Mahabharata · Chapter 6.39
ūrdhvamūlamadhaḥśākhamaśvatthaṃ prāhuravyayam /
chandāṃsi yasya parṇāni yastaṃ veda sa vedavit //
adhaścordhvaṃ prasṛtāstasya śākhā guṇapravṛddhā viṣayapravālāḥ /
adhaśca mūlānyanusantatāni karmānubandhīni manuṣyaloke //
na rūpamasyeha tathopalabhyate nānto na cādirna ca sampratiṣṭhā /
aśvatthamenaṃ suvirūḍhamūla- masaṅgaśastreṇa dṛḍhena chitvā //
tataḥ padaṃ tatparimārgitavyaṃ yasmingatā na nivartanti bhūyaḥ /
tameva cādyaṃ puruṣaṃ prapadye yataḥ pravṛttiḥ prasṛtā purāṇī //
nirmānamohā jitasaṅgadoṣā adhyātmanityā vinivṛttakāmāḥ /
dvadvairvimuktāḥ sukhaduḥkhasañjñai- rgacchantyamūḍhāḥ padamavyayaṃ tat //
na tadbhāsayate sūryo na śaśāṅko na pāvakaḥ /
yadgatvā na nivartante taddhāma paramaṃ mama //
mamaivāṃśo jīvaloke jīvabhūtaḥ sanātanaḥ /
manaḥṣaṣṭhānīndriyāṇi prakṛtisthāni karṣati //
śarīraṃ yadavāpnoti yaccāpyutkrāmatīśvaraḥ /
gṛhītvaitāni saṃyāti vāyurgandhānivāśayāt //
śrotraṃ cakṣuḥ sparśanaṃ ca rasanaṃ ghrāṇameva ca /
adhiṣṭhāya manaścāyaṃ viṣayānupasevate //
utkrāmantaṃ sthitaṃ vā'pi bhuñjānaṃ vā guṇānvitam /
vimūḍhā nānupaśyanti paśyanti jñānacakṣuṣaḥ //
yatanto yoginaścainaṃ paśyantyātmanyavasthitam /
yatanto'pyakṛtātmāno nainaṃ paśyantyacetasaḥ //
yadādityagataṃ tejo jagadbhāsayate'khilam /
yaccandramasi yaccāgnau tattejo viddhi mārmakam //
gāmāviśya ca bhūtāni dhārayamyahamojasā /
puṣṇāmi cauṣadhīḥ sarvāḥ somo bhūtvā rasātmakaḥ //
ahaṃ vaiśvānaro bhūtvā prāṇināṃ dehamāśritaḥ /
prāṇāpānasamāyuktaḥ pacāmyannaṃ caturvidham //
sarvasya cāhaṃ hṛdi sanniviṣṭo mattaḥ smṛtirjñānamapohanaṃ ca /
vedaiśca sarvairahameva vedyo vedāntakṛdvedavideva cāham //
dvāvimau puruṣau loke kṣaraścākṣara eva ca /
kṣaraḥ sarvāṇi bhūtāni kūṭastho'kṣara ucyate //
uttamaḥ puruṣastvanyaḥ paramātmetyudāhṛtaḥ /
yo lokatrayamāviśya bibhartyavyaya īśvaraḥ //
yasmātkṣaramatīto'hamakṣarādapi cottamaḥ /
ato'smi loke vede ca prasthitaḥ puruṣottamaḥ //
yo māmevamasammūḍho jānāti puruṣottamam /
sa sarvavidbhajati māṃ sarvabhāvena bhārata //
iti guhyatamaṃ śāstramidamuktaṃ mayā'nagha /
evadbuddhvā buddhimānsyātkṛtakṛtyaśca bhārata //
Original text: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0