Language

ENहिગુ
Scripture Library

Lakshmi Tantra · Chapter 36

36.1

ṣaṭ‌triṃśo'dhyāyaḥ - 36
śrīḥ---
brahmānandamayī śakra bhogairyat pāramārthikaiḥ/
ijyeyaṃ hṛdayāntaḥsthā so'ntaryāga iti smṛtaḥ

36.2

padmaṃ vā svastikaṃ vāpi baddhvā yonyāsanaṃ tu vā/
nābhimeḍhrāntare dhyāyecchaktimādhārarūpiṇīm

36.3

2. ādhāraśaktisthānamucyate---nābhītyādinā/
devīṃ kenāpyanādeyāṃ nīrūpāṃ jyotirātmikām/
tadūrdhve kālakūrmaṃ tu vimalaṃ dīptavigraham

36.4

3. tadūrdhve iti/ ādhāraśakterūrdhvabhāga ityarthaḥ/
kūrmākāraṃ paraṃ devaṃ śaṅkhacakragadādharam/
tasya copari nāgendraṃ pūrṇacandranibhānanam

36.5

4. tasyeti/ kūrmasyoparītyarthaḥ/
phaṇāsahasrasaṃpūrṇaṃ madāghūrṇitalocanam/
cakralāṅgalahastaṃ ca praṇamettaṃ parāt param

36.6

tadūrdhvaṃ vasudhāṃ devīṃ kuṅkumakṣodasaṃnibhām/
hemaratnavicitrāṅgīṃ prasannavadanekṣaṇām

36.7

6. tadūrdhvamiti/ nāgendrāsanādūrdhvamityarthaḥ/
baddhāñjaliṃ śirodeśe saṃsmarantīṃ vibhuṃ smaret/
caturdhā bhājite kṣetre nābhimeḍhrāntarasthite

36.8

7. saṃsmarantīmiti/ dhyāyantīmityarthaḥ/
evamādhāraśaktyādidevatāḥ saṃsmaredimāḥ/
nābhau kṣīrārṇavaṃ dhyāyet kundendudhavalākṛtim

36.9

srotoraśmibhirākīrṇaṃ pūrṇacandranibhānanam/
gambhīravigrahaṃ dhyāyedrūpavantamarūpiṇam

36.10

tataḥ samutthitaṃ padmaṃ dhyāyet kṣīrārṇavodarāt/
praśāntapāvakākāramudayādityavarcasam

36.11

lambodaraṃ hasantaṃ ca sitadantaṃ śubhānanam/
dvibhujaṃ veṣṭitaṃ śaśvacchubhairvividhaṣaṭ‌padaiḥ

36.12

sahasradalasaṃpannaṃ sahasrakiraṇāvṛtam/
sahasraraśmisaṃkāśaṃ tatpṛṣṭhe cāsanaṃ nyaset

36.13

12. tatpṛṣṭha iti/ padmapṛṣṭha ityartaḥ/ nyaset; nyastaṃ dhyāyedityarthaḥ/
dharmaṃ jñānaṃ ca vairāgyamaiśvaryaṃ ca kramādimān/
āsanasya smaret pādānāgneyādividiggatān

36.14

13. āsanasya pādāḥ dharmajñānādayaḥ āgneyādividikṣu jñeyāḥ/
puruṣākṛtayaḥ sarve sitāḥ siṃhānanā ime/
mahotsāhā mahāvīryā maddhāraṇakṛtodyamāḥ

36.15

pūrvādidiggatā jñeyā dharmādīnāṃ viparyayāḥ/
adharmaṃ ca tathājñānamavairāgyamanaisvaram

36.16

15. viparyayāḥ adharmājñānādayaḥ prāgādidikṣu/
puruṣākṛtayaśceme bandhūkakusumopamāḥ/
prāgīśānadiśormadhye prāgāgneyadigantare

36.17

yātavīvāruṇīmadhye pāśivāyudigantare/
ṛgvedādyaṃ catuṣkaṃ ca pītaṃ hayanarākṛti

36.18

17. yātavī nirṛtidik/ pāśī varuṇaḥ/
īśānasomadiṅmadhye vahnyantakadigantare/
rākṣasāntakadiṅmadhye vāyusomadigantare

36.19

kṛtādyaṃ yugabṛndaṃ tu kṛṣṇaṃ vṛṣanarākṛti/
sarve caturbhujā ete dvābhyāṃ pīṭhadhṛtastathā

36.20

dvābhyāmañjalibaddhābhyāṃ praṇamantyāsanasthitām/
teṣāmupari saṃcintyaṃ pīṭhaṃ buddhimayaṃ param

36.21

20. dvābhyāmiti/ bhujābhyāmiti śeṣaḥ/ añjalibaddhābhyāmiti/ baddhāñjalibhyāmityarthaḥ/
avyaktamambujaṃ śvetaṃ tadūrdhve'ṣṭadalaṃ smaret/
tadūrdhve sūryabimbaṃ tu sūryakoṭisamaprabham

36.22

tadūrdhve candrabimbaṃ tu candrakoṭisamaprabham/
tadūrdhve vahnibimbaṃ tu vahnikoṭyayutaprabham

36.23

tamo rajaśca sattvaṃ ca guṇānetān kramāt smaret/
praṇavasya nateścaiva tattatsaṃjñāstu madhyagāḥ

36.24

23. sūryenduvahnibimbāni kramāt tamorajaḥsattvamayāni jānīyāt/ oṃ sūryabimbāya namaḥ ityādayo mantrāḥ/
buddhyādisattvaparyantatattvamantragaṇāḥ smṛtāḥ/
tataścidāsanaṃ dadyāt parāhaṃtāsvarūpakam

36.25

ā nābherhṛdayāntāttu pañcadhā bhājite pade/
samudrādyāsanāntaṃ tu caturbhiḥ kalpayet padaiḥ

36.26

25. nābhimārabhya hṛdayaparyantaṃ bhāgaṃ pañcadhā vibhajya tatrādau caturṣu bhāgeṣu kṣīrārṇavādyāsanāntaṃ bhāvayet/
ekena pañcamenaiva padmādyāsanakalpanam/
bhūtānyādhāraśaktau tu kūrme tanmātrakaṃ gaṇam

36.27

26. pañcame tu bhāge avyaktapadmaṃ bhāvayet/ ukteṣu sthāneṣu padārthānāmavasthitimāha---bhūtānīti/ sthūlāni pañca bhūtānītyarthaḥ/
vāgādikaṃ tathānante bhuvi śrotrādipañcakam/
manaḥ kṣīrārṇave dhyāyedahaṃkāraṃ tato'mbuje

36.28

dviraṣṭakaṃ ca dharmādyamāsanaṃ cāpi dhīḥ smṛtā/
avyaktaṃ ca tadūrdhvasthamavadātaṃ saroruham

36.29

28. avadātaṃ saroruham; avyaktapadmamityarthaḥ/
tamaḥprabhṛtayaścoktā guṇā hyabjatrayātmakāḥ/
eke kālaṃ vadantyetad bhūtāditritayātmakam

36.30

29. etat; avyaktapadmamityarthaḥ/ pārameśvare (5-14) kālacakramityasya vyavahāraḥ/
cidāsanamanantākhyaṃ pumāṃsamapare jaguḥ/
eke cidāsanādūrdhvaṃ garuḍaṃ paricakṣate

36.31

kharvavyomānvitaṃ paścāt khagānananamoyutam/
mantramāhuḥ sureśāna tanmantraṃ navamaṃ budhāḥ

36.32

31. khaṃ khagānanāya namaḥ/
itthaṃ bahuvidhairmantrairāsane vihite kramāt/
viṣṇuṃ viśvātmakaṃ devaṃ nārāyaṇamanāmayam

36.33

bhāvayet paramātmānaṃ śaṅkhacakragadādharam/
caturbhujaṃ pītavasraṃ puṇḍarīkanibhekṣaṇam

36.34

33. "tasya yathā kapyāsaṃ puṇḍarīkamevamakṣiṇī" iti śrutyarthopabṛṃṇamatra/
uditaṃ saṃsmareddeva svaśakteḥ spandanātmanaḥ/
samyag dhyeyaṃ yathaitatte tathā bhūyo nibodha me

36.35

susamyaṅ nyastamantrāṅgaḥ susaṃklṛptāntarāsanaḥ/
darśitāśeṣamudraśca saṃsmarenmantravaibhavam

36.36

paraṃ brahma paraṃ dhāma yat pāre tamasaḥ sthitam/
śaktimacchaktibhāvena lakṣmīnārāyaṇaṃ mahaḥ

36.37

sarvaṃ sarvātigaṃ sarvasaṃsthitaṃ sarvayantṛ ca/
cidānandaghanaṃ pūrṇaṣāḍ‌guṇyāmṛtavigraham

36.38

37. sarvāntarātmatvāt sarvaniyantṛnatvācca sarvarūpiṇamityarthaḥ/
bhāvānāṃ cidacidrūpabhāvābhāvādibhedinām/
antarātmatayā tattadahaṃkārapadāspadam

36.39

38. tadevocyate---antarātmatayetyādinā/
acintyānanuyojyena hetunā yena kenacit/
śaktimacchaktibhāvena tad‌ dvidhā vyavatiṣṭhate

36.40

ahamityeva yaḥ proktaḥ padapratyayayordvayoḥ/
nārāyaṇaḥ sa bhavitā tasyāhaṃtā tu yā parā

36.41

taddharmadharmiṇī lakṣmīḥ śaktiḥ sā bhāvarūpiṇī/
sarvakāryakarī saiva śaktirvitanute jagat

36.42

śaktimantamadhiṣṭhāya jyotsneva himadīdhitim/
sā vitistīrṣamāṇā hi śabdabrahmātmanā purā

36.43

42. devyā jagadvyāpārakartṛtvaṃ bhagavantamāśrityaiva, na svātantryeṇetyanena jagajjanmādikāraṇatvasya bhagavadasādhāraṇalakṣaṇasya nānupapattirityuktaṃ bhavati/ prayojakakartā sarveśvaraḥ, prayojyakartrī devītyuktaṃ bhavati/ anenāsya pāñcarātrasiddhāntasya śāktamatapraveśaśaṅkāyā nāvakāśaḥ/
vitatyātmānamatha sā vitanotyarthavartmanā/
śabdabrahmamayaḥ pūrvo yo nāma prathamodayaḥ

36.44

akalaṅgaḥ kalādvātmā yogasthairanubhūyate/
dhārāsaṃtānavarṇātmā varṇamārgaḥ sa śabdyate

36.45

44. kalādhvātmā; jñānaśaktyādiguṇātmā/ dhārāsaṃtāneti varṇādhvanirdeśaḥ/
kalādhvānamadhiṣṭhāya sa punarmantravartmanā/
udeti sakalaṃ śakticakramādāya vaiṣṇavam

36.46

45. śakticakraṃ lakṣmyādikam/
parātmanā paraṃ jyotirmayamānandalakṣaṇam/
trivighenaiva rūpeṇa yathā te varṇitaṃ purā

36.47

rūpaṃ paraṃ tadevātha vartate sūkṣmavartmanā/
mantraprasararūpeṇa tacca te darśayiṣyate

36.48

sūkṣmaṃ tat trividhaṃ bhūyo vartate sthūlavartmanā/
sthūlā cāditanuryeyamaṅgopāṅgavibhedinī

36.49

lakṣmīnārāyaṇasyaiṣā mūrtiḥ ṣāḍ‌guṇyabṛṃhitā/
cetanācetanaṃ viśvamanusaṃdheyamatra tu

36.50

49. atra tu; mantrātmakasthūlamūrtāvityarthaḥ/
tattadaiśvaryadatvaṃ tadadhiṣṭhātṛtvameva ca/
mantrasya vaiṣṇavaṃ rūpaṃ tadvijñeyaṃ vipaścitā

36.51

50. mantramūrtau sarvatattvāvasthitimāha---tattadityādinā/
tattatkāryakarī tasyā yā śaktiḥ sāhamambujā/
mantrasya yaddhi caitanyaṃ pumāṃsaṃ taṃ pracakṣate

36.52

phalaprasavasāmarthyaṃ prākṛtaṃ rūpamucyate/
yad dṛḍhavyavasāyitvaṃ mahato yo guṇastu saḥ

36.53

52. mahataḥ ; mahattatvasya/
mantrāṇāṃ yadahaṃyutvamahaṃkāraguṇastu saḥ/
mantrāṇāṃ mānasaṃ rūpamaindriyajñānahetutā

36.54

yacchabdarūpatā mantre sā jñeyā nabhasi sthitā/
kampo mantrasamāveśe vāyavyaṃ rūpamucyate

36.55

prakāśakaratā dhyāne māntrī yā taijasātmikā/
yā tṛptirmantrasadbhāve parijñeyāmbhasī tu sā

36.56

yo hi mantrasthito bhāvaḥ sa bhaumo guṇa ucyate/
ityevaṃ sarvagāṃ vyāptiṃ mantrī māntrīṃ susaṃsmaret

36.57

acirānmantrasāmarthyāttena bhāvena jāyate/
itthaṃ saṃvittisāmarthyāttārikāśaktimātatām

36.58

57. tena bhāveneti/ tattaddharmeṇetyarthaḥ/
spandamānāṃ purā paśyedvyomni saudāminīmiva/
hṛdambujaguhāmadhye pūrvokte citprabhāsane

36.59

58. pūrvokta iti/ ādhāraśaktyādinirūpaṇāvasarokta ityarthaḥ/
sphurantyāṃ tārikāmūrtau śabdabrahmaṇi saṃsmaret/
mithunaṃ śāśvataṃ divyaṃ yathāvadavadhāraya

36.60

59. anena tārikāyāḥ śabdabrahmarūpatvamuktaṃ bhavati/
sūryānalāṃśasaṃsthānaṃ nārāyaṇamanāmayam/
smareccidāsanāsīnaṃ puṇḍarīkāyatekṣaṇam

36.61

60.nārāyaṇākyapuruṣottamasya mānasīṃ pūjāṃ vaktuṃ tadrūpamāha---sūryetyādinā/
pītāmbaramudārāṅgaṃ kāñcīnū puraśobhitam/
hārakuṇḍalakeyūrakirīṭakaṭakojjvalam

36.62

yugānusārikāntiṃ vā nīlāmbaranibhaṃ tu vā/
śaṅkhacakradharaṃ devaṃ varadābhayadāyinam

36.63

prabhayeva maṇiṃ pūrṇaṃ gāmbhīryeṇeva sāgaram/
prabhayeva vivasvantaṃ jyotsnayeva niśākaram

36.64

purā dhyātvā hṛṣīkeśaṃ prasannamukhapaṅkajam/
purāṣṭādaśabhirbhogairarcayet puruṣottamam

36.65

sūktena pauruṣeṇātha praṇavena ca vāsava/
dviṣṭ‌catusrikārṇaaisca tathaiva ca jitaṃtayā

36.66

65. dviṣaḍityādi/ ṣaḍakṣarāṣṭākṣaradvādaśākṣaramantrairityarthaḥ/ jitaṃtayā; "jitaṃ te puṇḍarīkākṣa" ityādiślokarūpamantreṇetyarthaḥ/
arcayitvātha deveśaṃ lakṣmīṃ sarvāṅgagāṃ smaret/
layātmanārcayitvātha lakṣmīmāvāhayettataḥ

36.67

vāmotsaṅge niṣaṇṇāṃ tāmatha devasya śārṅgiṇaḥ/
arcayedvividhairbhogairyathāvacchāsracoditaiḥ

36.68

śakraḥ---
devapriye devadevi namaste paṅkajekṣaṇe/
vidhiṃ puruṣasūktasya tārādīnāṃ ca me vada

36.69

śrīḥ---
eko nārāyaṇo devaḥ śrīmān kamalalocanaḥ/
ekāhaṃ paramā śaktiḥ sarvakāryakarī hareḥ

36.70

tāvāvāṃ parame vyomni kṣemāya sakalātmanām/
āsīnau sakaleśānau sūribhiḥ sevitau sadā

36.71

tayornau hṛdi saṃkalpaḥ kaścidāvirbabhūva ha/
uttāraṇāya jīvānāmupāyo'nviṣyatāmiti

36.72

āvābhyāmutthitaṃ tejaḥ śabdabrahmamahodadhiḥ/
mathyamānāttatastasmādabhūt sūktadvayāmṛtam

36.73

puruṣasya hareḥ sūktaṃ mama suktaṃ tathaiva ca/
anyonyaśaktisaṃpṛktamanyonyārṇapariṣkṛtam

36.74

73. mama sūktamiti/ śrīsūktamityarthaḥ/
nārāyaṇārṣamavyaktaṃ pauruṣaṃ sūktamiṣyate/
anyanmadārṣakaṃ sūktaṃ śrīsūktaṃ yat pracakṣate

36.75

74. nārāyaṇaḥ puruṣasūktasya ṛṣirityarthaḥ/ madārṣakamiti/ śrīrahamṛṣirityarthaḥ/
praṇavādyāḥ purā mantrāḥ pañca samyak pradarśitāḥ/
idānīṃ śṛṇu saṃkṣepātteṣāmārādhanakramam

36.76

75. pañceti/ tārānutārāṣaḍakṣarāṣṭākṣaradvādaśākṣarā ityarthaḥ/
aṣṭādaśa ṛcaḥ proktāḥ pauruṣe sūktasattame/
tābhistu praṇāvādyābhirbhogānaṣṭādaśottamān

36.77

kuryādāvāhanādyāṃśca ta ete'ṣṭādaśa smṛtāḥ/
āvāhanāsane sārghyaṃ pādyamācamanaṃ tathā

36.78

snānaṃ ca paridhānaṃ ca sottarīyopavītakam/
gandhaḥ sumanaso dīpo dhūpaśca madhuparkakaḥ

36.79

prāpaṇaṃ sendu tāmbūlaṃ pādayoḥ kusumāñjaliḥ/
ātmārādhanadānaṃ ca yatheṣṭasthānacintanam

36.80

79. prāpaṇam; annādikaṃ naivedyam/ induḥ; ghanasāraḥ/
sarvalakṣaṇasaṃpannā sarvādhāramayī parā/
nityā saṃpūrṇaṣāḍ‌guṇyā yā viṣṇormūrtirujjvalā

36.81

saiveyaṃ kathyate mūrtirmāntrī mantraiścidātmakaiḥ/
svīkārayati tāṃ mantrī devaṃ yat svena tejasā

36.82

tadāvāhanamityuktaṃ mantravijñānapāragaiḥ/
svastikṛtyai svabhāvena cetanācetanaṃ hariḥ

36.83

82. āvāhayati svīkārayati mantratanūmiti yaugikārthaḥ/
adhitiṣṭhati yadviśvamāsanaṃ tadanu kriyā/
mamānandamayī śaktirdevastvāpyāyate yayā

36.84

saivārghyācamanīyādirūpetyarghyādicintanam/
ammayāḥ sakalā lokā jīvāścaiva tadāśrayāḥ

36.85

84. saiveti/ ānandamayī śaktirevetyarthaḥ/ ammayāḥ; apāṃ pariṇāmabhūtāḥ; "apa eva sasarjādau" iti sarvalokānāṃ tadupādānakatvokteḥ/ tadāśrayāḥ; adbhirjīvanadhāriṇaḥ/ jīvānāmappariṇāmatvābhāvāt tadāśrayatvoktiḥ/
taccheṣā ubhaye'pīti dyotyate pādyadānataḥ/
ṣoḍhā vibhajya rūpaṃ svaṃ tarpayāmi sanātanam

36.86

85. śabdādirūpeṇāhameva bhagavantamārādhayāmītyarthaḥ/
śabdādyaiḥ pañcabhirbhāvairantaścāpyabhimānataḥ/
samāveśitasadbhāvairbhogaiḥ sāṃdṛṣṭikādikaiḥ

36.87

ārādhayejjagannāthaṃ sāvadhānena cetasā/
dṛṣṭyaiva janyate prītiryeṣāṃ sāṃdṛṣṭikā matāḥ

36.88

87. bhogān sāṃdṛṣṭikābhyavahārikasāṃsparśikābhimānikabhedena caturdhā vibhajya varṇayati---dṛṣṭyaivetyādinā/
śubhā rūpolbaṇāste ca dīpapravahaṇādayaḥ/
bhogāḥ śubhakarāḥ śaśvattarpayanti rasaurhi ye

36.89

prāpaṇācamanīyādyāste syurābhyavahārikāḥ/
sukhā ramyā mṛdusparśāḥ sparśairye tarpayantyajam

36.90

bhogāḥ sāṃsparśikāste syuḥ pādyārghyāsanapūrvakāḥ/
gandhāḥ sāṃsparśike kecit kecidābhyavahārike

36.91

niviṣṭā anilādyāḥ syurantyāḥ pākajagandhinaḥ/
stutivāditragītādyā bhogāḥ śabdamayā hi ye

36.92

dainyāñjalipuṭādyāśca te smṛtā ābhimānikāḥ/
itthaṃ caturvidhairbhogaiḥ śāsradṛṣṭena vartmanā

36.93

ṛgbhiḥ sapraṇavādyābistoṣayet puruṣottamam/
mantrānte bhoganirdeśa- prītiśca tadanantaram

36.94

oṃkṛtyarcamathoccārya praṇavādīni pañca ca/
āvāhayāmi lakṣmīśaṃ paramātmānamavyayam

36.95

94. praṇavādīni pañceti/ tārānutārikāṣaḍakṣarāṣṭākṣaradvādaśākṣaramantrānityarthaḥ/
ātiṣṭhatāmimāṃ mūrtiṃ madanugrahakāmyayā/
śriyā sārdhaṃ jagannātho divyo nārāyaṇaḥ pumān

36.96

ityañjaliprasūnasthaṃ svamūrtāvavatārya ca/
praṇamya svāgataṃ pṛṣṭvā kṣāmayedanayā dhiyā

36.97

96. svamūrtau; svaparikalpitāyāṃ mūrtau/
praṇamya bhagavan paścādāsanenārcayāmi ca/
uktvā mantrānathoccārya trirnirdiśyedamityataḥ

36.98

paścāt sanāma nirdiśya prītiṃ paścāt samācaret/
prīyatāṃ bhagavān paścādvāsudevastataḥ param

36.99

98. sanāmeti/ idamidamidaṃ pādyamityādirītyā bhoganāmanirdeśapūrvakamityarthaḥ/
arghyaṃ niḥsrāvayedvedyāmayaṃ bhogavidhikramaḥ/
āsanārghyādi bhogeṣu yathāliṅgaṃ vinirdiśet

36.100

ādyayāvāhanaṃ kuryādāsanaṃ ca dvitīyayā/
arghyaṃ tṛtīyayā deyaṃ mūrdhnyāpaḥ kusumoddhṛtāḥ

36.101

100. puruṣasūktaṛcāṃ bhogapradāne viniyogamāha--ādyayetyādinā/
pādyaṃ deyaṃ caturthyā tu pañcamyācamanīyakam/
ṣaṣṭhyā snānavidhiḥ kāryaḥ saptamyā paridhānakam

36.102

aṣṭamyottaravāsaśca navamyā gandhalepanam/
daśamyā sragalaṃkārā ekādaśyā tu dīpakaḥ

36.103

dvādaśyā surabhirdhūpaḥ parayā madhuparkakaḥ/
prāpaṇaṃ tu caturdaśyā pañcadaśyānuvāsanam

36.104

103. anuvāsanaṃ nāma bhojanānantaradeyaṃ sugandhi tāmbūlādi/
ṣoḍasyā tu namaskāraḥ parayā kusumāñjaliḥ/
aṣṭādaśyā pradānaṃ ca samārādhanakarmaṇaḥ

36.105

snānavāsaḥpradīpeṣu dadyādācamanakriyām/
purastādarhaṇaṃ kāryaṃ madhuparkānnadānataḥ

36.106

105. arhaṇam; āpośanam/
tarpaṇācamane paścāt praṇavadvitayena tu/
itthaṃ snānādibhogeṣu deśakālādyapekṣayā

36.107

kuryādrājavadācāraṃ tattanmantreṇa sādhakaḥ/
saṃkalpaśca pradānaṃ ca prītiśceti trayaṃ trayam

36.108

kuryāt sarveṣu bhogeṣu deśakālādyapekṣayā/
samāhito'ñjaliṃ kṛtvā tata oṃ bhagavanniti

36.109

āsanenārcayiṣyāmītyuktvā dadyādathāsanam/
mantramuccārya nirdiśyedidamāsanamityataḥ

36.110

omoṃ prīyatāṃ bhagavān vāsudeva iti bruvan/
arghyādijalamādāya sthāpayeddevasaṃnidhau

36.111

ābhirarghyābhirityevamābhiḥ pādyābirityapi/
ābhirācamanīyābhirarhaṇīyābhirityapi

36.112

111. ābhirarghyābhirityādīnāmadbhiriti viśeṣyamuttaravākyādanuṣañjanīyam/
tarpaṇīyābhiradhbhiśca snānīyābhiritīdṛśam/
prītisaṃkalpayorvācyamimā arghyā itīdṛśam

36.113

vācyaṃ pradānavelāyāṃ yathāliṅgamiti kramaḥ/
arghyādikalpanaṃ cāgre bahiryāge vidhāsyate

36.114

iti sragādibhiḥ ṣaḍ‌bhirdevadevaṃ janārdanam/
pañcabhirvā caturbhirvā tribhirdvabyāmathāpi vā

36.115

114. srak, dīpaḥ, dhūpaḥ, madhuparkaḥ, prāpaṇam; anuvāsanamiti ṣaḍ‌bhirityarthaḥ/
ekena vā samārādhya deśakālānukūlataḥ/
mayaiva pūjitaṃ dhyātvā devadevaṃ janārdanam

36.116

candrodaya ivāmbhodhiṃ sarvāṅgaparibṛṃhitam/
anirdeśyāmanaupamyāmanantāṃ bhāvinīṃ sadā

36.117

116. anaupamyāmiti/ anupamāmityarthaḥ/ upamaivaupamyam/ svārthe ṣyañ‌pratyayaḥ/
āmodamiva puṣpasthaṃ dīpasthāmiva ca prabhām/
viniṣkraṣṭumaśakyāṃ māmananyāṃ puruṣottamāt

36.118

117. viniṣkraṣṭum; vinipkramayitumityarthaḥ/
bhāvayan vidhivanmantrī layayāgena māṃ yajet/
tārikāvidhimanviṣya tayā māṃ tārikāṃ yajet

36.119

atha meghādivodyantīṃ vidyutaṃ puruṣottamāt/
samudyantīṃ tadicchāto vibāvya manasā sudhīḥ

36.120

vāmotsaṅge niṣaṇṇāṃ māṃ devadevasya cintayet/
aikadhyamāvayorjñātvā svabāvaṃ ca suśītalam

36.121

120. aikadyam; ekavidhatvam/
ṛgbhyāṃ hiraṇyapūrvābhyāṃ prapadyeta janārdanam/
sāntvayecca parābhyāṃ tāṃ māṃ tāvadapṛthakkṛtām

36.122

121. ṛgbhyāmiti/ hiraṇyavarṇām, tāṃ ma āvaheti dvābhyāmityarthaḥ/
pañcamyā ca prapadyeta prasannāṃ bhāvayan dhiyā/
jñātvā pūrvoktasāmarthyaṃ tārikāyā yathārthataḥ

36.123

mudrāsamanvito mantro ya āvāhanasaṃjñitaḥ/
pūrakeṇa sureśāna manasā samudīrayan

36.124

māmathāvāhayeddevādutsaṅge paramātmanaḥ/
prasannavadanāṃ śasvat sarvalakṣaṇalakṣitām

36.125

padmagarbhanibhāṃ kāntāmasitāyatalocanām/
sphuratkaṭakakeyūrahārakuṇḍalamaṇḍitām

36.126

gambhīranābhiṃ trivalīvibhūṣitatanūdarām/
sukarkaśadṛḍhottuṅgapīnavṛttaghanastanīm

36.127

caladvirephapaṭalasamākrāntālakāvalim/
āraktādharabimbāṃ ca vaṃśamuktāphaladvijām

36.128

127. dvijāḥ dantāḥ/
ardhacandralalāṭastharājamānalalāṭikām/
sarvalakṣaṇasaṃpannāṃ kṛṣṇakuñcitamūrdhajām

36.129

128. lalāṭikā tilakam/ alaṃkāre kan/
varadāṃ paṅkajakarāṃ padmamālāvibhūṣitām/
viṣṇuvāmabhujāsliṣṭāṃ tadaṃsasthakarāmbujām

36.130

vāmena bāhunā divyāṃ vahantīṃ puṣpamañjarīm/
varadābhayapāṇiṃ vā pāśāṅ‌kuśakarāṃ tu vā

36.132

ardhasvastikasaṃlīnāṃ sphuranmaulivirājitām/
dhyātvā māṃ saṃmukhīṃ kuryānmantramūrtiṃ sanātanīm / 131 //
131. svastikam āsanaviśeṣaḥ/
mūlamantrādikairbhūyo mantraiḥ sarvaiśca pūrvavat/
karanyāsaṃ vinā dehanyāsaṃ mayi samācaret

36.133

puṣpamardhyaṃ tathā dīpaṃ dhūpaṃ mālyaṃ vilepanam/
cetasā sādareṇaiva pādyamācamanaṃ tataḥ

36.134

praṇāmamathavāṣṭāṅgaṃ jayaśabdāṃśca mānasān/
pradarśayettato mudrā yāste pūrvaṃ pradarśitāḥ

36.135

svāgataṃ tava padmākṣi saṃnidhiṃ bhaja me'mbuje/
gṛhāṇa mānasīṃ pūjāṃ yathārthaparibhāvitām

36.136

labdhvānujñāṃ tato matto mānasaṃ yāgamācaret/
saṃkalpajanitairbhogaiḥ pavitraiḥ pāramārthikaiḥ

36.137

bāhyaprakriyayā śaśvat parastādvakṣyamāṇayā/
māṃ yajeta suniṣṇāto bhogaiḥ sāṃsparśikādikaiḥ

36.138

prāpaṇāntaṃ vidhāyānte kāriṇaṃ saṃsmared gurum/
jīvantamathavātītaṃ tasmai dadyāttato'khilam

36.139

vittaṃ saṃvibhajeccaiva prāpaṇāṃśena mantravit/
jīvato'pyathavātītānyathārthenaiva cetasā

36.140

parivārān smaret sarvān vakṣyamāṇān viśeṣataḥ/
kāraṇe mayi saṃlīnān dhānāsthāniva bhūruhān

36.141

tattanmantraprayogeṇa layaprakriyayā yajet/
kuryānmahānase homaṃ mokṣalakṣmīpradaṃ śubham

36.142

triguṇādhāramadhyasthe trikoṇe triguṇe'nale/
dhyānāraṇiṃ tu nirmathya cidagnimavatārya ca

36.143

saṃskāraiḥ saṃskṛtaṃ kṛtvā vakṣyamāṇadhiyā sudhīḥ/
trilakṣaṇādhāragate vaiṣṇave jātavedasi

36.144

143. saṃskārairiti/ vaiṣṇavīkaraṇaprakriyayetyarthaḥ/
nādāvasānagaganāttārikāyāḥ parisratam/
brahma havirgṛhītvātha brahmarandhreṇa saṃviśet

36.145

tato vahnigṛhaṃ gatvā sarpiḥ saṃskṛtya śāsrataḥ/
kurvīta sakalaṃ kṛtyaṃ tenājyena yathāvidhi

36.146

tato homāvasāne tatsaṃkalpaḥ karma mānasam/
saṃnyasenmayi bhāvena vakṣyamāṇadhiyā sudhīḥ

36.147

yaḥ kramo'bihito bāhye sa sarvo mānase'tra tu/
avadhānena vā kāryo manmayairdravyasaṃcayaiḥ

36.148

sarvopasargaśamanaḥ so'yaṃ sarvaphalapradaḥ/
kathito mānaso yāgaḥ kārya ādehapātanāt

36.149

148. ādehapātanāditi/ anena pāñcakālikadharmaniratasya paramaikāntinaḥ pratipuruṣaṃ pratyahaṃ ca bhagavadārādhanamavaśyakartavyaṃ nityakarmetyuktaṃ bhavati/
atha dravyāṇi sarvāṇi manmayīkṛtya yatnataḥ/
bāhyotthavāsana śāntyai bāhyayāgamathācaret

36.150

ityevamantaryāgaste madīyaḥ śakra varṇitaḥ/
bahiryāgasvarūpaṃ tu tattvato me niśāmaya

iti śrīpāñcarātrasāre lakṣmītantre antaryāgaprakāśo nāma ṣaṭ‌triṃśo'dhyāyaḥ
********iti ṣaṭ‌triṃśo'dhyāyaḥ********

Original text: lakṣmītantram · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc