Mahabharata · Chapter 6.41

ye śāstravidhimutsṛjya yajante śraddhayānvitā /
teṣāṃ niṣṭhā tu kā kṛṣṇa satvamāho sajastamaḥ //
śrībhagavānuvāca /

trividhā bhavati śraddhā dehināṃ sā svabhāvajā /
sātvikī rājasī caiva tāmasī ceti tāṃ śrṛṇu //

satvānurūpā sarvasya śraddhā bhavati bhārata /
śraddhāmayo'yaṃ puruṣo yo yacchraddhaḥ sa eva saḥ //

yajante sātvikā devānyakṣarakṣāṃsi rājasāḥ /
pretānbhūtagaṇāṃścānye yajante tāmasā janāḥ //

aśāstravihitaṃ ghoraṃ tapyante ye tapo janāḥ /
dambhāhaṅkārasaṃyuktāḥ kāmarāgabalānvitāḥ //

karśayantaḥ śarīrasthaṃ bhūtagrāmamacetasaḥ /
māṃ caivāntaḥ śarīrasthaṃ tānviddhyāsuraniścayān //

āhārastvapi sarvasya trividho bhavati priyaḥ /
yajñastapastathā dānaṃ teṣāṃ bhedamimaṃ śrṛṇu //

āyuḥsatvabalārogyasukhaprītivivardhanāḥ /
rasyāḥsrigdhāḥ sthirā hṛdyā āhārāḥsātvikapriyāḥ //

kaṭvamlalavaṇātyuṣṇatīkṣṇarūkṣavidāhinaḥ /
āhārā rājasasyeṣṭā duḥkhaśokāmayapradāḥ //

yātayāmaṃ gatarasaṃ pūti paryuṣitaṃ ca yat /
ucchiṣṭamapi cāmedhyaṃ bhojanaṃ tāmasapriyam //

aphalākāṅkṣibhiryajño vidhidṛṣṭo ya ijyate /
yaṣṭavyameveti manaḥ samādhāya sa sātvikaḥ //

abhisanghāya tu phalaṃ dambhārthamapi caiva yat /
ijyate bharataśreṣṭha taṃ yajñaṃ viddhi rājasam //

vidhihīnamasṛṣṭānnaṃ mantrahīnamadakṣiṇam /
śraddhāvirahitaṃ yajñaṃ tāmasaṃ paricakṣate //

devadvijaguruprājñapūjanaṃ śaucamārjavam /
brahmacaryamahiṃsā ca śārīraṃ tapa ucyate //

anudvegakaraṃ vākyaṃ satyaṃ priyahitaṃ ca yat /
svādhyāyābhyasanaṃ caiva vāṅbhayaṃ tapa ucyate //

manaḥprasādaḥ samyatvaṃ maunamātmavinigrahaḥ /
bhāvasaṃśuddhirityetattapo mānasamucyate //

śraddhayā parayā taptaṃ tapastatrividhaṃ naraiḥ /
aphalākāṅkṣibhiryuktaiḥ sātvikaṃ paricakṣate //

satkāramānapūjārāthaṃ tapo dambhena caiva yat /
kriyate tadiha proktaṃ rājasaṃ calamadhruvam //

mūḍhagrāheṇātmano yatpīḍayā kriyate tapaḥ /
parasyotsādanārthaṃ vā tattāmasamudāhṛtam //

dātavyamiti yaddānaṃ dīyate'nupakāriṇe /
deśe kāle ca pātre ca taddānaṃ sātvikaṃ smṛtam //

yattu pratyupakārārthaṃ phalamuddiśya vā punaḥ /
dīyate ca parikliṣṭaṃ taddānaṃ rājasaṃ smṛtam //

adeśakāle yaddānamapātrebhyaśca dīyate /
asatkṛtamavajñātaṃ tattāmasamudāhṛtam //

ontatsaditi nirdeśo brahmaṇastrividhaḥ smṛtāḥ /
brāhmaṇāstena vedāśca yajñāśca vihitāḥ purā //

tasmādomityudāhṛtya yajñadānatapaḥkriyāḥ /
pravartante vidhānoktāḥ satataṃ brahmavādinām //

tadityanabhisandhāya phalaṃ yajñatapaḥkriyāḥ /
dānakriyāśca vividhāḥ kriyante mokṣakāṅkṣibhiḥ //

sadbhāve sādhubhāve ca sadityetatpruyujyate /
praśaste karmaṇi tathā sacchabdaḥ pārtha yujyate //

yajñe tapasi dāne ca sthitiḥ saditi cocyate /
karma caiva tadarthīyaṃ sādityevābhidhīyate //

aśraddhayā hutaṃ dattaṃ tapastaptaṃ kṛtaṃ ca yat /
asadityucyate pārtha na ca tatpretya no iha //