Lakshmi Tantra · Chapter 36
ṣaṭtriṃśo'dhyāyaḥ - 36
śrīḥ---
brahmānandamayī śakra bhogairyat pāramārthikaiḥ/
ijyeyaṃ hṛdayāntaḥsthā so'ntaryāga iti smṛtaḥ
padmaṃ vā svastikaṃ vāpi baddhvā yonyāsanaṃ tu vā/
nābhimeḍhrāntare dhyāyecchaktimādhārarūpiṇīm
2. ādhāraśaktisthānamucyate---nābhītyādinā/
devīṃ kenāpyanādeyāṃ nīrūpāṃ jyotirātmikām/
tadūrdhve kālakūrmaṃ tu vimalaṃ dīptavigraham
3. tadūrdhve iti/ ādhāraśakterūrdhvabhāga ityarthaḥ/
kūrmākāraṃ paraṃ devaṃ śaṅkhacakragadādharam/
tasya copari nāgendraṃ pūrṇacandranibhānanam
4. tasyeti/ kūrmasyoparītyarthaḥ/
phaṇāsahasrasaṃpūrṇaṃ madāghūrṇitalocanam/
cakralāṅgalahastaṃ ca praṇamettaṃ parāt param
tadūrdhvaṃ vasudhāṃ devīṃ kuṅkumakṣodasaṃnibhām/
hemaratnavicitrāṅgīṃ prasannavadanekṣaṇām
6. tadūrdhvamiti/ nāgendrāsanādūrdhvamityarthaḥ/
baddhāñjaliṃ śirodeśe saṃsmarantīṃ vibhuṃ smaret/
caturdhā bhājite kṣetre nābhimeḍhrāntarasthite
7. saṃsmarantīmiti/ dhyāyantīmityarthaḥ/
evamādhāraśaktyādidevatāḥ saṃsmaredimāḥ/
nābhau kṣīrārṇavaṃ dhyāyet kundendudhavalākṛtim
srotoraśmibhirākīrṇaṃ pūrṇacandranibhānanam/
gambhīravigrahaṃ dhyāyedrūpavantamarūpiṇam
tataḥ samutthitaṃ padmaṃ dhyāyet kṣīrārṇavodarāt/
praśāntapāvakākāramudayādityavarcasam
lambodaraṃ hasantaṃ ca sitadantaṃ śubhānanam/
dvibhujaṃ veṣṭitaṃ śaśvacchubhairvividhaṣaṭpadaiḥ
sahasradalasaṃpannaṃ sahasrakiraṇāvṛtam/
sahasraraśmisaṃkāśaṃ tatpṛṣṭhe cāsanaṃ nyaset
12. tatpṛṣṭha iti/ padmapṛṣṭha ityartaḥ/ nyaset; nyastaṃ dhyāyedityarthaḥ/
dharmaṃ jñānaṃ ca vairāgyamaiśvaryaṃ ca kramādimān/
āsanasya smaret pādānāgneyādividiggatān
13. āsanasya pādāḥ dharmajñānādayaḥ āgneyādividikṣu jñeyāḥ/
puruṣākṛtayaḥ sarve sitāḥ siṃhānanā ime/
mahotsāhā mahāvīryā maddhāraṇakṛtodyamāḥ
pūrvādidiggatā jñeyā dharmādīnāṃ viparyayāḥ/
adharmaṃ ca tathājñānamavairāgyamanaisvaram
15. viparyayāḥ adharmājñānādayaḥ prāgādidikṣu/
puruṣākṛtayaśceme bandhūkakusumopamāḥ/
prāgīśānadiśormadhye prāgāgneyadigantare
yātavīvāruṇīmadhye pāśivāyudigantare/
ṛgvedādyaṃ catuṣkaṃ ca pītaṃ hayanarākṛti
17. yātavī nirṛtidik/ pāśī varuṇaḥ/
īśānasomadiṅmadhye vahnyantakadigantare/
rākṣasāntakadiṅmadhye vāyusomadigantare
kṛtādyaṃ yugabṛndaṃ tu kṛṣṇaṃ vṛṣanarākṛti/
sarve caturbhujā ete dvābhyāṃ pīṭhadhṛtastathā
dvābhyāmañjalibaddhābhyāṃ praṇamantyāsanasthitām/
teṣāmupari saṃcintyaṃ pīṭhaṃ buddhimayaṃ param
20. dvābhyāmiti/ bhujābhyāmiti śeṣaḥ/ añjalibaddhābhyāmiti/ baddhāñjalibhyāmityarthaḥ/
avyaktamambujaṃ śvetaṃ tadūrdhve'ṣṭadalaṃ smaret/
tadūrdhve sūryabimbaṃ tu sūryakoṭisamaprabham
tadūrdhve candrabimbaṃ tu candrakoṭisamaprabham/
tadūrdhve vahnibimbaṃ tu vahnikoṭyayutaprabham
tamo rajaśca sattvaṃ ca guṇānetān kramāt smaret/
praṇavasya nateścaiva tattatsaṃjñāstu madhyagāḥ
23. sūryenduvahnibimbāni kramāt tamorajaḥsattvamayāni jānīyāt/ oṃ sūryabimbāya namaḥ ityādayo mantrāḥ/
buddhyādisattvaparyantatattvamantragaṇāḥ smṛtāḥ/
tataścidāsanaṃ dadyāt parāhaṃtāsvarūpakam
ā nābherhṛdayāntāttu pañcadhā bhājite pade/
samudrādyāsanāntaṃ tu caturbhiḥ kalpayet padaiḥ
25. nābhimārabhya hṛdayaparyantaṃ bhāgaṃ pañcadhā vibhajya tatrādau caturṣu bhāgeṣu kṣīrārṇavādyāsanāntaṃ bhāvayet/
ekena pañcamenaiva padmādyāsanakalpanam/
bhūtānyādhāraśaktau tu kūrme tanmātrakaṃ gaṇam
26. pañcame tu bhāge avyaktapadmaṃ bhāvayet/ ukteṣu sthāneṣu padārthānāmavasthitimāha---bhūtānīti/ sthūlāni pañca bhūtānītyarthaḥ/
vāgādikaṃ tathānante bhuvi śrotrādipañcakam/
manaḥ kṣīrārṇave dhyāyedahaṃkāraṃ tato'mbuje
dviraṣṭakaṃ ca dharmādyamāsanaṃ cāpi dhīḥ smṛtā/
avyaktaṃ ca tadūrdhvasthamavadātaṃ saroruham
28. avadātaṃ saroruham; avyaktapadmamityarthaḥ/
tamaḥprabhṛtayaścoktā guṇā hyabjatrayātmakāḥ/
eke kālaṃ vadantyetad bhūtāditritayātmakam
29. etat; avyaktapadmamityarthaḥ/ pārameśvare (5-14) kālacakramityasya vyavahāraḥ/
cidāsanamanantākhyaṃ pumāṃsamapare jaguḥ/
eke cidāsanādūrdhvaṃ garuḍaṃ paricakṣate
kharvavyomānvitaṃ paścāt khagānananamoyutam/
mantramāhuḥ sureśāna tanmantraṃ navamaṃ budhāḥ
31. khaṃ khagānanāya namaḥ/
itthaṃ bahuvidhairmantrairāsane vihite kramāt/
viṣṇuṃ viśvātmakaṃ devaṃ nārāyaṇamanāmayam
bhāvayet paramātmānaṃ śaṅkhacakragadādharam/
caturbhujaṃ pītavasraṃ puṇḍarīkanibhekṣaṇam
33. "tasya yathā kapyāsaṃ puṇḍarīkamevamakṣiṇī" iti śrutyarthopabṛṃṇamatra/
uditaṃ saṃsmareddeva svaśakteḥ spandanātmanaḥ/
samyag dhyeyaṃ yathaitatte tathā bhūyo nibodha me
susamyaṅ nyastamantrāṅgaḥ susaṃklṛptāntarāsanaḥ/
darśitāśeṣamudraśca saṃsmarenmantravaibhavam
paraṃ brahma paraṃ dhāma yat pāre tamasaḥ sthitam/
śaktimacchaktibhāvena lakṣmīnārāyaṇaṃ mahaḥ
sarvaṃ sarvātigaṃ sarvasaṃsthitaṃ sarvayantṛ ca/
cidānandaghanaṃ pūrṇaṣāḍguṇyāmṛtavigraham
37. sarvāntarātmatvāt sarvaniyantṛnatvācca sarvarūpiṇamityarthaḥ/
bhāvānāṃ cidacidrūpabhāvābhāvādibhedinām/
antarātmatayā tattadahaṃkārapadāspadam
38. tadevocyate---antarātmatayetyādinā/
acintyānanuyojyena hetunā yena kenacit/
śaktimacchaktibhāvena tad dvidhā vyavatiṣṭhate
ahamityeva yaḥ proktaḥ padapratyayayordvayoḥ/
nārāyaṇaḥ sa bhavitā tasyāhaṃtā tu yā parā
taddharmadharmiṇī lakṣmīḥ śaktiḥ sā bhāvarūpiṇī/
sarvakāryakarī saiva śaktirvitanute jagat
śaktimantamadhiṣṭhāya jyotsneva himadīdhitim/
sā vitistīrṣamāṇā hi śabdabrahmātmanā purā
42. devyā jagadvyāpārakartṛtvaṃ bhagavantamāśrityaiva, na svātantryeṇetyanena jagajjanmādikāraṇatvasya bhagavadasādhāraṇalakṣaṇasya nānupapattirityuktaṃ bhavati/ prayojakakartā sarveśvaraḥ, prayojyakartrī devītyuktaṃ bhavati/ anenāsya pāñcarātrasiddhāntasya śāktamatapraveśaśaṅkāyā nāvakāśaḥ/
vitatyātmānamatha sā vitanotyarthavartmanā/
śabdabrahmamayaḥ pūrvo yo nāma prathamodayaḥ
akalaṅgaḥ kalādvātmā yogasthairanubhūyate/
dhārāsaṃtānavarṇātmā varṇamārgaḥ sa śabdyate
44. kalādhvātmā; jñānaśaktyādiguṇātmā/ dhārāsaṃtāneti varṇādhvanirdeśaḥ/
kalādhvānamadhiṣṭhāya sa punarmantravartmanā/
udeti sakalaṃ śakticakramādāya vaiṣṇavam
45. śakticakraṃ lakṣmyādikam/
parātmanā paraṃ jyotirmayamānandalakṣaṇam/
trivighenaiva rūpeṇa yathā te varṇitaṃ purā
rūpaṃ paraṃ tadevātha vartate sūkṣmavartmanā/
mantraprasararūpeṇa tacca te darśayiṣyate
sūkṣmaṃ tat trividhaṃ bhūyo vartate sthūlavartmanā/
sthūlā cāditanuryeyamaṅgopāṅgavibhedinī
lakṣmīnārāyaṇasyaiṣā mūrtiḥ ṣāḍguṇyabṛṃhitā/
cetanācetanaṃ viśvamanusaṃdheyamatra tu
49. atra tu; mantrātmakasthūlamūrtāvityarthaḥ/
tattadaiśvaryadatvaṃ tadadhiṣṭhātṛtvameva ca/
mantrasya vaiṣṇavaṃ rūpaṃ tadvijñeyaṃ vipaścitā
50. mantramūrtau sarvatattvāvasthitimāha---tattadityādinā/
tattatkāryakarī tasyā yā śaktiḥ sāhamambujā/
mantrasya yaddhi caitanyaṃ pumāṃsaṃ taṃ pracakṣate
phalaprasavasāmarthyaṃ prākṛtaṃ rūpamucyate/
yad dṛḍhavyavasāyitvaṃ mahato yo guṇastu saḥ
52. mahataḥ ; mahattatvasya/
mantrāṇāṃ yadahaṃyutvamahaṃkāraguṇastu saḥ/
mantrāṇāṃ mānasaṃ rūpamaindriyajñānahetutā
yacchabdarūpatā mantre sā jñeyā nabhasi sthitā/
kampo mantrasamāveśe vāyavyaṃ rūpamucyate
prakāśakaratā dhyāne māntrī yā taijasātmikā/
yā tṛptirmantrasadbhāve parijñeyāmbhasī tu sā
yo hi mantrasthito bhāvaḥ sa bhaumo guṇa ucyate/
ityevaṃ sarvagāṃ vyāptiṃ mantrī māntrīṃ susaṃsmaret
acirānmantrasāmarthyāttena bhāvena jāyate/
itthaṃ saṃvittisāmarthyāttārikāśaktimātatām
57. tena bhāveneti/ tattaddharmeṇetyarthaḥ/
spandamānāṃ purā paśyedvyomni saudāminīmiva/
hṛdambujaguhāmadhye pūrvokte citprabhāsane
58. pūrvokta iti/ ādhāraśaktyādinirūpaṇāvasarokta ityarthaḥ/
sphurantyāṃ tārikāmūrtau śabdabrahmaṇi saṃsmaret/
mithunaṃ śāśvataṃ divyaṃ yathāvadavadhāraya
59. anena tārikāyāḥ śabdabrahmarūpatvamuktaṃ bhavati/
sūryānalāṃśasaṃsthānaṃ nārāyaṇamanāmayam/
smareccidāsanāsīnaṃ puṇḍarīkāyatekṣaṇam
60.nārāyaṇākyapuruṣottamasya mānasīṃ pūjāṃ vaktuṃ tadrūpamāha---sūryetyādinā/
pītāmbaramudārāṅgaṃ kāñcīnū puraśobhitam/
hārakuṇḍalakeyūrakirīṭakaṭakojjvalam
yugānusārikāntiṃ vā nīlāmbaranibhaṃ tu vā/
śaṅkhacakradharaṃ devaṃ varadābhayadāyinam
prabhayeva maṇiṃ pūrṇaṃ gāmbhīryeṇeva sāgaram/
prabhayeva vivasvantaṃ jyotsnayeva niśākaram
purā dhyātvā hṛṣīkeśaṃ prasannamukhapaṅkajam/
purāṣṭādaśabhirbhogairarcayet puruṣottamam
sūktena pauruṣeṇātha praṇavena ca vāsava/
dviṣṭcatusrikārṇaaisca tathaiva ca jitaṃtayā
65. dviṣaḍityādi/ ṣaḍakṣarāṣṭākṣaradvādaśākṣaramantrairityarthaḥ/ jitaṃtayā; "jitaṃ te puṇḍarīkākṣa" ityādiślokarūpamantreṇetyarthaḥ/
arcayitvātha deveśaṃ lakṣmīṃ sarvāṅgagāṃ smaret/
layātmanārcayitvātha lakṣmīmāvāhayettataḥ
vāmotsaṅge niṣaṇṇāṃ tāmatha devasya śārṅgiṇaḥ/
arcayedvividhairbhogairyathāvacchāsracoditaiḥ
śakraḥ---
devapriye devadevi namaste paṅkajekṣaṇe/
vidhiṃ puruṣasūktasya tārādīnāṃ ca me vada
śrīḥ---
eko nārāyaṇo devaḥ śrīmān kamalalocanaḥ/
ekāhaṃ paramā śaktiḥ sarvakāryakarī hareḥ
tāvāvāṃ parame vyomni kṣemāya sakalātmanām/
āsīnau sakaleśānau sūribhiḥ sevitau sadā
tayornau hṛdi saṃkalpaḥ kaścidāvirbabhūva ha/
uttāraṇāya jīvānāmupāyo'nviṣyatāmiti
āvābhyāmutthitaṃ tejaḥ śabdabrahmamahodadhiḥ/
mathyamānāttatastasmādabhūt sūktadvayāmṛtam
puruṣasya hareḥ sūktaṃ mama suktaṃ tathaiva ca/
anyonyaśaktisaṃpṛktamanyonyārṇapariṣkṛtam
73. mama sūktamiti/ śrīsūktamityarthaḥ/
nārāyaṇārṣamavyaktaṃ pauruṣaṃ sūktamiṣyate/
anyanmadārṣakaṃ sūktaṃ śrīsūktaṃ yat pracakṣate
74. nārāyaṇaḥ puruṣasūktasya ṛṣirityarthaḥ/ madārṣakamiti/ śrīrahamṛṣirityarthaḥ/
praṇavādyāḥ purā mantrāḥ pañca samyak pradarśitāḥ/
idānīṃ śṛṇu saṃkṣepātteṣāmārādhanakramam
75. pañceti/ tārānutārāṣaḍakṣarāṣṭākṣaradvādaśākṣarā ityarthaḥ/
aṣṭādaśa ṛcaḥ proktāḥ pauruṣe sūktasattame/
tābhistu praṇāvādyābhirbhogānaṣṭādaśottamān
kuryādāvāhanādyāṃśca ta ete'ṣṭādaśa smṛtāḥ/
āvāhanāsane sārghyaṃ pādyamācamanaṃ tathā
snānaṃ ca paridhānaṃ ca sottarīyopavītakam/
gandhaḥ sumanaso dīpo dhūpaśca madhuparkakaḥ
prāpaṇaṃ sendu tāmbūlaṃ pādayoḥ kusumāñjaliḥ/
ātmārādhanadānaṃ ca yatheṣṭasthānacintanam
79. prāpaṇam; annādikaṃ naivedyam/ induḥ; ghanasāraḥ/
sarvalakṣaṇasaṃpannā sarvādhāramayī parā/
nityā saṃpūrṇaṣāḍguṇyā yā viṣṇormūrtirujjvalā
saiveyaṃ kathyate mūrtirmāntrī mantraiścidātmakaiḥ/
svīkārayati tāṃ mantrī devaṃ yat svena tejasā
tadāvāhanamityuktaṃ mantravijñānapāragaiḥ/
svastikṛtyai svabhāvena cetanācetanaṃ hariḥ
82. āvāhayati svīkārayati mantratanūmiti yaugikārthaḥ/
adhitiṣṭhati yadviśvamāsanaṃ tadanu kriyā/
mamānandamayī śaktirdevastvāpyāyate yayā
saivārghyācamanīyādirūpetyarghyādicintanam/
ammayāḥ sakalā lokā jīvāścaiva tadāśrayāḥ
84. saiveti/ ānandamayī śaktirevetyarthaḥ/ ammayāḥ; apāṃ pariṇāmabhūtāḥ; "apa eva sasarjādau" iti sarvalokānāṃ tadupādānakatvokteḥ/ tadāśrayāḥ; adbhirjīvanadhāriṇaḥ/ jīvānāmappariṇāmatvābhāvāt tadāśrayatvoktiḥ/
taccheṣā ubhaye'pīti dyotyate pādyadānataḥ/
ṣoḍhā vibhajya rūpaṃ svaṃ tarpayāmi sanātanam
85. śabdādirūpeṇāhameva bhagavantamārādhayāmītyarthaḥ/
śabdādyaiḥ pañcabhirbhāvairantaścāpyabhimānataḥ/
samāveśitasadbhāvairbhogaiḥ sāṃdṛṣṭikādikaiḥ
ārādhayejjagannāthaṃ sāvadhānena cetasā/
dṛṣṭyaiva janyate prītiryeṣāṃ sāṃdṛṣṭikā matāḥ
87. bhogān sāṃdṛṣṭikābhyavahārikasāṃsparśikābhimānikabhedena caturdhā vibhajya varṇayati---dṛṣṭyaivetyādinā/
śubhā rūpolbaṇāste ca dīpapravahaṇādayaḥ/
bhogāḥ śubhakarāḥ śaśvattarpayanti rasaurhi ye
prāpaṇācamanīyādyāste syurābhyavahārikāḥ/
sukhā ramyā mṛdusparśāḥ sparśairye tarpayantyajam
bhogāḥ sāṃsparśikāste syuḥ pādyārghyāsanapūrvakāḥ/
gandhāḥ sāṃsparśike kecit kecidābhyavahārike
niviṣṭā anilādyāḥ syurantyāḥ pākajagandhinaḥ/
stutivāditragītādyā bhogāḥ śabdamayā hi ye
dainyāñjalipuṭādyāśca te smṛtā ābhimānikāḥ/
itthaṃ caturvidhairbhogaiḥ śāsradṛṣṭena vartmanā
ṛgbhiḥ sapraṇavādyābistoṣayet puruṣottamam/
mantrānte bhoganirdeśa- prītiśca tadanantaram
oṃkṛtyarcamathoccārya praṇavādīni pañca ca/
āvāhayāmi lakṣmīśaṃ paramātmānamavyayam
94. praṇavādīni pañceti/ tārānutārikāṣaḍakṣarāṣṭākṣaradvādaśākṣaramantrānityarthaḥ/
ātiṣṭhatāmimāṃ mūrtiṃ madanugrahakāmyayā/
śriyā sārdhaṃ jagannātho divyo nārāyaṇaḥ pumān
ityañjaliprasūnasthaṃ svamūrtāvavatārya ca/
praṇamya svāgataṃ pṛṣṭvā kṣāmayedanayā dhiyā
96. svamūrtau; svaparikalpitāyāṃ mūrtau/
praṇamya bhagavan paścādāsanenārcayāmi ca/
uktvā mantrānathoccārya trirnirdiśyedamityataḥ
paścāt sanāma nirdiśya prītiṃ paścāt samācaret/
prīyatāṃ bhagavān paścādvāsudevastataḥ param
98. sanāmeti/ idamidamidaṃ pādyamityādirītyā bhoganāmanirdeśapūrvakamityarthaḥ/
arghyaṃ niḥsrāvayedvedyāmayaṃ bhogavidhikramaḥ/
āsanārghyādi bhogeṣu yathāliṅgaṃ vinirdiśet
ādyayāvāhanaṃ kuryādāsanaṃ ca dvitīyayā/
arghyaṃ tṛtīyayā deyaṃ mūrdhnyāpaḥ kusumoddhṛtāḥ
100. puruṣasūktaṛcāṃ bhogapradāne viniyogamāha--ādyayetyādinā/
pādyaṃ deyaṃ caturthyā tu pañcamyācamanīyakam/
ṣaṣṭhyā snānavidhiḥ kāryaḥ saptamyā paridhānakam
aṣṭamyottaravāsaśca navamyā gandhalepanam/
daśamyā sragalaṃkārā ekādaśyā tu dīpakaḥ
dvādaśyā surabhirdhūpaḥ parayā madhuparkakaḥ/
prāpaṇaṃ tu caturdaśyā pañcadaśyānuvāsanam
103. anuvāsanaṃ nāma bhojanānantaradeyaṃ sugandhi tāmbūlādi/
ṣoḍasyā tu namaskāraḥ parayā kusumāñjaliḥ/
aṣṭādaśyā pradānaṃ ca samārādhanakarmaṇaḥ
snānavāsaḥpradīpeṣu dadyādācamanakriyām/
purastādarhaṇaṃ kāryaṃ madhuparkānnadānataḥ
105. arhaṇam; āpośanam/
tarpaṇācamane paścāt praṇavadvitayena tu/
itthaṃ snānādibhogeṣu deśakālādyapekṣayā
kuryādrājavadācāraṃ tattanmantreṇa sādhakaḥ/
saṃkalpaśca pradānaṃ ca prītiśceti trayaṃ trayam
kuryāt sarveṣu bhogeṣu deśakālādyapekṣayā/
samāhito'ñjaliṃ kṛtvā tata oṃ bhagavanniti
āsanenārcayiṣyāmītyuktvā dadyādathāsanam/
mantramuccārya nirdiśyedidamāsanamityataḥ
omoṃ prīyatāṃ bhagavān vāsudeva iti bruvan/
arghyādijalamādāya sthāpayeddevasaṃnidhau
ābhirarghyābhirityevamābhiḥ pādyābirityapi/
ābhirācamanīyābhirarhaṇīyābhirityapi
111. ābhirarghyābhirityādīnāmadbhiriti viśeṣyamuttaravākyādanuṣañjanīyam/
tarpaṇīyābhiradhbhiśca snānīyābhiritīdṛśam/
prītisaṃkalpayorvācyamimā arghyā itīdṛśam
vācyaṃ pradānavelāyāṃ yathāliṅgamiti kramaḥ/
arghyādikalpanaṃ cāgre bahiryāge vidhāsyate
iti sragādibhiḥ ṣaḍbhirdevadevaṃ janārdanam/
pañcabhirvā caturbhirvā tribhirdvabyāmathāpi vā
114. srak, dīpaḥ, dhūpaḥ, madhuparkaḥ, prāpaṇam; anuvāsanamiti ṣaḍbhirityarthaḥ/
ekena vā samārādhya deśakālānukūlataḥ/
mayaiva pūjitaṃ dhyātvā devadevaṃ janārdanam
candrodaya ivāmbhodhiṃ sarvāṅgaparibṛṃhitam/
anirdeśyāmanaupamyāmanantāṃ bhāvinīṃ sadā
116. anaupamyāmiti/ anupamāmityarthaḥ/ upamaivaupamyam/ svārthe ṣyañpratyayaḥ/
āmodamiva puṣpasthaṃ dīpasthāmiva ca prabhām/
viniṣkraṣṭumaśakyāṃ māmananyāṃ puruṣottamāt
117. viniṣkraṣṭum; vinipkramayitumityarthaḥ/
bhāvayan vidhivanmantrī layayāgena māṃ yajet/
tārikāvidhimanviṣya tayā māṃ tārikāṃ yajet
atha meghādivodyantīṃ vidyutaṃ puruṣottamāt/
samudyantīṃ tadicchāto vibāvya manasā sudhīḥ
vāmotsaṅge niṣaṇṇāṃ māṃ devadevasya cintayet/
aikadhyamāvayorjñātvā svabāvaṃ ca suśītalam
120. aikadyam; ekavidhatvam/
ṛgbhyāṃ hiraṇyapūrvābhyāṃ prapadyeta janārdanam/
sāntvayecca parābhyāṃ tāṃ māṃ tāvadapṛthakkṛtām
121. ṛgbhyāmiti/ hiraṇyavarṇām, tāṃ ma āvaheti dvābhyāmityarthaḥ/
pañcamyā ca prapadyeta prasannāṃ bhāvayan dhiyā/
jñātvā pūrvoktasāmarthyaṃ tārikāyā yathārthataḥ
mudrāsamanvito mantro ya āvāhanasaṃjñitaḥ/
pūrakeṇa sureśāna manasā samudīrayan
māmathāvāhayeddevādutsaṅge paramātmanaḥ/
prasannavadanāṃ śasvat sarvalakṣaṇalakṣitām
padmagarbhanibhāṃ kāntāmasitāyatalocanām/
sphuratkaṭakakeyūrahārakuṇḍalamaṇḍitām
gambhīranābhiṃ trivalīvibhūṣitatanūdarām/
sukarkaśadṛḍhottuṅgapīnavṛttaghanastanīm
caladvirephapaṭalasamākrāntālakāvalim/
āraktādharabimbāṃ ca vaṃśamuktāphaladvijām
127. dvijāḥ dantāḥ/
ardhacandralalāṭastharājamānalalāṭikām/
sarvalakṣaṇasaṃpannāṃ kṛṣṇakuñcitamūrdhajām
128. lalāṭikā tilakam/ alaṃkāre kan/
varadāṃ paṅkajakarāṃ padmamālāvibhūṣitām/
viṣṇuvāmabhujāsliṣṭāṃ tadaṃsasthakarāmbujām
vāmena bāhunā divyāṃ vahantīṃ puṣpamañjarīm/
varadābhayapāṇiṃ vā pāśāṅkuśakarāṃ tu vā
ardhasvastikasaṃlīnāṃ sphuranmaulivirājitām/
dhyātvā māṃ saṃmukhīṃ kuryānmantramūrtiṃ sanātanīm / 131 //
131. svastikam āsanaviśeṣaḥ/
mūlamantrādikairbhūyo mantraiḥ sarvaiśca pūrvavat/
karanyāsaṃ vinā dehanyāsaṃ mayi samācaret
puṣpamardhyaṃ tathā dīpaṃ dhūpaṃ mālyaṃ vilepanam/
cetasā sādareṇaiva pādyamācamanaṃ tataḥ
praṇāmamathavāṣṭāṅgaṃ jayaśabdāṃśca mānasān/
pradarśayettato mudrā yāste pūrvaṃ pradarśitāḥ
svāgataṃ tava padmākṣi saṃnidhiṃ bhaja me'mbuje/
gṛhāṇa mānasīṃ pūjāṃ yathārthaparibhāvitām
labdhvānujñāṃ tato matto mānasaṃ yāgamācaret/
saṃkalpajanitairbhogaiḥ pavitraiḥ pāramārthikaiḥ
bāhyaprakriyayā śaśvat parastādvakṣyamāṇayā/
māṃ yajeta suniṣṇāto bhogaiḥ sāṃsparśikādikaiḥ
prāpaṇāntaṃ vidhāyānte kāriṇaṃ saṃsmared gurum/
jīvantamathavātītaṃ tasmai dadyāttato'khilam
vittaṃ saṃvibhajeccaiva prāpaṇāṃśena mantravit/
jīvato'pyathavātītānyathārthenaiva cetasā
parivārān smaret sarvān vakṣyamāṇān viśeṣataḥ/
kāraṇe mayi saṃlīnān dhānāsthāniva bhūruhān
tattanmantraprayogeṇa layaprakriyayā yajet/
kuryānmahānase homaṃ mokṣalakṣmīpradaṃ śubham
triguṇādhāramadhyasthe trikoṇe triguṇe'nale/
dhyānāraṇiṃ tu nirmathya cidagnimavatārya ca
saṃskāraiḥ saṃskṛtaṃ kṛtvā vakṣyamāṇadhiyā sudhīḥ/
trilakṣaṇādhāragate vaiṣṇave jātavedasi
143. saṃskārairiti/ vaiṣṇavīkaraṇaprakriyayetyarthaḥ/
nādāvasānagaganāttārikāyāḥ parisratam/
brahma havirgṛhītvātha brahmarandhreṇa saṃviśet
tato vahnigṛhaṃ gatvā sarpiḥ saṃskṛtya śāsrataḥ/
kurvīta sakalaṃ kṛtyaṃ tenājyena yathāvidhi
tato homāvasāne tatsaṃkalpaḥ karma mānasam/
saṃnyasenmayi bhāvena vakṣyamāṇadhiyā sudhīḥ
yaḥ kramo'bihito bāhye sa sarvo mānase'tra tu/
avadhānena vā kāryo manmayairdravyasaṃcayaiḥ
sarvopasargaśamanaḥ so'yaṃ sarvaphalapradaḥ/
kathito mānaso yāgaḥ kārya ādehapātanāt
148. ādehapātanāditi/ anena pāñcakālikadharmaniratasya paramaikāntinaḥ pratipuruṣaṃ pratyahaṃ ca bhagavadārādhanamavaśyakartavyaṃ nityakarmetyuktaṃ bhavati/
atha dravyāṇi sarvāṇi manmayīkṛtya yatnataḥ/
bāhyotthavāsana śāntyai bāhyayāgamathācaret
ityevamantaryāgaste madīyaḥ śakra varṇitaḥ/
bahiryāgasvarūpaṃ tu tattvato me niśāmaya
iti śrīpāñcarātrasāre lakṣmītantre antaryāgaprakāśo nāma ṣaṭtriṃśo'dhyāyaḥ
********iti ṣaṭtriṃśo'dhyāyaḥ********
Original text: lakṣmītantram · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0