Language

ENहिગુ
Scripture Library

Mahabharata · Chapter 6.39

6.39.1

ūrdhvamūlamadhaḥśākhamaśvatthaṃ prāhuravyayam /
chandāṃsi yasya parṇāni yastaṃ veda sa vedavit //

6.39.2

adhaścordhvaṃ prasṛtāstasya śākhā guṇapravṛddhā viṣayapravālāḥ /
adhaśca mūlānyanusantatāni karmānubandhīni manuṣyaloke //

6.39.3

na rūpamasyeha tathopalabhyate nānto na cādirna ca sampratiṣṭhā /
aśvatthamenaṃ suvirūḍhamūla- masaṅgaśastreṇa dṛḍhena chitvā //

6.39.4

tataḥ padaṃ tatparimārgitavyaṃ yasmingatā na nivartanti bhūyaḥ /
tameva cādyaṃ puruṣaṃ prapadye yataḥ pravṛttiḥ prasṛtā purāṇī //

6.39.5

nirmānamohā jitasaṅgadoṣā adhyātmanityā vinivṛttakāmāḥ /
dvadvairvimuktāḥ sukhaduḥkhasañjñai- rgacchantyamūḍhāḥ padamavyayaṃ tat //

6.39.6

na tadbhāsayate sūryo na śaśāṅko na pāvakaḥ /
yadgatvā na nivartante taddhāma paramaṃ mama //

6.39.7

mamaivāṃśo jīvaloke jīvabhūtaḥ sanātanaḥ /
manaḥṣaṣṭhānīndriyāṇi prakṛtisthāni karṣati //

6.39.8

śarīraṃ yadavāpnoti yaccāpyutkrāmatīśvaraḥ /
gṛhītvaitāni saṃyāti vāyurgandhānivāśayāt //

6.39.9

śrotraṃ cakṣuḥ sparśanaṃ ca rasanaṃ ghrāṇameva ca /
adhiṣṭhāya manaścāyaṃ viṣayānupasevate //

6.39.10

utkrāmantaṃ sthitaṃ vā'pi bhuñjānaṃ vā guṇānvitam /
vimūḍhā nānupaśyanti paśyanti jñānacakṣuṣaḥ //

6.39.11

yatanto yoginaścainaṃ paśyantyātmanyavasthitam /
yatanto'pyakṛtātmāno nainaṃ paśyantyacetasaḥ //

6.39.12

yadādityagataṃ tejo jagadbhāsayate'khilam /
yaccandramasi yaccāgnau tattejo viddhi mārmakam //

6.39.13

gāmāviśya ca bhūtāni dhārayamyahamojasā /
puṣṇāmi cauṣadhīḥ sarvāḥ somo bhūtvā rasātmakaḥ //

6.39.14

ahaṃ vaiśvānaro bhūtvā prāṇināṃ dehamāśritaḥ /
prāṇāpānasamāyuktaḥ pacāmyannaṃ caturvidham //

6.39.15

sarvasya cāhaṃ hṛdi sanniviṣṭo mattaḥ smṛtirjñānamapohanaṃ ca /
vedaiśca sarvairahameva vedyo vedāntakṛdvedavideva cāham //

6.39.16

dvāvimau puruṣau loke kṣaraścākṣara eva ca /
kṣaraḥ sarvāṇi bhūtāni kūṭastho'kṣara ucyate //

6.39.17

uttamaḥ puruṣastvanyaḥ paramātmetyudāhṛtaḥ /
yo lokatrayamāviśya bibhartyavyaya īśvaraḥ //

6.39.18

yasmātkṣaramatīto'hamakṣarādapi cottamaḥ /
ato'smi loke vede ca prasthitaḥ puruṣottamaḥ //

6.39.19

yo māmevamasammūḍho jānāti puruṣottamam /
sa sarvavidbhajati māṃ sarvabhāvena bhārata //

6.39.20

iti guhyatamaṃ śāstramidamuktaṃ mayā'nagha /
evadbuddhvā buddhimānsyātkṛtakṛtyaśca bhārata //

Original text: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0

Esc