Madhyamakaśāstra · Chapter 12
12 Duḥkhaparīkṣā dvādaśamaṃ prakaraṇam /
svayaṃ kṛtaṃ parakṛtaṃ dvābhyāṃ kṛtamahetukam /
duḥkhamityeka icchanti tacca kāryaṃ na yujyate
svayaṃ kṛtaṃ yadi bhavetpratītya na tato bhavet /
skandhānimānamī skandhāḥ saṃbhavanti pratītya hi
yadyamībhya ime 'nye syurebhyo vāmī pare yadi /
bhavetparakṛtaṃ duḥkhaṃ parairebhiramī kṛtāḥ
svapudnalakṛtaṃ duḥkhaṃ yadi duḥkhaṃ punarvinā /
svapudgalaḥ sa katamo yena duḥkhaṃ svayaṃ kṛtam
parapudgalajaṃ duḥkhaṃ yadi yasmai pradīyate /
pareṇa kṛtvā tadduḥkhaṃ sa duḥkhena vinā kutaḥ
parapudgalajaṃ duḥkhaṃ yadi kaḥ parapudgalaḥ /
vinā duḥkhena yaḥ kṛtvā parasmai prahiṇoti tat
svayaṃkṛtasyāprasiddherduḥkhaṃ parakṛtaṃ kutaḥ /
paro hi duḥkhaṃ yatkuryāttattasya syātsvayaṃ kṛtam
na tāvatsvakṛtaṃ duḥkhaṃ na hi tenaiva tatkṛtam /
paro nātmakṛtaścetsyādduḥkhaṃ parakṛtaṃ katham
syādubhābhyāṃ kṛtaṃ duḥkhaṃ syādekaikakṛtaṃ yadi /
parākārāsvayaṃkāraṃ duḥkhamahetukaṃ kutaḥ
na kevalaṃ hi duḥkhasya cāturvidhyaṃ na vidyate /
bāhyānāmapi bhāvānāṃ cāturvidhyaṃ na vidyate
Original text: Madhyamakaśāstra · Edition: P. L. Vaidya: Madhyamakaśāstra of Nāgārjuna. Darbhanga: Mithila Institute, 1960. · Data entry members of the Digital Sanskrit Buddhist Canon Input Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0