Language

ENहिગુ
Scripture Library

Mañjuśrīmūlakalpa · Chapter 33

33.1

āryamañjuśriyamūlakalpād bodhisattvapiṭakāvataṃsakāt mahāyānavaipulyasūtrāt triṃśatimaḥ vidhiniyamakālapaṭalavisaraḥ parisamāptaḥ iti //
Atha trayastriṃśaḥ paṭalavisaraḥ /
atha khalu bhagavāṃ śākyamuniḥ sarvāvantaṃ śuddhāvāsabhavanamavalokya, mañjuśriyaṃ kumārabhūtamāmantrayate sma / tvadīye mañjuśrīkalparāje nirdiśasamākhyāte dharmadhātukośatathāgatagarbhadharmadhātuniṣpandānucarite mahāsūtravararatnapaṭalavisare tathāgataguhyavaramanujñāte mantravadhasādhyamāne nimittajñānacihnakālapramāṇāntaritasādhanaupayikāni sarvabhūtarutavitāni asattvasattvasaṃjñānirghoṣāni bhavanti //
śābdikaṃ jñānaṃ ityukta aśābdikaṃ caiva kīrtyate /
vyatimiśraṃ tathā yuktimantrāṇāṃ trividhā kriyā

33.2

divyaśabdasamāyuktā anityārtthaprayojitā /
apaśabdāpagatā nityaṃ saṃskārārthārthabhūṣitā

33.3

abahiḥ sarvasiddhānte āryāmantrāḥ prakīrttitā /
nityaṃ padārthahīnaṃ tu tat tridhā paribhidyate

33.4

gurulaghu tathā madhyaiḥ varṇaiścāpi vibhūṣitā /
sā bhavenmantradevī tu svaracchandavibhūṣitā

33.5

saṃskṛtāsaṃskṛtaṃ vākyaṃ arthānartha tathā pare /
dhātvartthā tathā yuktiḥ gatimantrārthabhūṣitā

33.6

vikalpabahulā vācā mantrāṇāṃ sarvalaukikā /
ekadvikavarṇaṃ tu cchandaiḥ sāśvaritālayaḥ

33.7

tricatuḥpañcaṣaṣṭhaṃ vā saptamaṃ vāṣṭamaṃ tathā /
navamaṃ daśamaṃ caiva varṇānāṃ siddhiriṣyate

33.8

daśākṣarasamāyuktā varṇānāṃ hetunām /
yāvaddaśaguṇā hyete varṇā dṛśyanti mahītale

33.9

śatākṣaraṃ viṃśatikaṃ yāvadekākṣaraṃ bhavet /
etatpramāṇairvarṇaistu grathitā mantrasampadā

33.10

padaiścaturbhiḥ saṃyuktā mantrā sarvārthasādhakāḥ /
jyeṣṭhāḥ pravarā hyāryā mantrā ye jinabhāṣitāḥ

33.11

te tu madhyamā adhamā + + + + tadā /
tadātmajairjinaputraistu bhāṣitā te tu madhyamā

33.12

adhamā ye tu mantrā vai bhāṣitā sarvalaukikā /
nikṛṣṭā kathitā mantrā bhāṣitā nairṛtaistu ye

33.13

daśāṣṭasaptaviṃśaṃ vā yāvadabhyadhikaṃ śatam /
etatpramāṇaṃ tu mantrāṇāṃ āryāṇāṃ jinabhāṣitām

33.14

ekadvikavarṇaṃ tu sahasrārddhaṃ varṇato bhavet /
yāvatpramāṇaṃ tu mantrāṇāṃ bodhisattvaiḥ prakāśitā

33.15

tadakṣare padavinyastaṃ mantrayuktimudāhṛtā /
chandāṃsi svarayuktānāṃ dhātvārthārthabhūṣitā

33.16

vacanaṃ suprayuktaṃ vai tantrayuktisamanvitam /
bhavet kadācikāt siddhiḥ śabdasvaraviyojitā

33.17

mudrāyuktaṃ tu śabdaistu mūrdhnādūṣmāntatālukaiḥ /
dantoṣṭhakaṇṭhataḥ śabdaṃ visṛtaṃ sādhanaṃ kriyā

33.18

avyaktavinivṛttaṃ tu suprayuktamudāhṛtam /
sampūrṇaṃ vākyataḥ śabdaṃ samprayuktaḥ sādhayiṣyati

33.19

vidhibhraṣṭaṃ kriyāhīnaṃ śabdārthaiśca viyojitam /
mantraṃ na siddhyate kṣipraṃ dīrghakālamapekṣate

33.20

avandhyaṃ tasya siddhistu na vṛthā kārayo japī /
anyajanme 'pi dṛśyante mantrasiddhivarapradā

33.21

tasya mantraprabhāvena cirakālācca jāpinām /
avandhyaṃ kurute karma samantrā mantravido janām

33.22

nikṛṣṭā sarvamantrāṇāṃ laukikā ye samānuṣā /
sarvabhūtaistu ye proktā mantrā ye ca samatsarā

33.23

teṣāṃ nyakṣarā proktā ekadvikatrisaṅkhyakam /
vividhaiḥ mlecchabhāṣaistu devabhāṣaprakīrttitaiḥ

33.24

grathitā paṅktiyuktāśca vyatimiśrā śabdataḥ sadā /
sahasraṃ cāṣṭaśataṃ aṣṭa ca yāvadekaṃ tu varṇataḥ

33.25

catuḥpādaṃ pādārddhaṃ tu gadyapadyaṃ nigaditam /
ślokaṃ daṇḍakamātraistu gādhaskandhakapañcitam

33.26

pratipaccārthayuktiśca sahasratārthabhūṣitam /
apabhraṃśasaṃskṛtaṃ śabdaṃ arthahīnaṃ vikalpate

33.27

avyaktaṃ vyaktahīnaṃ tu mātrāhīnaṃ tu yujyate /
gatideśavisaṃyogānmantrasiddhistaducyate

33.28

etat sarvamantrāṇāṃ eṣa lakṣaṇaḥ /
śakārabahulā ye mantrā oṅkārārthabhūṣitā /
takāralakṣaṇatantrasthā siddhisteṣu dhruvaṃ bhavet

33.29

oṅkārā ye mantrā makārāntavinirgatāḥ /
śakārasahasaṃyuktādavandhyaṃ śobhanaṃ tathā /
takāracaturasrākārā pratyāhārāntavarjitā

33.30

takārakṣī rephasaṃyuktā samantraṃ sādhanakriyā /
dvirephabahulaṃ ādyaṃ huṅkāraguṇamudbhavam

33.31

vakāracaturasrānte varṇā sādhanakṣamā /
kakāraṃ rephasaṃyuktaṃ makārāntaṃ mātramiśritam /
makāraṃ nakāramādyaṃ tu sa mantraḥ śreṣṭha ucyate

33.32

takārabahulaṃ yatra sarvatantreṣu dṛṣyate /
sa mantraḥ saumyamityukto yāmyahuṅkārabhūṣitam /
aindrāvāyavyamityuktaṃ bhakārabahulaṃ tu yaḥ

33.33

vāruṇaḥ cakāramityāhuḥ hitaṃ loke tu pauṣṭikam /
vakārabahulo yo mantraḥ māhendraṃ tat pradṛśyate

33.34

ādyaṃ triratnagamanaṃ yo mantraḥ śaraṇaṃ tathā /
namaskāraṃ pravarteṇa śāntihetuṃ sukhāvaham

33.35

tadanyat sarvadevānāṃ namaskārārthaṃ prayujyate /
svamantraṃ mantranāthaṃ ca sa mantraḥ sarvakarmikam

33.36

ḍakārabahulo yo mantraḥ phaṭkārārthahuṅkṛtaḥ /
ete mantrā mahākrūrā tejavanto mahaujasā

33.37

prāṇoparodhinā sadyaḥ krūrasattvasuyojitā /
tasmānna kuryāt karmāṇi pāpakāni viśeṣataḥ

33.38

taṃ jāpī varjayed yasmāt munibhirvarjitā sadā /
ubhayārthe 'pi siddhyante mantrā śāntikapauṣṭikā

33.39

kṣaṇena kurute sarvaṃ karmāṃ yāvanti bhāṣitā /
sujaptā mantrā hyete tejavantā maharddhikā

33.40

śāntikāni ca karmāṇi kuryāttāṃ jinabhāṣitaiḥ /
pauṣṭikāni tu sarvāṇi kuryāt kokanade kule

33.41

karmā pāpakā sarve ābhicāre prayujyate /
ābhicārukasarvāṇi kuryād vajrakulena tu /
niṣiddhā lokanāthaistu yakṣendreṇa prakāśitā

33.42

sattvānāṃ vinayārthāya mantramāhātmyamudbhavam /
kathitaṃ triprakāraṃ tu trikuleṣveva sarvataḥ

33.43

ye tu aṣṭa samākhyātā kulāgryā muninā svayam /
teṣu siddhistridhā yātā triprakārāḥ samoditāḥ /
uttamā madhyamā nīcā tat tridhā paribhidyate

33.44

śāntikaṃ pauṣṭikaṃ cāpi ābhicārukamiṣyate /
kevalaṃ mantrayuktistu tantrayuktirudāhṛtā

33.45

mantrāṇāṃ gatimāhātmyaṃ ābhicāruka yujyate /
etat karma nikṛṣṭaṃ tu sarvajñaistu garhitam

33.46

na kuryāt kṛcchragatenāpi karma prāṇoparodhikam /
kevalaṃ tu samāsena karmamāhātmyavarṇitaḥ

33.47

tantrayuktavidhirmantraiḥ karmavistaravistaraḥ /
karmarāje ihoktaṃ tu anyatantreṣu dṛśyate

33.48

na bheje karmahīnaṃ tu sarvamantreṣu yuktimām /
yāvanti laukikā mantrā sakalā niṣkalāstathā

33.49

sarve lokottarāścaiva teṣāmeva guṇaḥ sadā /
asaṅkhyaṃ mantrasiddhistvasaṅkhyaṃ tat parikīrtyate

33.50

ekasaṅkhyaprabhṛtyādi viṃśamuktaṃ tathāpi tu /
tataḥ triṃśat samāsena catvāriṃśaṃ tu cāparam

33.51

tatastriguṇaṣaṣṭiṃ tu saptabhiḥ sadaśaṃ tathā /
daśaṃ cāparamityāhu aśītisaṅkhyā tu cāparam

33.52

sadaśaṃ navatimityāhuḥ śataṃ pūrṇaṃ daśāparam /
śatasaṅkhyā tu saṅkhyātā taddaśaṃ sahasrāparam

33.53

daśasahasramayutaṃ tu daśamayutāni lakṣitam /
daśalakṣāvilakṣaṃ tu vilakṣaṃ daśa koṭim

33.54

+ + + + + + ṭyo vai daśavikoṭyo 'rbudo bhavet /
daśārbudā nirbudaḥ uktaḥ taddaśaṃ khaḍgamiṣyate

33.55

daśakhaḍganikhaḍgaṃ tu daśanikhaḥ kharvamiṣyate /
daśa nikharvāṃ tathā padmaḥ daśapadmāṃ mahāpadmaḥ

33.56

daśapadmāni vāhastu daśavivāhāṃstathāparām /
mahāvivāhastathā dṛṣṭastaddaśaṃ māyamucyate

33.57

taddaśamāyāṃ mahāmāyaḥ mahāmāyāṃ daśāparām /
samudraṃ gaṇitajñāne nirddiṣṭaṃ lokanāyakaiḥ

33.58

mahāsamudraṃ tataḥ paścād viṃśārddhaṃ parisādhike /
mahāsamudrastathā hyuktaḥ sadaśaṃ sāgaraḥ tataḥ

33.59

mahāsāgaramityāhurviṃśārddhena prayujyate /
mahāsāgarā daśa guṇīkṛtya pragharā hyevamucyate

33.60

daśapragharātyuktaḥ ghareti taṃ prakīrttitam /
daśaghare nāmato 'pyuktā aśeṣaṃ tu taducyate

33.61

aśeṣānmahāśeṣaṃ viṃśārddhena guṇīkṛtam /
tadasaṅkhyaṃ pramāṇaṃ tu kathitaṃ lokanāyakaiḥ

33.62

saṅkhyo daśa saṅkhyāmityāhu tadasaṅkhyaṃ guṇīkṛtamiti /
tataḥ pareṇāpi tathā + + + + + + + + + + + +

33.63

amitāt sahasraguṇitaṃ taṃ lokaṃ parikīrtyate /
lokāt pareṇa mahālokaṃ mahālokād guṇīkṛtam

33.64

tatatsaṃstamasamityuktaṃ tamasā jyotirucyate /
jyotiṣo mahājyotsnā guṇīkṛtya mahārāśistaducyate

33.65

mahārāśyā mahārāśirityuktā rāśye gambhīramucyate /
gambhīrā sthiramityāhuḥ sthirāt sthirataraṃ vrajet

33.66

tataḥ pareṇa bahumatyā bahumataṃ sthānamucyate /
sthānaṃ sthānataraṃ tyāhuḥ gaṇitajñānasūratāḥ

33.67

mahāsthānaṃ tato gacchenmahāsthānamitamiṣyate /
mitānmitasamaṃ kṛtvā mahārthaṃ tat parikīrtyate

33.68

mahārthā suśrutasthānaṃ tato gacchenmahārṇavam /
mahārṇavāt prathamamityāhuḥ prathamāt prathamataraṃ hi tat

33.69

prathame śreṣṭhamityāhuḥ śreṣṭhājjyeṣṭhāntamucyate /
jyeṣṭhānmandiraso nāma tadacintyaṃ parikīrtyate

33.70

acintya acintyārthinyatamaṃ ghoraṃ ghorāt rāṣṭratamiṣyate /
rāṣṭrāt pareṇa nidhyasto nidhyastaparataḥ śubham

33.71

śubhāt pareṇa mahācetaḥ mahācetā cetayiṣyate /
ceto cittavikṣepa abhilāpya taducyate

33.72

abhilāpyā anabhilāpyāstu viśvaraṃ ca mudāhṛtam /
viśvāt pareṇa mahāviśvaḥ asvaraṃ tu taducyate

33.73

asvarānmahāsvarasthānaṃ kharvato 'dhigarvitastathā /
śreyasaṃ śāntimityuktaṃ sthāna gaṇitapāragaiḥ

33.74

mahādhṛṣṭastato dhṛṣṭaḥ odakaṃ tadihocyate /
odakā cittavibhrāntaṃ sthānaṃ cāparamuttamam

33.75

uttamāt parato buddhāṃ viṣayaṃ nādharabhūmikām /
aśakyaṃ mānuṣāṇāṃ tu gaṇanā lokakalpanam

33.76

tataḥ pareṇa buddhānāṃ gocaraṃ nāparaṃ matam /
buddhakṣetraṃ āsikatā gaṅgānadyāstu mucyate

33.77

sambhidya paramāṇūnāṃ kathayāmāsa nāyakāḥ /
dṛṣṭāntaṃ kriyate hyetat tarkajñānaṃ tu gocaram

33.78

hetunā sādhyate dravyaṃ na śakyaṃ gaṇanāparaiḥ /
etatpramāṇaṃ sambuddhā paryupāste mayā purā

33.79

teṣāmārādhayitvā me kalpe 'smiṃ tadacittake /
etāvatkālamaparyantaṃ bodhisattvo 'haṃ purā bhavet

33.80

sattvānāmarthasambuddho buddhatvaṃ ca samāviśet /
tatra tatra mayā tantrā bhāṣitā kalpavistarā

33.81

etat kalpavaraṃ jyeṣṭhametad buddhaistu bhāṣitam /
etad pramāṇaṃ sambuddhaiḥ kathito 'haṃ purātanam

33.82

adhunā kumāra mayā prokta ante kāle tu janmike /
yāvanti laukikā mantrā kalparājāśca śobhanā

33.83

lokottarā tathā divyā mānuṣyā sasurāsurā /
sarveṣāṃ tu mantrāṇāṃ tantrayuktirudāhṛtā

33.84

sammato 'yaṃ tu sarvatra kalparājo maharddhikaḥ /
teṣāṃ kalpavidhānena siddhimāyāti mañjumām

33.85

anenaiva tu kalpena vivinā mañjubhāninā /
teṣāṃ siddhimityuktā sarveṣāṃ prabhaviṣṇunā

33.86

kiṃ punarmānuṣe loke ye cānye mantradevatā /
sarve lokottarā mantrāḥ laukikā samaharddhikā

33.87

anena vidhiyogena kalparājena siddhitām /
vasitā sarvamantrāṇāṃ sarvakalpamudāhṛtam

33.88

sammato 'yaṃ tu mañjuśrīḥ kalparāje ihottame /
ye kecicchilpavijñānā laukikā lokasammatā

33.89

nimittajñānaśakunāḥ jyotiṣajñānacihnitāḥ /
nimittajñānacaritā rutāvaiva śubhāśubhā

33.90

sarvabhūtarutaścaiva caritaṃ cittacihnitam /
dhāturāyatamaṃ dravyaṃ + + + + + + + +

33.91

iṅgitaṃ śakunamityāhuḥ khanyadhātukriyā tathā /
gaṇitaṃ vyākaraṇaṃ śāstrāṃ śastraṃ caiva kramo vidhiḥ

33.92

adhyātmavidyā caikitsyaṃ sarvasattvahitaṃ sukham /
hetunīti tathā cānye śabdaśāstraṃ pravarttitam

33.93

chandabhedo 'tha gāndharvaḥ gandhayuktimudāhṛtāḥ /
te mayā bodhisattvena sattvānāmarthāya bhāṣitā

33.94

purāhaṃ bodhisattvo 'smiṃ sattvānāṃ hitakāraṇā /
bhāṣitā te mayā pūrvaṃ saṃsārārṇavavāsinām

33.95

saṃsāragahane kāntāre cirakālaṃ uṣito hyaham /
yathā vaineyasattvānāṃ tathā tatra karomyaham

33.96

yathā yathā ca sattvā vai hitaṃ karma samādadheḥ /
tathā tathā karomyeṣāṃ hitārthaṃ karma śubhālayam

33.97

vicitrakarmanevasthāḥ sattvānāṃ hitayonayaḥ /
vicitraiva kriyate teṣāṃ vicitrārthayonidūṣitā

33.98

vicitrakarmasaṃyuktā vicitrārthāṃ śāstravarṇitām /
taṃ tathaiva karomyeṣāṃ vicitrāṃ rūpasampadām

33.99

ahaṃ tathā veṣadhārī syā vicitrāṅgaṃ nijānijām /
hitāśayena sattvānāṃ vicitraṃ rūpaṃ nirmiṣe

33.100

maheśvaraḥ śakrabrahmādyāṃ viṣṇurdhanadanairṛtām /
vicirāṃ graharūpāṃstu nirmime 'haṃ tathā purā

33.101

mahākaruṇāviṣṭamanasaḥ sattvānāmāśayagocarā /
anupūrvyā tu teṣāṃ vai sthāpayāmi śive pade

33.102

paryaṭāmi saṃsāre dīrghakālamavekṣitam /
sattvānāmarthaniṣpattiṃ mantrarūpeṇa deśitam

33.103

anupūrvaṃ matajñānaṃ mantrakalpaṃ pravartitam /
cirā me saṃsaratā janme buddhagotre samāsṛta

33.104

na ca me vidyate kaścit kartā vā svāmino 'pi vā /
niyataṃ gotramāsṛtya buddho 'haṃ bodhimuttamāṃ

33.105

kṣemo 'haṃ nirjaraṃ śāntaṃ aśokaṃ vimalaṃ śivam /
prāpto 'haṃ nirvṛtiṃ śāntiṃ mukto 'haṃ janmabandhanā

33.106

adhunā pravartitaścakraḥ bhūtakoṭisamāśrita /
darśayāmeṣa kalpaṃ vai mantravādaṃ savistaram

33.107

na vṛthā kārayejjāpī karmakalpa savistaram /
yāvanti laukikā mantrāḥ kalpāścaivamudāhṛtāḥ

33.108

pūjyā mānyāśca sarve te avajñā teṣāṃ tu varjitā /
nāvamanye tato mantrī teṣāṃ kalpāni vistaram

33.109

nimittaṃ jñānayuktiṃ ca jyotiṣajñānaroditam /
na vṛthā kārayedetāṃ maṅgalārthamudāhṛtāḥ

33.110

dṛṣṭadhārmikamevaṃ tu siddhidravyādimoṣadham /
sāmiṣaṃ lobhanaṃ siddhistasmānmaṅgalamucyate

33.111

praśastā jinagāthābhiḥ svastigāthābhibhūṣitam /
praśastairdivasairmukhyaiḥ sitapakṣe sucihnitaiḥ

33.112

śuklagrahavare yukte mantrasādhanamārabhet /
evamādyāḥ śubhā yuktā aśubhāṃścāpi varjayet

33.113

mayaiva kathitaṃ pūrvaṃ tasmād grāhyā tu jāpibhiḥ /
yāvanti kecilloke 'smiṃ jyotiṣajñānakauśalāḥ

33.114

anye vā tatra kauśalyāḥ nītihetusahetukāḥ /
nyāyaśāstrasusambaddhā sattvānāṃ hitakārayā

33.115

mayaiva kathitaṃ tat sarvaṃ grāhyate mantrajāpibhiḥ /
siddhiheturayaṃ mārgaḥ darśitaṃ tattvadarśibhiḥ

33.116

sarvaṃ hyaśeṣasiddhāntaṃ yadyoktaṃ mokṣakāraṇam /
tenaiva kuryānmantrāṇāṃ mārgaṃ siddhikāraṇāḥ

33.117

na vṛthā kārayejjāpī mantrayuktiṃ hyaśeṣataḥ /
sarve laukikā mantrā uttamāśca prakīrtitāḥ

33.118

lokottarāstathā divyā sarveṣveva prayojayet /
na mithyaṃ kāraye cittaṃ na dūṣye tatra manaṃ kadā

33.119

sarve pūjyāstu mantrā vai samayajñaḥ prakīrtitāḥ /
śāsane 'smiṃ tathā sāstuḥ buddhānāṃ samatāhite

33.120

niviṣṭā jinaputrāṇāmākṛṣṭāśca praveśitāḥ /
maṇḍale municandrāṇāṃ samayajña ihoditāḥ

33.121

avandhyāste sadā mantrairānītā viśanāśayā /
na name paramantrāṇāṃ nāpi sāvajñamācaret /
anāryā ye tu mantrā vai avandhyāste parikīrttitā

33.122

yāvanti laukikā mantrā adharā jāpasambhavā /
sakleśā dṛṣṭamārgāntā avandhyāste tu jāpibhiḥ

33.123

na vṛthā kāraye cittaṃ kopane roṣasaṃyutam /
rocanaṃ na caiva bhaktiṃ na kuryāt karma vṛthāphalam /
tadāyattaṃ hi cittasya na dadyāt sannatiṃ kvacit

33.124

ekamantrastu yuktisthaḥ japaṃ nityaṃ samāhitaḥ /
labhate phalamaśeṣaṃ tu yathoktaṃ vidhinā vidheḥ

33.125

niścalaṃ tu manaḥ kṛtvā ekamantraṃ tu taṃ japet /
ekacittasya siddhyante mantrāḥ sarvārthasādhakāḥ

33.126

vyastacitto hi mūḍhātmā siddhistasya na dṛśyate /
aśeṣaṃ phalaniḥpattiṃ prāpnuyād vipulāṃ gatim

33.127

nityaśuddhaṃ mano yasya sa śrāddhasyaiva śāsane /
ratnatraye ca prasannasya siddhiriṣṭā udāhṛtā

Original text: Mañjuśrīmūlakalpa · Edition: M.M.T. Ganapati Shastri, 1925 (3 vols.), reprint: Delhi: Sri Satguru Publications 1989, pp. 1-722. Cf. also Aryamanjusrimulakalpa. In: Mahayanasutrasamgraha, part II, ed. by P.L. Vaidya, Darbhanga 1964 (Buddhist Sanskrit Texts, 18). · Data entry members of the Digital Sanskrit Buddhist Canon Input Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc