṃ pañcagavyaṃ viśuddhaye //
kṣatriye dhyāna niṣṭhe tu śuddhimevaṃ vinirdiśet /
trikālāt plavanaṃ vaiśya sakṛcchūdre vinirdiśet //
akāmād dviguṇaṃ kāmāt sarveṣāṃ parikīrtitam /
gṛñjanālāvulaśunaṃ palāṇḍukavakāni ca //
ameddhyodbhavamāṃsaṃ bhuktā syān nirasanastryaham /
matsyakaṇṭaka sāmvūka nakhañcaiva kapardikā //
pītvā navodakaṃ mantrī pañcagavyopa vāsakam /
kṛmikīṭābhisaṃpṛktaṃ bhuktā kāntena śuddhyati //
makṣikā kīṭakeśaistu duṣṭaṃ tyaktālpa modanam /
bhasma saṃspṛśya saṃprokṣya śeṣaṃ bhojyanna duṣyati //
pītaśeṣantu yattoyaṃ pramādādyadi tat pivet /
upoṣya rajanīmekāṃ pañcagavyena śuddhyati //
pivantoyaṃ patatpanne tadannaṃ yonti mohitaḥ /
sahasraṃ rūpiṇī japtvā pañcagavyena śuddhyati //
bhuñjānasya gudasrāve ucchiṣṭasyendriya śurte /
ādau śaucantataḥ snānamācāntaḥ punarācamet //
sahasraṃ rūpiṇā japtvā sopa vāso viśuddhyati /
p. ४४a)
anācāntaḥ pivet toyaṃ bhakṣayed vātha mūtrayet //
ajaptvāghoraṃ vināhāraḥ pañcagavyena śuddhyati /
adhocchiṣṭo yadā mantrī viṣṭāmadyādi nāhataḥ //
snātvo poṣya japed ghoraṃ pañcagavyena śuddhyati /
vinā yajñopavītena pivati bhuṅkte yadā naraḥ //
pañcagavya nirāhāro japtvā ghoraṃ viśuddhyati /
ucchiṣṭastu yadā spṛṣṭa ucchiṣṭairveṇukādibhiḥ //
snānaṃ śauca nirāhāraḥ pañcagavya japācchuciḥ /
ghoṣārkarukmaraupyāṇāṃ vaṅgasīsakayorapi //
bhasmāmlavāriṇā śuddhirnirlayaṃ syād yadā hare /
śaṅkhaśāmvūka śuktīnāṃ tejasavacchuddhiriṣyate //
kvathitaṃ śuddhyate kṣīraṃ dadhi śuddhirnigadyate /
dadhipātrāntare dhṛtvā vīkṣayet tadanantaram //
annādi lepanirmuktaṃ prokṣaṇācchuddhyate dadhi /
sutaptasya śrutasyātha śuddhirājyasya kīrtitā //
evammadhuguḍādīnām prokṣaṇādagni yogataḥ /
sa tṛṇā caiva sa kṣodā socchiṣṭā tu sa lepikā //
satṛṇā prokṣaṇācchuddhā sakṣodāmārjanādhikā /
socchiṣṭā gomayodvṛṣṭā pūrvasaṃskāra śodhitā //
sa lepāntakṣitāṃ kṛtvā ghṛṣṭvā gomaya vāriṇā /
mārjayet prokṣayet paścād bhūmi śuddhirudāhṛtā //
anyacchuddhyantaraṃ vakṣye samāsāt pākaśāsana /
susnātaśca samācantaḥ śuddhavāsāḥ śuciḥ pumān //
p. ४४b)
pitṛdevopayuktānām pratyahaṃ śaucamiṣyate /
tyāge paridhāna vastrāṇāṃ prāvaraṇasya malāgame //
rajaka kṣālitaṃ vastraṃ punarddhautaṃ viśuddhyati /
varmaṇāṃ rajju vastrāṇāṃ śuddhiḥ syāt kṣāra vāriṇā //
kauśeyāvikayoruṣaiḥ kṣaumāṇāṃ gaurasarṣapaiḥ /
śrīphalairaṃśu paṭṭānāṃ kutapānāmariṣṭakaiḥ //
tṛṇakāṣṭhādikaṃ sarvaṃ prokṣaṇācchuddhimeti hi /
śuddhānāṃ saṃhatānāntu prokṣaṇācchuddhiriṣyate //
saṃhatānāṃ vahūnāntu yadyallepena dūṣitam /
tattattyaktā tṛṇādīnāṃ śodhayet syād yathā śuciḥ //
kārūhastākaraṃ dravyaṃ śuddhaṃ puṇyaṃ prasāritam /
phalānāṃ kṣālanācchuddhirvinādoṣaṃ purandara //
daśāhācchuddhyate vipro dvādaśāhena bhūmipaḥ /
vaiśyaḥ pañcadaśāhena śuddhiḥ śūdrasya māsikā //
anuṣṭhāna vihīnānāṃ yāti mātrāt purandara /
vedavedāṅga sampannastvāhitāgnistu sa dvijaḥ //
śuddhyate tatkṣaṇāt snānājjñātvānyatra prakalpayet /
amadyapāḥ kulīnāśca nityaṃ dharmaparāyaṇāḥ //
śūdrāḥ śuddhyanti pakṣeṇa nātra kāryā vicāraṇā /
udvāhitāśca tasro vai brāhmaṇena yadāstriyaḥ //
sūtakantu kramāt tāsāṃ daśaṣaṭ dvyeka vāsaram /
śavena śuddhyate vṛddhirna vṛddhyā śuddhyate śavaḥ //
sarveṣāṃ vṛddhi vaddhānau praveśyāṃ nāsti sūtakam /
nṛpāṇāṃ kārukāṇāñca dāsīnāñca sūtakam //
p. ४५a)
mṛtake tu pṛthak pākaṃ kuryād yogaṃ nataiḥ saha /
tyaktuṃ na cedasau yāti tadā śuddhirbhave tryahāt //
saṃsanāt pūrṇa garbhasya snānā deva viśuddhyati /
jīvanyāto yadi śreyān mṛto vā jāyate yadi //
śāvāśaucaṃ na kartavyaṃ sūtīśaucaṃ samārabhet /
ānāmakaraṇāt sadya ekāho danta janmanaḥ //
cūḍāyāstridinamproktaṃ tatrāgnyadhikamavratāt /
atorddhvaṃ pūrvacchuddhiḥ sarvavarṇeṣviyaṃ sthitiḥ //
ahastvadanta kanyāyā dantāyā dvidinam bhavet /
khabhrādiṣu ca vijñeyaṃ mātulān pāñca mātule //
deśāntare pṛthak piṇḍe snānaṃ syāt tadgurumvinā /
paśutvaṃ saṃskṛtaṃ yeṣāṃ samyag nirvāṇa dīkṣayā //
tasya samparka śūnyasya na syātāṃ mṛtasūtake /
ataśca parato devaḥ sampūjyaḥ sūtake sati //
parānnabhojanā nityaṃ parānnadraviṇa kriyaḥ /
gṛhasthaḥ sarvakarmāṇi nityādanyāni varjayet //
dravyaiḥ saṅkalpitaiḥ pūrvaṃ sūtakān mṛtakādapi /
dharmārtha dīkṣitaiḥ pūjā kāryā cotpāditaistathā //
pṛthakpākaṃ vināpuṃbhirlokadīkṣānusāribhiḥ /
antaryāgaḥ prakartavyo japaḥ snānādikāḥ kriyāḥ //
prāyaścittaṃ samādeśyamanyathā niścitā sthitim /
evaṃ hi varttamānasya tridhā siddhirna dūrataḥ //
p. ४५b)
duḥsvapna darśane snānaṃ retotsarge śatakrato /
aghorāṣṭa śatañjāpyantathā saṃbhāṣya cādhamam //
adbhiḥ saṃśuddhyate gātraṃ salepantanmṛdāmbubhiḥ /
devacaṇḍagurordravyaṃ bhakṣitaṃ yadya kāmataḥ //
lakṣapādantadādeyād dviguṇannaiṣṭhike matam /
athākramya tu nirmālyañjapet pañcaśatāni tu //
triguṇaṅkāmato jñeyaṃ pañcagavyasamanvitam /
yannirmālye na saṃspṛṣṭantadāhāropajīvinā //
aṣṭāṃśonantu nirmālyaṃ dānalaṅghana bhakṣaṇāt /
laṅghayed yastu nirmālyaṃ dadyāda jñānatopi vā //
guṇāyutañjaped ghoraṃ tathā poṣya viśuddhyati /

nirmālya sparśane tyājyaṃ puṇyadravyantathauṣadham //
sa vikāraṃ payastoyantathekṣu hiṅgujīrakam /
saindhavādyaṃ sa karpūraṃ kaṭukādyaṃ sa taṇḍulam //
ghṛṣṭaṃ sa candanaṃ bhasma veṇumṛṇmaya dāravam /
sarvaṃ tyājya samuddiṣṭaṃ dhānyādyaṃ prokṣitaṃ śuci //
evamanyatra voddhavyaṃ jñātvā dravya valāvalam /
śodhayet sarvadā dhīmāna śuddhe vandhanaṃ dhruvam //
hutaṃ yasyāpavargecchā sa śuddhau kṛta niścayaḥ /
śuddhi niṣṭha pratiṣṭhasya siddhimuktī na dūrataḥ //
aśītiryasya varṣāṇi vālo vāpyū na ṣoḍaśaḥ /
prāyaścittārddhamarhanti striyo vyādhyādi pīḍitāḥ //
p. ४६)
tatrāpi ca parikleśaṃ jñātvārddhārddham prakalpayet /
suduṣkaraṃ svayaṅkartumakṣamād dviguṇonyataḥ //
daśorddhaṃ triśataṃ yāvajjapāt snānena śuddhyati /
sa naktampañcamaṃ yāvat sopavāsantadūrddhvataḥ //
tattridhāyuta sañjāpe tadvṛddhyādviguṇantataḥ /
tadarddhena tu saṃyogī tasyāpyarddhantu śaṅkare //
deśaṃ kālaṃ vayaḥ śaktiñjāti bhaktiṅkriyākramam /
suvicārya pradātavyaṃ nopavāsoruganvite //
śivārpitaika cittānāṃ suvṛttānām purandara /
prāyaścittaṃ samākhyātaṃ nokuvṛtti sthitātmanām //
saptakoṭi pravistīrṇān mohacūrānmayā tava /
vyākhyātaṃ sāramādāya lakṣagranthena suvrata //
punaḥ pṛṣṭaḥ samāsena tvayāhaṃ suranāyaka /
tadākhyātantadarddhena mohacūrammayāhare //
siddhisārasahasraistu yugmacandraistadantataḥ /
yogajñānādi saṃyuktaṃ vyākhyātaṃ śāstramuttamam //
susaṃkṣepaṃ sugambhīram pratiṣṭhā tantramuttamam /
caturgocara sambaddhaṃ bhūyaḥ khyātantadantaram //
na deyaṃ duṣṭasatvānāṃ nindātarkānu vartinām /
gurudeva dviṣāṃ śakra deśikādi dviṣāntathā //
ete cānye ca ye kecid duṣṭasatvāḥ purandara /
teṣāṃ śāstraṃ sadārakṣyam prāyaścittamato nyathā //
p. ४७)
gurudevāgni bhaktāya śraddadhānāya suvrata /
tasmai deyamidaṃ śāstramityāha bhagavāñchivaḥ //
ityāgne ye mahātantre pratiṣṭhā tantraṃ mohacūḍottaram /
sampūrṇam // śubham // śivambhūyāt //
samvat ६०६ phālgunavadi १० bhaume śrīmadbhogalesaramaṭhāvasthita
paṇḍitācāryabhaṭṭāraka śrīsarvagaṇena pustakaṃ likhitamiti
puṣpikāntalekhayutasya prācīnadevākṣaralipimayasya prācīnatāḍapatra
pustakasyādhāreṇa १९८२ vaikramavarṣe jyeṣṭhamāse śrīmahārājādhirāja
tribhuvanavīravikramaśāha devavijayarājye pradhāna saciva śrī

mahārājacandrasaṃśerajaṅgarāṇā pratipālite nepāladeśe
kāṣṭhamaṇḍaparājadhānyāṃ śrīmadrājagurumānyavara hemarāja
vidvadvarairgaṇeśadattaśarma dvārā likhitamidaṃ pustakam // asyādhāra
bhūtasya tāḍapatra pustakasya prācīnatayā tatpratilipī kṛtasya
pustakāntarasyāpi triśatābdapūrvaprācīnatā darśanena tadullikhita

samvatsaro nepālasamvatsarādbhinno vaikramādiḥ saṃbhāvyate //
srotaḥ