Language

ENहिગુ
Scripture Library

Mahabharata · Chapter 6.32

6.32.1

kiṃ tadbrahma kimadhyātmaṃ kiṃ karma puruṣottam /
adhibhūtaṃ ca kiṃ proktamadhidaivaṃ kimucyate //

6.32.2

adhiyajñaḥ kathaṃ ko'tra dehe'sminmadhusīdana /
prayāṇakāle ca kathaṃ jñeyo'si niyatātmabhiḥ //
śrībhagavānuvāca /

6.32.3

akṣaraṃ brahma paramaṃ svabhāvo'dhyātmamucyate /
bhūtabhāvodbhavakaro visargaḥ karmasañjñitaḥ //

6.32.4

adhibhūtaṃ kṣaro bhāvaḥ puruṣaścādhidaivatam /
adhiyajño'hamevātra dehe dehabhṛtāṃ vara //

6.32.5

antakāle ca māmeva smaranmuktvā kalevaram /
yaḥ prayāti sa madbhāvaṃ yāti nāstyatra saṃśayaḥ //

6.32.6

yaṃ yaṃ vāpi smaranbhāvaṃ tyajatyante kalevaram /
taṃ tamevaiti kaunteya sadā tadbhāvabhāvitaḥ //

6.32.7

tasmātsarveṣu kāleṣu māmanusmara yudhya ca /
mayyarpitamanobuddhirmāmevaiṣyasyasaṃśayaḥ //

6.32.8

abhyāsayogayuktena cetasā'nānyagāminā /
paramaṃ puruṣaṃ divyaṃ yāti pārthānucintayan //

6.32.9

kaviṃ purāṇamanuśāsitāra- maṇoraṇīyāṃsamanusmaredyaḥ /
sarvasya dhātāramacintyarūpa- mādityavarṇaṃ tamasaḥ parastāt //

6.32.10

prayāṇakāle manasā'calena bhaktyā yukto yogabalena caiva /
bhruvormadhye prāṇamāveśya samya- ksa taṃ paraṃ puruṣamupaiti divyam //

6.32.11

yadakṣaraṃ vedavido vadanti viśanti yadyatayo vītarāgāḥ /
yadicchanto brahmacaryaṃ caranti tatte padaṃ sangraheṇa pravakṣye //

6.32.12

sarvadvārāṇi saṃyamya mano hṛdi nirudhya ca /
mūrdhnyādhāyātmanaḥ prāṇamāsthito yogadhāraṇāṃ //

6.32.13

omityekākṣaraṃ brahma vyāharanmāmanusmaran /
yaḥ prayāti tyajandeṃ sa yāti paramāṃ gatim //

6.32.14

ananyacetāḥ satataṃ yo māṃ smarati nityaśaḥ /
tasyāhaṃ sulabhaḥ pārtha nityayuktasya yoginaḥ //

6.32.15

māmupetya punarjanma duḥkhālayamaśāśvatam /
nāpnuvanti mahātmānaḥ saṃsiddhiṃ paramāṃ gatāḥ //

6.32.16

ābrahmabhuvanāllokāḥ punarāvartino'rjuna /
māmupetya tu kaunteya punarjanma na vidyate //

6.32.17

sahasrayugaparyantamaharyadbrahmaṇo viduḥ /
rātriṃ yugasahasrāṃ tāṃ te'horātravido janāḥ //

6.32.18

avyaktādvyaktayaḥ sarvāḥ prabhavantyaharāgame /
rātryāme pralīyante tatraivāvyaktasañjñake //

6.32.19

bhūtagrāmaḥ sa evāyaṃ bhūtvā bhūtvā pralīyate /
rātryagame'vaśaḥ pārthata prabhavatyaharāgame //

6.32.20

parastasmāttu bhāvo'nyo vyakto'vyaktātsanātanaḥ /
yaḥ sa sarveṣu bhūteṣuka naśyatsu na vinaśyati //

6.32.21

avyakto'kṣara ityuktastamāhuḥ paramāṃ gatim /
yaṃ prāpya na nivartante taddhāma paramaṃ mama //

6.32.22

puruṣaḥ sa paraḥ pārtha bhaktyā labhyastvananyayā /
yasyāntasthāni bhūtāni yena sarvamidaṃ tatam //

6.32.23

yatra kāle tvanāvṛttimāvṛttiṃ caiva yoginaḥ /
prayātā yānti taṃ kālaṃ vakṣyāmi bharatarṣabha //

6.32.24

agnirjyotirahaḥ śuklaḥ ṣaṇmāsā uttarāyaṇam /
tatra prayātā gacchanti brahma brahmavido janāḥ //

6.32.25

dhūmo rātristathā kṛṣṇaḥ ṣaṇmasā dakṣiṇāyanam /
tatra cāndramasaṃ jyotiryogī prāpya nivartate //

6.32.26

śuklakṛṣṇe gatī hyete jagataḥ śāśvate mate /
ekayā yātyanāvṛttimanyayā'vartate punaḥ //

6.32.27

naite sṛtī pārtha jānanyogī muhyati kaścana /
tasmātsarveṣu kāleṣu yogayukto bhavārjuna //

6.32.28

vedeṣu yajñeṣu tapaḥsu caiva dāneṣu yatpuṇyaphalaṃ pradiṣṭam /
atyeti tatsarvamidaṃ viditvā yogī paraṃ sthānamupaiti cādyam //

Original text: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0

Esc