Lakshmi Tantra · Chapter 34
catusriṃśo'dhyāyaḥ - 34
śrīḥ---
mudrākośaṃ pravakṣyāmi mantrakośasya vāsava/
yena vijñātamātreṇa mantrasiddhirmahīyasī
mudrāṃ vai bandhayenmantrī snānakāle jalāntare/
ātmano nyāsakāle ca pūjānte maṇḍalāvidhau
arcāyāṃ mantravinyāse hyarghyapātreṣu bhojane/
pūrṇāhutyavasāne ca mantre hyabhyantarasthite
hiṃsakānāṃ vighātāya sarvavighnopaśāntaye/
saṃmukhau tu karau kṛtvā suśliṣṭhau suprasāritau
saṃmukhaṃ madhyamāyugmanikṣiptāṅgulayaḥ parāḥ/
anyonyābhimukhāścaiva bhujabṛndena kalpitāḥ
mahāśrīriti vikhyātā sarvasaubhāgyadāyikā/
mocanī sarvadoṣāṇāṃ śīghrasiddhipradāyinī
jaḍabhūtasya vai jantorbodhanābhyudayātmikā/
prasārya vāmamuttānamaṅgulyo viralāḥ sthitā
kāryāstvākuñcitaprāntā aṅguṣṭhaṃ setuvadbhavet/
saṃmukhaṃ tāsu saṃlagnaṃ karaśākhāsu madhyamām
hṛtsaṃmukhaṃ tu badhnīyācchaktimudrāṃ sukhapradām/
ime mudre mahābhāge yogibṛndopavandite
parasūkṣmapadasthe tu mama prītipradāyike/
mama sthūlapadasthāyā yonimudrāṃ niśāmayā
saṃmukhau tu karau kṛtvā suśliṣṭau suprasāritau/
madhyato mūlataḥ pṛṣṭhe viparyaste hyanāmike
tarjanīmūlayornyasya tābhyāmagre nigūhayet/
madhyayoḥ śeṣayoragre kaniṣṭhāyugalaṃ puraḥ
anyonyaṃ pṛṣṭhato lagnaṃ talamadhyonnataṃ bhavet/
aṅguṣṭhāgradvayaṃ kuryānmadhyayoragraparvagam
mahāyoniriti khyātā mudrā sarvavaśaṃkarī/
trividhā trividhāyā me mudraiṣā saṃpradarśitā
sūkṣmākhyā śaktimudrā yā vikārastatra varṇyate/
pradeśinyādito'ṅguṣṭhamaikaikaśyena setuvat
vinyasyāṅguliṣu jñeyāścatasro mudrikā imāḥ/
śaktīnāṃ tu madīyānāṃ lakṣmyādīnāṃ puraṃdara
lakṣmīḥ kīrtirjayā māyā devyo macchaktayo hi tāḥ/
dakṣiṇena tu hastena muṣṭibandhaṃ prakalpayet
antaḥsthamunnataṃ kṛtvā vāmāṅguṣṭhaṃ surottama/
saṃmukhaṃ hṛdi hārdaiṣā mudrā buddhivivardhanī
prasṛtā aṅgulīḥ sarvā aṅguṣṭhena tu saṃspṛśet/
śairasyeṣā bhavenmudrā mantrasaṃnidhikāriṇī
muṣṭiṃ vitarjanīṃ kṛtvā tarjanī hyūrdhvasaṃsthitā/
śikhāmudreti vikhyātā sarvudaṣṭabhayaṃkarī
doṣavignavināśāya sadā hyetāṃ pradarśayet/
ādau tasmāt prayatnena yāgaveśmani darśayet
utsādaṃ sarvavighnānāṃ kurute mantrasaṃyutā/
ubhayoragrataḥ śākhāḥ saṃsthāstu karayordvayoḥ
tābhyāṃ madhyamasaṃlagnaṃ karabandhādito bhavet/
vārṇaṇyeṣā bhavenmudrā dvāvaṃsāvanayā spṛśet
abhedyā duṣṭasaṃghena bhūtavetālayogibhiḥ/
karmakāle nibadhyaiṣā mantriṇā ca prayatnataḥ
karayorgrathitāṅgulyaḥ saṃvṛtāḥ pāṇipṛṣṭhagāḥ/
tarjanyau prāntasaṃlagne suṣire cocchrite tayoḥ
aṅguṣṭhau mūlasaṃlagnau viparyastau parasparam/
cākṣuṣyeṣā bhavenmudrā nibadhyā cakṣurantike
tarjanīṃ sphoṭayeddikṣu daśasvaṅguṣṭhakena tu/
drutaṃ karadvayenaiva cakṣurbhyāṃ saṃnirīkṣayet
asramudreti vikhyātā trāsanī devavidviṣām/
aṅgānāmiyamuddiṣṭā ṣaṇmudrī sarvasādhanī
upāṅgatriyugasyātha mudrā etā niśāmaya/
aṅgulīḥ śleṣayet sarvāścatasro dakṣiṇasthitāḥ
tāsāṃ mūle tathāṅguṣṭhaṃ tiryañcaṃ viniveśayet/
upāṅgānāmiyaṃ mudrā tayā tattat spṛśet padam
alaṃkārāsramantrāṇāṃ mudrā atha niśāmaya/
kaniṣṭhānāmikāmadhyā muṣṭivat pāṇimadhyagāḥ
ubhayorhastayoḥ paścāttau muṣṭī śleṣayenmithaḥ/
prasārya tarjanīdvandvaṃ śleṣayedagratastataḥ
aṅguṣṭhāgre viparyasya tarjanyormadhyato nyaset/
mudraiṣā kaustubhī nāma mālāmudrāmimāṃ śṛṇu
kaṇṭhādāpādataḥ svāṃsau tarjanībhyāṃ paribhraman/
kuryādyugapadevaiṣā vanamālāmayī śubhā
vyaṅguṣṭhā aṅgulīraṣṭau grathayedagrato mithaḥ/
lambaṃ bāhudvayaṃ kuryādeṣā vā vanamālikā
aṅguṣṭhau pārśvato lagnāvaṅgulyo viralāḥ sthitāḥ/
eṣā pāṅkeruhī mudrā puṣṭisaubhāgyavardhinī
uttāne dakṣiṇe pāṇāvagre'ṅguṣṭhakaniṣṭhayoḥ/
melayet setuvacchiṣaṣṭaṃ susaṃśliṣṭaṃ latātrayam
ākuñcitaphaṇākārā mudrā pāśā bhavediyam/
muṣṭiṃ pṛṣṭhasthitāṅguṣṭhaṃ pāṇyormuṣṭidvayaṃ purā
kuryādadhomukhaṃ vāmaṃ tatpṛṣṭhe dakṣiṇaṃ tathā/
athādhārādiśakteḥ syānmudroktā kūrmavahnijā
adhomukhasya vāmasya hyanāmātarjanīdvayam/
ākuñcya madhyamāpṛṣṭhe vinyasettu susaṃsthitam
ṛjūmadhomukhīṃ kuryānmadhyamāmaṅgulīṃ tathā/
tataḥ kaniṣṭhikāṅguṣṭhau valavattu prasārayet
anantāsanamudreyamananto'yaṃ yathotthitaḥ/
iyamāsanamudrāṇāṃ pradhānā parikīrtitā
avibāgā parā śaktirādhārādhārasaṃjñitā/
kūrmamudrā tadunmeṣā nādātmānantamudrikā
bhāvanīyamidaṃ śaśvaditthamāsanakarmaṇi/
karadvayena badhnīyāllagnamuṣṭidvayaṃ puraḥ
aṅgulītritayenaiva aṅguṣṭhau tarjanīdvayam/
prāntalagnaṃ tu tat kuryāttadyugaṃ melayet punaḥ
eṣā sā pārthivī mudrā sarvabhūtavidhāriṇī/
maṇibandhau tu saṃlagnau nakhāgrāṇi karadvaye
kāryāṇi sāṅgulīkāni parasparamukhāni tu/
aṅguṣṭhāgre nirādhāre tanmadhye cālayed drutam
madye kuryācca karayoragādhaṃ suṣiropamam/
kṣīrārṇavasya mudraiṣā pādmī pūrvaṃ pradarśitā
karadvayamasaṃlagnaṃ kṛtvā tadanu yojayet/
mukhe mukhaṃ tu tarjanyorevaṃ madhyamayoḥ kramāt
anāmayostataḥ paścādvaktre vaktraṃ kaniṣṭhayoḥ/
aṅguṣṭhayugalaṃ tattadaṅgulīmukhayornyaset
etanmudrācatuṣkaṃ tu dharmādye tu catuṣṭaye/
adharmādicatuṣkāṇāṃ tadvanmudrācatuṣṭayam
tadūrdhvasthasya padmasya mudrā pādmī puroditā/
dakṣiṇasya tu hastasya tarjanyaṅguṣṭhamelanam
kṛtvā tadanu tadbandhaṃ vikāsya ca śanaiḥ śanaiḥ/
samuttānaṃ punaḥ kuryācchākhāsaṃghaṃ pṛthak pṛthak
dhāmatrayasya mudraiṣā cidbhāsanagatāṃ śṛṇu/
sphuṭau prasāritau hastau kuryādañjalirūpakau
cidbhāsanasya mudraiṣā śuddhasattvamayī parā/
dvātriṃśaditi mudrāṇāṃ sarvadoṣavināśinī
bhūṣaṇaāsrāsanādīnāṃ tava śakra pradarśitā/
kṣetreśvarādimudrāṇāmidānīṃ daśakaṃ śṛṇu
grastamaṅgulisaṃghātaṃ kṛtvā pāṇidvayena tu/
balātsaṃpīḍayet kurvannaṅguṣṭhadvayamucchritam
mudreyaṃ kṣetrapālasya sarvaduṣṭanibarhaṇī/
uttānau tu karau kṛtvā nikaṭasthau puraṃdara
aṅgulīnāṃ gaṇaṃ sarvaṃ kuñcitaṃ madhyasaṃsthitam/
aṅguṣṭhau patitau kṛtvā kramaśaḥ sphuṭatāṃ nayet
śrībījasya tu mudraiṣā prathamaṃ kathitā tava/
samutthāpya karādvāmāttarjanīṃ caṇḍabījajām
tāmeva dakṣiṇāddhastāt pracaṇḍasya nidarśayet/
madhyamāṃ vāmahastādvai samutthāpya jayasya sā
dakṣiṇād vijayākhyasya bījasya parikīrtitā/
vāmāccānāmikāṃ prāgvatkṛtvā gāṅgasya viddhi tām
dakṣiṇādyāmunasyoktā mudrā bījasya vāsava/
mudrā śaṅkhanidheḥ proktā vāmahastāt kaniṣṭhikā
tathā padmanidherhastād dakṣiṇāt sā kaniṣṭhikā/
dakṣiṇena tu hastena sāṅguṣṭhena tu muṣṭinā
pradeśinīmanāmāṃ ca vāmahastasya pīḍayet/
prayatnīkṛtaśākhānāṃ pṛṣṭhe yojyātha madhyamā
lambamānakarākārā yathā saṃdṛśyate ca sā/
muṣṭernātisamīpasthāṃ vāmahastāt kaniṣṭhikām
dakṣiṇāṅguṣṭhapārśvena daṃṣṭrāvat paribhāvayet/
īṣattiryaggatispaṣṭau vāmo'ṅguṣṭhastathā paraḥ
yathā tau paridṛśyete gajakarṇopamau śubhau/
gaṇeśvarasya mudraiṣā sarvavighnakṣayaṃkarī
saṃśliṣṭau maṇibandhau tu kṛtvā pāṇidvaye purā/
saṃlagnamagradeśāttu pronnataṃ madhyamāyugam
pradeśinīyugaṃ tadvattathaivānāmikādvayam/
aṅguṣṭhaṃ dviguṇīkṛtya namayettadadhomukham
śanaiḥ śanaiḥ spṛśedyāvat svaṃ svaṃ pāṇidvayītalam/
sphuṭaṃ suviralaṃ kuryādaṅguṣṭhadvitayaṃ tathā
kaniṣṭhikādvayaṃ caiva samena dharaṇena tu/
iyaṃ vāgīśvarī mudrā vāṇīvibhavadāyinī
saṃmukhau saṃpuṭīkṛtya dvau hastau saṃprasāritau/
viniyojyau lalāṭāgre śirasāvanatena tu
gurvāditritayasyaiṣā mudrā cetaḥprasādinī/
prottānaṃ dakṣiṇaṃ pāṇiṃ kṛtvāṅguligaṇaṃ tataḥ
saṃlagnaṃ kuñcayet kiṃcidaṅguṣṭhaṃ saṃprasārya ca/
tiyak śanaiḥ śanaiḥ kiṃcit kuryāccādhomukhaṃ tataḥ
mudrā pitṛgaṇasyaiṣā nityatṛptikarī smṛtā/
iyaṃ śrāddhasahasrebhyaḥ pitṛprītikarī sadā
darśanīyā prayatnena pitṝṇāṃ pūjane sadā/
karadvayaṃ samuttānaṃ nābhideśe niyojayet
vāmasya dakṣiṇaṃ pṛṣṭhe mudraiṣā siddhasaṃsadaḥ/
suspṛṣṭaṃ dakṣiṇaṃ hastamātmanastu parāṅmukham
parāṅmukhaṃ lambamānaṃ vāmapāṇiṃ prakalpayet/
varābhayadamudre dve lokeśānāmime smṛte
ekaikena tu mantreṇa vajrādyeva kramādyutam/
asrākhyāṃ śaktisaṃyuktāṃ prāguktāṃ saṃpradarśayet
lokapālāyudhānāṃ tu pūjitānāṃ kramādiha/
vāmahastakaniṣṭhādyāstisraḥ svatalamadhyagāḥ
tāsāmaṅguṣṭhataḥ pṛṣṭhe tarjatī pronnatā bhavet/
nāsāvaṃśapradeśasthā tato dakṣiṇapāṇinā
aṅgulītritayenaiva muṣṭiṃ baddhā tu pūrvavat/
tarjanīṃ dviguṇīkṛtya tvaṅguṣṭhāgre niyojayet
prodyato dakṣiṇo bāhuścakrakṣepe yathodyataḥ/
viṣvaksenasya mudreyaṃ viśvabandhanakṛntatī
kiṃcidākuñcayeddhastaṃ dakṣiṇaṃ hṛdayopagam/
aṅguṣṭhau viralau spaṣṭau mudrā hyāvāhane smṛtā
khaḍgadhārāsamākārau viralāṅgulikāvubhau/
aṅguṣṭhau daṇḍavat kṛtvā muṣṭibandhaṃ śanaiḥ śanaiḥ
kuryāt kaniṣṭhikādibhyo mudraiṣā syādvisarjane/
prasṛtau dvau karau kṛtvā suśliṣṭau cāpyadhomukhau
kanīyasyau tathāṅguṣṭhau suśliṣṭau ca niyojya ca/
madhyamāṅguliyugmaṃ cāpyanyonyakarapṛṣṭhagam
prakṣipyānāmikāyugmaṃ tarjanīyugalaṃ tathā/
mudraiṣā kāmadhenvākhyā sarvecchāparipūraṇī
dviprakāraṃ tu mudrāṇāṃ prayogaṃ viddhi vāsava/
adhyātmaṃ saṃvidākāraṃ bāhyaṃ vākkarmacittajam
anena vidhinā mudrāṃ yo badhnāti vidhānavit/
tenedaṃ mudritaṃ sarvamapunarbhavasiddhaye
iti mudrāgaṇaḥ sarvastavoddiṣṭaḥ puraṃdara/
ārādhanādhikārārthaṃ śṛṇu snānavidhiṃ param
antarbahirmalopetamalakṣmīḥ pratipadyate/
tasyā nivāraṇārthāya snānaṃ sarvatra śiṣyate
tat punasrividhaṃ snānaṃ jalamantrasmṛtikramāt/
trividhaṃ puruhūtaitat smṛtaṃ śataguṇottaram
puṣkarādiṣu tīrtheṣu yat snānaṃ jalajaṃ smṛtam/
tataḥ śataguṇaṃ snānaṃ bhagavacchāsracoditam
tasmācchataguṇaṃ māntraṃ mantrāṅganyāsasaṃbhavam/
tasmācchataguṇaṃ dhyānaṃ śuddhasaṃvinmayaṃ param
ādau sāmānyavidhinā jalasnānaṃ samācaret/
viśeṣavidhinā pascādviśeṣasya vidhistvayam
pūrvaṃ snātvā mṛdāmbhobhiḥ paścādgandhādilepanapt/
snānaṃ syāttanmaladhvaṃsi prāṇāyāmaiḥ samācaret
dvādaśāvṛttayā kuryāt pūraṇaṃ tārayā purā/
dhārayet ṣoḍaśāvṛttyā dviṣaṭkena punastyajet
savyadakṣiṇaparyāyai recanāntamarutkramaiḥ/
malān kṣapayati prāṇanāḍīsthān pūrvasaṃcitān
tatastattvamayo bhūtvā malinaṃ bhūtapiṇḍakam/
ṣāṭkośikamasāraṃ ca śodhayeddhāraṇāvaśāt
pṛthivyādīni sarvāṇi tattvāni svasvakāraṇe/
dhāraṇābhirnayedastamavyaktāntāni vai kramāt
kṣīre kṣīramivātmānaṃ mayi saṃmiśrayettataḥ/
bhūtvā lakṣmīmayaḥ paścādbhavennārāyaṇātmakaḥ
dhāraṇābandhamāsādya śuddhasattvena cetasā/
paramātmātmakattvaṃ yat sā śaktiḥ paramā matā
tatstha eva svakaṃ piṇḍaṃ saṃdaheddhāraṇāgninā/
cidāśuśukṣaṇestejaḥ puñjamarciḥkaṇālayam
patantaṃ saṃsmarenmūrdhni piṇḍaṃ prajvalitaṃ tataḥ/
śāntamantaḥsthasatsattvaṃ bhasmībhūtarajastamam
rajastamomayaṃ bhasma tvapohyodbodhavāyunā/
cidānandamahāmbhodherataraṅgaguṇākarāt
prasṛtaṃ sṛṣṭimārgeṇa saṃsmaredamṛtodakam/
tenāpyāyitamantaḥsthaṃ tatsattvaṃ dehatāṃ nayet
śuddhaṃ tatsṛṣṭimārgeṇa saṃśrayedbhautikaṃ vapuḥ/
antaḥśuddhiriyaṃ proktā bāhyaśuddhimatho śrṛṇu
vakṣyamāṇakramairaṅgairmantranyāsaṃ samācaret/
bahiḥ śuddhirbhavedevaṃ tadā snānaṃ samācaret
pavitrapāṇirādāya mṛtkalāṃ mantramantritām/
tāṃ tridhā vāmahastāgre mūlamadhyāgrato nyaset
bodhaśaktyātmanā pūrvaṃ tīrthaśuddhiṃ samācaret/
tīrthaṃ tat trividhaṃ proktaṃ sthūlasūkṣmaparātmanā
tarpayatyakhilaṃ sthūlaṃ sthūlarūpeṇa tajjagat/
sattvātmanā tu sūkṣmeṇa sasurāṃstarpayetpitṝn
pareṇānandarūpeṇa nayenmatkarmayogyatām/
tasmācchuddhiḥ purā kāryā tīrthe śāsradṛśā svayam
jñānadhāraṇayākṛṣya tīrthasattāṃ tu vaiṣṇavīm/
mayi śaktau layaṃ nītvā cidānandamahāspade
sthūlaṃ jñānāgninā dagdhvā brahmānandena pūrayet/
jñānaśaktyāvaropyātha tīrthe sattvaṃ tu vaiṣṇavam
prathame madhyame'thānte mṛdbhāge kramaśaḥ sudhīḥ/
asraṃ ca mūlamantraṃ cāpyaṅgamantraṃ ca saṃsmaret
daśa dikṣu kṣipedasraṃ sarvavighnopaśāntaye/
mūlamantrānvitaṃ bhāgaṃ tīrthamadhye vinikṣipet
saṃnidhānaṃ bhavettena mantramūrterma kṣaṇāt/
mṛdbhāgamāṅgamantraṃ yattenāṅgāni vilepayet
jalamadhyaṃ samāviśya nimajjyonmajjya vai punaḥ/
karābhyāmasrajaptāmbhaḥ pūrvaṃ mūrdhni vinikṣipet
dvitīyaṃ mūlamantreṇa tṛtīyaṃ cāṅgamantrakaiḥ/
tatastīraṃ samāsādya samyagācamya vai tataḥ
snānaṃ samācarenmantrairyathāvannyāsakarmaṇaā/
dhyānasnānaṃ tataḥ kuryāt sāvadhānena cetasā
svasthitaṃ puṇḍarīkākṣaṃ smṛtvā lakṣmīdharaṃ param/
tatpādodakajāṃ dhārāṃ saṃsmarecchirasi cyutām
tayā saṃplāvayedantarbahiśca sakalaṃ vapuḥ/
ekaikaśo dviśo vāpi triśo vāpi samāhitaḥ
yathāśakti yathākālaṃ trividhaṃ snānamācaret/
praṇavādyairnamo'ntaiśca nāmabhirmanmayān surān
ṛṣīṃśca tarpayitvātha svadhānte tarpayet pitṝn/
evaṃ snānaṃ vidhāyātha tīrthasthaṃ mantranāyakam
ākṛṣya pūrakeṇātha saṃsmareddhṛdayāntare/
ākṛṣya manasāśraṃ ca digvidiksthāpitaṃ purā
yāgāṅgāni samādāya prayāyādyāgamandiram/
svayaṃ siddhamathārṣaṃ vā siddhairvā parikalpitam
manuṣyaiḥ kalpitaṃ vātha manmayairbhāvitāntaraiḥ/
sarvalakṣaṇasaṃpūrṇaṃ vimānaṃ pāñcarātrikam
śubhaṃ kamalinītīraṃ vijanaṃ vā manoharam/
yadvā viviktamudyānaṃ puṇyavṛkṣopaśobitam
pulinaṃ ramaṇīyaṃ vā sikatopari vistṛtam/
avātamajanasparśamasamīpasthadoṣavat
yatra vā rocate cittaṃ tatra yāyānmanovaśāt/
hṛnmadhyasthe pare mantre prabuddhānandavigrahe
digantaramapaśyan vai maunī saṃrodhitānilaḥ/
prāpya sthānaṃ śubhaṃ tatra nāsāgreṇa virecayet
manmantraṃ paramātmānaṃ pradīptānalavigraham/
bahirasraṃ ca vinyasya caraṇenāhanet kṣitim
smaran mantramayīṃ lakṣmīṃ māmekāṃ parameśvarīm/
ekāntadeśamāsādya badhnīyādrucirāsanam
darbhe carmaṇi vasre vā phalake yajñakāṣṭhaje/
abhivandya hariṃ māṃ ca bhaktyaiva gurusaṃtatim
gṛhītvā mānasīmājñāṃ tebhyastu śirasā nataḥ/
mānasīṃ nirvapet sarvāṃ kriyāṃ jñānasamādhinā
jñānena kriyate yadyat karma brahmasamādhinā/
śuddhasattvamayaṃ tattadakṣayaṃ bhavati dhruvam
bāhyadravyāśritā yasmād doṣā rājasatāmasāḥ/
tatastacchodhanamapi karmaṇā manasā girā
tasmādekāntanirdoṣaṃ bhāvanāvāsitaṃ tathā/
tasmājjñānaṃ samāsthāya śuddhaṃ saṃvitsamudbhavam
jñānabhāvanayā karma kuryādvai pāramārthikam/
iti snānavidhiḥ samyak kīrtitaste sureśvara/
aṅganyāsādikaṃ sthānaṃ tava vakṣyāmyataḥ param
iti śrīpāñcarātrasāre lakṣmītantre snānavidhiprakāśo nāma catusriṃśo'dhyāyaḥ
********iti catusriṃśo'dhyāyaḥ********
Original text: lakṣmītantram · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0